انقلاب بحرین، از درون
علی اکبر رحمتی
حدود ۱۰ماه از انقلاب مردم بحرین میگذرد. هر چند مردم این کشور، پیش از این نیز سابقه اعتراضاتی از این دست را داشته اند، اما دور جدید اعتراضات آنها، هم زمان با موج بیداری اسلامی در منطقه آغاز شده و همچنان نیز به رغم سرکوب شدید انقلابیون از سوی نیروهای امنیتی آل خلیفه و آل سعود، ادامه دارد.
دکتر راشد الراشد از انقلابیون بحرین و از رهبران حزب العمل الاسلامی در این کشور است. گفت و گوی ایشان با رصد، پایگاه تحلیلی دفتر پژوهش روزنامه خراسان را درباره ریشه ها و زمینههای انقلاب بحرین، دسته بندیهای سیاسی و سابقه مواجهه دستگاه حاکم با حرکت های اعتراضی مردمی بحرین در ادامه می خوانید.
***********************
در ابتدا کمی از خودتان بگویید. فعالیت های سیاسیتان و حزب العمل الاسلامی؟
من بیشتر ترجیح می دهم در مورد این حرکت انقلابی بزرگ که تمام احزاب و جنبشها را در بر میگیرد صحبت کنم این پروژه عظیم سیاسی که تمام احزاب بحرین را زیر یک پرچم قرار داده و همه را همسو کرده تا به هدف مقدسشان و به سربلندی و پیروزی برسند.
تمام این جنبش ها و احزاب تحت تمایلات مردمی قرار گرفته و خواسته های مردمی را در روند کار خود قرار دادند. برای همین این انقلاب، انقلاب مردمی است نه انقلاب حزبی و نه جنبش خاص و بیشتر شخصیت های مذهبی و ملی اعلام کرده اند که پشت خواسته های مردمی هستند و می ایستند و مقاومت می کنند تا آنها را محقق کنند. این مردم هستند که جریان انقلاب بحرین را به پیش می برد.
|
مهم ترین جنایتی که آل خلیفه در حق مردم بحرین داشت این بود که برای تغییر ترکیب جمعیتی مردم بحرین و به خصوص شیعیان، تابعیت بحرین را با اهداف سیاسی و به صورت برنامهریزی شده به اتباع بیگانه کشورهای دیگر داد. در واقع مهم ترین مسئله ای که باعث شد خشم مردم روز به روز بیشتر شود، همین مسئله است |
پس اجازه دهید در ابتدا کمی به عقب تر بر گردیم و این سوال که اساسا ریشه های انقلاب بحرین چیست؟ چه شد که مردم به میدان لولو آمدند؟
انقلاب مردم در ۱۴ فوریه به یک زنجیره طولانی از حوادث و رویارویی های زیاد و مختلفی با رژیم دیکتاتوری آل خلیفه در بحرین برمیگردد. تاریخی پر از رویارویی های خونین و خونبار.
از وقتی که آل خلیفه در سال ۱۷۸۷ میلادی به بحرین حمله کردند و بحرین را به یغما بردند. از آن دوره اتفاقات شروع شد و این اتفاقات اخیر که بهنام ۱۴ فوریه نامیده شده، با انتفاضه مردم در دهه ۹۰ که پنج سال به طول انجامید و ملت بحرین بیش از ۵۰ شهید و هزاران زخمی و هزاران زندانی تقدیم کرد، رابطه دارد.
نتیجه آن وقایع در دهه ۹۰یک پیمان و آشتی ملی در سال۲۰۰۱ شد که حاوی وعده هایی برای اصلاحات حقیقی سیاسی به مردم و تشکیل نظام پارلمانی و دموکراسی معروف در جهان با نظارت بر تمام دستگاههای دولتی و قانون اساسی بود.
تاکنون ۱۰ سال از رای دادن به پیمان ملی در سال۲۰۰۱ می گذرد ولی نه تنها به جایی نرسیده بلکه وضعیت بدتر و بدتر شد.
نکته دیگر و در واقع مهم ترین جنایتی که آل خلیفه در حق مردم بحرین داشت این بود که برای تغییر ترکیب جمعیتی مردم بحرین و به خصوص شیعیان، تابعیت بحرین را با اهداف سیاسی و به صورت برنامهریزی شده به اتباع بیگانه کشورهای دیگر داد. در واقع مهم ترین مسئله ای که باعث شد خشم مردم روز به روز بیشتر شود، همین مسئله است.

وضعیت جمعیتی در گذشته چگونه بود و الان چگونه است؟ این سیاست چه وضعیتی را بهدنبال داشته است؟
در سال۲۰۰۷ شیعیان بحرین ۸۵ درصد بودند و اکنون در ۲۰۱۱ حدود ۷۵ درصد هستند و بر اساس اطلاعات محرمانهای برنامه دارند که با این سیاست تعداد شیعیان بحرین را به ۴۰ درصد کاهش دهند.
در پیمان ملی بحرین، یکی از معاهدات این بود که یک مجلس که صلاحیت های کامل را برای تصویب قوانین و نظارت بر دستگاههای دولتی و انتخابات آزادانه را داشته باشد، تشکیل شود؛ ولی این اتفاق نیفتاد. نظام دو مجلسی یعنی یک مجلس معین از دولت و یک مجلس از مردم تشکیل شد. اما این مجلس مردمی چیزی شد که در آن پیمان نامه نبود و صلاحیت مجلس معین از سوی دولت بیشتر شد.
این یکی از مسائل مهمی بود که به دلیل اختلافات زیادی که بین نظر مردم و دولت وجود داشت وضعیت را بسیار بحرانی تر کرد و تمام احزاب سیاسی بحرین نظام دو پارلمانی را رد کردند، و به رسمیت نشناختند و از رژیم آل خلیفه خواستند که به بندهای پیمان آشتی ملی در سال ۲۰۰۱ عمل کند. پس از این بود که بحران سیاسی شدت یافت و نیروی فعال سیاسی مخالف دولت، مردم را برای امضای یک طومار ملی در اعتراض به سیاست دولت در عدم رعایت بندهای پیمان ملی در ایجاد یک مجلس منتخب از سوی مردم با داشتن صلاحیتهای کامل دعوت کردند و این امر توسط مردم صورت گرفت ولی دولت بحرین به اعتراض مردم اعتنا نکرد و حتی این طومار را نپذیرفت و به رسمیت نشناخت. تا بدان جا که حتی گفت و گو با رهبران و فعالان سیاسی را نپذیرفت و به آنان فرصتی داده نشد و از اینجا بود که فاصله میان مخالفان و دولت فزونی یافت.
عوامل دیگری نیز در بروز انقلاب ۱۴ فوریه نقش داشت . مانند: استمرار سیاست تبعیض مذهبی، برای مثال یک فرد شیعه امکان استخدام در وزارت دفاع، ارتش، وزارت کشور، اطلاعات، گارد ملی، وزارت رسانه بحرین، وزارت امور خارجه را ندارد و افرادی را از کشورهای دیگر می آوردند و در این پست ها قرار می دادند. این سیاست تبعیض مذهبی به خفقان سیاسی منجر شد.
|
در پیمان ملی بحرین، یکی از معاهدات این بود که یک مجلس که صلاحیت های کامل را برای تصویب قوانین و نظارت بر دستگاههای ولتی و انتخابات آزادانه را داشته باشد، تشکیل شود؛ ولی این اتفاق نیفتاد |
اکنون که اکثریت جمعیت بحرین شیعه هستند؛ چند درصد مردم در این انقلاب درگیر شده اند؟
در این ۱۰ماه انقلاب ۱۴ فوریه مراحل مختلفی را شاهد بود. مرحله اول میدان لولو یا میدان شهدا. مرحله دوم مرحله ورود سپر جزیره و نظامیان عربستان و الان مرحله سوم است یعنی مرحله پس از ناتوانی ارتشیان عربستان و سپر جزیره در مهار کردن انقلاب بحرین.
در مرحله اول حضور مردم در جریان انقلاب به گزارش شبکه های BBC و CNN آمریکا بیشتر از ۶۰۰ هزار نفر در انقلاب مردمی شرکت داشتند و این تعداد ۷۰ درصد مردم اصلی بحرین (نه کسانی که تابعیت گرفته اند) را نمایان میکند. این بیشترین نسبت حضور ملی مردم در هر کشوری از کشورهای جهان است که برای مطالبات و خواسته های خود به خیایان ها رفته و شعارهای انقلابی میدهند.
مردم به جز تجمع از چه راه های دیگری اعتراض خود را نشان می دهند؟
هر کدام از این مراحل ویژگی های خاص خود را دارد، برای مثال در وقت حضور مردم در میدان لولو مردم به صورت آزادانه تر ابراز وجود میکردند و یا در مرحله پس از حضور نظامیان عربستان و سپر جزیره، مردم به ناچار حرکت انقلابی خود را در مناطق شیعیان اختصاص داده و تمام برنامههایی که در میدان لولو بود، در جای جای مناطق بحرین برنامهها ادامه پیدا کرد و همه همان شعارها را تکرار میکردند. البته به صورت مسالت آمیز بود و شعارالشعب یرید اسقاط النظام را سر می دادند و شعار دیگری که به صورت آهنگی درآمد:یسقط، یسقط حمد… یسقط یعنی پایین آوردن.
گفتید که ۷۰ درصد مردم در اعتراضات شرکت می کنند. محور اصلی اعتراضات چیست؟
مردم خط خود را از خط سرنگونی نظام میگیرند. مردم الان که از ۱۴ فوریه ۱۰ ماه گذشته فقط یک شعار میدهند که در همه جای بحرین تکرار می شود. شعارالشعب یرید اسقاط النظام.
یعنی کاملا خودش جوش و مردمی است و احزاب نقشی ندارند؟
البته یک سازمان ائتلاف جوانان انقلاب ۱۴ فوریه است که این سازمان هنوز سری است و شخصیت های بارز و لیدرهای خود را به رسانهها معرفی نکرده اند.
رسانه انقلاب مردم بحرین چیست؟ مردم بحرین برای اطلاع از اخبار انقلاب خود از چه شبکه هایی استفاده می کنند؟
اینکه بگوییم رسانه ای هست که از دل انقلاب خارج شده باشد، نه همچنین چیزی نداریم. ولی شبکه هایی هست که جریانات بحرین را پوشش می دهند مثل العالم، پرس.تی.وی و حتیBBC و CNN. همچنین سازمان های بین المللی حقوق بشر مثل سازمان عفو بین الملل که بیانیههای مختلفی را در راستای انعکاس انقلاب بحرین و جنایات علیه مردم میدهند. یعنی این رسانه ها وقایع را پوشش میدهند. اما رسانه هایی که حمایت می کنند العالم، پرس تی وی، الکوثر، بسیاری از شبکههای عراق و لبنان و حتی شبکههای جدید مصری که بعد از انقلاب مصر به وجود آمدهاند، هستند. تنها رسانههایی که انقلاب بحرین را بایکوت کردند، رسانههایی هستند که وابسته به آمریکا، اسرائیل و عربستان هستند مثل الجزیره و العربیه.
|
یک فرد شیعه امکان استخدام در وزارت دفاع، ارتش، وزارت کشور، اطلاعات، گارد ملی، وزارت رسانه بحرین، وزارت امور خارجه را ندارد و افرادی را از کشورهای دیگر می آوردند و در این پست ها قرار می دادند |
گزارش کمیته ویژه پادشاه بحرین در خصوص نحوه برخورد نیروهای امنیت با مردم را چگونه ارزیابی میکنید؟
ما از اول میگفتیم که چطور کمیته ویژه ای از طرف متهم، می تواند متهم را محکوم کند؟
مسئله دوم آن است که به اجماع مردم بحرین، رژیم بحرین رسمیت ندارد. الان آنها با استفاده از نیروهای سپر جزیره و عربستانی و نیروی نظامی، بحرین را در دست گرفتند و برای همین هر تصمیمی که این دولت بگیرد، هیچ مشروعیتی ندارد.
مسئله سوم آن که همان طور که پیش بینی میکردیم، این کمیته به صورت گذرا از جنایت های آل خلیفه گذشت و از بسیاری از آن چشم پوشی کرد. این کمیته آنگونه که باید و شاید وظیفه پیگیری حقیقت یابی جنایت های خون باری که بر علیه بشریت در بحرین رخ داد، را انجام نداد. برای مثال از جنایت کاران اصلی هیچ اسمی یاد نشده و محکومیت برای آنان صادر نگردیده و نکته آخری که درباره این کمیته میتوان گفت اینکه این گزارش می بایست کار خود را در خصوص پیگیری در شدت عمل آل خلیفه برای سرکوب مردم خود که تحت شرایط سنگینی قرار گرفتند را بازگو میکرد و در جوی سرشار از حزن و اندوه، این گزارش به گوش جهانیان میرسید ولی ما شاهد این بودیم که جلسه ای که این کمیته با حضور پادشاه بحرین برگزار کرد، بیشتر شبیه افتتاح بازیهای المپیک بود.

اعتراضات مردم در سال ۲۰۰۱ به یک پیمان ملی ختم شد. اکنون قرار است این اعتراضات به چه ختم شود؟ یعنی مردم چه زمانی و در چه صورتی در خانههای خود خواهند نشست و به اعتراضات خود پایان خواهند داد؟
داده های زیادی برای تعیین وضعیت انقلاب بحرین وجود دارد. تحولات داخلی، بین المللی و همین طور کشورهای مهم و تصمیم گیرنده منطقه. چون هر تغییر سیاسی منطقه تاثیر خود را بر هر یک از کشورها خواهد گذاشت همین پیروزی انقلاب در تونس تاثیر خود را در مصر، مراکش، الجزایر گذاشت و یا مثلا پیروزی انقلاب مردم در یمن تاثیر خود را در جریانات مردم در بحرین و عربستان خواهد گذاشت و مسئله صحبت در مورد آینده انقلاب، مسئله داخلی محض به شمار نمیرود. هر چند تا به حال اصرار و مقاومت و پایداری جوانان انقلابی بحرین؛ انقلاب را به پیش برده واین امید ما برای تغییر و تحولات در سیستم بحرین است.
در مورد طرح دولت نجات ملی هم توضیح دهید؛ آیا چنین طرحی در بحرین هم مطرح است؟
یکی از فقهای بزرگوار از شخصیت های دینی معروف بحرین و آیت الله شیخ محمد السند این ایده را مطرح کرد. سه ماه پیش این مسئله را برای آمادگی مردم پس از سرنگونی رژیم بحرین مطرح کرد. ایشان تمام احزاب سیاسی و نیروهای فعال سیاسی را برای ایجاد این چنین طرحی دعوت کردند ولی فعالان سیاسی بحرین استدلال شان این بود که اجرای چنین طرحی هنوز زود است و وقت آن نرسیده است.
نظر مردم هم در این زمینه با احزاب یکی است یا خیر؟
مردم خود را با هیچ پروژه دیگر غیر از مطالبه اصلی خود در سرنگونی آل خلیفه مشغول نمیکنند.
به فرض سقوط آل خلیفه مدل جایگزین شما برای حکومت چیست؟
تمام احزاب سیاس اذعان کرده اند که مدل حکومتی آینده بحرین به رای گیری ملت شریف بحرین گذاشته خواهد شد و آنگونه که ملت یحرین خواستند، همان خواهد شد.
حضور نظامیان عربستانی را چگونه میبینید؟ در آنجا لیدر و فرمانده نظامی کیست؟ آیا نظامیان عربستانی تحت فرمان بحرینیها هستند یا این موضوع برعکس است؟
مسئله نخست آنکه برای اولین بار در روابط بین المللی، اجازه ورود نظامی به یک کشور دیگر را میدهند تا ملت آن کشور را سرکوب کند. در واقع مسئله ای که شایان ذکر است این است که این نیروها برای تفریح و خوش گذرانی وارد بحرین نشدند بلکه این نیروهای نظامی برای انجام دادن ماموریت ویژه ای وارد بحرین شدند که این حضور در چند حادثه جانگداز خود را نمایان کرد:
اول سرکوب مردم در میدان لولو که دو حادثه خونین در آن رخ داد.
دوم تخریب و هتک حرمت بیش از ۴۰ مسجد
سوم تخریب تمام ۱۵ آرامگاه امام زادگان و شخصیت های معروف؛ ما در بحرین ۱۵ مقام زیارتی داریم که شیعیان از شرق عربستان، عمان، کویت و عربستان به اینجا می آیند که ارتش وهابی سعودی عربستان همه اینها را تخریب کرد.
مسئله بعدی حملههای ناگهانی و شبانه بسیار هولناک نیروهای نظامی به منازل شهروندان بحرین و هتک حرمت به نوامیس انقلابیون در خانه هایشان است؛ زنان را کتک زدند پدر و مادر را جلو فرزندانشان برهنه کردند و مسائل بیشتری که نمیتوان ذکر کرد. همچنین ربوده شدن دختران انقلاب از دانشگاه های بحرین و تجاوز جنسی به زنان پاکدامن بحرین.
جنایت هایی که به صورت علنی و آشکار یا با لباس های نظامی انجام دادند و جنایاتی را هم با لباس شخصی انجام دادند.
در ابتدای حرکت چون حکومت بحرین از دست قیام مردم بحرین برنمیآمد و از عربستان خواستار حضور نیروهای نظامی شده بود، نشان دهنده ضعف نیروهای نظامی بحرین است که نظامیان بحرین از نظامیان عربستان حرف شنوی داشتند و همکاری می کردند ولی آنان پس از اینکه توانستند اوضاع را به آنگونه که میخواهند عوضکنند نیروهای بحرین را در جلو و نیروهای عربستان را به عنوان پشتیبان، جنایت های خود قرار میدهند.
اکنون با این اوضاع مراسم محرم در بحرین چگونه بر گزار میشود؟ و مردم برای گرامیداشت این روزها چه می کنند؟
ائتلاف جوانان ۱۴ فوریه با استفاده از دروس عبرت انگیز عاشورا و عملی کردن داستان کربلا در بحرین برای رویارویی با استبداد و ستم رژیم آل خلیفه جانی مردم بحرین را دعوت به زیاد شدن و شعله ورتر شدن قیام مردم بحرین کردند.
اکثر اشعار مداحان بحرینی در این ایام در راستای اهداف انقلاب بحرین و آزادی مردم از نظام سلطه جوست و مردم هم پس از احیای مراسم محرم به خیابان ها میریزند و حرکت انقلاب خود را به جریان می اندازند.
