رصد

کد خبر: ۱۲۰۴۷۰
تاریخ انتشار: ۱۳ آذر ۱۳۹۵ - ۱۵:۰۵
معرفی سه وزیر آموزش و پرورش، ارشاد و وروزش و جوانان در حالی رخ داد که این کار موافقان و مدافعان بسیاری پیدا کرد. از یک سو، مخالفان بر این باورند که دلیلی برای تغییر سه وزیر مذکور وجود نداشت و اگر قرار است تغییری رخ بدهد، وزارت خانه های اقتصادی در اولویت تغییر هستند و از سوی دیگر، برخی از کارشناسان از این تغییر استقبال کردند و مرتب بر این نکته تأکید دارند که نحوه مدیریت وزرای سابق در سه وزارت خانه مذکور، موجب نارضایتی در این وزارت خانه ها شده بود. البته این نکته را باید مورد توجه قرار دادکه دولت روحانی امکان تغییر وزرا را در مجلس نهم با توجه به رویکردش به دولت یازدهم نداشت و الان بهترین فرصت برای تغییر کابینه محسوب می شود. مهم تر این که این سه وزارت خانه افراد زیاد را تحت پوشش قرار داده و نارضایتی آن ها می تواند سبد رأی آقای روحانی را با تغییراتی مواجه کند. هیمن دغدغه ها موجب شد تا با سعید لیلاز کارشناس اقتصادی در مورد ضرورت یا عدم ضرورت تغییر تیم اقتصادی دولت گفت وگویی داشته باشیم.

– در شرایطی که نزدیک به هفت ماه تا برگزاری انتخابات ریاست جمهوری سال ۱۳۹۶ باقی مانده و عمر دولت یازدهم رو به پایان است، شاهد این بودیم که آقای روحانی وزرای جدیدی را برای آموزش و پرورش، فرهنگ و ارشاد و ورزش و جوانان به مجلس دهم معرفی کرد. به نظر شما قبول درخواست استعفای وزرای پیشین این وزارت خانه و معرفی وزرای جدید در این مقطع زمانی، کار درستی بود؟

من تعجب می کنم از برخی اظهارنظرهایی که در مورد تغییر وزرا صورت گرفت که بیشتر این اظهارنظرها از سوی چهره ها، رجال و شخصیت های اصلاح طلب صورت گرفته است. این دوستان در نقد عملکرد دولت برای تغییر وزرا موضع گیری کردند در حالی که بر همگان روشن بود که با ترکیب موجود در مجلس نهم و مرزبندی و مخالفت هایی که با آقای روحانی داشت، امکان تغییر وزرا در مجلس نهم وجود نداشت. به همین دلیل تا پایان عمر مجلس نه، دولت نمی توانست به گزینه اصلاح کابینه فکر کند. از سویی هیچ یک از رجال سیاسی و کارشناسان امیدی نداشتند که دولت در صورت برکناری وزیری بتواند برای وزیر جدید از مجلس نهم رأی اعتماد بگیرد کما این که مجلس نهم به چند نفر از وزرای معرفی شده دولت آقای روحانی رأی اعتماد نداد و آقای روحانی ناچار شد وزیر جدیدی را معرفی کند.  شما این نکته را مورد توجه قرار بدهید که مجلس در خردادماه تشکیل شده و به دنبال تشکیل مجلس جدید، مردم انتظار داشتند که در مردادماه وزرای جدید معرفی شوند. با وجود این معرفی وزرا دو سه ماهی به تعویق افتاده و در آبان ماه وزرای جدید به مجلس دهم معرفی شدند. بنابراین دلیلی وجود ندارد که برای دو سه ماه تأخیر، این همه جنجال و دعوا راه بیفتد. این مطالبه به صورت جدی از دولت یازدهم وجود داشت که به دنبال روی کارآمدن مجلسی اعتدالی، تغییراتی را در کابینه اعمال کند.

– ارزیابی شما از اعمال این تغییرات در این مقطع زمانی چیست؟

این تغییرات پیام مثبتی را مخابره می کند. هرچند این نکته را همواره باید مدنظر قرار داد که دولت چاره ای جز تغییر در کابینه خود نداشت و این تغییر امری بود گریزناپذیر. این تغییر در موعد مناسبی انجام شد که برای جامعه هم بسیار خوب بوده و از آن استقبال کرد.

– شما به همراهی مجلس با دولت یازدهم اشاره کردید و این که همسویی مجلس با دولت سبب خواهد شد تا دولت بتواند تغییرات مورد نظر خود را اعمال کند. با توجه به وجود این مولفه مهم، آیا بهتر نبود که دولت گزینه های جدید و اصلاح طلب تر را معرفی کند که با وجود مجلس نهم امکان معرفی آن ها و گرفتن رأی اعتماد برای آنان پیشتر وجود نداشت؟

این نکته را باید همواره مورد توجه قرار داد که انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم هم در پیش است و به همین دلیل آقای روحانی مراعات برخی از مخالفان خود را هم بکند. به هر حال مخالفان وی در شورای نگهبان و سایر نهادها در ارگان های کلیدی و تعیین کننده قرار دارند. از سوی دیگر رویکرد سهم خواهای از آقای روحانی وجود ندارد. مهم تر این که خود ایشان بارها اعلام کرده است که از نظر سیاسی اصلاح طلب نبوده و مدافع تفکر اعتدالی است. به همین دلیل انتظاری جز این وجود ندارد که ایشان وزرای کارآمدی را انتخاب کند که بتوانند بهترین نتیجه را کسب کنند. در نهایت این که این تغییر یک تغییر سیاسی است که با توجه به شاکله مجلس دهم رخ داده است. شما هرگز نمی توانید مجلس دهم را یک مجلس اصلاح طلب بدانید که در این مجلس بخواهید اهداف خود را پیش ببرید بلکه مجلس دهم یک مجلس اعتدالی و میانه رو است. این مجلس چیزی بین اردوگاه اصلاح طلبان و محافظه کاران است. با همین نگرش، این وزرا انتخاب شدند تا بتوانند از این مجلس رأی اعتماد بگیرند.

– به عبارتی شما وزرای معرفی شده به مجلس دهم را وزرایی می دانید که بیشتر به جریان اعتدالی نزدیک هستند تا اصلاح طلب؟

از بین وزرای معرفی شده با قاطعیت می توان گفت که آقای سلطانی فر اصلاح طلب بوده و نمی توان در اصلاح طلب بودن ایشان تردید کرد. متأسفانه آقای نجفی پیشنهاد وزارت آموزش و پرورش را نپذیرفت که اگر با این پیشنهاد موافقت می کردند به نظر من بهترین گزینه بودند که می توانستند این وزارت خانه را مدیریت کما این که من خبر دارم که آقای روحانی اصرار داشتند ایشان را به عنوان وزیر آموزش و پرورش به مجلس معرفی کنند. من با آقای دانش آشتیانی زیاد آشنایی ندارم اما اطمینان دارم که آقای روحانی انتخاب خوبی کردند و ما هم به انتخاب ایشان احترام می گذاریم. آقای صالحی امیری را که برای وزارت ارشاد در نظر گرفته شدند می توان جزو اردوگاه اصلاح طلبان و افرادی که از اردوگاه راست فاصله دارند، طبقه بندی کرد. اگر شما ویژگی های وزرای پیشنهادی را مورد بررسی قرار دهید متوجه خواهید شد که به هیچ عنوان انتخاب های نامناسبی صورت نگرفته است. اگر آقای نجفی با پیشنهاد رئیس جمهور موافقت کرده و به عنوان وزیر آموزش و پرورش به مجلس دهم معرفی می شدند، می توانستیم با قاطعیت اعلام کنیم که بهترین انتخاب ها هم صورت گرفته است.

– به هر حال در این هفته قرار است که وزرای پیشنهادی از مجلس دهم رأی اعتماد بگیرند. به نظر شما از بین آقایان دانش آشتیانی، صالحی امیری و سلطان فر برای احراز پست های وزارت آموزش و پرورش، ارشاد و ورزش و جوانان همه به راحتی رأی اعتماد خواهند گرفت یا این که برای گرفتن رأی اعتماد دچار چالش خواهند شد؟

به نظر من همه وزرا رأی خواهند گرفت اما در بین آن هنا آقای صالحی امیری فکر کنم با چالش رو به رو خواهد شد.

– با توجه به سخنان شما می توان این ارزیابی را داشت که این تغییرات با کارشناسی دقیق صورت گرفته است. با این رویکرد، شما نظر برخی از افراد را که بر این باروند که تغییرات صورت گرفته در جهت تأمین اهداف سیاسی بوده و کارشناسی شده نیست رد می کنید؟

پست وزارت یک پست سیاسی است. هر فردی که ارزیابی وی خلاف این است که وزارت یک پست سیاسی نیست، اشتباه گفته است. این موضوع تنها در ایران صدق نمی کند. در سراسر دنیا پست وزارت، یک پست سیاسی است. به همین دلیل شما شاهد هستید که کلیه تغییرات در سطح وزیران یک تغییر سیاسی است. شما شک نداشته باشید که تغییرات صورت گرفته کاملا سیاسی است. تغییراتی که در وزارت ورزش و وزارت آموزش و پرورش رخ داده تغییراتی است که در پرجمعیت ترین وزارت خانه های ایران اعمال شده است. اگر در رأس این وزارت خانه ها نیروهای جدیدی قرار بگیرند، کفایت می کند. صرف انتخاب چهره جدید در رأی یک وزارت خانه، پیام بسیار مهمی را به پایگاه های رأی آقای روحانی در آستانه انتخاباتی مجدد؛ مخابره می کند. به عبارتی این تغییر هم سیاسی است و هم کارشناسی. هر تغییر در سطح وزرا در همه جای دنیا تغییری سیاسی است همچنان که وزیر خزانه داری آمریکا، وزیر امور خارجه می شود. این موارد نشان می دهد که این افراد پیام سیاسی را از این وزارت خانه به وزرات خانه دیگر منتقل می کنند نه توان کارشناسی خود را.

– شما در سخنان خود تأکید کردید که تغییر وزرا گریزناپذیر بوده و لازم بوده که دولت دست به تغییر وزرا بزند. حال سوال اساسی که برای بسیاری از کارشناسان مطرح شده این است که آیا بهتر نبود به جای تغییر وزرای آموزش و پرورش، ارشاد، ورش و جوانان دولت وزرای اقتصادی را تغییر دهد؟

واقعیت این است که در حوزه اقتصادی، آقای روحانی بیشتر از حد انتظار من نتیجه گرفته است. این به این معنا نیست که سطح انتظارات ما از آقای روحانی پایین بود بلکه من ادعا دارم که وقوف و اطلاعات من از خرابی وضعیت اقتصادی که آقای روحانی در دست گرفت، بسیار بالاست. ما می دانیم که نقطه شروع و عزیمت آقای روحانی در حوزه اقتصاد کجا بوده و در حال حاضر در کجا قرار گرفته است. با توجه به این شرایط، من این ارزیابی را دارم.

– منظورتان این است که دستاورد دولت در حوزه اقتصادی را قابل دفاع می دانید؟

بله، کشور از حدود هفت درصد رشد منفی اقتصادی در حال حاضر به شش درصد رشد مثبت اقتصادی رسیده است. این اتفاق در مدت سه سالی رخ داده است که دو سال و نیم آن به تحریم ها سپری شده است. این در حالی است که همچنان کارشناسان بر این باورند که تحریم ها به درستی و به صورت کامل رفع نشده است. از سوی دیگر آتش منازعات سیاسی که در شش سال اول آقای احمدی نژاد به صورت موقت و به دلیل یکدست شدن حاکمیت فروکش کرده بود بار دیگر در حال حاضر در ابعاد بی سابقه ای گسترش یافته است. آثار این منازعات گسترش یافته در حوزه اقتصاد به گونه ای است که یک سال بعد از تصویب برجام، هنوز نتوانستیم یک قرارداد IPC قطعی شده و نهایی شده را به خارجی ها ارائه کنیم. به عبارت دیگر هنوز دعوای داخلی بر سر منابع به فرجام نرسیده است. با این همه موانع، دولت آقای روحانی موفق به کنترل نرخ بیکاری و نه کاهش آن شده است. از طرفی موفق شده که مانع سقوط رشد اقتصادی کشور شده و آن را افزایش دهد. مهم تر این که نرخ بهره وری به آهستگی در حال احیا شدن است. امسال در بسیاری از حوزه های اقتصادی به جز حوزه مسکن رشد مثبت اقتصادی داشتیم. به همین دلیل با هر ایراد و انتقادی که می توانیم از هر جای این سیاست گذاری داشته باشیم، باید این نکته را قبول کنیم که این دستگاه در حال حاضر کار می کند. از طرفی من که از نظر مدیریتی فردی نتیجه گرا بوده و فرایند گرا نیستم، اعتقاد دارم تا زمانی که این گربه موش می گیرد، می توان با این سیستم اقتصادی به کار ادامه داد.

– منظورتان این است که سیستم اقتصادی اجرایی شده درون کشور تاکنون جواب داده و نیازی نیست که در آن تغییراتی اعمال شود؟

این سیستم د رحال کار است و نتیجه خوبی داده است. به همین دلیل نیازی به تغییر وجود ندارد.

– شما در سخنان خود اشاره به بخش مسکن کردید فکر می کنید که چرا رشد موردنظر در این بخش محقق نشد؟

این اتفاق به دلیل ساختاری و ذاتی رخ داده است. من این پیش بینی را سه سال پیش کردم که بخش ساختمان به این زودی رونق را تجربه نخواهد کرد. این احتمال وجود دارد که بخش ساختمان هرگز شرایط سال های ۹۰ و ۹۱ را تجربه نکند. به جز صنعت ساختمان و صنایع وابسته، سایر دستگاه ها و بخش های اقتصادی از خود علایم حیات نشان دادند. این نکته را باید مدنظر قرار دهید که در سه سال گذشته متوسط افزایش دستمزد کارکنان دولت، کارگران و بازنشستگان سه برابر رشد اقتصادی کشور بوده است و دولت یازدهم موفق شد بین ۱۲ تا ۱۵درصد قدرت خرید فقرای جامعه را بالا ببرد. این اتفاق در حالی رخ داد که این مقدار رشد اقتصادی ایجاد نشده بود به همین دلیل من بر این باورم که در حوزه اقتصادی، اجتماعی و تولید درامد و توزیع درامد موفقیت هایی به دست آمده است. به همین خاطر دلیلی وجود ندارد که این تیم اقتصادی بخواهد تغییر کند و جای خود را به تیم اقتصادی دیگری بدهد.

– اما شما در لا به لای سخنان خود از تغییر چهره ها در رأس وزارت خانه استقبال کرده و تصریح کردید که این تغییرات پیام مثبتی را به جامعه منقتل می کند. حالا چه دلایلی موجب شده است تا با اعمال تغییرات در این حوزه موافق نباشید کما این که بسیاری اعتقاد دارند که این کار موجب خواهد شد تا این بخش با توان تازه ای کار خود را ادامه دهد؟

تغییر تیم اقتصادی برخلاف تغییر رخ داده در سه وزارت خانه ارشاد، آموزش و پرورش و ورزش و جوانان پیام سیاسی نخواهد داشت. به عبارت دیگر تغییرات رخ داده بیشتر آشفتگی سیاسی درون کشور تزریق خواهد کرد  تا این که بخواهد پیامی مثبت را به جامعه مخابره کند. برای جلوگیری از آشفتگی درون کشور بهتر است که تیم اقتصادی با همین ترکیب کار خود را ادامه دهد و تغییری در آن رخ ندهد کما این که تغییرات ایجاد شده هرگز نخواهد توانست شما را با اهداف موردنظر نزدیک کند و مردم هم از این تغییرات استقبال نخواهند کرد.

– شما در حالی از عملکرد تیم اقتصادی دولت دفاع می کنید که بسیاری از منتقدان از آقای روحانی گله دارند که چرا اولویت تغییر را به حوزه اقتصاد نداده است. از سوی دیگر نمی توان این نکته را نادیده گرفت که بسیاری این رشد را غیرواقعی دانسته و تصریح دارند که این رشد اقتصادی به دلیل افزایش فروش نفت بوده است کما این که مرکز پژوهش های مجلس با انتشار گزارشی تأکید کرده که رشد اقتصادی کشور واقعی نبوده و در واقع یک دوپینگ نفتی است و رشد سایر بخش ها مطلوب نبوده است؟

در این مرحله لازم است این سوال پرسیده شود که شما بانک مرکزی را ملاک قرار می دهید یا مرکز پژوهش های مجلس را؟

– اما نمی توان از کنار این گزارش کارشناسی شده به راحتی عبور کرد و آن را نادیده گرفت. به هر حال لازم است تا با توجه به این گزارش نگاهی واقع بینانه داشت.

بانک مرکزی هم همین گزارش را داده و نمی گوید که دوپینگ نفتی نبوده و این رشد اقتصادی بدون حضور نفت میسر شده است.

– حالا از دید شما به عنوان یک کارشناس اقتصادی، دوپینگ نفتی پدیده است مبارک یا مذموم؟

در مورد دوپینگ نفتی باید به دو نکته توجه کافی کرد. دوپینگ نفتی خود نشان دهنده یک مدیریت برجسته و مهم است. به هر حال سرعت افزایش تولید و صادرات نفت خام و فراورده های نفتی در پنج تا شش ماه بعد از لغو تحریم ها برای خود من و بسیاری از ناظران بین المللی تعجب آور و مافوق انتظار بود. این دستاورد مهم موضوعی نیست که کسی بخواهد آن را بی ارزش نشان داده و ناچیز نشان بدهد. از سوی دیگر ۳٫۹درصد از ۵٫۴درصد رشد اقتصادی کشور در سه ماه نخست سال ۹۵ ناشی از افزاش ارزش افزوده بخش نفت بوده ولی مابقی رشد اقتصادی یعنی ۱٫۵درصدی متعلق به سایر بخش ها بوده است. به همین دلیل این سخنان برای من بسیار عجیب است.

– یعنی شما اعتقاد دراید که رشد سایر بخش های صنعت و از جمله بخش کشاورزی در کنار بخش نفت قابل قبول بوده و نمره خوبی می گیرد؟

بله، شما این نکته را مورد توجه قرار بدهید که ما امسال در بخش تولید گندم به خودکفایی رسیدیم در وضعیت موجود درامد سرانه گندم کاران ایرانی از محل تولید گندم در سال ۹۵ چهار برابر عدد سال ۹۱ است. این عدد بسیار مهم بوده و آن را باید مورد توجه قرار داد. در سه سال دولت آقای روحانی در کل ۱۵میلیون تن یعنی سه تا پنج میلیون تن به تولیدات کشاورزی کشور اضافه شده است. از سوی دیگر در سال ۹۵ تولید خودروی سواری داخلی بیش از ۶۰۰هزار دستگاه بیش از عملکرد سال ۹۲ خواهد بود. در همین زمانی که این مصاحبه در حال انجام است ارزش افزوده صنعت مثبت شده و در صادرات  غیرنفتی رشد مثبت داریم. در تولید فولاد و برق هم مثبت بوده و در تولید فلزات غیرآهنی هم مثبت هستیم. به عبارت دیگر اقتصاد کشور علایم حیاتی از خود بروز داده است. این در حالی است که هنوز سرمایه گذاری قابل توجهی به دلیل ناهماهنگی ها، ابهام ها و کشمکش های سیاسی در کشور اتفاق نیفتاده است. این رشد فقط به دنبال بهبود عملکرد اقتصادی رخ داده است. در حال حاضر می توان یک سوال بسیار روشن را از دوستان منتقد پرسید در حالی که نرخ بیکاری در سه سال گذشته کمابیش ثابت بوده است ما در عین حال شاهد این بودیم که سالانه یک میلیون نفر نیروی شاغل به بازار اضافه شده است. آیا می توان معنای دیگری جز این را برداشت کرد که ما توانستیم سالانه یک میلیون شغل جدید در کشور ایجاد کنیم. این واقعیت را باید قبول کرد که دو میلیون شغل در سه سال گذشته ایجاد شده است. به همین دلیل هم دوپینگ نفتی را قبول دارم و هم این نکته را رد می کنم که این دوپینگ نفتی بی ارزش بوده یا این که سایر بخش های کشور از خود رشد نشان ندادند.

منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره ۱۹۸

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

نرخ تسعیر بدهی‌های ارزی در شبکه بانکی اعلام شد

ایرانیان چقدر از درآمدشان را مالیات می‌دهند؟

ایران بزرگترین دارنده منابع انرژی جهان شد

مهمترین مشکل اقتصاد خانوارها از زبان استاندار تهران

آیا اقتصاد جهان به سمت اولین رکود پس از ۲۰۰۹ پیش می‌رود؟

پرداخت تسهیلات کارآفرینی بدون اخذ ضمانت

اعطای وام تا سقف ۳۰ میلیون به برخی سربازان

اظهارات تکان‌دهنده مومنی در مورد رانت‌بگیران انرژی

نطق طوفانی یک نماینده بر علیه سودجویان بازار ارزش افزوده

فرصت جدید اقتصاد ایران در مرز سوریه

«فیلترِ ساحل دریا»؛ طرح جنجالی که در مجلس اعلام وصول شد

دعوای دولت و صداو سیما بالا گرفت!

اعتراف شبکه بی بی سی در مورد رژیم شاه

عبدالله گنجی: کاری که در حق ستار بهشتی شد خیانت بود

نقشه‌ی آفلاین عراق و مسیر اربعین به «نشان» اضافه شد

طرح تشکیل وزارت بازرگانی رد شد

انصاری اظهارات فلاحت پیشه در مورد پالرمو را تائید کرد

انتقادات تند دو نماینده کُرد مجلس از اردوغان

واکنش عربستان در مورد سفر عمران خان به ایران

عمران‌خان در تهران چه شنید؟ ؛ روایتی از دیدار نخست وزیر پاکستان با رهبر انقلاب و رییس جمهور

سقوط هواپیمای تیم آکروجت کانادا در نمایشگاه هوایی آمریکا

رئیس جمهور فرانسه از اردوغان خواستار توقف حملات علیه سوریه شد

توافق بین کُردها و دولت سوریه برای استقرار ارتش در مرز با ترکیه

مسکو درباره وقوع فاجعه انسانی در شمال سوریه هشدار داد

داعشی‌ های زندان عین عیسی شورش کردند

حرف‌های بی‌پرده یک کرد سوری در مورد ترامپ

ماکرون: با اردوغان و ترامپ گفت‌وگو کردم

خیابان‌های این روزهای اکوادور

تصاویری از دختر نترس سوری در مقابل سرباز ارتش ترکیه

ارتش سوریه راهی شمال این کشور شد

دستگیری بیش از 70 سارق در استان البرز

پرونده‌ای برای 4 مرگ مشکوک در بیمارستان قلب تهران

واکنش نماینده مجلس به رفع انحصار تدریس زبان انگلیسی در مدارس

سهمگین‌ترین طوفان سی سال اخیر وارد ژاپن شد

وقتی ارتش به کمک دانش آموزان می رود

قطارهای حومه‌ای به کمک ناوگان اربعین رفتند

ناجا آمار داد

توضیح وزیر کشور درباره دو لایحه جدید حمایتی از بانوان

درخواست جانشین ناجا درباره معافیت‌های سربازی

واکنش‌ها به ماجرای کتک کاری مدیر و کارمندانش