رصد

کد خبر: ۱۲۱۵۰۸
تاریخ انتشار: ۲۶ دی ۱۳۹۵ - ۱۵:۱۶
سخنگوی دولت اصلاحات می گوید این اصطلاح «بگم بگم» در فرهنگ سیاسی ما باید فراموش شود. اگر رئیس جمهور معتقد است در قضیه بابک زنجانی تخلفی صورت گرفته باید این مسئله را طی یک نامه رسمی به قوه قضاییه اعلام کند و رئیس قوه قضاییه هم اگر موردی دارد، می تواند به دادستان ارجاع دهد. عبدا... رمضان زاده تاکید می کند نیازی به تهدید تریبونی نیست بلکه باید اقدام عملی انجام و با موارد خلاف برخورد شود تا مردم بدانند طرح شفافیت مالی در انتخابات یک دعوای تریبونی صرف نیست.

مکانیسم های قانونی وجود دارد و می توان با آنها شفاف سازی کرد. این دکترای علوم سیاسی می گوید هرچه شفاف سازی به تعویق بیفتد، موج فساد بعدی شدیدتر و اعتمادسوزتر خواهد شد. چون نگرانی من در خصوص فساد، مسئله قدرت نیست. نگرانی سرمایه اجتماعی است.

همان طور که در جریان هستید اخیرا در بحثی که بین دولت و قوه قضاییه مطرح شده، مسئله شفافیت مالی انتخابات به میان آمده است و معاون اول قوه قضاییه گفته بیایید بگویید برای انتخابات چقدر هزینه کرده ایم و این هزینه ها از کجا تامین شده است. به عنوان اولین سوال مسئله شفافیت مالی در انتخابات آیا امکان پذیر است؟

یکی از مهمترین مباحثی که در علوم سیاسی و سیاستگذاری عمومی در سال های اخیر مطرح شده، مفهوم حکمرانی خوب است. یکی از شاخص های حکمرانی خوب دموکراسی و یکی از ضرورت های دموکراسی، شفافیت مالی است. یعنی گردش منابع مالی چگونه است. بنابراین ما بر سر امکان پذیری شفافیت مالی بحث نمی کنیم، بحث ما ضرورت شفافیت مالی است و این ضرورت باید اجرا شود و مکانیسم اجرای شفافیت مالی در جوامع مختلف هم متفاوت است. علاوه بر این شفافیت لازمه کنونی جامعه ماست. نگرش سنجی ایرانیان در موج اول و دوم و سوم نشان داده ما با کمبود سرمایه اجتماعی مواجهیم و مهم ترین شاخص سرمایه اجتماعی اعتماد اجتماعی است. امروز فساد در جامعه ما علنی شده و این اتهاماتی که در مورد نقش فساد در هدایت انتخابات و پول های کثیف رد و بدل می شود، هم این اعتماد عمومی را کاهش داده. در

احزاب و مطبوعات نماینده افکار عمومی اند. وقتی اینها تضعیف می شوند قدرت نظارت عمومی کاهش می یابد و در نتیجه میزان فساد بالا می رود. این اتفاقی بود که در دولت قبل رخ داد. من تاکید می کنم وجود کیهان وجود کیهان برای دولت اصلاحات نعمتی بود.
نتیجه مسئله شفافیت مالی در انتخابات یک ضرورت ثانویه است که در ایران پیش آمده و حتما باید برای جذب اعتماد اجتماعی وارد مکانیسم های شفاف سازی انتخاباتی شویم.

شما از شفافیت به عنوان یکی از ضرورت های دموکراسی و حکمرانی خوب نام بردید. اما مسئله این است که چنین مسئله ای در کشور ما در شرایطی طرح شده که قوه قضاییه و قوه مجریه اتهاماتی را عنوان کرده اند. به نظر شما طرح مسئله شفاف سازی منابع مالی در کشور ما نوعی ضرورت است یا دلیل دیگری دارد؟

شفافیت در منابع مالی انتخابات یک روز بالاخره باید مطرح می شد حتی اگر این درخواست در نتیجه رد و بدل شدن اتهامات میان دو قوه مطرح شده باشد. مسئله این است که اکنون احتمال دسترسی به قدرت با منابع فاسد در نظام سیاسی ما مطرح شده. چیزی که احتمال آن پیش از این در جمهوری اسلامی کم بود. بنابراین ضرورت دارد که این مسئله روشن شود و طبیعی است که جدال های سیاسی و جناح هایی که دنبال قدرت هستند از این موضوع استفاده می کنند. این طبیعت کار سیاسی است. هرکدام ممکن است به عنوان یک اتهام علیه جناح مقابل استفاده شود. بهترین راه جلوگیری از ضربه زدن این دعوای سیاسی به اعتماد اجتماعی شفاف سازی هزینه هاست. همه کاندیداهای انتخابات باید بدون دغدغه منابع مالی خود را شفاف سازی کنند و به نظر من برای شفاف شدن این موضوع باید قوانین لازم هم ایجاد شود تا اگر در گذشته شفافیت مالی اتفاق نیفتاده در انتخابات آتی حتما انجام شود. به هر حال اتهاماتی متوجه جریانات مختلف است. اخیرا به گونه ای صحبت شده که تلویحا رئیس قوه مجریه متهم شناخته می شود یا حداقل ستاد انتخاباتی ایشان در افکار عمومی متهم شناخته شده. یا گفته می شود یکی از پیمانکاران سازمان های عمومی به یکی از نهادهای خاص تهران کمک های مالی سنگینی کرده است. این اتهامات باید پاسخ داده شود و بهترین راه آن هم شفاف سازی است. کسی نباید فرار کند. هرکسی باید هزینه ها و منابع مالی خود را اعلام کند بالاخره مردم قضاوت خواهند کرد که چه اتفاقی رخ داده است.

مسئله پول های کثیف در انتخابات یک بار در سال 1393 از سوی وزیر کشور مطرح شد. همان زمان در خصوص ورود پول های کثیف به انتخابات هشدار داده و گفته بود این پول ها منجر به آلوده شدن منابع قدرت می شود و حتی مسئله ورود پول قاچاق مواد مخدر به فضای انتخابات مطرح شد. اما این موضوع پیگیری نشد و در حد چند اظهارنظر رسانه ای ماند. این بار هم همین نگرانی وجود دارد.

هرچه شفاف سازی به تعویق بیفتد، موج فساد بعدی شدیدتر و اعتماد سوزتر خواهد شد. بنابراین هرچه سریع تر باید برای بعد اجتماعی مسئله فساد فکری کرد. نگرانی من مسئله قدرت نیست. نگرانی من مسئله سرمایه اجتماعی است که دارد از بین می رود. ما با کمبود سرمایه اجتماعی روبه رو هستیم. هرکدام از این ضربه شکنندگی سرمایه اجتماعی در ایران را افزایش می دهد. بنابراین عقب انداختن مقابله با این فساد هیچ دردی را دوا نمی کند. تنها پیامد آن ایجاد یک موج بلندتر و شدیدتر در یک بازه زمانی دیگر است که نتایج بدتر و بیشتری هم خواهد داشت. همه اینها نیازمند این است که به این اصل اعتقاد داشته باشیم که اگر شفاف سازی کنیم به نفع امنیت ملی و آینده کشور و از همه مهم تر به نفع سرمایه اجتماعی تضیف شده کشور است.

معاون قوه قضاییه گفته بود هزینه انتخابات کاندیداهای ریاست جمهوری حدود 20 میلیارد تومان است و باید منبع آن مشخص شود. در حالت کلی، هزینه های انتخابات از کجا تامین می شود؟

رقمی که آقای اژه ای اعلام کرده اند، به نظر من رقم بالایی نیست. من شنیده ام هزینه برخی از ستادها در سال 1384 بالغ بر 30 تا 40 میلیارد تومان بوده و این ارقام در سال 1392 یا 1396 قطعا بالاتر از این خواهد بود. اما منابع مالی انتخابات واقعا نامعلوم است. البته اصولا اعلام می شود که این منابع از طریق کمک های مردمی تامین می شود. در سال 1384 که ما در ستاد انتخاباتی دکتر معین کار تبلیغاتی انجام دادیم، اعلام کردیم متکی به منابع مردمی خواهیم بود و شماره حسابی را اعلام کردیم و از طریق آن حساب مخارج انتخابات را تامین می کردیم. اما در حالت کلی بخشی از هزینه انتخابات از طریق کمک های مردمی تامین می شود اما اگر این کمک ها کفاف هزینه را ندهد ممکن است بخشی از هزینه ها از محل کمک افراد متمول تامین شود.

که البته الان نیت و خود این افراد متمول محل بحث است.

بهترین راه جلوگیری از ضربه زدن این دعوای سیاسی به اعتماد اجتماعی شفاف سازی هزینه هاست. همه کاندیداهای انتخابات باید بدون دغدغه منابع مالی خود را شفاف سازی کنند و به نظر من برای شفاف شدن این موضوع باید قوانین لازم هم ایجاد شود تا اگر در گذشته شفافیت مالی اتفاق نیفتاده در انتخابات آتی حتما انجام شود.
بله، در میان کمک هایی که به ستادهای انتخاباتی می شود، افرادی وجود دارند که کمک مالی می کنند. شکل سالم چنین کمک هایی این است که فردی برای پیشبرد برنامه یکی از کاندیداها کمک مالی می کند چون مثلا می داند اگر فلان فرد رئیس جمهوری شود ثبات اقتصادی ایجاد می کند و این به اقتصاد کشور و آن فرد هم کمک می کند. اما گاهی هم کمک ها ناسالم است. یعنی فرد کمک مالی می کند اما مشروط به این که در صورت پیروزی فلان امتیاز را بگیرد. برای همین است که من روی بحث شفافیت تمرکز دارم و می گویم باید لیست افراد کمک کننده کلان مشخص شود تا معلوم شود وضعیت چگونه است و می توان به سلامت انتخابات امید داشت یا نه. این لیست قابلیت ارائه به مردم را دارد. کاندیدایی که لیست درستی داشته باشد نباید در ارائه آن به مردم شک کند.

یعنی همه ستادهای انتخاباتی لیست هزینه ها و ترازنامه مالی را در اختیار دارند.

طبیعتا همه ستادهای انتخاباتی یک بخش مالی دارند که لیست هزینه ها و درآمدها در آن مشخص است. البته همه هزینه ها ممکن است در لیست ستادهای انتخاباتی وجود نداشته باشد. مثلا در یک شهرستان یک مجموعه جلسه ای را برگزار می کند. این موارد دیگر در هزینه های ستاد درج نمی شود. اما هزینه های کلی مانند چاپ پوستر و اعزام سخنرانان و موارد این چنینی همه مشخص است و در لیست ستاد انتخاباتی درج می شود. سرجمع همه موارد تبلیغاتی در لیست هزینه های ستاد انتخاباتی وجود دارد و همه کاندیداها باید این موارد را اعلام کنند. الان همه ستادهای انتخاباتی ادوار گذشته اعلام کرده اند آماده شفاف سازی هستند و همه باید از این مسئله استقبال کنند و تبدیل به یک مطالبه ملی شود. یعنی مطبوعات و رسانه ملی این مسئله را باید به یک مطالبه عمومی تبدیل کنند. مردم باید بخواهند کاندیداهای دوره گذشته هزینه ستادهای تبلیغاتی خود را شفاف اعلام کنند. اما در مورد آینده ما نیازمند قانونی هستیم که براساس آن کاندیداها هزینه ستاد خود را شفاف کنند وبه یک منبع نظارتی که آن هیئت نظارت وزارت کشور است اعلام شود. این هیئت نظارت می تواند یک شورا متشکل از دادستان مراکز استان ها و کلانشهرها و نماینده کاندیداها و نماینده وزارت کشور باشد. این اقدامات همه تا زمان انتخابات بعدی هم امکان پذیر است و کار دشواری نیست. یعنی ما می توانیم در مدت کمتر از شش ماه تا انتخابات آتی این مکانیسم شفاف سازی منابع مالی انتخابات را ایجاد کنیم.

تامین بودجه انتخابات از محل دیگر چقدر محتمل است؟ چون گاهی مطرح می شود که مثلا در زمان دولتی بودجه نهاد ریاست جمهوری افزایش یافته و صرف انتخابات شده.

من چنین موضوعی را محتمل نمی دانم و کسی چنین کاری نمی کند. چون ذی حسابان در این نهادها باید مرتب گزارش بدهند و مسئولیت قانونی دارند و از طرفی دیوان محاسبات هر سال گزارش تفریغ بودجه را ارائه می کند و اگر بودجه دولتی صرف هزینه انتخابات و تبلیغات کاندیداها شود، این موارد کاملا مشخص می شود. البته در دولت قبل رئیس جمهوری در روز آخر 16 میلیارد تومان به حساب خودشان واریز کردند، البته برای تاسیس یک دانشگاه، پس امکان چنین برداشتی در آن زمان وجود داشته اما من بعید می دانم که ایشان علنی و برای کمک به ستاد انتخاباتی فردی چنین برداشتی را انجام داده باشد و چنین احتمالی را رد می کنم.

برگردیم به زمینه طرح مسئله شفافیت مالی انتخابات. در سال های قبل چرا مسئله شفافیت مالی مطرح نبود؟ یعنی آن زمان فسادی نبود یا عنوان نمی شد؟

آن زمان اتهامات و مواردی که مطرح می شد اتهاماتی نازل و در سطح افراد عادی جامعه یا اعضای عادی ستادها عنوان می شد، نه در سطح روسای کلان جامعه. آن زمان فساد این گونه فراگیر نبود. مشکل از دولت قبل پیش آمد که دستگاه های نظارتی بیرونی، یعنی دستگاه نظارتی غیرحاکمیتی مانند احزاب و مطبوعات تضعیف شد. وقتی این نهادهای حاکمیتی تضعیف شدند، دامنه فساد هم بیشتر شد. نهادهای نظارتی هیچ کدام بر دیگری برتری ندارد و این احزاب و مطبوعات هستند که نماینده افکار عمومی اند. وقتی اینها تضعیف می شوند قدرت نظارت عمومی

سال های 84 تا 92 : در سال های قبل از 84 فساد کمتر بود. در فاصله سال های 1384 تا 1392 فساد بیشتر شد و از 92 به این سو می بینیم در سایه رشد مطبوعات افکار عمومی به فساد حساس تر شده اند و نرخ فساد هم کمتر شده است
کاهش می یابد و در نتیجه میزان فساد بالا می رود. این اتفاقی بود که در دولت قبل رخ داد. من تاکید می کنم وجود کیهان برای دولت اصلاحات نعمتی بود. چون این روزنامه رسانه ای مخالف دولت اصلاحات بود و مدام ما را نقد می کرد. در آن زمان نشریات مخالف امکان فعالیت داشتند. اما در دولت احمدی نژاد گویی رسانه های مخالف را ساکت کردند و تنها رسانه های موافق امکان فعالیت داشتند. نتیجه تضعیف این نهادهای ناظر گسترش فساد بود. در دموکراسی ها به احزاب و مطبوعات رقیب اجازه نظارت می دهند. دولت روحاین اما مجددا به رسانه های مخالف اجازه فعالیت داد. با وجود مطبوعات از جناح مقابل، گرایش به فساد کمتر می شود. آدم ها فرقی نکرده اند اما میزان فساد در آنها کاهش می یابد. بنابراین یکی از مکانیسم های مقابله با فساد، مطبوعات و احزاب آزاد هستند. هرکس که مخالف فساد است باید به آزادی مطبوعات و احزاب رقیب کمک کند. نه آن که نشریات مخالف را ساکت کنیم و نشریات موافق را فعال کنیم. در سال های قبل از 84 فساد کمتر بود. در فاصله سال های 1384 تا 1392 فساد بیشتر شد و از 92 به این سو می بینیم در سایه رشد مطبوعات افکار عمومی به فساد حساس تر شده اند و نرخ فساد هم کمتر شده است.

اما مطبوعات مخالف دولت، هجمه نابرابری علیه دولت ایجاد کرده اند.

اشکالی ندارد اجازه دهید این نشریات مخالف مخالفت شان را اعلام کنند اما به شرطی که مطبوعات موافق دولت هم به همان اندازه آزادی داشته باشند. یعنی آزادی برای همه جناح ها و به یک میزان باشد. باید از این مسئله استقبال کرد و نباید با آنها مقابله کرد. یک نکته دیگر را هم باید بگویم، هجمه ای که علیه دولت شکل گرفته به این دلیل است که دولت هم خود را ناتوان نشان داده. تیم اطلاع رسانی دولت ضعیف عمل کرده ما نمی گوییم تیم رسانه ای از عملکرد دولت دفاع کند، فقط می گوییم دستاوردها را عنوان کند. اگر روحانی مایل است به این هجمه هایی که علیه اش شکل گرفته غلبه کند باید تیم اطلاع رسانی اش را تقویت کند. دولت به کنش نیاز دارد، نه واکنش. واکنش ها جواب نمی دهد. دولت روحانی در زمینه کنش ضعف دارد.

شما می گویید این مسئله ناشی از حساسیت افکار عمومی است اما به نظر می رسد طرح مسئله شفافیت مالی به دلیل اختلاف دو قوه مطرح شده.

این بحث طبیعی است. مسئله فساد به عنوان موضوع مورد توجه افکار عمومی، مورد توجه جناح های سیاسی هم قرار می گیرد و هر جناح سیاسی می خواهد به نفع خود و ضرر دیگری از این مسئله استفاده کند. مهم این است که نهادهایی که وارد این منازعه می شوند، نهادهای مربوط به حاکمیت نباشند. احزاب سیاسی طبیعی است که به عنوان یکی از مکانیسم های حذف رقیب از این شیوه استفاده کنند و این شیوه ای معمول در همه جای دنیاست. من فارغ از این که چه کسی حق دارد و چه کسی نه، بر مطلبی که ابتدا عنوان کردم بار دیگر تاکید می کنم. در ضریب شکنندگی دولت ها ما شاخص بسیار بدی داریم و آن شاخص اختلاف میان سران است. اختلاف سران در میان مردم و در نگاه آنان معنای خوبی ندارد.بنابراین لازم است که سران قوا از هجمه تریبونی به همدیگر خودداری کنند. در کشور ما مکانیسمی با عنوان جلسات رفع اختلاف سران قوا تعریف شده است. ما قانون داریم و باید این قوانین به گونه ای باشد که هرکسی که خطایی کرده در چارچوب همان قانون پاسخگو باشد. اگر رئیس جمهور در جریان انتخابات خود خطایی کرده این خطا باید رسما و سریعا به قوه قضاییه اعلام شود و قوه قضاییه باید صحت و سقم این مسئله را سریعا بررسی کند.

نیازی به تهدید تریبونی نیست. باید اقدام عملی انجام شود و با موارد خلاف برخورد شود تا مردم متوجه شوند که اینها فقط دعوای تریبونی نیست. همه حرف من این است که این مباحث باید از سطح تریبونی به سطح عملیاتی بیاید و هرکدام از قوا از مکانیسم های قانونی که دارند استفاده کنند، نه آن که از طریق تریبون این اختلافات مدام رسانه ای شود.

تصوری که وجود دارد این است که چنین مباحثی در سطح تریبون بین مقامات رد و بدل می شود. به خصوص که این موارد در آستانه انتخابات همیشه اوج می گیرد و با فروکش کردن جو انتخابات مسکوت می ماند.

این اصطلاح «بگم بگم» در فرهنگ سیاسی ما باید فراموش شود. اگر مورد خلافی وجود دارد سریع اطلاع بدهیم و اقدام کنیم. رئیس جمهور اگر معتقد است در قضیه بابک زنجانی تخلفی صورت گرفته باید این مسئله را طی یک نامه رسمی به قوه قضاییه اعلام کند و به اطلاع مردم هم برساند. رئیس قوه قضاییه هم اگر موردی دارد، می تواند به دادستان ارجاع دهد و دادستان اعلام کند چه اتفاقی رخ داده و چه اقداماتی صورت گرفته. اما این که افراد مدام در تریبون ها متهم شوند بدون آن که حق دفاع از خود را داشته باشند مقبول افکار عمومی نیست. علاوه بر این که کارایی هم ندارد و نشان می دهد مجموعه نظام از کارآمدی فاصله گرفته است. من فکر می کنم همه احزاب و رسانه ها باید به شکل گیری کمپین مطالبه عمومی برای شفاف سازی هزینه های انتخابات کمک کنند. در این صورت است که ما می توانیم از این گردنه سخت که به اعتماد سوزی در جامعه دامن زده عبور کنیم.

منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره 208

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

مرغ کیلویی چند؟

خُلف وعده سعودی‌ها درباره سهام آرامکو

جنجال هزینه تماس رومینگ از عراق

خانوارهایی که کسی مسئولیت حذف یارانه آنها را قبول نمی‌کند

خبری خوش برای کارگران

همتی همنشین فعالان اقتصادی می‌شود

پیش‌بینی جدید از بازار طلا

آمار بیکاری در ترکیه اعلام شد

نرخ خودرو‌های زیر ۱۰۰ میلیون تومان در بازار

توصیه رئیس بانک مرکزی احمدی‌نژاد به دولت

حضور صدیقی در مراسم عزاداری امام حسین(ع) در مسکو

کنایه‌ توئیتری آذری جهرمی به صداوسیما

دعای همیشگی رهبر انقلاب برای جوانان

قدردانی جهانگیری از موکب داران مسیر راهپیمایی اربعین

شعری که رهبر انقلاب در وصف دورماندن از راهپیمایی اربعین خواندند

فرمانده سپاه: دست‌ها و خاک کف پای مردم عراق را می‌بوسیم

واکنش ایران به اقدام تروریستی در ننگرهار افغانستان

جهانگیری حرم امام حسین(ع) را زیارت کرد

اقامه نماز ظهر و عصر روز اربعین به امامت رهبر انقلاب

وعده شهید باکری در مورد کربلا

اعلام نتیجه اولیه انتخابات افغانستان به تعویق افتاد

نیروهای نظامی عراق در حرم علمدار کربلا

ارتش سوریه ۲ پهپاد تروریست‌ها را سرنگون کرد

حمله ارتش نیجریه به عزاداران حسینی در روز اربعین

قول مساعد آلمان برای حل مشکل روادید ناشران ایرانی

سهل انگاری کلینتون کار دست کارمندان وزارت خارجه داد

وقتی "واتس‌اپ" لبنان را به آشوب کشید!

نشست کم سابقه پارلمان انگلیس در روز تعطیل

لبخند نظرسنجی‌ها به بایدن

مفتِی سعودی برنامه‌های بن سلمان را «شیطانی» خواند

اطلاعیه سازمان هواشناسی در پی ورود سامانه بارشی به کشور

بازگشت زوار اربعین از مرز خسروی روی غلتک افتاد

آمار نگران‌کننده تصادف خودروهای زائران اربعین در خوزستان

آخرین آمار از زائران حسینی

تصاویر هوایی از راهپیمایی بزرگ جامانده‌های اربعین در تهران

عراق و ایران با هم برادر هستند؛ برادر!

تصادف مرگبار 2 پراید

حس و حال زائران آمریکایی اربعین‌

آزار و اذیت زن جوان به بهانه استخدام در شرکت

آخرین وضعیت تردد در مرزهای چهارگانه