رصد

کد خبر: ۱۲۱۷۸۴
تاریخ انتشار: ۱۱ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۰:۴۱

احتمالا از لحظه ای که خشم انقلابی جوانان چپ گرا، نام القانیان را در لیست مصادره ها قرار داد تا هنگامی که گلوله ای انقلابی مغز او را پریشان کرد تاکنون به این اندازه نام این سرمایه دار ایرانی به اخبار کشیده نشده بود.

القانیان، سازنده اولین ساختمان مدرن در ایران به اتهام همکاری با اسرائیل، ارتباط با خاندان سلطانی و از همه نابخشودنی تر «سرمایه

عبدالناصر همتی رئیس کل بیمه مرکزی می گوید: «پس از اطلاعات کامل تری که از واحدهای پلاسکو به دست آمد، مشخص شد حدود 210 واحد دارای بیمه نامه بوده اند و این بیمه نامه ها از 14 شرکت دریافت شده بود که تاکنون 9 میلیارد تومان آن پرداخت شده و در کل 49 میلیارد تومان خسارت برآورد شده است.
داری وابسته» از صدر اقتصاد ایران به زیر کشیده شد و در میان خشم توده مردم و زنان انقلابی رو به چوبه دار ایستاد و البته حداقل 4 دهه پس از او باز هم جامعه ایرانی نامش را به یاد آورد.

این بار اما کسی او را نفرین نکرد و اتفاقا همان مستضعفانی که روزگاری خواهان اعدام همه

سرمایه داران از جمله مالک پلاسکو بودند، از تخریب دارایی های او به خاک سیاه نشستند. بار اول که بزرگترین سرمایه القانیان به لیست دارایی های بنیاد مستضعفان اضافه شد، بازاریان به صف ایستادند تا ساختمان عظیم پلاسکو این نماد رقابت با بازار را به ناکارآمدترین مرحله ممکن برسانند ولی همان ها در نوبت دوم به ساکنان پلاسکو تبدیل شدند و در نهایت مرکزیت توزیع پوشاک بازار تهران را به ساختمانی در حوالی بازار منتقل کردند. خسارت این اتفاق، جدایی نزدیک به 600 واحد صنفی از جمع 6 هزار بازاری شد.

اینگونه هم کاریزمای بازار برای بازاریان باقی مانده و هم پاساژی تحت لیسانس حجره داران تهرانی شکل گرفت. اما آنچه در دهه بعدی رخ داد، نه خواسته القانیان سازنده این مجتمع، نه نیاز بازاریان کار کشته قدیمی تهرانی و نه حتی تقاضای حاکمیت بود. بازار پلاسکو به مرکزی برای تولید، توزیع و فروش پوشاکی بدل شده که هنوز هم کسی نمی داند، تولید داخل است یا این که در داخل برچسب ایرانی روی آن خورده است؟

-- القانیان که بود و چه شد؟

می گویند او معروف به حاجی بوده ولی اصالتی یهودی داشته است. القانیان حداقل پیش از آنکه سرش بالای چوبه دار برود، سرمایه داری شبیه به همه سرمایه داران قبل از انقلاب بوده است. با روابط پیچیده دولتی- حاکمیتی و ارتباطاتی بین المللی یک خطی برآمده از منطق سود و زیان. جوانان انقلابی، در زندگی القانیان نشانه هایی از ارتباط با اسرائیل یافته بودند. اما حتی برای دستیابی به این نمادهای گل درشت تا سرحد امکان در زندگی القانیان کاوش نشد و او بیش از آنکه کشته عملکردش باشد، قربانی ثروتش شد.

49 میلیارد تومان خسارت برآورد شده ساختمان پلاسکو
جست وجوگران هیچگاه سویه های مثبت زندگی او را ندیدند و دادگاه هم زمان کافی برای تصمیم گیری در مورد این سرمایه دار یهودی نداشت و در نهایت نام او در آتش خشم انقلابیون سوخت و یادش هم از خاطرات رفت؛ تا جایی که تنها چند ساعت پس از تخریب این ساختمان مدرن دهه 50؛ در فضای مجای ایران پیام هایی رد و بدل می شد که حکایت از این داشت: «مالک راضی نبوده است.» هیچگاه طی 4 دهه گذشته اعدام القانیان، زندگی او، عملکرد و حتی سوابقش برای هیچ ایرانی مسئله نشده بود ولی ناگهان آوار پلاسکو دقیقا روی سر تاریخ ریخت و در غبارروبی از این تاریخ اتفاقات دیگری هم بیرون زد. خاطراتی که حکایت داشت، او چندان هم اسرائیلی نبوده یا اینکه
2000 نفر کارگر در ساختمان پلاسکو کار می کردند
خیلی هم نیازی به اعدامش وجد نداشت و حداقل اینکه القانیان هم می توانست مثل افراد دیگری که نامشان در لیست مصادره ها آمده، فرصت زندگی و جبران گذشته اش را پیدا کند. همان طور که کسان دیگری چنین کردند و حتی محصولات و تجربیاتشان به خدمت در جبهه های جنگ هم درآمد. اما مهر اسرائیلی روی پیشانی القانیان پررنگ تر از آن بود که آب رأفت عقلانی و محبت انقلابی آن را بشوید. القانیان چنین در خشم و نه عدالت سوخت و تنها از او یک یادگار در تهران و یک نقل قول در کتاب های تاریخی باقی ماند: «القانیان گفته بود که در شهر بچرخید و ببینید چند دستفروش لباس وجود دارند. با آنها مصاحبه کنید و کسانی که کمی روی قول و قرارشان می شد حساب کرد را جدا کنید. به هر کدام از آنها در زیرزمین پلاسکو واحد بدهید و بگویید با فروش شان باید اقساط را پرداخت کنند.» این نقل قول اگر در روزهای پایانی دهه 50 مطرح می شد، شاید گرهی از زندگی القانیان باز می کرد ولی همکارانش این خاطره را در سینه نگاه داشتند تا زمانی بیانش کنند که بیشتر به درد تزئین پست های تلگرامی مزین به عکس ساختمان فروریخته بخورد تا عاقبت سازنده پلاسکو
.

بنیاد مستضعفان مالک پلاسکوست که سرقفلی های این فروشگاه را سانت به سانت به دیگران واگذار کرد. تنها در مدت کوتاهی پس از مصادره این ساختمان بود که واحدها به برخی افراد رسید و بعد از آن که ارزش این مروارید منطقه 12 تهران برای همه روشن شد، دیگر خبری از بخشش های قبلی نبود
-- آنها که خانه خراب شدند

روایت های آماری می گوید 28 هزار میلیار تومان از گردش مالی اقتصاد ایران در بازار پوشاک است و هر ایرانی سالیانه نزدیک به 500 هزار تومان هزینه لباس خود می کند. ساکنان پلاسکو 6 دهم درصد از گردش مالی این بازار را در اختیار داشتند و اگر جمع آنها و فروشندگان بازار تهران را در یک ردیف جدول اندازه بازار پوشاک قرار دهند، آنها بیشترین سهم از توزیع پوشاک وارداتی و داخلی را در اختیار داشته اند. پیش از آن که جامعه اقتصادی ایران تحلیل هایش را با کلمات شاعرانه در مورد فروشندگان پلاسکو ترکیب کند، مهمترین کلیدواژه تعریف این صنف، همان موضوع قدیمی قاچاق پوشاک ترک به ایران بود. استناد رسمی به گفته های معتبران صنفی هم نشان می دهد که 90 درصد نیاز بازار ایران را پوشاک وارداتی تشکیل می دهد که البته 70درصد آن از طریق قاچا وارد می شود. این پوشاک قاچاق هم به صورت یکسان در سراسر کشور توزیع می شده و نیازی به نشانی دادن برای مرکزیت آن وجود نداشته است. براساس اطلاعات رسمی 2 هزار کارگر در پلاسکو کار می کردند که یک هزار و 551 نفر از آنها بیمه نبودند. بیش از 570 واحد صنفی در این ساختمان کسب و کار می کردند و اطلاعات رسمی نشان می دهد بیشترین تعداد کارفرمایان ترجیح داده اند، کمترین تعداد از کارگران خود را بیمه کنند. پس از آن که پلاسکو به سرنوشت مالکش دچار شد، صاحبان سرقفلی از طریق مذاکرات نهاد صنفی قوی پشتیبان شان موفق شدند محلی دیگر برای کسب و کار پیدا کنند ولی آنها که آوار روی سرشان ریخت، همان کارگران مستضعفی بودند که یک نسل قبل تر از آنها دیگر مستضعفان فریاد اعدام القانیان را سر داده بودند. در حال حاضر تنها گروهی که دل نگران تداوم بیکاری این 2 هزار نفر شده، دولت است که در مدت باقیمانده تا انتخابات علاقه ای به اضافه شدن

خانواده های این کارگران بیکار به جمع مخالفانش و سرریز شدن جمعیت 8 هزار نفری رای منفی به صندوق ها را ندارد. کارگران پلاسکو پس از آتش نشانان سلحشور دومین گروهی به شمار می آیند که نه از مواهب چند میلیاردی سرقفلی های این ساختمان بهره مند هستند و نه از باران محبت های پس از ریزش ساختمان، قسمتی نصیبشان شد.

-- بنیاد که نیست

210 واحد ساختمان پلاسکو بیمه داشتند. 570 واحد در این ساختمان فعال بود
بنیاد مستضعفان مالک پلاسکوست که سرقفلی های این فروشگاه را سانت به سانت به دیگران واگذار کرد. تنها در مدت کوتاهی پس از مصادره این ساختمان بود که واحدها به برخی افراد رسید و بعد از آن که ارزش این مروارید منطقه 12 تهران برای همه روشن شد، دیگر خبری از بخشش های قبلی نبود. ساختمان در تمامی سال های بعدی توسط هیئت امنا اداره می شد و جمع سرقفلی داران متکثر هیچگاه برای بازسازی و احیای دوباره ساختمان به اجماع نرسیدند. تنها مزیت سرمایه داری وابسته قبلی که پرچم دار آن اعدام شد به مالکان دوران جدید این بود که آن نظام مالکیت سابق به موضوعات پیرامون نوسازی ساختمان بیش از 570 مالک نیم بند جدید اعتنا می کرد. همزمان شهرداری تهران هم دریافت عوارض سالیانه را به سرشاخ شدن با بدنه پرقدرت صنفی پلاسکو ترجیح می داد. بنیاد مستضعفان پس از حادثه ریزش پلاسکو سعی کرد در دورترین جایگاه بایستد و کمترین آسیب را تحمل کند؛ در حالی که بیشترین نقش در سیاست گذاری تقسیم واحدهای صنفی و شیوه اداره ساختمان به این نهاد مربوط بود. در نهایت هم متنی در شبکه های مجازی پخش شد که حاکی از عذرخواهی بنیاد بود و البته در کمترین زمان ممکن از سوی این نهاد قدرتمند اقتصادی تکذیب شد. بنیاد مستضعفان میراث مصادره انقلابی را در تمامی سال های پس از انقلاب به حال خود رها کرد و تنها مدتی پذیرای درآمدهای سرشار آن شد.

-- آنها که پلاسکو را محل درآمد کردند

براساس اطلاعات رسمی 2 هزار کارگر در پلاسکو کار می کردند که یک هزار و 551 نفر از آنها بیمه نبودند. بیش از 570 واحد صنفی در این ساختمان کسب و کار می کردند و اطلاعات رسمی نشان می دهد بیشترین تعداد کارفرمایان ترجیح داده اند، کمترین تعداد از کارگران خود را بیمه کنند
آمارهای رسمی نشان می دهد که بیمه های ایرانی در پس رفتارهای یک دهه گذشته خود به مرحله ای از شکست قطعی رسیده اند. طی هفت ماه گذشته صنعت بیمه تنها در صنعت خودرو 3 هزار و 500 میلیارد تومان زیان داده است. صنایع بیمه ای کشور نیز در آستانه بحران های بزرگ قرار گرفته اند و گزارش های غیررسمی نشان می دهد این صنعت در مورد دیه بیش از یک هزار و 500 میلیارد تومان خسارت داده است. صنعت بیمه ایران از مدت ها قبل طرح هایی برای بهره برداری از پتانسیل 3 میلیون و500 هزار واحد صنفی داشته ولی این ایده خیلی با اقبال اصناف ایران مواجه نشده بود؛ تا این که پلاسکو نجات بخش تبلیغات بیمه ای شد. گزارش رئیس کل بیمه ایران نشان می دهد 210 واحد از 570 واحد این ساختمان بیمه داشته اند. البته برخی از سرقفلی داران ساختمان هم مدعی هستند که توسط بیمه آسیا، بیمه شده اند.

عبدالناصر همتی رئیس کل بیمه مرکزی می گوید: «پس از اطلاعات کامل تری که از واحدهای پلاسکو به دست آمد، مشخص شد حدود 210 واحد دارای بیمه نامه بوده اند و این بیمه نامه ها از 14 شرکت دریافت شده بود که تاکنون 9 میلیارد تومان آن پرداخت شده و در کل 49 میلیارد تومان خسارت برآورد شده است. در این شرابط عاطفی کشور نمی توانم با شرکت های بیمه برای پرداخت کدرن خسارت واحدهای پلاسکو برخورد کنم، اما در شرایط عادی چرا باید بیمه ها واحدهای ساختمانی با این ضریب ریسک و حجم ناامنی را بیمه کنند؟» طی یک هفته گذشته شرکت های بیمه ای روی موج عاطفی حادثه پلاسکو سوار شده اند و به تبلیغ خود می پردازند. صاحبان واحدهای صنفی که دل نگران تکرار سرنوشت این ساختمان هستند، سعی می کنند به میزان دارایی های بیمه ای زیان ده کشور اضافه کنند. در نهایت بیمه های آنها تنها به داد خودشان و شرکت های بیمه ای می رسد و باز هم بازندگان همان کارگرانی هستند که در هیچ محاسبه ای دیده نشده اند.

-- سرنوشت این داستان

پلاسکو پس از آواربرداری، توسط بنیاد یا تعاونی سرقفلی داران این ساختمان دوباره ساخته می شود. آوارهای پلاسکو جان آتش نشانان را گرفت و مدیریت شهری تهران را زیرسوال برد و کار را به جایی رساند که تعدادی از نمایندگان شورای شهر خواهان استعفای سیاسی ترین شهردار تاریخ تهران شدند. اما تیم تبلیغاتی قالیباف روی موج پلاسکو تا جایی که امکان داشت با ویرانه های ساختمان کلیپ برای تلگرام ساخت. موج دل نوشته های مردمی هم بار دیگر به تکریم آتش نشانان پرداخت و البته فرماندهان این نهاد که در سایه این تکریم ها پنهان شدند.در نهایت پلاسکو یک بار دیگر القانیان را به صدر اخبار رساند ولی تنها گروهی که فراموش شد، همان جمعیت کارگران مستضعف پلاسکو بودند. همان گروه اجتماعی که چندین دهه قبل، فریاد اعدام سرمایه دار وابسته را سر داده بود.

منبع: هفته نامه صدا، شماره 103
مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

آغاز ثبت‌نام جدید طرح ملی مسکن از فردا

کاهش وابستگی به نفت در بودجه ۹۹

حال و روز بازار خودرو جهانی

افزایش دو برابری درآمد حاصل از صادرات فرآورده‌های نفتی

بهشت‌های شغلی آمریکا معرفی شدند

جانشینان نفتی بودجه را تراز می کنند؟

رمزگشایی از بودجه 99

زمان پرداخت حمایت معیشتی و یارانه نقدی

حذف سامانه و کارت هوشمند سوخت صحت دارد؟

نجات روزانه ۲۲ میلیون لیتر بنزین

گزارش ظریف از نشست کمیسیون مشترک برجام: از اروپایی‌ها ناراضی هستیم

کمالوندی: روسیه به خاطر لغو معافیت‌های آمریکا از فردو کنار نکشید

استیضاح زنگنه به کجا می رسد؟

آیت‌الله مصباح یزدی داوطلب نمایندگی مجلس خبرگان می‌شود

اولین واکنش ظریف به حوادث اخیر کشور

حرف های غیرمنتظره هوک در مورد رابطه انصارالله با ایران

آقای سخنگو به دانشگاه شریف می رود

اظهارات عجیب و غریب یک طرفدار!

کنایه زنگنه به نمایندگانی که قصد استیضاحش را دارند

انتقادات صریح از آملی لاریجانی در حضور رئیسی

جنگنده یونانی ناوچه ترکیه‌ای را نشانه رفت

بازگشت «سعد حریری» به صحنه سیاسی لبنان

نقش عربستان در اشغال عراق

دو نماینده کنگره خواستار تعلیق آموزش نظامی سعودی‌ها در آمریکا شدند

الحشد الشعبی پایگاه مهم داعش را منهدم کرد

اف‌بی‌آی تیراندازی شهروند سعودی را تروریستی اعلام کرد

مداخله سفارت‌‌های تروئیکای اروپا در امور داخلی عراق

افشای سفرهای مکرر «بیل کلینتون» با جت شخصی اپستین

فرمانده ارشد روس: ناتو باید از حیاط خلوت ما خارج شود

ویدیویی از وضعیت اسفناک عبور و مرور دانش آموزان در عراق

بازگشت به زندگی با قلب مصنوعی

انفجار کپسول گاز و تخریب دو واحد مسکونی در تهران

چرا پلیس به رمز پویا اصرار دارد؟

گزارش آخرین خبر از ریزش سنگین برف در کوهرنگ

"محمد" در اوج محبوبیت بین آمریکایی‌ها

فروش موز به قیمت 120 هزار دلار!

ماجرای خانمی که زنده است، ولی مهر فوت در شناسنامش زده شد

تصمیم مهم برای سهمیه های کنکور

آمار ترسناک تجاوز در دنیا؛ از آفریقا تا سوئد

دنیای سیاه زیر اتوبان نیایش