مترجم: علیرضا ثمودی/ مهمترین چالش نیروهای خارجی برای مداخله در سوریه نه نیروهای دفاعی اسد، بلکه گروه­های متحد بشار اسد همچون حزب الله لبنان، حزب کارگران کردستان و سایر گروه­هاست. در صورت حمله خارجی به سوریه، این گروه­ها می­توانند خسارات جبران ناپذیری را علیه منافع غرب به وجود آورند. بدون شک، با در نظر گرفتن این خطرات می­توان گفت که از مداخله نظامی باید به عنوان آخرین راه حل در سوریه استفاده کرد.

  

  

 

 با گذشت ۹ ماه از شروع ناآرامی­ها در سوریه، افزایش درخواست ها برای اقدام خارجی احتمال مداخله نظامی را بیش از پیش افزایش داده است. در اواخر ماه نوامبر آلن ژوپه وزیر خارجه فرانسه خواستار استفاه از نیروهای نظامی برای ایجاد یک کریدور بشردوستانه در سوریه برای ورود غذا، دارو و کمک به این کشور شد. روز دوم دسامبر نیز نوی پیلای (Navi Pillay) کمیسیونر ارشد سازمان ملل متحد در حقوق بشر اعلام کرد که جامعه بین­الملل باید برای حفاظت از مردم سوریه تدابیری کارآمد و فوری اتخاذ کند. ترکیه نیز تهدید به ایجاد یک منطقه حائل در داخل کشور سوریه کرده است.

 

 

 

 واشنگتن نیز هر چند ملاحظاتی در خصوص مداخله در سوریه داشته است، اما در حال بررسی کمک به مخالفان سوری چه از طریق ارسال کمک­های پزشکی و یا کمک به ایجاد یک منطقه امن نزدیک مرز سوریه و ترکیه است. فردریک هوف یکی از مقامات وزارت خارجه نیز در اواخر دسامبر در جلسه استماع کنگره به­طور تلویحی اعلام کرد که ایالات متحده در حال آماده شدن برای سوریه پس از اسد است.

 

 

 

 با این حال، مداخله خارجی در شرایط کنونی اقدامی اشتباه خواهد بود چرا که گروه­های مخالف سوری هنوز با یکدیگر به وحدت سیاسی دست نیافته­اند. به همین خاطر نیز درخواست برای مداخله تنها یک فکر و خواسته است و راه زیادی تا عملیاتی شدن آن وجود ندارد. اگر چنانچه عناصر مسلح و سیاسی مخالف دولت بشار اسد بتوانند بر سرمنافع خود به توافق برسند، ترکیه و دولت­های غربی می­توانند در داخل خاک سوریه یک منطقه امن ایجاد کنند.

 

 

  

 بر خلاف شورای ملی انتقالی در لیبی که خیلی سریع شکل گرفت و از سوی دولت­های مختلف به رسمیت شناخته شد، هفت ماه طول کشید تا شورای ملی سوریه شکل بگیرد و چندان هم از سوی نهادهای مختلف مورد تایید قرار نگرفته است. علاوه بر این، شورای ملی سوریه به هیچ عنوان منعکس کننده ترکیب قومی و قبیله­ای جامعه سوریه نیست. بسیاری از معترضان نیز از عملکرد شورای ملی و به خصوص برهان غلیون رهبر آن انتقاد دارند.

 

 

 

 شورای ملی سوریه در دو هفته اخیر با ارسال پیام­های متناقض، بسیاری را نسبت به اهداف و نیات آن بدبین کرده است.

 

 

 

 اول اینکه، این گروه اعلام کرد که موافق مداخله نظامی خارجی در سوریه است. اما ۳۰ دسامبر گزارش­هایی منتشر شد مبنی بر اینکه غلیون و برخی چهره­های شورای ملی سوریه موافقتنامه­ای با گروهی از مخالفان امضا کرده است که مخالف مداخله خارجی هستند. دو عضو ارشد شورای ملی سوریه نیز اعلام کردند که اعضای این شورا مخالف متن موافقت نامه هستند. اما پس از چند روز شورای ملی سوریه با راه اندازی وب سایت خود از نیروهای خارجی درخواست کرد که در سوریه منطقه امن ایجاد کنند.

 

 

  

 علاوه براین، این شورا همچنین فاقد قدرت و اهرم لازم برای جمع کردن اقدامات شورشیان در زیر یک چتر واحد است. به طور مشخص می­توان گفت که شورای ملی سوریه از توان کافی برای ایجاد یک زنجیره فرماندهی برای نیروهای شورشی برخوردار نیست. اواخر ماه گذشته نیز این شورا، حکیم هاشم ژنرال بازنشسته ارتش سوریه را به عنوان مشاور نظامی خود انتخاب کرد. بدون شک، این اقدام مقدمه­ای است برای ایجاد یک همکاری و شراکت رسمی با ارتش آزاد سوریه.

 

 

 

 اما ارتش آزاد سوریه نیز خود را یک قدرت مستقل می­داند و از همکاری با سایر گروه­های مخالف اجتناب می­کند و در حقیقت، شیوه خاص خود را در پیش گرفته است. سرهنگ ریاض الاسد رئیس ارتش سوریه آزاد اواخر ماه نوامبر خواستار بمباران برخی اهداف راهبردی در سوریه و حمایت جامعه بین­الملل از ایجاد منطقه پرواز ممنوع و منطقه حائل شد. این شورای نظامی به طور مستقیم و علنی خواستار همکاری با دولت­های خارجی و تضمین حمایت آن ها و ارسال پول و تسلیحات است.

 

 

  

البته ارتش آزاد سوریه تنها نیروی مخالف مسلح نیست. بسیاری از گروه­های شورشی در حال استخدام نیرو برای انجام عملیات نظامی هستند. هر چند این گروه­ها هیچ تعهدی به رهبری ارتش سوریه آزاد ندارند، اما با این حال حملات بسیار مرگ­باری را علیه دولت بشار اسد از جمله حمله به مجتمع اطلاعات نیروی هوایی در هرسات و دفاتر حزب بعث در دمشق انجام داده­اند.

 

 

 

 البته هم اکنون نشانه­هایی از نزدیک شدن این گروه­ها به یکدیگر وجود دارد و در صورت ایجاد وحدت میان آنها احتمال اعمال تحریم­های سنگین­تر از سوی غرب علیه سوریه بیشتر می­شود. البته این امر مستلزم اتخاذ یک دیپلماسی خلاق میان قدرت­های غربی و البته کشورهای عرب است. البته مداخله در سوریه با ایجاد یک منطقه امن به شعاع ۲۵/۴ مایل مربع در شهر جبر­الشروق آغاز خواهد شد. با توجه به نزدیکی این شهر به ترکیه، میزبانی ترکیه از ارتش آزاد سوریه، آنکارا می­تواند گزینه­ای راهبردی و مناسب برای تضمین امنیت این منطقه امن باشد.

 

 

 

موثرترین شیوه برای ایجاد سازوکار قانونی برای ایجاد منطقه امن، صدر قطعنامه شورای امنیت سازمان ملل خواهد بود. اما از سوی دیگر، روسیه نیز همچنان ائتلاف خود با بشار اسد را حفظ کرده و در نتیجه احتمال موافقت روسیه با صدور قطعنامه علیه روسیه بسیار ناچیز است. راه دیگر، استفاده از قطعنامه “اتحاد برای صلح” در مجمع عمومی سازمان ملل است که اجازه اتخاذ “تدابیر و اقدامات جمعی” و “استفاده از نیروی مسلحانه” در منازعات خارجی را صادر می­کند. استفاده از این راهکار نیازمند رای دو سوم اکثریت مجمع عمومی است. احتمال کسب این رای بالا نیز چندان زیاد نیست. ماه نوامبر مجمع عمومی با صدور یک قطعنامه غیر الزام­آور اقدامات دولت بشار اسد را محکوم کرد.

 

 

 

 این منطقه امن می­تواند پایگاهی مناسب برای شورشیانی باشد که هم اکنون از ترکیه اقدام به انجام عملیات نظامی علیه سوریه می­کنند. ارتش آزاد سوریه هم اکنون ایست بازرسی­های موقت و مناطق حائل در درون خاک سوریه ایجاد کرده است. با ایجاد منطقه امن و ارائه کمک­های تسلیحاتی و ارسال تجهیزات، شورشیان در سوریه می­توانند بن غازی خود در سوریه را به­وجود بیاورند.

 

 

 

 هر گونه مداخله در سوریه مسلتزم برقراری یک منطقه پرواز ممنوع برای حفاظت از الشغور است و این امر می­تواند موجب تسهیل در برتری هوایی نیروهای نظامی غرب در برابر دولت اسد شود. ناوگان ششم ایالات متحده نیز می­تواند به آسانی به محاصره دریایی سوریه بپردازد و از پایگاه­های انگلستان در قبرس برای ارسال کمک به شورشیان استفاده کند. موضوع مهم دیگر احتمال مشارکت ناتو در این عملیات است؛ به ویژه اینکه آندرس راسموسن دبیر کل ناتو چند ماه پیش با دخالت ناتو در سوریه مخالفت کرده است. اگر چنانچه ناتو در این عملیات حضور پیدا کند، می توان از پایگاه اینجرلیک در ترکیه برای ایجاد یک منطقه پرواز ممنوع همانند آنچه در لیبی اتفاق افتاد، استفاده کرد. حتی اگر ناتو از حضور در این عملیات خودداری کند، انگلستان، فرانسه و ایالات متحده می­توانند از تجهیزات خود برای برقراری منطقه پرواز ممنوع استفاده کنند.

 

 

 

اما مهمترین چالش نیروهای خارجی برای مداخله در سوریه نه نیروهای دفاعی اسد، بلکه گروه­های متحد بشار اسد همچون حزب الله لبنان، حزب کارگران کردستان و سایر گروه­هاست. در صورت حمله خارجی به سوریه، این گروه­ها می­توانند خسارات جبران ناپذیری را علیه منافع غرب به وجود آورند. بدون شک، با در نظر گرفتن این خطرات می­توان گفت که از مداخله نظامی باید به عنوان آخرین راه حل در سوریه استفاده کرد.

 

 

 

منبع: فارن افرز

 

 

  

 

مطالب مرتبط

• در خاورميانه پنبه از دهان ها و در غرب از گوش ها خارج شده است
• گزارش تصويري/ آيا روي خون شهدا مسابقه مي دهيد؟
• آمریکا رسانه‌ها را از انعکاس جنایات آل خلیفه و آل سعود در بحرین منع می‌کند
• داوود اوغلو و باز توليد دکترین عمق استراتژیک در تركيه
• دغدغه رابطه ایران و مصر