رصد

کد خبر: ۱۲۱۴۳۲
تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۳۹۵ - ۰۹:۵۰
داود هرمیداس باوند
آقای هاشمی مایل بودند نقشی مانند نقش امیرکبیر ایفا کنند و حتی به او لقب سردار سازندگی داده بودند. به هر حال در دوره ریاست‌جمهوری آقای هاشمی، شاهد نوعی تشنج زدایی در سیاست خارجی ایران بودیم و همچنین نوعی توسعه اقتصادی و اقتصاد باز نیز دنبال می‌شد.

داود هرمیداس باوند؛ کارشناس روابط بین الملل/ آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، عضو مجلس خبرگان رهبری و رئیس‌جمهور سابق ایران، در تاریخ پس از انقلاب اسلامی، خدمات ارزشمندی را برای کشور انجام دادند. نقش ایشان در ایجاد فضای باز اقتصادی یا ارتباط ایران با کشورهای اروپایی و عربی بسیار تاثیرگذار بود. برای بررسی سیاست‌های ایشان ابتدا باید نگاهی به فرازوفرودهای سیاست خارجی کشور بعد از انقلاب داشته باشیم.

در اوایل پیروزی انقلاب سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مشکل خاصی نداشت و از سوی بسیاری از کشورها به رسمیت شناخته شده بود و سفارتخانه‌های کشورمان نیز در دیگر کشورها دایر بود. اما بحث تسخیر سفارت آمریکا بازتاب گسترده‌ای در سیاست خارجی ایران بعد از انقلاب برجای گذاشت و موجب شد که دولت آمریکا اقدام به مسدود کردن دارایی‌های ایران بکند و نوعی انزوای سیاسی را به ایران تحمیل کند. همچنین آمریکا این مساله را به دیوان بین‌المللی دادگستری ارجاع داد. از سوی دیگر برخی سفارتخانه‌های کشورهای دیگر نیز برای اعتراض نسبی، روابط خود با ایران را تا سطح کاردار کاهش دادند.

بعد از این مساله نیز شاهد آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه کشورمان بودیم. در تمام این دوران نقش آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی برجسته بود. طی 8 سال جنگ تحمیلی تمام کشورهای عربی منهای سوریه و تاحدودی لیبی از تجاوز عراق به ایران حمایت کردند. قدرت‌های فرامنطقه‌ای چون فرانسه در همان ابتدا در زمان فرانسوا میتران از عراق حمایت همه‌جانبه‌ای کردند. شوروی و آمریکا ظاهرا نخست اعلام بی‌طرفی کردند، اما این بی‌طرفی تا زمانی بود که عراق در تجاوزات خود توانسته بود بخشی از ایران را اشغال کند، اما زمانی که ایران موفق شد نیروهای عراقی را از کشور بیرون کند به یکباره شوروی و آمریکا سیاست حمایت همه‌جانبه و دادن سلاح‌های پیشرفته به عراق را در پیش گرفتند.

در ابتدای جنگ بنی صدر در سمت ریاست‌جمهوری ایران قرار داشت ولی بعد از مدتی او از سمت خود برکنار شد و برای مدت کوتاهی شهید رجایی رئیس‌جمهور منتخب مردم بود. پس از رجایی نیز آیت‌الله خامنه‌ای به مدت 8 سال رئیس‌جمهور ایران شدند و پس از ایشان نیز آیت‌الله هاشمی به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. او از ۱۲ مرداد ۱۳۶۸ تا ۱۲ مرداد ۱۳۷۶ چهارمین رئیس‌جمهور ایران بود. در طول جنگ ایران و عراق رفسنجانی به‌عنوان نماینده رهبر در شورای عالی دفاع عملا فرماندهی نیروهای مسلح را برعهده داشت.

درواقع بعد از پایان جنگ، آیت‌الله هاشمی به‌عنوان رئیس‌جمهور تلاش کردند فضا را تغییر دهند و شرایط صلح و سازندگی را در کشور حاکم کنند. ایشان نوعی اقتصاد باز را تجویز کردند و در این راه کوشش بسیاری کردند تا آثار جنگ را از بین ببرند. در حوزه سیاست خارجی نیز ایشان مایل بودند با کشورهای خارجی گفت‌وگوهای سازنده‌ای انجام بگیرد و ایران در فضای جدید در عرصه اقتصادی و سیاست خارجی گام‌های تازه‌ای بردارد.

البته در سیاست خارجی، مرحوم هاشمی با کشورهای اروپایی گفت‌وگوهایی انتقادی و سازنده را دنبال کردند که موجب شد برخی تحریم‌های اروپا علیه ایران برداشته شود. پس از این ماجراها دو مساله باعث شد که بر روابط ایران و اروپا در زمان ریاست‌جمهوری آقای هاشمی خدشه وارد شود؛ نخست مساله سلمان رشدی بود که از سوی ایران مرتد و قتل او واجب اعلام شد. این مساله سبب شد برخی کشورهای اروپایی در مقام انتقاد از ایران برآیند و سطح ارتباطشان را به کاردار کاهش دهند. مساله دیگر واقعه میکونوس بود که در آلمان صورت گرفت.

باید توجه داشت که آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در مقاطع مختلف و در حوزه‌های مختلف سیاست ایران اثرگذار بودند. ایشان نقش ویژه‌ای در تصمیم‌گیری‌های ایران درباره جنگ و پایان جنگ داشت. سطح دیگری از سیاست‌های آقای هاشمی رفسنجانی به سیاست‌های ایشان در خصوص کشورهای منطقه‌ای بازمی‌گردد. ایشان بعد از پایان جنگ به کشورهای منطقه همچون عربستان سعودی، سفرهایی داشتند یا به شوروی رفتند و با گورباچف رهبر وقت شوروی دیدار کردند. این سفرها و دیدارها سبب شده بود که روابط سازنده‌ای در دوران ریاست‌جمهوری آقای هاشمی با کشورهای همسایه برقرار شود.

آقای هاشمی مایل بودند نقشی مانند نقش امیرکبیر ایفا کنند و حتی به او لقب سردار سازندگی داده بودند. به هر حال در دوره ریاست‌جمهوری آقای هاشمی، شاهد نوعی تشنج زدایی در سیاست خارجی ایران بودیم و همچنین نوعی توسعه اقتصادی و اقتصاد باز نیز دنبال می‌شد.در نهایت اینکه شخصیت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی ابعاد مختلفی دارد.

ایشان را باید از اصلی‌ترین و کلیدی‌ترین چهره‌های سیاسی نظام انقلاب اسلامی دانست. هاشمی از آغاز پیروزی انقلاب تا این اواخر در جایگاه‌های مهمی از ارکان نظام چون فرماندهی جنگ تحمیلی، ریاست مجلس شورای اسلامی و ریاست‌جمهوری، ریاست مجلس خبرگان و ریاست مجمع تشخیص مصلحت حضور داشت و در هر مقطع خدمات ارزنده‌ای را برای انقلاب اسلامی به جا گذاشت. همانطور که اشاره شد در دوران بعد از جنگ که کشور به‌خاطر خسارت‌های ناشی از آثار جنگ در وضعیت نه چندان مطلوبی به‌سر می‌برد ایشان با تغییر و تحولات اساسی با اتخاذ سیاست‌های اثر بخش توانست فضای جدیدی را برای کشور رقم بزند.

منبع: دنیای اقتصاد

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
رصد چهره‌ها
علی تاجرنيا

صدای اصلاح‌طلبی جامعه خاموش نمی شود

صدای اصلاح‌طلبی جامعه خاموش نمی شود
اين‌گونه نيست كه با رفتن يك شخصيت يا تحت فشار قرار گرفتن برخي شخصيت‌ها صداي اصلاح‌طلبي خاموش شود. اصلاح‌طلبي و تحول خواهي نياز امروز جامعه ما شده...
علیرضا زاکانی:

عده‌ای برای گزارش دادن به جامعه دست‌شان خالی است

عده‌ای برای گزارش دادن به جامعه دست‌شان خالی است
عده‌ای برای گزارش دادن به جامعه دست‌شان خالی است و می‌خواهند دعوا راه بیندازند تا جامعه قول و وعده‌های آنها را فراموش کند. عده‌ای می‌خواهند تمام امکانات...
رصد تحلیل‌ها
آخرین خبر

نخستين چک خسارت پلاسکو پرداخت شد

بانکي که به «آتش نشانان شهيد پلاسکو» تغيير نام داد

اطلاعيه بانک تجارت درباره تعيين جايگزين شعبه ساختمان پلاسکو

عيدي امسال کارمندان تعيين شد

مرهمي بر داغ پلاسکو

دستور طيب نيا درباره کسبه پلاسکو

گاز جايگاه‌هاي "CNG" مازندران از فردا قطع مي شود

مردم براي خريد دلار از اين صرافي صف بستند!

شير اين حيوان با هواپيما به آمريکا صادر مي شود

تکليف چک‌هايي که بر اثر آتش‌سوزي از بين مي‌رود چيست؟

پيام تلگرامي تندگويان به لاريجاني درباره تصميم بنياد شهيد

صالحي: نمي‌خواهيم شاهد بر هم خوردن برجام باشيم، اما براي آن روز آماده‌اي

سي ان ان: اکثر تهراني‌ها، روساي جمهور آمريکا را مثل هم و ضد ايران مي‌دانند

باهنر: تکليف اداره مجمع در هفته جاري مشخص مي‌شود

پاسخ به پيام ويدئويي نتانياهو: هيس، احمق ها فرياد نمي زنند!

اظهارنظر عجيب يک نماينده اصلاح طلب درباره اصولگرايان

پيشنهاد برجامي سازمان‌هاي جاسوسي رژيم صهيونيستي به نتانياهو

عکس يک آتش‌نشان که روحاني در اينستاگرامش منتشر کرد

تمرين مشترک تفنگداران دريايي انگليس و کويت در خليج فارس

صفار هرندي: عده‌اي از تريبون انقلاب عليه انقلاب حرف مي‌زنند

جان کري با سگش در تظاهرات ضدترامپ شرکت کرد

رئيس رژيم صهيونيستي ترامپ را به «قدس» دعوت کرد

دي‌ميستورا وارد آستانه شد

کلينتون از تظاهرات مخالفان ترامپ حمايت کرد

ويديو/ واکنش ترامپ به پرچم روسيه در مسير کاخ سفيد

ترامپ در مقر سيا: با رسانه‌ها مي‌جنگم

حمله نيروهاي عراقي به ‌آخرين پايگاه داعش در شرق موصل

انفجار شديد در نزديکي سفارت ايتاليا در ليبي

ترامپ مجوز انتصاب دامادش به سمت مشاور را گرفت

اردوغان سرانجام خبرنگار سوري را آزاد کرد

لحظه به لحظه با ساعات پر التهاب فاجعه پلاسکو

سگ‌هاي زنده‌ياب، عملياتي در موتورخانه پلاسکو نداشتند

محدوديت‌هاي ترافيکي حاشيه پلاسکو همچنان پابرجاست

سرپرست اورژانس کشور: تعداد مصدومان «پلاسکو» افزايش يافت

نامه تاجگردون به وزير نفت درخصوص کشته‌شدن پنج کارگر نفتي گچساران

رسانه‌هاي غيررسمي ابزار قدرتمند تبليغات قاچاقچيان دارو

تازه ترين گفتگو درباره پلاسکو

56 کشته و زخمي در سانحه اتوبوس حامل دانش‌آموزان در ايتاليا

شمارمفقودين فاجعه بهمن درايتاليا 23 نفراعلام شد/ جستجوها ادامه دارد

ويدئو/ داستان دختري به نام «کوثر»