رصد

کد خبر: ۱۲۰۴۶۹
تاریخ انتشار: ۱۳ آذر ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۰
ورود هنرمندان به عرصه فعالیت های اجتماعی و عام المنفعه در چند سال اخیر شتاب گرفته است. تعدادی از بازیگران اهالی موسیقی یا نویسندگان در تلاش هستند با راه اندازی پویش های مردمی یا با استفاده از ظرفیت های شبکه های اجتماعی در حد توان و ظرفیت خود به برخی معضلات کشور ورود کنند یا حداقل افکار عمومی داخلی و خارجی را نسبت به آن حساس کنند. موضوع دریاچه ارومیه و بحرانی شدن سطح آب آن در سال های اخیر این بار رضا کیانیان را بر آن داشت تا با کمپین «من دریاچه ارومیه هستم» از مردم بخواهد با جمع آوری یک میلیون امضا و ارسال آن برای سازمان ملل متحد توجه جهانیان را به وضعیت کم آبی در ایران جلب کنند. اخیرا نیز نامه او درباره دریاچه ارومیه پیش از نمایش مستند «هامون تنها» از سوی محمد احسانی کارگردان اثر در سازمان ملل قرائت شد. کیانیان درباره اقدامات خود در این حوزه به سوالات «تجارت فردا» پاسخ داد.

از چه زمانی متوجه وضعیت نگران کننده دریاچه ارومیه شده اید؟ از مقطعی که دولت یازدهم درباره احیای دریاچ اظهار نظر کرد؟

من فکر می کنم در حال حاضر مهم ترین مبرم ترین و عاجل ترین مسئله کشورها از جهان اول تا جهان سوم محیط زیست است. اما وقوع برخی مسائل دیگر مثل وقایع خاورمیانه و مسائل سیاسی باعث شده خطرات و آسیب های تخریب محیط زیست جدی گرفته نشود و به یک موضوع درجه دوم یا سوم تبدیل شود. وقتی حسن روحانی ریاست جمهوری را تحویل گرفت من نامه ای به ایشان نوشتم و در روزنامه ها منتشر شد. نامه درباره یکی از وعده های ایشان برای مقابله با آلودگی هوا بود. این نامه از طرف روزنامه همشهری پیگیری و به یک حرکت جمعی تبدیل شد. تعدادی از خبرگزاری ها انجمن های محیط زیست به اتفاق نماینده سازمان محیط زیست و نماینده سازمان سنجش هوای شهرداری به برج میلاد رفتیم، از آن بالا هوای تهران را تماشا کردیم و درباره آلودگی هوا صحبت کردیم در این مرحله آل.دگی هوا اندکی بهتر شد. سال بعد من این موضوع را باز هم پیگری کردم. در همین حال که مسئله آلودگی هوا را دنبال می کردم مسئله آب هم برای من مهم شد و جلوتر که رفتم  متوجه شدم که مسئله آب در ایران خیلی مهم تر است. اما قبل تر متوجه نبودم. در این میان فرهنگسرای جوان ارومیه به عنوان حامی دریاچه ارومیه از من درخواست کرد که به آن جا بروم. من بارها به این شهر سفر کرده بودم و از دریاچه ارومیه در دوره جوانی ام خاطرات زیادی دارم. اما وقتی بار دیگر به این شهر رفتم و احساس کردم این موقعیت ایجاد شده که به دریاچه ارومیه کمک شود این حمایت را قبول کردم با این فرهنگسرا صحبت کردم که کمپینی به اسم «من دریاچه ارومیه هستم» راه اندازی کنیم. تعدادی از جوانان ارومیه در زمان ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد به خشکی دریاچه ارومیه اعتراض کرده بودند و حمایت دولت از دریاچه ارومیه را خواسته بودند. آن دوران مسئله دریاچه ارومیه به نوعی امنیتی شده بود و با این جوانان برخورد شده بود. من همان موقع با تریبونی که در دست داشتم از قوه قضاییه وزارت اطلاعات و وزارت کشور خواهش کردم که به این جوانان کمک کنند چون در واقع حرفی که این جوانان در آن دوران زده بودند همین حرفی است که امروز ما به صورت علنی مطرح می کنیم و کسی مزاحم مان نمی شود. من و دست اندرکاران فرهنگسرای جوان خواهش کردیم که این جوانان را گرفتار نکنند همچنان هم این موضوع را از طریق مقامات مختلف پیگیری می کنم. به این ترتیب کمپین من دریاچه ارومیه هستم ایجاد شد و من بار گری لوییس نماینده سازمان ملل در ایران تماس گرفتم که اگر ما یک میلیون امضا جمع کنیم آیا شما برای دریاچه ارومیه کاری علاوه بر کارهایی که تاکنون انجام داده اید انجام خواهید داد؟ گری لوییس قبول کرد که من یک میلیون امضا را جمع کنم به سازمان ملل ببرم و ایشان در آن جا توضحی دهند که تا الان چه کارهایی برای دریاچه ارومیه از طرف سازمان ملل یا از طرف سازمان های بین المللی انجام شده است. در ضمن ایشان کوشش کند که کارهای تازه ای در حمایت از دریاچه ارومیه انجام شود. قرار بر این شد صحبت های گری لوییس و توضیحاتی که من ارائه خواهم داد به همراه یک میلیون امضای مردم مقابل رسانه های خبری ارائه شود تا افکار عمومی در جریان قرار بگیرند. قرار من و گری لوییس برای رفتن به سازمان ملل ۱۰ ابان است و فکر منیم کردم تا این تاریخ یک میلیون امضا جمع شود تصور من این بود که با تاخیر این امضاها جمع شود. اما تا الان یک میلیون و ۷۰۰ هزار امضا جمع شده است من همچنان کوشش می کنم تا روزی که به سازمان ملل می روم این تعداد بیشتر شود از وعده های آقای روحانی این بودکه اگر انتخاب شوم برای نجات دریاچه ارومیه اقدام خواهم کرد و البته این کار را کردند و ستادی تشکیل شد که در این زمینه فعالیت کردند. کارهای زیادی انجام شد که باعث شد ۱۰ درصد از دریاچه آبگیری شود اما ۱۰ درصد در مقابل ۹ درصد باقی دریاچه ارومیه خیلی کم است.

بعد از آبگیری ۱۰ درصد از دریاچه ارومیه چه اتفاقی رخ د اد که کوشش ها برای احیای آن جدی تر جلو رفت؟

خیلی ها فکر می کردند دریاچه ارومیه مرده است. چون گفته می شد غشایی در کف دریاچه ها وجود دارد که باعث می شود آب داخل زمین نرود و روی زمین بماند. اگر مدتی دریاچه ها خشک شوند این غشا از بین می رود و تا دوباره شکل بگیرد باید آب زیادی داخل زمین فرو رود تا این غشا تشکیل شود. در زمان ریاست جمهوری حسن روحانی تدابیری اندیشیده شد که ۱۰ درصد دریاچه ارومیه بعد از سه سال آبگیری شود. زمان این کار همه منتظر بودند که ببینند دریاچه ارومیه بعد از سه سال آبگیری شود. زمان این کار همه منتظر بودند که ببینند دریاچه چه واکنشی نشان می دهد بعد از مدتی دریاچه قرمز شد و همین که دریاچه قرمز شد فعالان محیط زیست از شادی فریاد کشیدند. چون گفته شده بود تنها موجودات زنده ای که به رنگ قرمز درآمد نشانه این بود که این موجودات زنده هستند یعنی دریاچه هنوز زنده است و می تواند ادامه حیات دهد. این اتفاق باعث شد کوشش برای احیای دریاچه ارومیه زیادتر شود.

از دید شما اصلی ترین مشکلی که باعث خشکی دریاچه ارومیه شد چه بود؟

روی رودخانه هایی که به دریاچه ارومیه منتهی می شوند ۹۹ سد احداث شده است. مجموع سدهایی که ساخته شده و آن هایی که در حال احداث است به این عدد می رسد. احداث این تعداد سد حیرت انگیز است چطور امکان دارد که وزارت نیرو اجازه دهد این تعداد سد روی رودخانه های منتهی به دریاچه ارومیه احداث شود؟ چرا این اجازه داده شده؟ چه محاسباتی انجام شد که چنین مجوزی صادر شود و همچنان هم قرار است اجازه دهند؟ در زمان همه دولت ها چه اصلاح طلب چه اصولگرا سد ساخته شده و اجازه سدسازی داده شده است. این اتفاقات نشان می دهد همه دولت ها به این مسئله توجه نکرده اند که آینده سدسازی چه خواهد شد؟ از طرف دیگر این سوال مطرح می شود که دلایل احداث این تعداد سد در کشور چیست؟ چون سدسازی به تنهایی باعث پیشرفت نخواهد شد و پسرفت هم به دنبال دارد. بهره برداری از سد آموزش و زمین کشاورزی می خواهد و دلایلی باید وجود داشته باشد که آب رودخانه را به سمت دیگری هدایت کنند این دلایل چیست؟ هیچ کس نمی داند فقط این را می دانیم که سدسازی در نظر خیلی از دولتمردان ما نشانه پیشرفت و توسعه بوده است. خیلی از این سدها وقتی ساخته شد بسیاری از دولتمردان ما به آنجا رفتند و به بهانه احداث این سدها سخنرانی کرده اند. از آقای هاشمی رفسنجانی تا محمود احمدی نژاد در این برنامه ها حضور داشتند. سد «گتوند» در دوران احمدی نژاد روی رودخانه کارون ساخته شد. این سد باعث شد آب رودخانه شور شود و تمام نخلستان های اطراف آن خشک شود. جواب این اتفاقات را چه کسی باید بدهد؟ آن گروهی که برای احداث این سدها تحقیقات کرده اند و منجر به ساخت سدها شده اند آیا نباید جوابگو باشند؟اگر این افراد تحقیقات کاملی انجام داده بودند پس چرا این اتفاقات افتاده است؟ در رابطه با احداث سد گتوند گفته می شود آن دوران خیلی از مردم جمع شده اند و این هشدارها را به مسئولان احداث سد داده اند که این سد باعث می شود نمک هایی که روی تپه های اطراف وجود دارد شسته و آب شور شود. در روزهای آن دوران هم وجود دارد که محققان سد گتوند گفته بودند که ما به حد کافی مطالعه کرده ایم و این اتفاق رخ نخواهد داد. حالا اما می بینیم که این اتفاق افتاده است چه کسی باید پاسخگو باشد؟ شرکتی که این مطالعات را انجام داده؟ یا شرکتی که سد را ساخته است؟ یا وزارت نیرویی که آن دوران سر کار بوده؟ به هر حال یک نهاد مشخصی باید جوابگو باشد . انتظار می رود یک جواب روشن درباره این اتفاق شنیده شود نباید گفت حالا این اتفاق افتاده است و بگذریم. درباره سدهای دیگر هم همین موضوع وجود دارد. کسی باید از این افراد جواب بگیرد. چه کسی باید این کار را انجام دهد؟ من نمی دانم. هر روز در روزنامه ها درباره مسائل مختلف ا زحقوق های نجومی تا اخلاس ها و گم شدن دکل نوشته می شود که باید جلوی این اتفاقات گرفته شود. حالا یک سد چند میلیارد دلار به اقتصاد کشور ضرر زده است؟ باید جلوی اتفاقات مثل این هم گرفته شود. باید درباره این موضوعات هم در روزنامه ها پرونده تشکیل داد و صحبت شود همان افرادی که این سدها را ساخته اند باز هم پروژه سدسازی دارند. چطور این امکان وجود دارد؟ این موارد را با مطالعه و تحقیقات خیلی کمی می توان بررسی کرد. سخنرانی دولتمردان در این موارد وجود دارد که مورد توجه خواهد بود. مثلا سخنرانی آقای هاشمی رفسنجانی در افتتاح مس سرچشمه این سوال را ایجاد می کند که ایا در این منطقه باید کارخانه مس ایجاد می شد؟ چون کارخانه مس به آب زیادی احتیاج دارد. این میزان آب چگونه باید تامین شود؟ از طریق آب های زیرزمینی تامین شدند و این باعث می شود آب زیرزمینی تمام شود. وقتی آب تمام شود حفره های عجیب در زمین ایجاد خواهد شد که یعنی باید فاتحه منطقه را خواند.

استان خوزستان پرآب ترین استان کشور ما بوده و الان آب ندارند و کشاورزی در این منطقه با مشکل مواجه شده است بی آبی این استان هم به دلیل اشتباهاتی است که در دولت های مختلف صورت گرفته است.

در این مدت فعالیت های کمپین من دریاچه ارومیه هستم تا چه حد توانسته حساسیت های عمومی را تقویت کند؟

این کمپین یک میلیون و۷۰۰ هزار نفر حامی دارد و این عدد کمی نیست.

از این تعداد راضی هستید و خوش بین هستید تعداد بیشتری به آن اضافه شود؟

من کلا خوش بین هستم چون اسمم رضاست و همیشه راضی هستم. اما چرا خوش بین نباشم؟ شما چرا خوش بین نیستید؟

طرح این سوال به معنی انکار اهمیت پیوستن این تعداد از مردم به کمپین نست شما درباره این مشارکت چه نظری دارید؟

اصلا صحبت خوش بین بودن من و کافی بودن این تعداد نیست. مهم این است که یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر خواستار احیای دریاچه ارومیه هستند. باید از این زاویه به آن نگاه کرد. وقتی این تعداد انسان چنین مطالبه ای دارند خوب است. این کمپین همبستگی خیلی خوبی در بین مردم و جوانان ایجاد کرده و این همبستگی تا زمانی که کمپین به پایان عمر اولیه خود برسد ادامه خواهد داشت. اما بعد یک میلیون و ۷۰۰ هزار نفر سوال کننده از ستاد احیای دریاچه ارومیه وجود دارد و خواهند پرسید تا به حال چه کارهایی برای دریاچه انجام شده؟ و چه کارهایی قرار است انجام شود؟ از این تعداد پانصد هزار نفر هم سوال کننده باشند و خواسته هایشان را طلب کنند عالی است.

از زمان گسترده تر شدن شبکه های اجتماعی در کشور برخی موضوعات بیشتر مورد توجه افکار عمومی قرار گرفته است. به ویژه موضوعاتی که با محیط زیست ارتباط دارد. اما نگرانی اینجا شکل می گیرد که همان افرادی که در شبکه های اجتماعی خبرها را بازنشر می کنند وقتی به حوزه عمل می رسند. منافع خود را در نظر می گیرند یا مشارکت می کنند؟ به نظر شما در حوزه دریاچه ارومیه مردم تا چه حد نقش دارند؟ نقشی که جامعه در این زمینه برعهده دارد تا چه حد موثر خواهد بود؟

من نمی دانم. چون در خانه مردم حضور ندارم و نمی دانم چه می کنند جامعه شناس و مردم شناس هم نیستم. اما این را می دانم وقتی که زمانی نه چندان دور این مسئله ای خاموش شود و کسی درباره ان حرف نمی زد اما الان این تعداد از مردم درباره اش حرف می زنند این اتفاق خوبی است. البته فقط یک میلیون و ۷۰۰ هزار امضا برای دریاچه ارومیه است و برای زاینده رود ، رود کارون، دریاچه هامون و دریاچه بختگان و غیره هم کمپین وجود دارد. کمپین دریاچه ارومیه یک مقدار بیشتر سر و صدا کرد اما آن ها هم فعالیت می کنند. این کمپین ها یعنی چندین میلیون نفر در ایران نسبت به مسئله آب حساس هستند و این یک واقعیت انکارناپذیر است. این همه مطلب در فضای مجازی دست بهدست می شود این که درباره محیط زیست مطالب بازنشر شود بهتر از بازنشر شوخی های صرفا خنده آور.

فکر می کنید تولید مستند در زمینه مقابله با بحران های محیط زیست تا چه حد می تواند مفید واقع شود؟

سال گذشته جشنواره فیلم سبز برگزار شد. این جشنواره هفت هشت سال متوقف شده بود. در این جشنواره تعداد زیادی فیلم مرتبط با محیط زیست نشان داده می شود. یکی از فیلم هایی که جایزه گرفت فیلم «مادرکشی» بود که فیلم بسیار تاثیرگذاری بود. در یوتیوپ یا آپارات این فیلم ها وجود دارد که دیدن این فیلم ها ضروری ست.

درباره اهمیت کیفیت این آثار چه نظری دارید؟

من نمی توانم این آثار را نقد کنم. چند تا از این فیلم ها خوب بوده اند. مثلا مستندهای محمد احسانی به نظر من خوب است.در کشور ما تلویزیون در این زمینه فعالیت کمی دارد. باید درباره این مسئله مهم تلویزیون همیشه برنامه داشته باشد. صدا و سیما گاهی درباره صرفه جویی و بی آبی برنامه تولید می کند گاهی هم اواخر شب در این باره مناظره پخش می کند ولی این برنامه ها گسترده نیست و روی مردم تاثیرات کمی ایجاد می کند. این مستندها را باید تلویزیون نشان دهد. این که چرا نشان نمی دهد را من نمی توانم قضاوت کنم. اما از نظر من باید در تلویزیون نشان داده شود.

اساسی ترین موضوعی را که باعث بروز  مشکلات محیط زیست بحران آب خشکی دریاچه ها رودخانه ها در کشور شد در چه بخشی جست و جو می کنید؟

در سال ۱۳۴۵ کارشناسان محیط زیست به ایران هشدار دادند که اگر این روند را ادامه دهید در آینده دچار بی آبی و خشکسالی می شوید. اکنون ۵۰ سال از آن هشدارها می گذرد و همچنان مسئولان به این هشدارها توجهی نمی کنند و هر دوره هم فکر می کنند سدسازی لازمه پیشرفت و توسعه است. این یعنی برنامه ریزان کشور باید با این مسائل جدی برخورد کنند. کانال های تبلیغاتی اجرایی و قانونگذاری دست مسئولان است و این افراد باید در این زمینه برنامه ریزی کنند. من تاکنون دوبار از رئیس جمهور خواهش کرده ام که برنامه جامع آن را اعلام کنند. در وزارت نیرو توسط افرادی که متخصصان این حوزه هستند برنامه جامعه آب نوشته شده است این برنامه را باید ببرند مجلس و این نهاد تصویب کنند که لازم الاجرا شود. کشور ما بعد از ۵۰ سال بی توجهی به بحران آب که اکنون کار به جایی رسیده که تا این حد مشکل به چشم آمده هنوز نباید برنامه جامع آب را ارائه دهد؟ در یکی از برنامه های تلویزیونی دارید و ایشان در حد چند جمله از این سوال گذشتند. آیا واقعا برنامه آب تا این حد ساده است که با چند جمله حل می شود؟ نکته قابل توجه دیگر این است که همه آن افرادی که دنبال پروژه سدسازی بوده اند به این دلیل که ایران از سد اشباع شده است دنبال پروژه انتقال آب هستند. این اتفاق هم یک فاجعه محیط زیستی دیگر به بار خواهد آورد و در حال حاضر برخی مخالف و بعضی موافق این اقدام هستند. حالا انتظار می رود وقتی تجربه سدسازی های بی رویه را داریم درباره پروژه انتقال آب با دقت نظر بیشتری وارد عمل شوند. به نظر من آقای عیسی کلانتری که در نشست آب حاضر شده اند و نسبت به باقی مسئولان ما انسان رک گویی هستند و درباره موضوع آب هشدار می دهند کمی هم به خودشان انتقاد کنند. خیلی خوب است حالا که آقای کلانتری این حرف ها را می زند از خودشان هم انتقاد کنند چون ایشان در این حوزه ها مسئولیت داشتند پس بگویند ماجرا از چه قرار بوده است. این باعث می شود مسئولان دیگر ما هم یاد بگیرند از خودشان انتقاد کنند.

با توجه به درگیر شدن کشورهای مختلف و سازمان ملل به موضوع محیط زیست ایران درباره این واکنش های جهانی چه نظری دارید؟

همان طور که در سال های اخیر به روش های مختلف گفته می شود عاجل ترین مسئله جهان آب و محیط زیست است از تمام گزارش هایی که در این زمینه منتشر می شود و از وقایعی که در کشور می بینم این را متوجه شده ام که آب عاجل ترین مسئله است. من گاهی در حد بضاعتم مقاله هایی را مطالعه کردم و دیدم همه به این نکته اشاره دارند. من به عنوان یک هموطن یا شهروند دغدغه دارم.

فکر می کنید محیط زیست می تواند تبدیل به یک زبان مشترک برای تعامل با جهان شود>

بله همین الان هم هست. نشست های زیادی درباره محیط زیست در کشورها برگزار می شود و قطعنامه هایی که درباره آب گرمای زمین و انتشار گازهای گلخانه ای نوشته می شود، تعامل جهانی را نشان می دهد. اما ما در آن ها حضور داریم ولی فعال نیستیم. محمد احسانی به سازمان ملل دعوت شد و فیلم اش در آن جا به نمایش درآمد. نامه من را درباره دریاچه ارومیه و بحران آب در آن جا قرائت کرد این اتفاق خوبی است. تعدادی از فعالان محیط زیست جهانی که ایرانی هستند از طریق این کمپین با من تماس گرفته اند و به من کمک می کنند مثل دکتر مدنی که در این زمینه فعال هستند. ایشان ییک از دانشمندان ایرانی هستند که در رویال کالج لندن تدریس می کنند و برنده جوایز جهانی شده اند. یا از ایرانی هایی که خارج از کشور هستند پیام هایی دریافت کرده ام که چطور می توانیم به این موضوع کمک کنیم من از این اتفاقات برداشت خوبی دارم.

برنامه آینده شما چیست؟

من درباره آینده صحبتی نمی کنم چون آینده هنوز نیامده است. فکرهایی در سر دارم اما تا اجرایی نشود نمی توانم درباره آن صحبت کنم.

منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره ۱۹۸

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

کاپیتان کار، تعمیرات خودرو با روشی ‌‌‌‌‌‌جدید

آیا خودروسازان زیان‌ده هستند؟

آخرین قیمت ارز مسافرتی

وام ساخت مسکن برای زوجین ۱۶۰ میلیون تومان شد

محاسبه سود بانکی از مرکب به ساده تغییر می‌کند

بورس باز هم درجا زد

آیا طلا به روند صعودی ادامه خواهد داد؟

ارزانی دلار هم کمکی نکرد

مرغ ۱۵ هزار تومانی تخلف است

از دست رفتن رشد وال‌استریت با توقیف نفتکش انگلیسی

رئیسی رحلت حجت الاسلام حائری را تسلیت گفت

وکیلی: اصلاح‌طلبان تاوان ضعف دولت را پس می‌دهند

دست مریزاد هاشمی به بچه‌های سپاه

در فردو چه می‌گذرد؟

احمدی‌نژاد از ترامپ تعریف کرد

نشست مدیران ارشد بخش مسکن با رئیس‌جمهور

نفت‌کش بی بی سی هم به گِل نشست!

هم‌اندیشی فرمانده‌کل ارتش با مشاوران جوان

اعتراف امریکا به قدرت برتر پهپادی ایران

پاسخ 7 بندیِ شمخانی به ادعای بولتون

کاپیتان‌‌‌‌‌ کار، تعمیرات خودرو با روشی جدید

روایت رسانه غربی از مهمترین نقطه سیاسی این روزهای جهان

حضور "اون" در مراسم روز ملی فرانسه

اولین واکنش ملکه انگلیس بعد از توقیف نفتکش

نقشه دولت ترامپ برای "دلار"

بی اعتمادی عراق به نیروهای دموکراتیک سوریه

رژیم صهیونیستی دست به دامان رهبران دینی شد!

کسری بودجه جلوی مقامات بلغارستان برای خرید اف16 را نگرفت

نشت اطلاعات کار دست شرکت آمریکایی داد

ریخت و پاش آمریکا برای اطلاعاتی از یک رهبر حزب‌الله

کاپیتان کار، تعمیرات خودرو با روشی جدید

طرح قوه‌قضاییه برای جایگزینی زندان

بیمه بیکاری به کدام کارگران تعلق نمی‌گیرد؟

سرپرست وزارت آموزش و پرورش اولویت اولش را اعلام کرد

پایان نامه فوق لیسانس در باره خیار!

مردی همسرش را بخاطر پول خفه کرد

نظر معاون وزیر علوم درباره طرح حذف کنکور

ماجرای شهریه‌های 25 تا 35 میلیونی برخی مدارس لاکچری

آمار نهایی شرکت کنندگان در انتخاب رشته آزمون ارشد

بازار گرمی برخی پزشکان با رژیم تغییر جنسیت جنین