رصد

کد خبر: ۱۲۱۴۳۲
تاریخ انتشار: ۲۳ دی ۱۳۹۵ - ۰۹:۵۰
داود هرمیداس باوند
آقای هاشمی مایل بودند نقشی مانند نقش امیرکبیر ایفا کنند و حتی به او لقب سردار سازندگی داده بودند. به هر حال در دوره ریاست‌جمهوری آقای هاشمی، شاهد نوعی تشنج زدایی در سیاست خارجی ایران بودیم و همچنین نوعی توسعه اقتصادی و اقتصاد باز نیز دنبال می‌شد.

داود هرمیداس باوند؛ کارشناس روابط بین الملل/ آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی، رئیس مجمع تشخیص مصلحت نظام، عضو مجلس خبرگان رهبری و رئیس‌جمهور سابق ایران، در تاریخ پس از انقلاب اسلامی، خدمات ارزشمندی را برای کشور انجام دادند. نقش ایشان در ایجاد فضای باز اقتصادی یا ارتباط ایران با کشورهای اروپایی و عربی بسیار تاثیرگذار بود. برای بررسی سیاست‌های ایشان ابتدا باید نگاهی به فرازوفرودهای سیاست خارجی کشور بعد از انقلاب داشته باشیم.

در اوایل پیروزی انقلاب سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران مشکل خاصی نداشت و از سوی بسیاری از کشورها به رسمیت شناخته شده بود و سفارتخانه‌های کشورمان نیز در دیگر کشورها دایر بود. اما بحث تسخیر سفارت آمریکا بازتاب گسترده‌ای در سیاست خارجی ایران بعد از انقلاب برجای گذاشت و موجب شد که دولت آمریکا اقدام به مسدود کردن دارایی‌های ایران بکند و نوعی انزوای سیاسی را به ایران تحمیل کند. همچنین آمریکا این مساله را به دیوان بین‌المللی دادگستری ارجاع داد. از سوی دیگر برخی سفارتخانه‌های کشورهای دیگر نیز برای اعتراض نسبی، روابط خود با ایران را تا سطح کاردار کاهش دادند.

بعد از این مساله نیز شاهد آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه کشورمان بودیم. در تمام این دوران نقش آیت‌الله اکبر هاشمی رفسنجانی برجسته بود. طی 8 سال جنگ تحمیلی تمام کشورهای عربی منهای سوریه و تاحدودی لیبی از تجاوز عراق به ایران حمایت کردند. قدرت‌های فرامنطقه‌ای چون فرانسه در همان ابتدا در زمان فرانسوا میتران از عراق حمایت همه‌جانبه‌ای کردند. شوروی و آمریکا ظاهرا نخست اعلام بی‌طرفی کردند، اما این بی‌طرفی تا زمانی بود که عراق در تجاوزات خود توانسته بود بخشی از ایران را اشغال کند، اما زمانی که ایران موفق شد نیروهای عراقی را از کشور بیرون کند به یکباره شوروی و آمریکا سیاست حمایت همه‌جانبه و دادن سلاح‌های پیشرفته به عراق را در پیش گرفتند.

در ابتدای جنگ بنی صدر در سمت ریاست‌جمهوری ایران قرار داشت ولی بعد از مدتی او از سمت خود برکنار شد و برای مدت کوتاهی شهید رجایی رئیس‌جمهور منتخب مردم بود. پس از رجایی نیز آیت‌الله خامنه‌ای به مدت 8 سال رئیس‌جمهور ایران شدند و پس از ایشان نیز آیت‌الله هاشمی به‌عنوان رئیس‌جمهور انتخاب شد. او از ۱۲ مرداد ۱۳۶۸ تا ۱۲ مرداد ۱۳۷۶ چهارمین رئیس‌جمهور ایران بود. در طول جنگ ایران و عراق رفسنجانی به‌عنوان نماینده رهبر در شورای عالی دفاع عملا فرماندهی نیروهای مسلح را برعهده داشت.

درواقع بعد از پایان جنگ، آیت‌الله هاشمی به‌عنوان رئیس‌جمهور تلاش کردند فضا را تغییر دهند و شرایط صلح و سازندگی را در کشور حاکم کنند. ایشان نوعی اقتصاد باز را تجویز کردند و در این راه کوشش بسیاری کردند تا آثار جنگ را از بین ببرند. در حوزه سیاست خارجی نیز ایشان مایل بودند با کشورهای خارجی گفت‌وگوهای سازنده‌ای انجام بگیرد و ایران در فضای جدید در عرصه اقتصادی و سیاست خارجی گام‌های تازه‌ای بردارد.

البته در سیاست خارجی، مرحوم هاشمی با کشورهای اروپایی گفت‌وگوهایی انتقادی و سازنده را دنبال کردند که موجب شد برخی تحریم‌های اروپا علیه ایران برداشته شود. پس از این ماجراها دو مساله باعث شد که بر روابط ایران و اروپا در زمان ریاست‌جمهوری آقای هاشمی خدشه وارد شود؛ نخست مساله سلمان رشدی بود که از سوی ایران مرتد و قتل او واجب اعلام شد. این مساله سبب شد برخی کشورهای اروپایی در مقام انتقاد از ایران برآیند و سطح ارتباطشان را به کاردار کاهش دهند. مساله دیگر واقعه میکونوس بود که در آلمان صورت گرفت.

باید توجه داشت که آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی در مقاطع مختلف و در حوزه‌های مختلف سیاست ایران اثرگذار بودند. ایشان نقش ویژه‌ای در تصمیم‌گیری‌های ایران درباره جنگ و پایان جنگ داشت. سطح دیگری از سیاست‌های آقای هاشمی رفسنجانی به سیاست‌های ایشان در خصوص کشورهای منطقه‌ای بازمی‌گردد. ایشان بعد از پایان جنگ به کشورهای منطقه همچون عربستان سعودی، سفرهایی داشتند یا به شوروی رفتند و با گورباچف رهبر وقت شوروی دیدار کردند. این سفرها و دیدارها سبب شده بود که روابط سازنده‌ای در دوران ریاست‌جمهوری آقای هاشمی با کشورهای همسایه برقرار شود.

آقای هاشمی مایل بودند نقشی مانند نقش امیرکبیر ایفا کنند و حتی به او لقب سردار سازندگی داده بودند. به هر حال در دوره ریاست‌جمهوری آقای هاشمی، شاهد نوعی تشنج زدایی در سیاست خارجی ایران بودیم و همچنین نوعی توسعه اقتصادی و اقتصاد باز نیز دنبال می‌شد.در نهایت اینکه شخصیت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی ابعاد مختلفی دارد.

ایشان را باید از اصلی‌ترین و کلیدی‌ترین چهره‌های سیاسی نظام انقلاب اسلامی دانست. هاشمی از آغاز پیروزی انقلاب تا این اواخر در جایگاه‌های مهمی از ارکان نظام چون فرماندهی جنگ تحمیلی، ریاست مجلس شورای اسلامی و ریاست‌جمهوری، ریاست مجلس خبرگان و ریاست مجمع تشخیص مصلحت حضور داشت و در هر مقطع خدمات ارزنده‌ای را برای انقلاب اسلامی به جا گذاشت. همانطور که اشاره شد در دوران بعد از جنگ که کشور به‌خاطر خسارت‌های ناشی از آثار جنگ در وضعیت نه چندان مطلوبی به‌سر می‌برد ایشان با تغییر و تحولات اساسی با اتخاذ سیاست‌های اثر بخش توانست فضای جدیدی را برای کشور رقم بزند.

منبع: دنیای اقتصاد

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
رصد چهره‌ها
سعید لیلاز

دولت نمی‌تواند بگوید از بعضی‌ها مالیات نمی‌گیرم

دولت نمی‌تواند بگوید از بعضی‌ها مالیات نمی‌گیرم
هیچ معافیتی از هیچ نهاد و سازمانی نباید پذیرفته شود؛ ممکن است دولت اعلام کند که من از بخش صادرات مالیات نمی‌گیرم یا از بخش کشاورزی به دلیل امنیت غذایی...
حسن روحانی

کسی حق ندارد در زندگی مردم تجسس کند

کسی حق ندارد در زندگی مردم تجسس کند
اسلام به ما می‌گوید،هر کس را یکبار دیدی نماز می خواند،او ‏را نمازخوان بدان.نباید هر روز مراقب مردم باشیم که آیا نماز می خوانند یا نه؟ما چنین وظیفه...
رصد تحلیل‌ها
آخرین خبر

افزايش صادرات مواد غذايي از چهار بندر بوشهر به قطر

گوگل جريمه شد

قيمت لاستيک پژو و سمند در بازار

نگاهي به خريدهاي هوايي جديد ايران

آماري از واردات چين از ايران طي يک بازه زماني

۳ راهکار دولت براي تأمين مسکن اقشار کم‌درآمد

سهم هر بانک از ۷۹ ميليون کارت بانکي فعال در کشور چقدر است؟

قيمت طلا به ۱۲۴۴ دلار رسيد

افزايش 35سنتي قيمت جهاني نفت

نرخ رهن واحدهاي مسکوني در پايتخت

رئيسي: اگر دهان منتقد بسته شود جامعه به سوي مرگ معنوي مي‌رود

لاريجاني: ايران و روسيه به صورت واقعي با تروريست‌ها مبارزه مي‌کنند

لاريجاني: مردم افغانستان توانايي برخورد با تروريست‌ها را دارند

وزارت خارجه آمريکا ايران را به قاچاق انسان متهم کرد

پست اکانت اينستاگرامي رهبر انقلاب در مورد ترور ايشان در سال 60

ويدئو/ قدرت تخريب موشک نقطه زن هرمز

ديدار ظريف با رييس‌جمهور آلمان

ترکي فيصل: مردم ايران و عربستان با هم ارتباط خوني و ديني دارند

توئيت روحاني درمورد تحقق دستور رهبر انقلاب

نماينده آمريکا در سازمان ملل: عاشق تحريم ايران هستيم

واپسين ساعت هاي داعش در موصل پس از هزار و 112 روز

مقام نظامي اوکراين در انفجار تروريستي کشته شد

محله «المشاهده» در غرب موصل آزاد شد

صحبت هاي دي ميستورا درباره اجراي طرح مناطق کاهش تنش در سوريه

پنتاگون سوريه را به تدارک حملات شيميايي متهم کرد

افشاگري جديد "ويکي‌ليکس"

ادعاي روزنامه دولتي ترکيه: قطر ۴۵ شهروند ترکيه را به ظن ارتباط با شبکه گولن اخراج کرد

ترامپ: بايد هر چه سريعتر با تهديد کره شمالي برخورد شود

سوريه اتهامات آمريکا درباره حمله شيميايي را رد کرد

تأکيد اردن بر بي‌طرفي در موضوع بحران قطر

بحران بازنشستگي معلمان مقطع ابتدايي در ۵ سال آينده

ويدئو/ شکار گوره‌ خر توسط کروکوديل

کمک 600 ميلياردي خيرين در 300 جشن گلريزان

محور کرج - چالوس يک طرفه شد

پرداخت مستمري به کودکان بي‌سرپرست داراي خانواده‌ «امين موقت»

پليس راهور: 6محور کشور داراي ترافيک پر حجم است

درگيري لفظي منجر به قتل شد

دستگيري تعدادي از عوامل خريد و فروش امتحانات نهايي

کشف بيش از ۵ تُن مواد مخدر در ۳ ماهه اول سال در پايتخت

تمام آنچه بايد درباره آزمون سراسري بدانيد