رصد

کد خبر: ۱۲۰۲۸۱
تاریخ انتشار: ۰۲ آذر ۱۳۹۵ - ۱۴:۳۷
علی صوفی، رئیس ستاد ائتلاف اصلاح طلبان می گوید: « ترامپ بعد از ورود به کاه سفید مواجهه با برجام را در حوزه کاری میان مدت قرار می دهد و ابتدا بر موضوع داعش تمرکز می کند.» این فعال سیاسی اصلاح طلب انفعال دستگاه دیپلماسی را مضر به حال کشور و برجام می خواهد و تأکید می کند: «دستگاه سیاست خارجی کشور باید از هر فرصتی برای اجرای برجام و تأمین منافع ملی استفاده کند و نگذارد بدخواهان منطقه ای فرصت های ما را بسوزانند.»

امید کرمانی ها، خبرنگار

-- دونالد ترامپ در زمان انتخابات ریاست جمهوری آمریکا اعلام کرد اگر به قدرت برسد برجام را پاره می کند، صحبت های اخیر مشاور او نیز این را نشان می دهد که ترامپ همچنان معتقد است باید ساختار برجام تغییر کند، آیا او موفق به این کار خواهد شد و می تواند تغییری در مفاد متن برجام دهد؟

خیر، برجام در قالب قطعنامه به تأیید شورای امنیت سازمان ملل متحد رسید و قطعنامه سازمان ملل متحد با نظر و اراده یک کشور تغییر نمی کند چون برای این کار نیاز به اجماع همه کشورهای دارای حق وتو است، از این جهت روسیه، چین و حتی کشورهای اروپایی با رئیس جمهوری جدید آمریکا همراهی نخواهند کرد.

-- از چه جهت اروپایی ها همراهی نمی کنند؟

اتحادیه اروپا محکم روی برجام ایستاده و در حال برقرار دوباره مناسبات اقتصادی با ایران است و بر همین اساس قراردادهایی را نیز با دولت آقای روحانی به امضا رسانده یا مقدمات امضای قراردادها را مهیا کرده است. بنابارین تجدیدنظر روی برجام برگشت ناپذیر است اما اجرای کامل برجام به همکاری آمریکا نیز نیاز دارد چون انجام یکسری تعهدات بر عهده آمریکا بوده و باید پای آن بایستد که در این رابطه به نظر می رسد دولت ترامپ قطعا سختگیرانه عمل خواهد کرد. اگرچه اگر خانم هیلاری کلینتون هم رئیس جمهور آمریکا می شد پیش بینی آن بود که او همچون اوباما به برجام نگاه نکند و سختگیرتر از دولت قبل خود رفتار نماید. به عبارت دیگر، وضعیت اجرای برجام چه کلینتون می آمد و چه حالا ترامپ رئیس جمهور شده، به راحتی گذشته نخواهد بود. رئیس جمهور آینده آمریکا قطعا یکسری سختگیری هایی را در قبال اجرای برجام اعمال خواهد کرد. برخلاف برخی که به ریاست جمهوری خانم کلینتون امیدوار بودند معتقدم او اگر رئیس جمهور می شد برای جلب رضایت اسرائیل و کشورهای عربی به ویژه عربستان باج می داد و این باج هم آن بود که در اجرای برجام سختگیری کند. آقای ترامپ هم از پشتوانه کنگره برخوردار است و اکثریت کنگره در اختیار حزب جمهوریخواه قرار دارد. ضمن آن که بعضی ایالت های آمریکا نیز مستقل هستند، مجلس و قانون های مختص به خود را دارند و نگاهشان به ایران سخت است. با وجود همه این سختگیری ها دولت آینده آمریکا امکان برهم زدن برجام را ندارد، گرچه می کوشد در عرصه های دیگر همچون حقوق بشر، تروریسم و محدود کردن توان موشکی به ایران فشار بیاورد ولی در موضوع خود برجام بعید می دانم آمریکایی ها بتوانند دیگر اعضای 1+5 را متقاعد به تجدیدنظر در این معاهده کنند، بنابراین تجدیدنظر روی برجام مشکل است. برجام به این شکل باقی خواهد ماند اما در سایر موارد که دستشان باز است سعی می کنند به ایران فشار وارد کنند.

-- مشاور ترامپ گفته دنبال اصلاح توافق هسته ای با ایران هستیم و مجبور نیستیم حرف ایران را گوش کنیم، در گذشته توافقات بسیاری امضا شد و در شورای امنیت سازمان ملل به تصویب رسید ولی بعدها تغییر کرده است، این حرف را شما چطور ارزیابی می کنید؟

قطعا راه به جایی نخواهند برد چون آقای ترامپ شخصیت آقای اوباما را ندارد که بتواند علیه ایران اجماع سازی کند و تحریم ها را با همکاری دیگر کشورها ضد ایران به اجرا در آورد. به هیچ وجه ترامپ آن کاراکتر را ندارد، پس قطعا یکی از کارهایی که نمی تواند انجام دهد همین کار است. مسئله دیگر آن که چند کشور در شورای امنیت سازمان ملل حق وتو دارند، کشورهایی همچون چین و روسیه قطعا با آمریکا همراه نمی شوند. من از این نظر فکر می کنم که آمریکایی ها به هیچ وجه نمی توانند اساسا قطعنامه برجام را تغییر دهند اما می توانند یک سری عدم همکاری های دیگر را با ایران بنا بگذارند و مشکلاتی را برای ما به وجود آورند. ضمن آن که بالاخره ما در ایران هم کسانی را داریم که دل خوشی از برجام ندارند، این ها ممکن است بهانه لازم برای مشکل تراشی علیه ایران را به دولت واشنگتن بدهند.

-- آیا مواجهه روحانی با منتقدانش ساده خواهد بود؟

به تنهایی خیر، آقای روحانی نمی تواند جلوی دلواپسان را بگیرد. باید این قضیه را با شخص رهبری در میان بگذارد چون رهبر معظم انقلاب مجوز مذاکره با 1+5 را ددند و در سایه حمایت ایشان بود که مجلس اجرای برجام را تصویب کرد، آقای روحانی اگر می خواهد برای اجرای برجام مشکلی پیش نباید باید هماهنگی و همراهی با مقام معظم رهبری داشته باشد. رهبر معظم انقلاب کم برای مذاکرات هزینه ندادند، طرح نرمش قهرمانانه یکی از مصادیق آن بود. ایشان قطعا نمی خواهند این هزینه ها بی نتیجه و بی فایده باشد چون این تصمیم در راستای حفظ و بقای کشور گرفته شد و نه برای حفظ منفعت یک جریان. پس از آن جا که موضوع مربوط به حفظ بقای کشور می شود من فکر می کنم با یان همراهی و همدلی بشود مشکلات را از پیش پا برداشت. معتقدم خیلی ها که در گذشته نگران مذاکرات بودند و واقعا نگرانی شان صادقانه بود، این دلسوزان واقعی بر می گردند و بنای خود را بر همکاری می گذارند چون احساس خطر می کنند اما در مقابل کسانی که منافع شان به خطر افتاده راه دیگری می روند.

به عبارت دیگر آن هایی که به منافع ملی فکر می کنند و صادقانه در راستای حفظ منافع ملی در اجرای برجام نگرانی هایی برایشان پیش آمده باشد افرادی صاحب اندیشه و فکر هستند که آن ها بر می گردند و همراهی و همکاری خواهند کرد و متحد می شوند ولی یک عده ای هم ممکن است این طور نباشند و مشکل ایجاد کنند، بنابراین من این را تنها راه می دانم. آقای روحانی اگر بخواهد دور بعد هم رئیس جمهور شود، تنها کاری که باید در سطح بین المللی انجام دهد اجرای برجام خواهد بود، پس باید این را کاملا بنشیند و روشن کند. این تصمیم مشتکر بود پس آقای روحانی به تنهایی نخواهد توانست کار اجرای برجام را جلو ببرد.

-- آن زمانی که مذاکرات برای برجام به نتیجه رسید برنامه اقدام جامعه مشترک ایران و 1+5 لقب گرفت، خیلی ها در مجلس با آن مخالفت کردند، حتی اکثریت اعضای کمیسیون ویژه بررسی برجام از دلواپسان بودند، در صحن علنی مجلس نهم حدود 130 در مخالفت با برجام رأی دادند اما امروز ترکیب مجلس شورای اسلامی تغییر کرده است و این مسئله هنگام رأی اعتماد به وزاری پیشنهادی آموزش و پرورش، ورزش و جوانان و فرهنگ و ارشاد اسلامی مشخص شد که نهایتا 75دلواپس در مجلس دهم حضور دارند، این همراهی مجلس چقدر می تواند کمک کند که برجام حفظ شود و دلواپسان مجال تحرک پیدا نکنند؟

قطعا تغییر ترکیب مجلس دهم نسبت به مجلس نهم در محدود کردن مخالفت های دلواپسان می تواند خیلی موثر باشد، به هر حال یک اهرم فشار از روی دولت برداشته و تبدیل به یک مولفه همراه و هماهنگ برای همکاری شده است. این قطعا فرصت بسیار خوبی برای اجرای برجام است، منتها کافی نیست یعنی قطعا با آمدن ترامپ کفه به طرف کسانی سنگین می شود که بر طبل بی اعتمادی می کوبند و سعی می کنند این دیوار بی اعتمادی بین ایران و آمریکا را تقویت و بلندتر کنند. حال آن که برای اجرای برجام یک اعتماد نسبی بین دو طرف لازم است. البته ماهیت آمریکا سر جایش است، حالا یک رئیس جمهور با پنبه سر می برید و یکی دیگر با شمشیر می خواهد سر ببرد. معتقدم دیپلماسی و مذاکره با دیگر کشورها برای برقراری همکاری و روابط خوب تأثیرگذار است و هرچه این روابط توسعه پیدا کند بهتر می توان از فرصت های برجام استفاده کرد. باز این جا مراقبتی می خواهد که بالاخره این طور نشود که کشورهای دیگر بخواهند از ایران سوءاستفاده کنند، یعنی اگر ایران نتواند از فرصت ها استفاده کند، شاید آن وقت هزینه های زیادی را پای این قضیه بدهد.

به عبارت روشن اگر ایران فقط بخواهد به دیگران تکیه کند، دیگران هم بالاخره اسب خودشان را می تازانند و طبعا بدون توقع و انتظار به ایران کمک نخواهند کرد. به نفع ایران نیست که این دیوار بی اعتمادی که ترک برداشته بود، اجازه دهد ترمیم شود. باید تمام تلاش صورت گیرد تا از اهرم هایی که وجود دارد استفاده کند و اجازه ندهد لای این شکافی که روی دیوار بی اعتمادی بین ایران و آمریکا به وجود آمده، دشمنان منطقه ای ما سیمان بریزند و بخواهند دوباره آن را ترمیم کنند یا یک عده با هدف تأمین منافع شخصی یا گروهی بخواهند از این فرصت به نفع خودشان استفاده کنند. یک مقدار دستگاه دیپلماسی کشور باید نسبت به گذشته در تعامل با دنیا تقویت شود، هوشیاری مان هم باید زیادتر از گذشته باشد و سعی کنیم از تمام فرصت ها بهره گیریم. باز تأکید می کنم این کار به تنهایی توسط رئیس جمهور امکان پذیر نیست. گرچه دولت تیم کارشناسی قوی در وزارت خارجه دارد و تا الان کاری که انجام داده بسیار بزرگ بود اما این کافی نیست و حتما حمایت رهبری را می طلبد.

-- یک دیدگاه بعد از پیروزی ترامپ در فضای تحلیل رسانه ها مطرح شد و آن، این که دستگاه دیپلماسی باید از نگاه منفی جامعه جهانی به ترامپ استفاده کند. چون هرچند اکثریت مردم آمریکا به ترامپ رأی دادند اما خیلی ا زکشورهای دنیا مخصوصا اروپایی ها به ریاست جمهوری او واکنش منفی نشان دادند. دیدگاه دیگر آن است که که دستگاه سیاست خارجی کاری نکند بلکه بنشیند ببیند وقتی ترامپ وارد کاخ سفید می شود چه اتفاقی می افتد، نظر شما چیست؟

به طور کلی انفعال در دیپلماسی هزینه های سنگینی را برای کشور ایجاد می کند چون انفعال یعنی این که فرصت هایی که برای ما پیش می آید نشناسیم یا بشناسیم و نتوانیم از آن استفاده کنیم. باید قطعا دستگاه دیپلماسی ما فعال باشد. وجود ترامپ در ریاست جمهوری آمریکا قطعا مشکلات بیشتری را برای ما درباره اجرای برجام به همراه دارد. دستگاه دیپلماسی قطعا باید بسیار هوشمند عمل کند. هوشمندی به این است که دقیقا باید حساس باشد و لحظه ها و فرصت هایی را که برای ایران پیش می آید ببیند، حتی اگر این فرصت در رابطه با آمریکا باشد، ایران باید از آن کاملا بهره ببرد و اجازه ندهد که دیگر کشورها امکان استفاده از این فرصت ها را از ایران سلب کنند. در مجموع کار دیپلماسی ما فقط نمی تواند دل را به داشتن یک عهدنامه یا قطعنامه ای به نام برجام خوش کند و تصورش این باشد که گذر زمان به نفعش خواهد بود، بنابراین بهتر است بنشیند، نظاره گر عرصه بین الملل باشد تا وقتی کشوری به تعهداتش در قبال برجام متعهد نبود بیاید جلوی دوربین های تلویزیونی بگوید این ها عهدشکن هستند، این ها پیمان شکن هستند، این ها برجام را نمی خواهند اجرا کنند. این رویکرد قطعا به ضرر ما خواهد بود. وزارت خارجه اساسا نباید اجازه این کار را بدهد، باید طوری فضاسازی کند که اروپایی ها مخصوصا با عدم اعتمادی که به ترامپ دارند بیشتر با ما در ماجرای برجام همراه شوند. معتقدم انفعال وزارت خارجه موجب می شود اروپایی ها نیز از اجرای تعهدات شان شانه خالی کنند، حال آن که برخورد فعالانه با موضوع، اروپایی ها را به تحرک وا می دارد و آن ها را در اجرای سریع تعهدات شان راغب تر می کند، به ویژه آن که یک رقابت درونی هم بین کشورهای اروپایی وجود دارد بر همین اساس آن ها نمی خواهند فرصت هایی را که در قالب همکاری با ایران به دست می آورند از دست بدهند.

نکته دیگر آن که خود آقای ترامپ هم یک تاجر است. آقای ترامپ خوب می فهمد که بازار 80میلیونی ایران یعنی چه؟ و آمریکا که این مشکلات اقتصادی را دارد نباید خود را از بازار ایران محروم کند. آقای ترامپ هم روی این مشکلات آمریکا دست گذاشت و وقوع این مشکلات را متوجه سیاست های غلط گذشتگان کرد. حالا که می خواهد شاخص های اقتصادی را رونق ببخشد توجه به بازار 80میلیونی ایران خیلی اهمیت خواهد داشت، بنابراین می شود از این نگرش آمریکا استفاده کرد و امتیاز گرفت. به نظرم خیلی راه وجود دارد که می توانیم از آن استفاده کنیم. کارشناسان وزارت امور خارجه قطعا نظرات شان در این رابطه دقیق تر است و فرصت ها را بیشتر می شناسند و می توانند استفاده کنند، بنابراین باید از تصمیمات احساسی در این رابطه پرهیز کرد. اجازه ندهیم آن ها ما را عصبانی کنند و ما در عصبانیت حرفی بزنیم. باید با آرامش و دقت و عقلانیت جلو رفت.

-- پس فقط نباید روی چین و روسیه تمرکز شود؟

قطعا نباید ما این قضیه را به آن سمت ببریم که اگر آن ها کنار بکشند ما زمین بخوریم. این از نظر دیپلماسی غلط است که ما بخواهیم کاملا متکی به روسیه و چین یا هر کشور دیگری باشیم چون آن ها دنبال منافع ملی خودشان هستند و حق هم دارند. هر جا تضادی بین منافع ملی آن ها و همراهی با ما ببینند قطعا حق دارند ما را کنار بگذارند و دنبال منافع ملی شان بروند. قطعا کسانی می خواهند ایران جدا از جامعه جهانی باشد، بر همین اساس سعی می کنند به روسیه و چین و دیگر کشورها امتیاز بدهند تا آن ها را با خود و علیه ایران کند. پس باید همه پیش بینی ها را در نظر گرفت و حساب شده عمل کرد. اگر حساب شده کار نکنیم و نتوانیم از فرصت ها استفاده کنیم ضرر خواهیم کرد، در مقابل اگر احساسی با قضیه برخورد نکنیم و بخواهیم سیاست نه شرقی و نه غربی را رعایت کنیم طبعا دچار مشکل نخواهیم شد.

-- به نظر شما وقتی ترامپ بر سر کار آید، اولویت را بر چه موضوعی در سیاست خارجی می گذارد، روی ایران تمرکز می کند یا به موضوعات دیگر می پردازد؟ برجام اولویت چندم او خواهد بود؟ آیا دستگاه دیپلماسی ما با فعالیت بیشتر می تواند برجام را تا چند درجه از اولویت های دولت جدید واشنگتن دور کند؟

قطعا الان مسئله تروریسم و داعش در خاورمیانه برای همه به ویژه آمریکایی ها و اروپایی ها دغدغه است. من فکر می کنم مسئله اولویت دارتر و حساس تر از این مسئله الان در دنیا وجود ندارد. مسئله برجام چیزی نیست که ترامپ بخواهد یک دفعه با پاره کردن عهدنامه آن موضوع را حل کند. قطعا این طور نخواهد شد، پیش بینی همه صاحب نظران نیز همین است. الان هم ترامپ از این قضیه عدول کرده است ولی سیاست مواجهه با برجام برای ترامپ میان مدتی خواهد بود و سیاست کوتاه مدت نیست. ولی درباره حل بحران خاورمیانه این موضوعی کوتاه مدت است و سعی می کند سریع تر از این بحران خارج شود تا امنیت به اروپا و آمریکا برگردد.

-- ترامپ در اولین نطقش گفت با هر کشوری که با آمریکا کنار بیاید ما هم با آن کشور کنار می آییم، آیا امکان دارد بخواهد در ازای این که مقابل اجرای برجام کارشکنی نکند، ایران را وارد برجام های منطقه ای کند؟

قطعا آمریکایی ها این طمع را دارند. یعنی از ابتدا آقای کری هم همین طمع را داشت، یک گام به جلو و دو گام به عقب می گذاشت به آن خاطر بود که ایران را درگیر این مسئله کند و از ایران در این رابطه امتیاز بگیرد. متنها اصلا سیاست ایران این نبود و به رغم این که آمریکایی ها اشاراتی داشتند اما مقام معظم رهبری آب پاکی را روی دست آن ها ریختند و گفتند به آمریکا نمی شود اعتماد کرد ولی قانون دیپلماسی قواعد خود را دارد و شرایط مکان و زمان است که تعیین می کند چه تصمیمی باید گرفته شود. با این وجود من بعید می دانم ایران با ترامپ وارد این معامله شود.

منبع: هفته نامه مثلث، شماره 334

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

رشد اقتصادی ۸ درصدی بنیاد مستضعفان

فاصله دو برابری قیمت سیب زمینی در یک محدوده

شغل پردرآمد شاه‌مهره‌های کلاهبرداری در زندان

واقعی شدن نرخ ارز در راستای اقتصادی ملی

قیمت جهانی طلا ثابت ماند

ادامه پیشروی دلار در کانال ۱۲ هزار تومان

ابهام در نحوه هزینه کرد ۱.۴ میلیارد دلار ارز برای واردات دارو

صدای زنگ تغییر در بازار نفت خاورمیانه

چرا مجلس فقط به فکر بدهکاران بانکی است؟

اولتیماتوم به بانک‌ها برای ارائه رمز یکبار مصرف

ترس وزیر اطلاعات از گفتگو با خبرگزاری دولت!

محمود صادقی با 15 عنوان اتهامی محاکمه می‌شود

توضیح سفیر ایران در پرتغال درباره روابط تهران و لیسبون

روایتی دیگر از اعلام اسامی دوتابعیتی‌ها در کمیسیون امنیت ملی

خطیب نماز جمعه این هفته تهران مشخص شد

هشدار انتقادی رئیس اسبق سیا درباره سیاست‌های ترامپ در قبال ایران

"ایران" برزیل را تهدید کرد

انتقاد مشاور احمدی‌نژاد از لیست دوتابعیتی‌های کریمی قدوسی

لاوروف: ایران "باید" بخشی از راه حل مشکل منطقه باشد

فقط با ماهی 40هزار تومان 5000گیگ اینترنت بخرید!

خوشحالی نتانیاهو از انتخاب جانسون به عنوان مرد اول انگلیس

آمریکا به دنبال اعاده حیثیت

اتحادیه اروپا شمشیر را برای "بن جانسون" از روبست

جاه‌طلبی دولتمردان کانادا

تبریک اردوغان به نخست وزیر عثمانی انگلیس!

نماینده دموکرات: ترامپ باید اول استیضاح و سپس زندانی شود

جانسون در مقابل بحران‌های سیاسی و اقتصادی فراوان

گاف ایوانکا هنگام تبریک به "ترامپ انگلیس"

سفر ویژه هیات انصارالله یمن

حمله رژیم صهیونیستی به جنوب سوریه

واکنش سردار هادیانفر به خبر خرید و فروش پلاک رند

ورود سازمان بازرسی به پرونده «باستی‌هیلز»

تولد نوزاد در ایستگاه متروی دروازه دولت

مسدود شدن 2 محور در جنوب سیستان و بلوچستان

فرونشست‌های وسیع در 3 دشت‌ کشور

نجات دختر 18ساله از زاینده رود

پیش‌بینی آخر هفته بارانی برای ۱۳ استان

جزئیاتی از آتش‌سوزی وحشتناک در نزدیکی چیتگر!

معاون آموزشی دانشگاه تهران توضیح داد پایان‌نامه‌ آتش نمی‌زنیم

زیر و بم آتش‌سوزی میدان «حسن آباد» از زبان ملکی