رصد

کد خبر: ۱۲۱۳۹۰
تاریخ انتشار: ۲۰ دی ۱۳۹۵ - ۱۴:۰۸
خیال باشد اگر گمان بریم با اتکا به آن‌ها که خوب علوم سیاسی خوانده‌اند یا خوب مذاکره می‌کنند می‌توان به نزاع با غرب رفت. علوم انسانی از غرب حق و حقیقت برگرفته و بالیده‌است.

پیمان فراهانی/ مواجهه‌ای تام و تمام در پیش است؛ نه‌تنها بین شرق و غرب، غربی‌ها و غرب‌زدگان نیز با هم مصاف خواهند کرد. آری، بین غرب‌زدگان نیز نزاعی خواهد بود چراکه جملگی طالب سیطره‌ی خویش‌اند. اصلا مگر دموکراسی -که فردید آن را سلطنه‌الدهماء خوانده است- غیر از تلاش برای جمع‌وجور کردن نزاعی است که هر آن می‌تواند صورتی خشن‌تر به خود بگیرد؟ دموکراسی صورت بی‌خون‌ریزی اسلحه‌کشیدن است. دموکراسی یعنی هیچ مفری و هیچ چشم‌انداز امیدبخشی پیش رو نیست. تعارض بین ابنای بشر از نوک موی تا بن استخوان برقرار است.

از خواست‌های اقتصادی تا هواداری سیاسی، از نیاز به شغل تا تمنیات نفسانی و شهوانی، چه چیز است که پیرامون آن از تحت‌الثری تا ثریا بین «غرب‌زدگان از ابنای بشر» اختلاف نباشد؟ دموکراسی کشمکشی است در میان ابنای بشر و خواسته‌هایشان و چگونه این اختلافات کنترل می‌شوند؟ دموکراسی به ابنای بشر می‌فهماند که توقعاتشان را پایین بیاورند و محض خاطر آنچه مهم‌تر می‌پندارند از باقی تمنیات خود صرف‌نظر کنند. اصلا مگر فلسفه برای کودکان -به آن نحو که متیو لیپمن طرح کرده‌است- بنا نیست از کودکی بیاموزاند که به‌جای آن‌که چاقو بکشند یا دست به سلاح گرم ببرند بهتر است با کلمات بر سر و چشم و پهلوی هم بکوبند؟ و خدا می‌داند که تا چه‌وقت خلایق، خود را مقید به این نحوه نزاع خواهند دانست.

نفس اماره‌ی خودکامه جز خویشتن، حق و حقیقتی نمی‌بیند لذا به‌دنبال گذشت یا ایثار یا فداکاری نیست؛ او خودبین و خودرأی است و با شعارهای دموکراتیک آرام و قرار نمی‌یابد و خدایی جز مطامع و مشتهیات و منافع نمی‌شناسد. دموکراسی دوای درد بی‌درمان اومانیسم و اندیویدوالیسم نیست، مسکنی است که جوامع غربی ناچار از استعمال آن‌اند.

انسان از مواجهه با غرب ناگزیر است. این مواجهه صورت‌هایی دارد و صرفا صورت انفسی، جنگ سیاسی، جنگ اقتصادی، جنگ نرم یا جنگ برّی و بحری نخواهد داشت. غرب به‌دنبال بسط خود، به‌دنبال منافع چون منهوم لایشبع، دهانی به گستره‌ی کهکشان‌ها دارد. در این میانه مواجهه‌ی اهل ادیان با غرب به چه نحو است؟ ادیان از خودبینی و خودرأیی انذار می‌دهند و برحذر می‌دارند که نفس خود را اله خود بگیریم و خدای خود را فراموش کنیم. خصوصا اسلام داعی به توحید کلمه و کلمه‌ی توحید است و با غرب که پذیرش تفرقه را شرط می‌داند سازگار نمی‌شود. چشم‌انداز اسلام سیر به‌سوی امت واحده است اما غرب از کثرت و تکثر و تکاثر بیرون نخواهد شد. این وضعی است که اهل ادیان و غرب‌زدگان در آن به تعامل نخواهند رسید. در این میانه باید دید که خود در کدام سوی میدان ایستاده‌ایم.

دام سخت است مگر راه شود لطف عمیم

ورنه انسان نبرد صرفه ز شیطان رجیم

نزاع بر سر منافع نیست

نزاع شرق و غرب، نزاعی بر سر منافع نیست. «منفعت من» آن زمان طرح می‌شود که «من» مبدا و معاد امور باشد و این یعنی غرب‌زدگی و غروب حق و حقیقت در جان آدمی. غرب استکبار است و کبریاطلبی. این کبریاطلبی انسان در شیطان هم هست و آدم از آن جهت که جامع اسماء است می‌تواند اضل از حیوان و هم‌رتبه با شیطان هم باشد. تعارض شرقی-غربی با سودای منافع حل نخواهد شد. استکبار، تمامیت‌طلب است. استکبار را نباید با خدای تواب و رحیم اشتباه گرفت و با استکبار نمی‌توان از در تسلیم و رضا درآمد.

با علوم انسانی نمی‌توان نزاع را چاره کرد

خیال باشد اگر گمان بریم با اتکا به آن‌ها که خوب علوم سیاسی خوانده‌اند یا خوب مذاکره می‌کنند می‌توان به نزاع با غرب رفت. علوم انسانی از غرب حق و حقیقت برگرفته و بالیده‌است. علوم انسانی غربی همچون موم در دستان ما نیست بلکه خود نیز اقتضائاتی دارد. تا آن‌جا که گمان برده‌ایم «فعال ما یرید» هستیم و صرفا با قدرت و عقل بشر و آزاد از وحی و هدایت الهی می‌توانیم به مدد علوم انسانی، آنچه می‌خواهیم را بر کرسی تحقق بنشانیم خود نیز غرب‌زده‌ایم و راهی که نشان می‌دهیم راه خروج از بحران نیست، ورطه‌ای هولناک است.

خواب خوش آسایش دوگیتی هرقدر هم شیرین، خوش‌تعبیر نیست. دلخواه ما شاید این است که یا در هر نزاعی از پیش برنده باشیم یا آن‌که در هیچ نزاعی وارد نشویم. البته جهان و کار جهان به دلخواه این و آن نمی‌گردد.

این جهان جنگ است چون کل بنگری

ذره با ذره چو دین با کافری

فردید و امکانات ما در این نزاع

احمد فردید وضع ما را در این نزاع شرح و بیان کرده‌ است. چه با او موافق باشیم چه نباشیم آنچه از او می‌توان آموخت وصف غرب و غرب‌زدگی است؛ شرح این مطلب است که ما در این نزاع، مطلق‌العنان نیستیم. فلسفه و گذر از فلسفه با فلسفه می‌تواند امکانات ما را به دید آورد و افق فراروی ما را بر ما آشکار کند و این جز با جهاد اکبر و اوسط و اصغر محقق نخواهد شد.

منبع: مهر

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
رصد چهره‌ها
مجید انصاری:

آنچه‌كانديداهاحواله‌به‌نسيه‌می‌دهند ما اجرا كرده‌ايم

آنچه‌كانديداهاحواله‌به‌نسيه‌می‌دهند ما اجرا كرده‌ايم
اگر آقايان وعده مي‌دهند كه به وضعيت محرومان رسيدگي خواهند كرد نمي‌دانند كه همين امسال دولت درآمد افراد تحت پوشش كميته امداد امام خميني و ...
محمد دهقان:

دولت‌درزمینه‌مسائل‌اقتصادی‌کارنامه‌قابل‌دفاعی‌ندارد

دولت‌درزمینه‌مسائل‌اقتصادی‌کارنامه‌قابل‌دفاعی‌ندارد
خطری که کشور را تهدید می‌کند جدا شدن مردم از مسئولان و زندگی شاهانه مسئولان و ثروت‌های چند صد میلیاردی آنهاست. دولت یازدهم در زمینه ...
آخرین خبر

کليد وزير راه براي شروع سه طرح راهسازي

آمارهاي آبرساني در دولت يازدهم از زبان وزير

اما و اگرها درباره تعطيلي يک کارخانه

افزايش سهم راه‌آهن در حمل بار‌

گزارش مهم بانک مرکزي از بازار مسکن

سرنوشت دلار پس از انتخابات

اصلاحات قريب‌الوقوع مالياتي در آمريکا

جديدترين قيمت ارز و سکه

رشد ۲۳۶۷ واحدي شاخص بورس از ابتداي امسال

آخرين آمار ثبت شماره شباي بانکي مشمولان سهام عدالت

حزب وفاق ملي حمايت از روحاني را پس گرفت

آيت الله علم الهدي: حضور در انتخابات تکليف بزرگي است

لاريجاني: اظهاراتي که در برخي از تبليغات کانديداها مي‌شود عملياتي نيست

زيباکلام:چرا من و ايرجِ آبدارچي يک اندازه يارانه مي‌گيريم؟/الله کرم:زيباکلام خودش نمونه پوپوليست است

هاشمي‌طبا: براي حل مشکلات کشور بايد نگاه به درون داشت

موسويان: آمريکا جرات حمله به ايران را ندارد

سردارحاجي‌زاده: اينکه برخي مي‌گويند برجام سايه جنگ را از سر ملت دور کرد دروغ است

مجيدانصاري: مردم بخوبي عوام فريبي را ميشناسند

آذرمنصوري: دولت روحاني توانست سايه جنگ و تحريم را از سر ايران بردارد

واکنش وزيرکشور به شهادت جمعي از نيروهاي مرزباني

برخورد کشتي جنگي روسيه با کشتي تجاري ترکيه

ترامپ از برگزاري مذاکره مجدد درباره نفتا با مکزيک و کانادا خبر داد

لندن به اقدام آمريکا در پاسخ به حمله شيميايي جديد در سوريه مي‌پيوندد

استقبال چين از موضع آمريکا درباره مذاکره با کره شمالي

سوريه: در پاسخ به حمله اسرائيل به فرودگاه دمشق درنگ نخواهيم کرد

تايوان: امکان برقراري دوباره تماس با ترامپ وجود دارد

تظاهرات اعتراضي در پاريس عليه «ماکرون» و «لوپن»

انهدام يک دستگاه تانک ارتش ترکيه در مرز سوريه

ويدئو/ تظاهرات ضد صهيونيستي در رم

وزارت دفاع چين: هيچ کشوري به تايوان سلاح ندهد

تصادف کاميون با پرايد در بزرگراه آزادگان

سارقان طلا در ساوه دستگير شدند

انفجار در گاراژ شارژ کپسول ورامين

نوجوان 15 ساله آملي قرباني نزاع خياباني شد

پرونده سقوط يک روشن‌‏دل وراميني از پل عابر پياده به کجا رسيد؟

کلاهبرداري از مددجويان کميته امداد

ويدئو/ سرقت ناکام راکبان موتور از تريلي

راه اندازي کانال هاي استاني آخرين خبر

آمار ثبت‌نام اوليه حج تمتع96

وضعيت تعيين تکليف طرح معافيت و کسر خدمت فرزندان جانبازان و ايثارگران