رصد

کد خبر: ۱۲۱۳۹۰
تاریخ انتشار: ۲۰ دی ۱۳۹۵ - ۱۴:۰۸
خیال باشد اگر گمان بریم با اتکا به آن‌ها که خوب علوم سیاسی خوانده‌اند یا خوب مذاکره می‌کنند می‌توان به نزاع با غرب رفت. علوم انسانی از غرب حق و حقیقت برگرفته و بالیده‌است.

پیمان فراهانی/ مواجهه‌ای تام و تمام در پیش است؛ نه‌تنها بین شرق و غرب، غربی‌ها و غرب‌زدگان نیز با هم مصاف خواهند کرد. آری، بین غرب‌زدگان نیز نزاعی خواهد بود چراکه جملگی طالب سیطره‌ی خویش‌اند. اصلا مگر دموکراسی -که فردید آن را سلطنه‌الدهماء خوانده است- غیر از تلاش برای جمع‌وجور کردن نزاعی است که هر آن می‌تواند صورتی خشن‌تر به خود بگیرد؟ دموکراسی صورت بی‌خون‌ریزی اسلحه‌کشیدن است. دموکراسی یعنی هیچ مفری و هیچ چشم‌انداز امیدبخشی پیش رو نیست. تعارض بین ابنای بشر از نوک موی تا بن استخوان برقرار است.

از خواست‌های اقتصادی تا هواداری سیاسی، از نیاز به شغل تا تمنیات نفسانی و شهوانی، چه چیز است که پیرامون آن از تحت‌الثری تا ثریا بین «غرب‌زدگان از ابنای بشر» اختلاف نباشد؟ دموکراسی کشمکشی است در میان ابنای بشر و خواسته‌هایشان و چگونه این اختلافات کنترل می‌شوند؟ دموکراسی به ابنای بشر می‌فهماند که توقعاتشان را پایین بیاورند و محض خاطر آنچه مهم‌تر می‌پندارند از باقی تمنیات خود صرف‌نظر کنند. اصلا مگر فلسفه برای کودکان -به آن نحو که متیو لیپمن طرح کرده‌است- بنا نیست از کودکی بیاموزاند که به‌جای آن‌که چاقو بکشند یا دست به سلاح گرم ببرند بهتر است با کلمات بر سر و چشم و پهلوی هم بکوبند؟ و خدا می‌داند که تا چه‌وقت خلایق، خود را مقید به این نحوه نزاع خواهند دانست.

نفس اماره‌ی خودکامه جز خویشتن، حق و حقیقتی نمی‌بیند لذا به‌دنبال گذشت یا ایثار یا فداکاری نیست؛ او خودبین و خودرأی است و با شعارهای دموکراتیک آرام و قرار نمی‌یابد و خدایی جز مطامع و مشتهیات و منافع نمی‌شناسد. دموکراسی دوای درد بی‌درمان اومانیسم و اندیویدوالیسم نیست، مسکنی است که جوامع غربی ناچار از استعمال آن‌اند.

انسان از مواجهه با غرب ناگزیر است. این مواجهه صورت‌هایی دارد و صرفا صورت انفسی، جنگ سیاسی، جنگ اقتصادی، جنگ نرم یا جنگ برّی و بحری نخواهد داشت. غرب به‌دنبال بسط خود، به‌دنبال منافع چون منهوم لایشبع، دهانی به گستره‌ی کهکشان‌ها دارد. در این میانه مواجهه‌ی اهل ادیان با غرب به چه نحو است؟ ادیان از خودبینی و خودرأیی انذار می‌دهند و برحذر می‌دارند که نفس خود را اله خود بگیریم و خدای خود را فراموش کنیم. خصوصا اسلام داعی به توحید کلمه و کلمه‌ی توحید است و با غرب که پذیرش تفرقه را شرط می‌داند سازگار نمی‌شود. چشم‌انداز اسلام سیر به‌سوی امت واحده است اما غرب از کثرت و تکثر و تکاثر بیرون نخواهد شد. این وضعی است که اهل ادیان و غرب‌زدگان در آن به تعامل نخواهند رسید. در این میانه باید دید که خود در کدام سوی میدان ایستاده‌ایم.

دام سخت است مگر راه شود لطف عمیم

ورنه انسان نبرد صرفه ز شیطان رجیم

نزاع بر سر منافع نیست

نزاع شرق و غرب، نزاعی بر سر منافع نیست. «منفعت من» آن زمان طرح می‌شود که «من» مبدا و معاد امور باشد و این یعنی غرب‌زدگی و غروب حق و حقیقت در جان آدمی. غرب استکبار است و کبریاطلبی. این کبریاطلبی انسان در شیطان هم هست و آدم از آن جهت که جامع اسماء است می‌تواند اضل از حیوان و هم‌رتبه با شیطان هم باشد. تعارض شرقی-غربی با سودای منافع حل نخواهد شد. استکبار، تمامیت‌طلب است. استکبار را نباید با خدای تواب و رحیم اشتباه گرفت و با استکبار نمی‌توان از در تسلیم و رضا درآمد.

با علوم انسانی نمی‌توان نزاع را چاره کرد

خیال باشد اگر گمان بریم با اتکا به آن‌ها که خوب علوم سیاسی خوانده‌اند یا خوب مذاکره می‌کنند می‌توان به نزاع با غرب رفت. علوم انسانی از غرب حق و حقیقت برگرفته و بالیده‌است. علوم انسانی غربی همچون موم در دستان ما نیست بلکه خود نیز اقتضائاتی دارد. تا آن‌جا که گمان برده‌ایم «فعال ما یرید» هستیم و صرفا با قدرت و عقل بشر و آزاد از وحی و هدایت الهی می‌توانیم به مدد علوم انسانی، آنچه می‌خواهیم را بر کرسی تحقق بنشانیم خود نیز غرب‌زده‌ایم و راهی که نشان می‌دهیم راه خروج از بحران نیست، ورطه‌ای هولناک است.

خواب خوش آسایش دوگیتی هرقدر هم شیرین، خوش‌تعبیر نیست. دلخواه ما شاید این است که یا در هر نزاعی از پیش برنده باشیم یا آن‌که در هیچ نزاعی وارد نشویم. البته جهان و کار جهان به دلخواه این و آن نمی‌گردد.

این جهان جنگ است چون کل بنگری

ذره با ذره چو دین با کافری

فردید و امکانات ما در این نزاع

احمد فردید وضع ما را در این نزاع شرح و بیان کرده‌ است. چه با او موافق باشیم چه نباشیم آنچه از او می‌توان آموخت وصف غرب و غرب‌زدگی است؛ شرح این مطلب است که ما در این نزاع، مطلق‌العنان نیستیم. فلسفه و گذر از فلسفه با فلسفه می‌تواند امکانات ما را به دید آورد و افق فراروی ما را بر ما آشکار کند و این جز با جهاد اکبر و اوسط و اصغر محقق نخواهد شد.

منبع: مهر

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
رصد چهره‌ها
آیت‌الله جوادی آملی:

اقتصاد مقاومتی با بانک ربوی محقق نمی‌شود

اقتصاد مقاومتی با بانک ربوی محقق نمی‌شود
اقتصاد مقاومتی راه علمی دارد و با بانک ربوی نمی‌توان آن را محقق کرد؛ نخستین کار این است که غده بانک‌های ربوی درمان شود. اقتصاد و تولید با این بانک‌ها...

سعید لیلاز: ملتی که توانایی تامین نان خود را ندارد نمی‌تواند ضد آمریکایی باشد!

سعید لیلاز: ملتی که توانایی تامین نان خود را ندارد نمی‌تواند ضد آمریکایی باشد!
ملتی که نمی‌تواند نان خود وغذای خودش را تامین کند چه حقی دارد در دنیا و در برابر نظم بین المللی موجود بخواهد بایستد و بگوید من ضد آمریکایی هستم ...
رصد تحلیل‌ها
آخرین خبر

قيمت اقامت در هتل هاي شيراز

لغو ممنوعيت واردات گوشت برزيلي به چين، شيلي و مصر

احتمال تمديد توافق کاهش توليد نفت اوپک قوت گرفت

افزايش 10 هزار توماني سکه

رويترز: احتمال تمديد توافق کاهش توليد نفت اوپک قوت گرفت

بورس تهران بر مدار تعادل

بکارگيري مديران دو تابعيتي در بانک ها ممنوع شد

مطالبات کارگران از وزير کار در سال 96

سيب، خيار و موز ارزان شدند

طلا گران شد

فداکاراني که عيد ندارند

درخواست کمک گروه تروريستي پژاک از اسرائيل براي مقابله با ايران

نتانياهو: بايد براي هميشه از دستيابي ايران به تسليحات اتمي جلوگيري کنيم

هدف سفر به روسيه به روايت ظريف

خيالبافي هاي داعش عليه ايران

وندي شرمن: در زمان مذاکرات به همتايان ايراني خودم گفته بودم که...

روحاني وارد مسکو شد

پشت پرده شايعه پراکني درباره مذاکره ايران با القاعده سوريه

شيطنت کميته عربي عليه ايران

هفت سين متفاوت روحاني

وزير صهيونيست: به دنبال تشديد اوضاع با دمشق نيستيم

درخواست عفو بين‌الملل از ترامپ

رژيم صهيونيستي درباره سفر به ترکيه هشدار داد

سفارت ليبي اجلاس اتحاديه عرب در اردن را تحريم کرد

خروج دو روستا از سيطره داعش در سوريه

بازداشت 100 ماهيگير هندي از سوي پاکستان

سکوت زنان مهاجر در آمريکا به خاطر ترس از بيکاري

افتتاح دفتر نمايندگي سياسي ايتاليا در ليبي

اين تنها بخشي از درآمد داعش است!

رهبر مخالفان روسيه به حبس و پرداخت جريمه نقدي محکوم شد

قاضي عسگر: اموراجرايي حج امسال با جديت دنبال شود

يک کافي شاپ درمشهد طعمه حريق شد

هراز باز هم بسته شد

53 کشته و زخمي براثر واژگوني يک دستگاه کاميون در هند

وضعيت جاده ها و آب و هوايي امروز کشور

کلاهبرداري ميلياردي بابهانه فروش آپارتمان

وقوع قتل در استان مازندران ۵۰ درصد کاهش يافت

ترافيک سنگين در سه محور شمالي کشور

امدادرساني به 377 خانوار سيل زده خوزستان

پژوهشگر برتر رشت به سه نفر زندگي دوباره بخشيد