رصد

کد خبر: ۱۲۱۶۶۵
تاریخ انتشار: ۰۵ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۲:۴۷
یکی از نکته‌های دقیقی که در پیام رهبر فرزانه انقلاب در مورد آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به آن تصریح شده اختلافاتی است که در طول دوران 59 ساله رفاقت صمیمی بین این دو یار هم‌سنگر وجود داشته، اما این اختلاف‌ها به رفاقت و صمیمیت آن بزرگواران آسیبی وارد نکرده است.

احمد مازنی/ یکی از نکته‌های دقیقی که در پیام رهبر فرزانه انقلاب در مورد آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی به آن تصریح شده اختلافاتی است که در طول دوران 59 ساله رفاقت صمیمی بین این دو یار هم‌سنگر وجود داشته، اما این اختلاف‌ها به رفاقت و صمیمیت آن بزرگواران آسیبی وارد نکرده است.

سوال این است که چه عاملی سبب شده تا اختلاف‌نظر مانع رفاقت و صمیمیت نشود؟ نکته دقیق‌تر در پیام مذکور اشاره دارد به منشأ اختلاف یعنی «اجتهاد»، استفاده از این واژه در پیامی که هیچ اغراقی در آن وجود ندارد، حکایت از دو چیز دارد:

اولا حاکی از گواهی اجتهاد آیت‌الله است، یعنی از نظر حضرت آیت‌الله خامنه‌‌ای، مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی «مجتهد مسلم» است، کمااینکه از نظر بسیاری از علما و فقهای بزرگوار حوزه علمیه اجتهاد آن مرحوم امری مسلم است. ثانیا با اینکه در اکثر قریب به اتفاق موارد اجتماعی، سیاسی، اقتصادی و... بین مقام معظم رهبری و مرحوم هاشمی‌رفسنجانی اشتراک نظر وجود داشته و در مدت طولانی رفاقت بر اساس این اشتراکات فراوان با هم در یک سنگر و در راه اهداف مشترک تلاش کرده‌اند، اما مانند همه انسان‌ها در مواردی هم با هم اختلاف‌نظر داشته‌اند، و این اختلافات چون بر اساس اجتهاد بوده مانع صمیمیت و رفاقت نشده است. برای روشن شدن این مساله باید درباره اجتهاد در اسلام توضیح بدهم، چنانکه می‌دانید اجتهاد در لغت به معنی کوشش است و در علوم مختلف به معنی تلاش علمی در آن حوزه است، به‌گونه‌ای که شخص در آن حوزه به‌عنوان صاحب‌نظر شناخته می‌شود و بیشترین کاربرد آن مربوط به احکام دینی و رشته فقه و اصول است.

استاد شهید مرتضی مطهری در تعریف معنی اصطلاحی اجتهاد می‌گوید: «اجتهاد یعنی کوشش عالمانه با متد و روش صحیح برای درک مقررات اسلام با استفاده از منابع آن یعنی کتاب، سنت، اجماع و عقل». (مطهری، مرتضی، مجموعه آثار، ج3، ص135، واژه جهد)

از نظر علمای اسلام، اجتهاد روشمند و مبتنی‌بر مبانی مذکور به هر نتیجه‌ای ختم شود مقبول و مجتهد ماجور است، اگر نتیجه اجتهاد مطابق با حکم واقعی خداوند باشد دو اجر و پاداش دارد و اگر مطابق با واقع نباشد یک اجر دارد. مبنای این نظر هم روایتی از پیامبر اسلام(ص) است که از طریق اهل سنت نقل شده و تقریبا تمام علمای شیعه آن را پذیرفته‌اند. اصل حدیث از آن حضرت این گونه نقل شده است: «من اجتهد فاصاب فله اجران، و من اخطاء فله اجر واحد». (عامل نباطی، علی ابن محمدابن علی ابن محمد بن یونس، الصراط المستقیم الی مستحقی التقدیم، محقق، مصحح، رمضان، میخائیل، ج3، ص 236، المکتبه الحیدریه، نجف) یعنی کسی که اجتهاد کند و در اجتهاد خود به حکم واقعی خداوند دست یابد دو پاداش دارد، یک پاداش برای تلاش و کوشش و پاداش دیگر برای رسیدن به حکم واقعی خداوند، و کسی که با وجود به کارگیری تمام سعی و کوشش خود، به حکم واقعی دست پیدا نکند فقط یک پاداش دارد»، بنابراین از نظر اسلام اصل اجتهاد، تحقیق و پژوهش علمی ارزشمند است و پژوهشگر حتی در صورت اشتباه در نتیجه، نه‌تنها تنبیه نمی‌شود، بلکه تشویق هم می‌شود.

بر این اساس علمای شیعه با بهره‌گیری از این حدیث شعاری دارند که عبارت است از «للمصیب اجران و للمخطئ اجر واحد» یعنی مجتهدی که به حکم واقعی دست می‌یابد دو اجر دارد و مجتهدی که به حکم واقعی نمی‌رسد فقط یک اجر دارد و در علم اصول هم دو واژه تخطئه و تصویب مطرح است که حکایت از اهمیت و جایگاه اجتهاد در اسلام دارد. راز تحمل دیدگاه‌ها و نظرات مختلف در حوزه‌های علمیه در این شعار است، و نیز راز صمیمیت و رفاقت آیت‌الله هاشمی با مقام معظم رهبری در اعتقاد به این مبنای دینی و فقهی است. بنابراین اگر این اصل بر روابط بین همه مجتهدان و صاحب‌نظران دل‌سوز حاکم باشد و همگی برای تلاش و اجتهاد دیگران احترام قائل باشند، اختلاف‌نظر نه‌تنها مایه دشمنی نخواهد شد، بلکه دوستی‌ها و صمیمیت و رفاقت دیرپا بین اشخاص پدید می‌آید، صمیمیتی به دیرپایی رفاقت دو عالم اندیشمند و دو یار همسنگر یعنی حضرت آیت‌الله خامنه‌ای و مرحوم آیت‌الله هاشمی‌رفسنجانی.

منبع: فرهیختگان

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

این روزها همه به دنبال اسکناس هستند… شما چطور؟!

تمایل بازار ارز برای ورود به کانال ۱۰ هزار تومان

اعلام آمادگی ایران برای کاهش تعرفه با عراق

جذب ۱۰ هزار میلیارد تومان سرمایه بخش خصوصی در بنادر کشور

جزئیاتی از جبران کسری منابع بودجه ۹۸

وضعت کاغذ به کجا رسید؟

بدهی جهان از ۲۴۶ هزار میلیارد دلار گذشت

تنش ها بین کره جنوبی و ژاپن وارد حوزه تجارت شد

اشکالات ساختاری اقتصاد ایران از زبان تابش

دستورالعملی جدید برای بیت کوین

واکنش اصولگرایانه به ادعای ترامپ

پایم های پشت پرده آمریکا به کشورهای عربی درباره ایران

پامپئو خیالاتی شد

«گاندو» حامی پیدا کرد

سپاه، ترامپ را سنگ روی یخ کرد؛ فیلم رصد ناو آمریکایی توسط پهپاد سپاه

آخرین وضعیت تردد در تنگه هرمز پس از حوادث اخیر

اطمینان خاطر دادن شورای نگهبان به نامزدهای انتخابات

ماجرای تلاش منافقین برای خرید املاک در تهران

کاخ‌ سفید مدعی شد فیلم سرنگونی پهپاد ایرانی منتشر می‌شود

پشت پرده دروغ سرنگونی پهپاد ایرانی

ورود سری جدید اس 400 به ترکیه

جاسوسی هواپیمای آمریکایی از مواضع حشدالشعبی

آمریکا «سلمان رؤوف» را در فهرست تحریم قرار داد

روسیه گوگل را جریمه کرد

چشم بن‌سلمان به جمال چه کسی روشن شد!

بازداشت مردی که برای داعشی‌ها سنگ تمام می‌گذاشت

ژاپن: سئول باید اعتماد را احیا کند

برنامه تعطیلات تابستانی ملک سلمان

مرکل: خوبم!

استقبال بحرین از "تروریستی" اعلام کردن حزب‌الله توسط آرژانتین

غرق‌شدن جوان ۳۰ساله در یکی از سدهای شهرستان طارم

حرکات نمایشی کاروان عروسی فاجعه به بار آورد!

چه عواملی مانع ازدواج می‌شود؟

آتن لرزید

وضعیت وخیم متروی نیویورک پس از بارش باران!

نگاهی به حسینیه شیعیان در مدینه

امکان نوبت گیری پزشکی با موبایل در کشور

انفجاری مهیب در یکی از تأسیسات گازی مرکز چین

زمین‌گیر شدن یک فروند هواپیمای حجاج

وضعیت مصدومان تصادف مرگبار اتوبوس و تریلی