رصد

کد خبر: ۱۲۰۲۸۳
تاریخ انتشار: ۰۲ آذر ۱۳۹۵ - ۱۴:۵۲
سیدمحمد مرندی، دانشیار دانشگاه تهران در گفت و گو با هفته نامه مثلث به واکاوی آرای هیلاری کلینتون و دونالد ترامپ در انتخابات اخیر آمریکا پرداخت و گفت درصد بالایی از کسانی که به این دو نفر رای دادند از روی علاقه به این دو حزب نبوده بلکه از ترس روی کار آمدن طرف مقال رای داده اند. دکتر مرندی اشاره می کند که به عقیده بسیاری از تحلیلگران، نظام سرمایه داری لیبرال در حال رسیدن به بن بست است و جهان گرایی آمریکا لطمات بسیار سنگینی به قشر متوسط و پایین آمریکا وارد آورده است. بنابراین اکثر مردم حس می کنند که حاکمیت آمریکا یک حاکمیت فاسد، خودخواه و تنها به فکر سرمایه داران است. بنابراین آنها بر این باورند اکثریت جامعه در این میان لطمه خورده اند. محبوبیت دونالد ترامپ و برنی سندرز در رقابت های انتخاباتی به همین موضوع برمی گردد. همچنین این استاد دانشگاه تاکید کرد که امروز بیش از هر زمان دیگری در تاریخ معاصر آمریکا، اقتدار این کشود به شکل جدی زیر سوال رفته و قدرت ایالات متحده از درون در حال کاهش است.
سعیده سادات فهری، روزنامه نگار

آقای دکتر! در ابتدا توضیح دهید که چه دلایلی باعث شد تا دونالد ترامپ که اغلب کارشناسان و همچنین نظرسنجی های انتخاباتی، احتمال پیروزی او را کمتر از رقیب دموکراتش هیلاری کلینتون می دانستند، به عنوان رئیس جمهور منتخب ایالات متحده آمریکا برگزیده شود؟

-انتخاب دونالد ترامپ به عنوان رئیس جمهوری منتخب آمریکا دلایل گوناگونی را در پس خود دارد؛ در وهله نخست می توان به افشاگری های ویکی لیکس اشاره کرد که تاثیر خود را بر انتخابات و نگاه مردم به کاندیداها برجای گذاشت. از دیگر موارد نیز می توان به فساد مالی هیلاری کلینتون در رد و بدل کردن اسناد محرمانه از طریق سرور شخصی اشاره کرد. اما به عقیده من دو دلیل اصلی برای پیروزی ترامپ در انتخابات می توان برشمرد که نخست به مطرح کردن بحث های نژادپرستانه از سوی ترامپ در رقابت های انتخاباتی بازمی گردد.

مشاهده کردیم که اغلب سفیدپوستان در آمریکا شامل زن و مرد به ترامپ رای دادند. البته این بدان معنا نیست که تمام سفیدپوستان نژادپرست هستند اما این عامل در نگاه بسیاری از آنها تاثیرگذار بوده است. عامل دیگری که در کاهش آرای کلینتون و افزایش آرای ترامپ تاثیر بسزایی داشته، این است که مردم آمریکا از ساختار و وضعیت حاکمیتی کشورشان به شدت ناراضی هستند و ترامپ از این نارضایتی آگاه و سوار بر آن شد.

این نارضایتی مردم از ساختار حاکمیتی آمریکا چه دلایلی دارد و چقدر به عملکرد دولت دموکرات باراک اوباما مربوط می شود؟

-به نظر بسیاری از تحلیلگران و متفکران، نظام سرمایه داری لیبرال در حال رسیدن به بن بست است و جهان گرایی آمریکا لطمات بسیار سنگینی به قشر متوسط و پایین آمریکا وارد آورده است. بنابراین اکثر مردم حس می کنند که حاکمیت آمریکا یک حاکمیت فاسد، خودخواه و تنها به فکر سرمایه داران است و کلینتون را به عنوان نماینده حاکمیت می بینند. بنابراین آنها بر این باورند اکثریت جامعه در این میان لطمه خورده اند. محبوبیت دونالد ترامپ و برنی سندرز در رقابت های انتخاباتی به همین موضوع بازمی گردد. زیرا آنها شعارهایی علیه نظام سرمایه داری یا حاکمیت سر می دادند که این مسئله خوشایند مردم بود. البته ترامپ و سندرز بسیار متفاوت هستند اما محبوبیت این دو کاندیدا علامت نارضایتی مردم از نظامو ساختار آمریکا است. در ایالات متحده آمریکا وجود نظام لیبرال و فردگرایی، ارزش های انسانی را زیر پا گذاشته و خودخواهی را به عنوان یک ارزش جا انداخته است.

این مسئله به مرور زمان مردم قشر متوسط را به سمت فقر کشانده است چرا که خودخواهی سرمایه داران و سیاستمداران نزدیک به سرمایه داران آنها را به این وضعیت دچار کرده است. از سوی دیگر بسیاری از متفکران آمریکا هم می گویند که کشورشان از ارزش های اخلاقی و دین تا حدودی تهی شده است. در حال حاضر رسانه های عمده در آمریکا دائما سنت ها را به تمسخر می گیرند و به بی عدالتی های اجتماعی نیز توجهی ندارند. جالب است که ترامپ میلیاردر، نماینده مردمی شده که خود را ستمدیده می دانند.

پس دلیل اصلی نارضایتی مردم از ساختار حاکمیت به بحث سرمایه داری مربوط می شود؟

-بله؛ امروز به نظر می رسد جامعه آمریکا به دلیل سرمایه داری، فردگرایی و فرهنگ خودخواهی که در پی این دو عامل به وجود آمده است، با نوعی بن بست مواجه شده است و شرایط موجود منجر به تجمیع ثروت و قدرت در دست اندکی شده و باقی مردم قربانی شده اند. در گذشته سرمایه داری آمریکا، کشورهای دیگر را قربانی خود می کرد و جامعه آمریکا گرفتار عوارض لیبرالیسم و نئولیبرالیسم در این حد نشده بود. یعنی داخل آمریکا منافع مردم قشر متوسط را تا حدودی مد نظر داشتند اما باقی دنیا قربانی این کشور می شدند. اما امروز کار به جایی رسیده که نظام سرمایه داری آمریکا مردم خود را قربانی می کند که چنین رویکردی دوام پذیر نیست. بنابراین چه ترامپ سر کار بماند چه نماند، تا زمانی که این نظام و تفکر تغییر نکند ایالات متحده به سمت پایین و افزایش مشکلات حرکت خواهد کرد.

ارزیابی شما از نارضایتی ها و تظاهراتی که اخیرا و بعد از اعلام نتایج انتخابات و پیروزی دونالد ترامپ شکل گرفته است چیست؟

-جالب است که وقتی معترضانی علیه ترامپ دست به تظاهرات می زنند، رسانه های عمده آمریکا غالبا از آنها حمایت می کنند و بلکه آنان را تحریک می کنند. به نظر می رسد حمایت این رسانه ها از معترضان الزاما خیلی صادقانه نیست و رسانه ها از معترضان به عنوان ابزاری استفاده می کنند تا بخش هایی از حاکمیت بتوانند از ترامپ امتیاز بگیرند. این بدان معنا نیست که ترامپ خود خارج از حاکمیت است؛ بلکه ترامپ و کلینتنون به نظر من از این جهت تفاوت چندانی با هم ندارند؛ هر دو از داخل حاکمیت برآمده اند. نباید فراموش کنیم که ترامپ خود از دوستان خانواده کلینتون بود و حتی در گذشته به دموکرات ها بیش از جمهوری خواهان نزدیک بود. اما او به دلایل متعدد طغیان کرد و از این نارضایتی مردم استفاده یا به نظر بنده سوءاستفاده کرد. در واقع دونالد ترامپ نماینده اصیل و واقعی نارضایتی مردم نیست، بلکه بر این نارضایتی سوار شد.

اکنون که ناراضیانی در جامعه آمریکا وجود دارند و به نوعی فضای داخلی کشور به سوی دودستگی حرکت کرده است، آینده این فضا را چطور می بینید؟

-درخصوص آینده این دودستگی و اختلافات در آمریکا باید توجه داشت که دموکرات ها و جمهوریخواهان عاقل تر از این حرف ها هستند که بی ثباتی در کشورشان به وجود آورند. اما مسئله اینجاست که امروز مردم آمریکا نه دموکرات ها را قبول دارند و نه جمهوری خواهان را. در انتخابات ریاست جمهوری اخیر در آمریکا که بسیار حساس بود، نزدیک به نصف مردم یا رای ندادند یا به کاندیدای غیرمطرح رای دادند؛ این بدان معناست که از نظر نیمی از مردم جامعه آمریکا خیلی فرقی نمی کند که کدام کاندیدا از کدام جناح پیروز شود و آنها معتقدند که چه دموکرات ها روی کار بیایند و چه جمهوریخواهان تفاوتی به حال آنها نخواهد کرد. از سوی دیگر اکثر کسانی که به هیلاری کلینتون رای داده اند اغلب از او رضایتی ندارند، بلکه فقط معتقدند که ترامپ از کلینتون هم بدتر است. در عین حال بسیاری از کسانی که به ترامپ رای داده اند نیز از روی کینه نسبت به کلینتون این کار را کرده اند. زیرا همان طور که پیش تر گفتم، آنها معتقدند کلینتون، نماینده حاکمیت فاسد و ثروتمندان است. همچنین اغلب کسانی که به ترامپ رای دادند به این نیت بوده که او حاکمیت را بر هم ریزد. در نتیجه می توان ادعا کرد درصد بالایی از کسانی که به این دونفر رای دادند از روی علاقه به این دو حزب نبوده بلکه از ترس روی کار آمدن طرف مقابل رای داده اند.

این مباحثی که درخصوص نارضایتی مردم از ساختار حاکمیت مطرح می شود چقدر در آینده می تواند برای ایالات متحده آمریکا مشکل آفرین شود و به اقتدار این کشور لطمه وارد کند؟

-امروز بیش از هر زمان دیگری در تاریخ معاصر آمریکا، اقتدار این کشور به شکل جدی زیر سوال رفته و قدرت ایالات متحده از درون در حال کاهش است. مشاهده کردیم که در انتخابات اخیر آمریکا تمام کمپانی های بزرگ و رسانه های آمریکا غیر از فاکس که تا حدودی متفاوت بود، پشت کلینتون بودند؛ اگر در کشوری واقعا آزادی رسانه ای وجود داشته باشد آیا ممکن است که تمام رسانه ها پشت یک نفر باشند؟ این مسئله نشان می دهد که نظام سرمایه داری آمریکا بیش از پیش با مردم سالاری فاصله پیدا کرده است و تقریبا تمام سرمایه داران و سیاسیون در یک جبهه قرار گرفته اند. جالب است که مایکل مور، کارگردان مستندساز که فردی ضدجنگ است و مستندهایی علیه جنگ عراق و جرج بوش ساخته است نیز به شدت از هیلاری کلینتون حمایت کرد این در حالی است که کلینتون از جمله مسببان جنگ لیبی به شمار می رود. مایکل مور که چشمانش را بسته و کورکورانه از کلینتون حمایت کرده بود اکنون می گوید ریاست جمهوری ترامپ نامشروع است. این بدان معناست که افراد نزدیک به حاکمیت حتی کسانی مانند مایکل مور که منتقد بودند همه به صف شدند و به نماینده حاکمیت رای دادند. اکنون مشاهده می کنیم که رابطه برخی از به اصطلاح معترضان سنتی با حاکمیت به قدری قوی شوده است که آنها در برابر رای مردم، خوب یا بد، ایستاده اند. مجددا تاکید می کنم که این بدان معنا نیست که ترامپ فرد موجه و مناسبی است بلکه بدان معناست که در آمریکا حاکمیت و رسانه ها تلاش می کننذ تا مردم به سمت و سوی مورد نظر خود سوق دهند ولی در عین حال در این انتخابات به نتیجه مطلوب خود نرسیدند. در نهایت نباید فراموش کرد که اگر ترامپ توانست از این سد بزرگ حاکمیت عبور کند به واسطه قدرت مالی و سوار شدن بر نارضایتی مردم بوده است. نامزد جمهوریخواهان به واسطه بودن در سیستم توانست ثروت انبوهی را جمع آوری کرده و به واسطه آن تا انتها در مبارزات حضور داشته باشد و به نحوی پیام خود را به مخاطبانش برساند.

پس چگونه می شود کسی که یک سرمایه دار و خود محصول سیستم است، در مقابل چنین نظامی بایستد؟!

منبع: هفته نامه مثلث، شماره 334

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

نرخ تسعیر بدهی‌های ارزی در شبکه بانکی اعلام شد

ایرانیان چقدر از درآمدشان را مالیات می‌دهند؟

ایران بزرگترین دارنده منابع انرژی جهان شد

مهمترین مشکل اقتصاد خانوارها از زبان استاندار تهران

آیا اقتصاد جهان به سمت اولین رکود پس از ۲۰۰۹ پیش می‌رود؟

پرداخت تسهیلات کارآفرینی بدون اخذ ضمانت

اعطای وام تا سقف ۳۰ میلیون به برخی سربازان

اظهارات تکان‌دهنده مومنی در مورد رانت‌بگیران انرژی

نطق طوفانی یک نماینده بر علیه سودجویان بازار ارزش افزوده

فرصت جدید اقتصاد ایران در مرز سوریه

«فیلترِ ساحل دریا»؛ طرح جنجالی که در مجلس اعلام وصول شد

دعوای دولت و صداو سیما بالا گرفت!

اعتراف شبکه بی بی سی در مورد رژیم شاه

عبدالله گنجی: کاری که در حق ستار بهشتی شد خیانت بود

نقشه‌ی آفلاین عراق و مسیر اربعین به «نشان» اضافه شد

طرح تشکیل وزارت بازرگانی رد شد

انصاری اظهارات فلاحت پیشه در مورد پالرمو را تائید کرد

انتقادات تند دو نماینده کُرد مجلس از اردوغان

واکنش عربستان در مورد سفر عمران خان به ایران

عمران‌خان در تهران چه شنید؟ ؛ روایتی از دیدار نخست وزیر پاکستان با رهبر انقلاب و رییس جمهور

سقوط هواپیمای تیم آکروجت کانادا در نمایشگاه هوایی آمریکا

رئیس جمهور فرانسه از اردوغان خواستار توقف حملات علیه سوریه شد

توافق بین کُردها و دولت سوریه برای استقرار ارتش در مرز با ترکیه

مسکو درباره وقوع فاجعه انسانی در شمال سوریه هشدار داد

داعشی‌ های زندان عین عیسی شورش کردند

حرف‌های بی‌پرده یک کرد سوری در مورد ترامپ

ماکرون: با اردوغان و ترامپ گفت‌وگو کردم

خیابان‌های این روزهای اکوادور

تصاویری از دختر نترس سوری در مقابل سرباز ارتش ترکیه

ارتش سوریه راهی شمال این کشور شد

دستگیری بیش از 70 سارق در استان البرز

پرونده‌ای برای 4 مرگ مشکوک در بیمارستان قلب تهران

واکنش نماینده مجلس به رفع انحصار تدریس زبان انگلیسی در مدارس

سهمگین‌ترین طوفان سی سال اخیر وارد ژاپن شد

وقتی ارتش به کمک دانش آموزان می رود

قطارهای حومه‌ای به کمک ناوگان اربعین رفتند

ناجا آمار داد

توضیح وزیر کشور درباره دو لایحه جدید حمایتی از بانوان

درخواست جانشین ناجا درباره معافیت‌های سربازی

واکنش‌ها به ماجرای کتک کاری مدیر و کارمندانش