رصد

کد خبر: ۱۲۰۵۴۰
تاریخ انتشار: ۱۵ آذر ۱۳۹۵ - ۱۵:۳۱
شاید خود علی مطهری، نایب رئیس مجلس هم تصور نمی کرد که لغو سخنرانی او در مشهد تا این اندازه جنجالی شود. نامه نگاری او به رئیس جمهوری و پاسخ حسن روحانی که این کار را مایه شرمساری خوانده بود، خشم مخالفان دولت را برانگیخت به گونه ای که هشتک مایه شرمساری را ساخته و آن را دستاویز خود قرار دادند. با این حال، ماجرا به نامه نگاری مطهری و روحانی ختم نشد و صادق آملی لاریجانی ریاست قوه قضاییه سکوت نکرد و جواب مفصل و بلندبالایی به روحانی داد. نکته ظریف در این ماجرا این بود که علی لاریجانی، رئیس مجلس نیز در کنار روحانی قرار گرفت، اتفاقی که از نگاه آملی لاریجانی دور نماند و موجب گلایه علنی از برادر نیز نشد. ماجرای لغو سخنرانی مطهری به بهانه ای تبدیل شد تا با رحیم ابوالحسنی استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران گفت وگویی داشته باشیم. او در این گفت وگو تأکید کرد: «دولت در زمینه پیشگیری از جرم و ضوابط آن، مصادیق و .... تدابیری اندیشیده و لایحه ای بدهد. در غیر این صورت، نیروهای اصلاح طلب در مجلس لازم است طرحی بدهند تا در آن مشخص شود که مفهوم پیشگیری از جرم چیست و مرز آن مشخص شود.»

-- در چند روز گذشته بحث ها در محافل سیاسی جدی تر از گذشته شده است. به هر حال بعد از لغو سخنرانی مطهری نایب رئیس مجلس در مشهد توسط دادستان، آقای روحانی ریاست قوه مجریه واکنش نشان داده و این کار را مایه شرمساری خواند. به نظر شما چرا این تقابل ها افزایش یافته است؟

من نظری برخلاف شما داشته و این اتفاق را تقابل بین دو قوه موجود در کشور ارزیابی نمی کنم.

-- پس برای این نامه نگاری ها و جواب دادن ها، چه نامی را می توان انتخاب کرد؟

من این موضوع را بیشتر تقابل دو دیدگاه در شیوه حکمرانی می دانم. شیوه هایی که هر کدام طرفدارانی برای خود دارد.

با این توضیح باید تأکید کرد که این دو نگاه مدیریتی می تواند تأثیرات زیادی بر معادلات سیاسی و اجرایی کشور داشته باشد. طبق یکی از این شیوه های حکمرانی، مشاهده می شود که دادستان یک شهر مانع برگزاری جلسه سخنرانی نایب رئیس مجلس می شود. این اتفاق در حالی رخ داده است که مثلا در شورای تأمین استان حساسیتی در این باره نبوده و رأی اکثریت با برگزاری این برنامه بوده است. به همین دلیل رئیس جمهوری خود را محق می دهد که در جهت تحقق آزادی های فردی و رعایت حقوق شهروندی به عنوان فدر یکه آرای مردم را نمایندگی کرده است، به خروج از مجاری قانونی اعتراض کند. او در جهت اجرای قانون اساسی باید با این موضوع برخورد کند و تذکرات جدی بدهد. به همین دلیل آقای روحانی لازم دید به این روند خاتمه دهد. به هر حال با نزدیک شدن به موعد برگزاری انتخابات احتمال دارد این نوع برخوردها شدت بیشتری پیدا کند و هر روز تعداد بیشتری از مراسم سخنرانی لغو شود.

-- شما در سخنان خود اشاره کردید که گفتمان متفاوتی در شیوه مدیریتی برخی قوا مشاهده می شود، به نظر شما این تفاوت تنها در دو قوه دیده می شود یا این که در سایر بخش های اداری کشور هم نمونه ای از این برخوردها مشاهده می شود؟

لازم است مروری بر اخبار داشته باشید تا متوجه این تفاوت ها شوید. به هر حال بخشی از ائمه جمعه طرفدار تفکری هستند و برخی دیگر شیوه های متفاوتی از نوع مواجهه با شهروندان آزادی های آنان را می پسندند. رئیس جمهور به عنوان پاسدار قانون اساسی و تضمین کننده امنیت در جامعه وظیفه دارد در براب رناامنی و موارد نقض قانون اساسی مقابله کرده و در برابر آن پاسخگو باشد. رئیس جمهور برای عمل به این وظیفه، وزیر دادگستری خود را که رابط بین دولت و قوه قضاییه است خطاب قرار داده است و به او مأموریت داد تا موضوع را از هر جهت بررسی کرده و گزارشی را ارائه کنند.

-- به نظر شما این احتمال وجود دارد که با این نوع برخورد ریاست جمهوری دیگر این اتفاق رخ ندهد؟

به نظر من جریان غیرهمفکر دولت با توجه به نزدیک شدن به موسم انتخابات در صدد فشار وارد کردن و ایجاد محدودیت برای گفتمان دولت بوده است و قاعدتا از مواردی که نشان از ناکامی دولت در عمل به وعده هایش است، استقبال می کند. در نتیجه به اعتقاد من دولت و شخص رئیس جمهور در چالش های آتی باید بسیار دقیق، صریح و سریع عمل کنند.

-- به نظر شما به انتظار افکار عمومی در جریان لغو سخنرانی آقای مطهری در مشهد به خوبی پاسخ داده شد؟

بله، حداقل انتظار این بود که رئیس جمهور با این رویکرد برخورد کند که خوشبختانه برخورد خوبی کردند و نشان دادند که در برابر روندی که منجر به خروج امور از مجاری قانونی شود، کوتاه نخواهند آمد. البته انتظار مردم این است که مأموریت محول شده از سوی رئیس جمهور به وزرای دادگستری و کشور به نتیجه برسد و مردم در جریان امور قرار بگیرند و در نهایت به این موضوع رسیدگی شود نه این که پس از مدتی به فراموشی سپرده شود.

-- یعنی به نظر شما می توان این امید را داشت که با توجه به نوع برخورد ریاست جمهوری با این مسئله، لغو سخنرانی آقای مطهری نقطه پایانی بر روندی که به قول رئیس مجلس تکروی برخی مسئولان به شمار می رود، باشد؟

باور من این است که نقطه پایانی نیست. اما به نظر من سبب خواهد شد تا جای ممکن سایر گفتمان های مدیریتی کشور نیز تلاش کنند از ابزار موجود برای نیل به اهدافی که تصور می کنند به صلاح جامعه نزدیک تر است بهره بگیرند.

-- در این شرایط توصیه شما به حامیان دولت و گفتمان مدیریتی آن چیست تا در برابر شرایط نه چندان مطلوب مقاومت کرده و آسیب کمتری متحمل شوند؟

گفتمان اطلاح طلبی و اعتدال باید منسجم و متشکل به صورت جدی وارد میدان شود. در این مسیر باید مانع بروز خشونت شوند و کمتر به درگیری دامن بزنند. به هر حال این نکته را باید همواره مدنظر قرار دهید که منتقدان دولت تلاش دارند اصلاح طلبان را وارد این فرایند کنند و به درگیری دامن بزنند. به همین دلیل اصلاح طلبان باید با درایت کافی با این موضوع برخورد کرده و تلاش کند تا همواره مروج تفکر دموکراتیک باشند.

-- دلیلی که برای لغو سخنرانی آقای مطهری عنوان شده این است که هدف دادستان پیشگیری از وقوع جرم بوده است. چون این احتمال را دادند که در جریان برگزاری سخنرانی جرمی رخ بدهد. شما این استناد را تا چه حد قانونی می دانید؟

بندی در قانون اساسی ما تحت عنوان پیشگیری از وقوع جرم آمده است که این بند می تواند واجد تفسیرهای متفاوتی باشد، تفسیرهایی که در بعضی موارد می تواند بسیار محدود کننده نیز باشد. با اتکار به تفسیر مضیق از این بند قانون اساسی برخی دست اندرکاران قضایی می توانند مانع از انجام بسیاری از اقدامات که فی نفسه مجاز است شوند، همچنان که سخنرانی های آقای مطهری به این دلیل لغو شد تا مبادا جرمی رخ بدهد. همین نشان می دهدکه دولت باید در این زمینه به چاره اندیشی دقیق بپردازد.

-- شما تأکید دارید که با تفاسی رخاص از این بند می توان مانع برگزاری بسیاری از مراسم و اقدامات مجاز در کشور شد. برای این که این تفسیرهای شاذ به سنت حقوقی تبدیل نشود و ما بار دیگر شاهد رویدادهایی مانند ماجرای مشهد نباشیم شما چه پیشنهادی دارید. دولت چه کاری باید انجام دهد تا با توجه به در پیش بودن انتخابات این حوادث کمتر تکرار شود؟

دولت بهتر است لایحه ای را تقدیم مجلس کند تا ضوابط آن مشخص شود. پیشنهاد مشخص این است که دولت در زمینه پیشگیری از جرم و ضوابط آن، مصادیق و ... تدابیری اندیشیده و لایحه ای بدهد. در غیر این صورت نیروهای اصلاح طلب در مجلس لازم است طرحی بدهند تا در آن مفهوم پیشگیری از جرم و مرز آن مشخص شود . در این صورت دیگر بند پیشگیری از جرم امکان تفسیر شاذ و خاص نداشته باشد و یک برداشت حقوقی مبتنی بر واقعیت های امروز ملاک عمل قرار بگیرد. در این صورت قاعدتا شاهد نشاط بیشتر در فضای سیاسی کشور خواهیم بود. نشاطی که به سود همه علاقه مندان به کشور و نظام خواهد بود.

-- با توجه به این که پیشگیری از جرم معنی بسیار گسترده ای دارد آیا این امکان وجود داردکه بتوان برای آن حد و مرزی را تعیین کرد. آیا این نظریه را قبول دارید که این مشکل با بردن لایحه به مجلس یا تصویب طرح، حل نخواهد شد؟

به نظر من تعیین مصادیق پیشگیری از جرم نباید برعهده قوه قضاییه باشد.

-- باورتان این است که نهاد دیگری جز قوه قضاییه، این وظیفه را بر عهده بگیرد؟

بله، لازم است یک مرجع دیگر شکل بگیرد و هیئت منصفه ای وجود داشته باشد یا نهادی وجود داشته باشد که این مسئله را بررسی کند که آیا با وقوع چنین رخدادی، جرمی صورت خواهد گرفت یا خیر. به نظر من نهاد دیگری باید این تشخیص را بدهد تا مشکلات موجود حل شود. قاضی و مدعی نباید یکی باشد؛ زمانی که قاضی و مدعی یکی شود امکان استقرار عدالت بسیار سخت تر می شود.

-- با توجه به همراهی قوه مقننه با قوه مجریه در این زمینه تصور می کنید که این امکان به وجود آمده باشد که فارغ از بحث های سیاسی به صورت حقوقی به این مورد پرداخته شود.

به نظر من این تفکر درست نیست که شما این موضوع را مواجهه بین قوا مطرح کنید. بهتر است این موضوع را در قالب دو گفتمان و مواجهه دو گفتمان بررسی کنید. به هر حال گفتمان های مدیریتی در هر کدام از قوای ما متفاوت است. طرفداران گفتمان دولت باید منسجم شده و در کنار یکدیگر قرار بگیرند هیچ شکافی نباید بین جریان های طرفدار این گفتمان رخ بدهد. در صورت انسجام خوب این گفتمان، می توان با سایر گفتمان های مدیریتی به تعاملی سازنده و منطقی دست یافت. اما سکوت و حتی عقب نشینی گفتمان دولت در نهایت بستری را فراهم خواهد کرد که تفاسیر شاذ از قوانین به عنوان قاعده در آمده و در آینده مشکلات بیشتری برای شهروندان به وجود آید.

-- به نظر شما کوتاهی وزارت کشور موجب شده که لغو سخنرانی در کشور این قدر عادی شده و تابوی آن شکسته شود. به عبارت دیگر آیا شما هم این اعتقاد را دارید که وزارت کشور باید اقداماتی را انجام می داده که انجام نداده و در این زمینه کوتاهی کرده است؟ آیا می توان وزیر کشور را مقصر دانست؟

مشکل اصلی شما این است که وزارت کشور ما وزارت کشوری همراه با گفتمان مدیریتی دولت نیست. وزارت کشور ما در ابتدای امر استاندارانی را نصب کرده و بخشنامه هایی را صادر کرده است که بیشتر فرمانداران دوره احمدی نژاد همچنان در جایگاه خود باقی ماندند. بدتر این که در مواردی فرمانداران ضعیفی منصوب شدند. این اعتراض ما از سال 1392 تاکنون مطرح بوده است. وزارت کشور بخشنامه ای داشت که بر اساس آن بازگشت بازنشستگان و دادن پست به آن ها را ممنوع کرد. به همین دلیل جمع کثیری از فرمانداران و مسئولان سیاسی که در دوره احمدی نژاد به ناحق بازنشسته شده بودند، نتوانستند بار دیگر به عرصه مدیریتی باز گردند.

-- صدور این بخشنامه چه آسیبی به بدنه وزارت کشور وارد کرد؟

صدور این بخشنامه موجب شد تا وزارت کشور با فقر شدید نیروهای سیاسی مواجه و ناچار شود تا در مواردی فرمانداران دولت سابق را نگه دارد. به همین دلیل وزارت کشور در عرصه اقتدار سیاسی بسیار ضعیف وارد شده است. از سوی دیگر، این مسئله به کرات مشاهده شده است که بسیرای از نیروهای اصلاح طلب در عرصه مدیریتی گرایش دارند تا محافظه کاری و عدم شجاعت را در پیش بگیرند. به عبارت دگیر از اختیارات قانونی خود استفاده نمی کنند. حال اگر در یک استان، استاندار قوی عمل کند به هیچ عنوان مشکلاتی به وجود نخواهد آمد. به هر حال استاندار رئیس شورای تأمین بوده و نقش زیادی ایفا می کند، اما اگر استاندار ضعیف باشد قادر نخواهد بود نقش زیادی در تأمین آزادی و تأمین حقوق شهروندی مردم ایفا کند. همین اقدامات موجب شده که بسیاری از سخنرانی ها لغو شود و مدرم از حقوق اولیه خود محروم شوند.

-- به عباری بر این باورید که وزارت کشور در این حوزه نمره قبولی نگرفته است؟

نه، به نظر من کابینه آقای روحانی از خود ایشان خیلی عقب تر است. به عبارت دیگر ایشان در میان بدنه سیاسی دولت بسیار تنهاست. باور من این است که اقای روحانی خیلی پیشروتر از کابینه خود وارد میدان می شوند.

-- به نظر شما اتفاقات اخیر از جمله لغو سخنرانی نایب رئیس مجلس تا چه اندازه در آینده مناسبات سیاسی کشور می تواند نقش ایفا کند؟ آیا این نقش می تواند تأثیرگذار باشد؟

هدف نیروهای منتقد دولت این است که مانع شکست خود و پیروزی جریان مقابل بشوند. به هر طریق تلاش دارند تا بستر موفقیت خود را در انتخابات ریاست جمهوری 96 و شورای شهر فراهم کنند. به نظر من نقش این افراد در شوراها به مراتب بیشتر از ریاست جمهوری است. ناامید کردن جامعه و عدم حضور کاندیداهای جدی برای انتخابات شوراها مهم ترین اهدافی است که این افراد دنبال می کنند. از سویی با ایجاد چالش های مدیریتی تلاش دارند تا برای دولت روحانی بحران درست کنند در حالی که دولت می توانست ضمن استفاده از فضای بعد از برجام، کارنامه قابل قبولی ارائه کند. مهم تر این که به دنبال ایجاد بحران هستند تا مردم دچار یأس شده باشد از عرصه کنار کشیده و در این شرایط فضا برای حضور افراد منتقد دولت مناسب خواهد شد. حال اگر جریان حامی دولت تفاهم و همدلی خود را حفظ کند جریان مقابل قطعا شکست خواهد خودر و نمی تواند به اهداف خود دست یابد.

-- اگر قرار شود شما به آقای روحانی در حوزه دفاع از آزادی و حقوق شهروندی نمره بدهید، چه نمره ای می دهید؟

من به آقای روحانی و مواضع اعلامی از سوی ایشان از سال 1392 تاکنون نمره 20 می دهم اما در انتخاب وزیران و مدیریت داخلی باید تحلیل بیشتری ارائه کرد. به نظر می رسد برخی از اعضای کابینه نتوانسته باشند مانند حسن روحانی در دفاع از حقوق شهروندان نمره قابل قبولی دریافت کنند. در سایر حوزه ها هم به اعتقاد من روحانی از کابینه اش با فاصله معناداری جلو است.

-- به نظر شما در چه صورت شرایطی فراهم خواهد شد تا آزادی و حقوق شهروندی مردم جامعه نهادینه شود و تغییر گفتمان های مدیریتی در قوای مختلف نتواند در این حقوق تأثیر بگذارد.

شما این نکته را مدنظر قرار دهید که بر هر جامعه افرادی حکومت می کنند که شایسته آن هستند. اگر مردم می خواهند شایستگی خود را برای آزادی و زیست انسانی نشان بدهند باید در صحنه حضور داشته باشند و بی تفاوتی را در پیش نگیرند. حضرت علی(ع) می فرمایند امر به معروف و نهی از منکر را ترک نفرمایید که خداوند اشرار را بر شما مسلط خواهد کرد. در این صورت دعای شما مستجاب نخواهد شد. مردم برای عمل به امر به معروف و نهی از منکر، باید در صحنه حضور داشته باشند و مأیوس نشوند و این تصور را نداشته باشند که تفاوتی بین گفتمان های مدیریتی کشور وجود ندارد. این آیه باید همواره مورد توجه قرار بگیرد که اگر خداوند شر عده ای را توسط عده دیگری دفع نکند، فسصاد جامعه را فرا خواهد گرفت. در این شرایط مساجد تعطیل شده و روابط اقتصادی دچار مشکل می شوند در این صورت حقانیت و درود و صلوات از بین خواهد رفت. گروه های ناسالم باید توسط مردم از بین بروند. خداوند وسیله دیگری را برای از بین بردن فساد فراهم نمی کند. این اصل و اصل امر به معروف و نهی از منکر در عرصه سیاست همواره باید مورد توجه قرار بگیرد. به عبارت دیگر، مردم نباید هیچ گاه صحنه سیاست را ترک کنند که همین موجب می شود، تا بار دیگر چهره هایی به قدرت برسند که کمتر خواست های اکثریت جامعه را مدنظر داشته باشند. در صورت حضور جدی مردم، منتقدان دولت در جامعه راه را به جایی نخواهند برد.

منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره 202
مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

میزان، اقساط و سقف تسهیلات مسکن ملی اعلام شد

افزایش باورنکردنی قیمت وانت در بازار

بزرگ‌ترین اقتصاد اروپا چه وضعیتی دارد؟

علت گرانی گوجه فرنگی

سرانجام سه پرونده مهم خصوصی‌سازی

هزینه کمک‌های بنزینی چقدر است؟

اشکال بزرگ و ادامه‌دار تصمیم بنزینی اخیر

اقدام تازه وزارت اقتصاد برای تسهیل کسب و کارها

چرا پراید گران شد؟

بیت کوین در ایران بالاخره قانونی شد!

اشرار با بهبهان چه کردند؟

اینترنت ثابت در ۱۰ استان کشور وصل شد

واقعیت ماجرای اغتشاشات اخیر

شهادت یک پاسدار در اغتشاشات اخیر ماهشهر

رمز گشایی از اظهارات فرمانده قرارگاه مرکزی خاتم الانبیاء(ص)

مقصد سفر بعدی رئیس جمهور مشخص شد

واکنش عارف به ناآرامی‌های اخیر

اختصاص بازپرسان ویژه برای بازجویی از متهمان خاص اغتشاشات اخیر

پمپئو از تحریم وزیر ارتباطات ایران استقبال کرد

واکنش پناهیان به گرانی بنزین

دلیل عجیب عصبانیت ترامپ ز خانم سفیر

بولتون: کاخ سفید دسترسی مرا به توییتر را مسدود کرد

پادشاه اردن: روابط با اسرائیل در بدترین وضعیت قرار دارد

سازمان ملل از کاهش ۸۰ درصدی حملات عربستان به یمن خبر داد

وقوع تیراندازی مشکوک در نزدیکی کاخ "ملک سلمان"

ترکیه نام این فرد را در لیست تروریستی قرار می‌دهد

سرکنسول قطر در لندن به رسوایی اخلاقی متهم شد

دستگیری شهروند ایرلندی در انگلیس

آتش سوزی گسترده یک هتل کلارمونت انگلیس

اقدام تازه جمهوری خواهان علیه بایدن

خروج اضطراری مسافران یک هواپیما پس از فرود ناموفق!

برخورد پژو و سمند در ورزقان با 6 کشته

ترامپ: من نبودم هنگ‌کنگ در 14 دقیقه توسط چین ویران می‌شد

حمله جدید ترکیه به حومه راس العین

توزیع شیر رایگان از فردا در مدارس کشور

استرداد ۱۰ زندانی ایرانی از جمهوری آذربایجان

کشف بیش از ۲۲۰ کیلوگرم مخدر شیشه در بندرعباس

سقوط خودرو به داخل گودال پس از نشست ناگهانی خیابان

سقوط در چاله آب جوش جان دو نفر را گرفت

هشدار هواشناسی درباره احتمال آبگرفتگی در ۶ استان