رصد

کد خبر: ۱۲۱۹۵۹
تاریخ انتشار: ۱۸ بهمن ۱۳۹۵ - ۱۱:۴۳
درست زمانی که شیخ صباح الخالد الصباح وزیر امور خارجه کویت عازم تهران شد، بسیاری از تحلیلگران سیاسی این ارزیابی را مطرح کردند که وزیر امور خارجه کویت، حامل پیام مهمی است. این پیش بینی خیلی زود به واقعیت پیوست و وی پیامی را از سوی شورای همکاری خلیج فارس (GCC) برای آغاز رایزنی های استراتژیک میان ایران و این شورا به تهران ابلاغ کرد.

سفر وزیر امور خارجه کویت به تهران به بهانه ای تبدیل شد تا با قاسم محبعلی مدیرکل پیشین بخش خاورمیانه وزارت امور خارجه گفت وگویی داشته باشیم.

-- چندی پیش وزیر امور خارجه کویت به ایران سفر کرد. طی این سفر، پیامی را از سوی شورای همکاری خلیج فارس به ایران ابلاغ کرد که نشان از آن داشت که شورای همکاری خلیج فارس قصد تغییر شرایط موجود را دارد. به نظر می رسد قرار است تا کویت نقش میانجی را در این میانه بازی کرده و روابط نه چندان حسنه ایران با شورای همکاری خلیج فارس و عربستان را بهبود ببخشد. به هر حال رابطه ایران و عربستان در طول سال های گذشته چندان حسنه نبوده است. آیا می توان امیدوار بود که فصل بهبود روابط فرا رسیده است؟

سفر اخیر وزیر امور خارجه کویت به تهران به این دلیل نبود که قصد دارد تا نقش میانجی را بین ایران و عربستان ایفا کند. این نکته را مورد توجه قرار بدهید که کویت در این مقطع زمانی، رئیس دوره ای شورای همکاری خلیج فارس است. به عبارت دیگر پیام ابلاغ شده، پیام شورای همکاری خلیج فارس بود.

-- این پیام بیشتر بر روی چه نکاتی تأکید داشت؟ به هر حال بسیاری بر این باور هستند که شورای همکاری خلیج فارس در بسیاری از مواضع خود تجدیدنظر کرده است؟

در این پیام ضمن این که شورای همکاری خلیج فارس خواستار مذاکره شده بود در واقع بار دیگر بر مواضع پیشین خود تأکید کرده بود. به عبارت دیگر مواضع شورای همکاری خهلیج فارس و عربستان بار دیگر مورد اشاره قرار گرفت.

-- به نظر شما با توجه ابلاغ این پیام به مقامات ایرانی به وسیله وزیر امور خارجه کویت، از سوی ایران چه واکنشی نشان داده می شود؟

در این شرایط باید منتظر ماند تا مواضع ایران در برابر پیام ابلاغ شده، مشخص شود. هرچند دولت آقای روحانی همواره بر ضرورت بهبود روابط تأکید کرده و آن را اولویت مهم دولت خود بر شمردند. دولت روحانی همواره تلاش کرده تا روابط خود را با کشورهای همسایه بهبود ببخشد.

-- با توجه به این که بهبود روابط با کشورهای همسایه همواره در اولویت دولت آقای روحانی بوده است اما چرا این روابط بهبود نیافت و بیشتر روابط غیردوستانه حاکم شد؟

ایران همواره در راستای بهبود روابط تلاش کرده است اما در برابر کشورهای همسایه از این رویکرد استقبال نکرده و حتی برای ایران شرط تعیین کردند. حال این سوال اساسی مطرح است که آیا این کشورها شرط ها را برداشتند یا این که همچنان بر مواضع پیشین خود ایستادگی می کنند. اگر آن ها همچنان بر شروط گذشته خود تأکید کنند بعید به نظر می رسد که اتفاق خاصی رخ بدهد. به همین دلیل تأکید کردم که این سفر تنها ابلاغ پیام شورای همکاری خلیج فارس بوده است و قرار نبوده که کویت نقش میانجی را ایفا کند.

-- سوال بسیار اساسی این است که چرا شورای همکاری خلیج فارس خود برای بهبود رابطه با ایران پیشقدم شده است. به هر حال این رابطه در چند سال گذشته خصمانه و غیردوستانه بوده است و به همین دلیل این تغییر موضع، اندکی عجیب به نظر می رسد؟

یکسری مشکلات بین ایران و کشورهای خلیج فارس از مدت ها پیش وجود داشته است که مهم ترین آن رابطه بین ایران و عربستان سعودی است. از سوی دیگر وضعیت بحرین و روابط بین ایران و امارات موجب شده رابطه ایران با کشورهای عرب حاشیه خلیج فارس دچار مشکل شود.

-- البته به نظر می رسد که مواضع این کشورها در برابر ایران شبیه به هم نیست و برخی از این کشورها با ایران رابطه نسبتا خوبی دارند؟

بله، در این میان عمان وضعیت جزایی داشته و همواره رابطه خوب خود را با ایران حفظ کرده است. قطر تلاش می کند تا روابط خود را بالانس کند. البته فراز و نشیب داشته اما این رابطه همچنان برقرار مانده است. کویت هم همواره تلاش کرده تا موازنه ای را بین ایران، عربستان و تا اندازه ای عراق حفظ کند. به هر حال کویت کشوری کوچک است که در ین این سه کشور قرار گرفته است. به این دلیل هیچ گاه به یک سمت متمایل نشده است. به عبارت دیگر همیشه یک بازی چند جانبه را داشته است. این نکته را مورد توجه قرار بدهید که کویت در حمله صدام به آن کشور آسیب زیادی دید به همین دلیل باید دوستان بیشتری برای خود داشته باشد.

-- بهبود رابطه شورای همکاری هلیج فارس با ایران در گام نخست متضمن تغییر چه شرایطی است؟ به عبارت دیگر مهم ترین تغییری که باید رخ بدهد، چیست؟

در ابتدا رابطه بین ایران و عربستان سعودی باید حل شود. تصمیم گیری عربستان وابسته به شورای همکاری همکاری خلیج فارس نیست بلکه شورای همکاری خلیج فارس است که مناسبات آن تحت تأثیر تصمیم گیری عربستان قرار می گیرد.

-- به عبارتی اعتقاد دارید که همه تصمیمات شورای همکاری خلیج فارس متأثر از عربستان سعودی است و در واقع عربستان این شورا را هدایت می کند؟

بله، متأثر از تصمیمات عربستان سعودی است. هرچند رابطه میان ایران و بحرین هم بر این موضوع تأثیر می گذارد. از طرف دیگر، به طور سنتی امارات در مورد جزایر ایرانی مدعی بوده و اختلافات گذشته هم در این روند تأثیرگذار است. البته این اختلاف همواره وجود داشته و نمی توان آن را مانع جدی برای ایجاد رابطه دانست.

-- با توجه به تأکید شما مبنی بر این که عربستان برسیاست های شورای همکاری خلیج فارس تأثیر زادی دارد، آیا می توان این برآورد را داشت که پیام ارسال شده از سوی شورای همکاری خلیج فارس در واقع پیام عربستان به ایران است که می خواهد بابی برای گفت وگو و رایزنی باز کند؟

اطمینان داشته باشید که سفر ریاست دوره ای شورای همکاری خلیج فارس به ایران بدن هماهنگی عربستان صورت نگرفته است. به همین دلیل می توان این برآورد را داشت که دولت عربستان تمایل دارد با ایران وارد مذاکره و گفت وگو شود.

-- چه دلایلی موجب شده که عربستان بخواهد در مواضع خود نسبت به ایران تجدیدنظر کند؟ به هر حال از مواضع تند گذشته تا ابراز تمایل برای گفت وگو فاصله زیادی است؟

عربستان در چند ماه گذشته از شدت حملات خود به ایران کاسته و مواضع بهتری را نسبت به ایران در پیش گرفته است. البته این رویکرد منحصر به عربستان نبوده و طرف ایرانی هم این سیاست را در پیش گرفته است. شما مشاهده یم کنید که حجم تبلیغات منفی نسبت به دولت عربستان مانند گذشته نیست. در دو مورد هم ایران و عربستان سعودی با یکدیگر همکاری داشتند.

-- در چه مواردی ایران و عربستان با هم همکاری کردند؟

اول در مساله نفت و دوم در مورد لبنان با هم همکاری داشند. این دو دولت رضایت دادند که دولت لبنان تشکیل شود. این همکاری دو جانبه موجب شد تا معضل چند ساله لبنان برطرف شود. مرور این همکاری ها نشان می دهد که نشانه هایی از همکاری و ارتباط دو جانبه شکل گرفته است. به هر حال دو کشور مشکلات زیادی دارند ما در عین حال ایران و عربستان به این نتیجه رسیدند که م یتوان ضمن حفظ مواضع خود در صورت ضرورت با یکدیگر همکاری داشته باشندو بههمین دلیل نیازی نیست که دو کشور به سمت تشدید اختلافات گام بردارند. به هر حال این نکته را نباید فراموش کرد که ایران و عربستان همسایه بوده و نمی توانند تا ابد رویکرد خصمانه را در پیش بگیرند.

-- آیا می توان این ارزیابی را داشت که عربستان به دلیل نوع سیاست خود در منطقه منزوی شده و به خاطر برون رفت از وضعیت اخیر به دنبال یارگیری است؟ به همین دلیل ترجیح داده در مواضع خود تجدید نظر کند؟

این بحث نسبی است. به هر حال عربستان در حال حاضر با مشکالت جدی رو به رو است. از یک سو، انتظار نداشت که بحران یمن تا این اندازه طولانی شده و به یک جنگ فرسایشی تبدیل شود. از سوی دیگر سرنوشت سوریه در یکی دو سال اخیر دستخوش تغییراتی شده است. مهم تر اینکه بحران نفت به عربستان آسیب بزرگی را وارد کرد. عربستان انتظار داشت که ایران بیشتر تحت فشار قرار بگیرد اما این تیغ دولبه بود و به عربستان هم آسیب زد. این موارد موجب شد که دولت عربستان از سرعت حمله به ایران بکاهد و در برخورد با ایران ملاحظات بیشتری را در نظر بگیرد.

-- یعنی قرار است سیاست عربستان در برابر ایران تغییر کند؟ به عبارتی عربستان قصد کوتاه آمدن دارد؟

به نظر من قرار نیست که عربستان سیاست خود را تغییردهد اما از خاصومت خود با ایران کاسته است. این واقعیت را باید مدنظر قرار داد که تداوم آن وضعیت برای هر دو طرف به مصلحت نبود. به هر حال منافع هر دو کشور بر روی مسائل متعددی یکسان بوده و بهتر است تا برخی از اختلافات را کنار بگذارند کما این که مساله انرژی و حج از جمله نکاتی است که این دو کشور را در یک موضع قرار می دهد. بسیاری از کارشناسان این انتظار را داشتند که بعد از بالا رفتن منحنی به سمت بالا و اوج گرفتن اختلافات، دو کشور موضوع را کنترل کرده و آن را به سمت پایین بیاورند.

منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره 211

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

پیش بینی آینده فروش نفت در بورس

حذف یارانه پولدارها به کجا رسید؟

شیوه حذف پردرآمدها از دریافت یارانه لو رفت!

نسخه نیلی برای پایان عدم تعادل‌های اقتصاد در ایران

پیش بینی عضو اتاق تهران از اوضاع دلار

کدام خانواده‌ها «فرصت پس‌انداز» بیشتری دارند؟

ارز اربعین را چه قیمتی و کجا تهیه کنیم؟

کاهش قیمت گوشت در بازار

نزدیک شدن "جهاد نصر" به بورس

سوپاپ اطمینان بازار نفت از دست رفت

مطمئن‌ترین راه فروش خودرو در ایران

فلاحت‌پیشه: آمریکا در مقابل ایران دست به عصا حرکت می‌کند

«ظریف» عازم نیویورک شد

پایان کارشکنی‌ها؛ «ظریف» عازم نیویورک شد

قیمت جدید موبایل در بازار

مبارزه با حذف نام شهدا

تحقیر سعودی ها روی آنتن الجزیره

امیرسیاری: مقابل دشمن باید محکم ایستاد

ظریف تا ساعاتی دیگر عازم نیویورک می‌شود

ادامه اتهامات بی اساس علیه ایران

رفیق ناباب ترامپ از زبان تیلرسون

شرایط نامطلوب اقتصادی کارگران خارجی را از عربستان فراری داد

عربستان سعودی عضو شورای حکام آژانس انرژی اتمی شد

اعتراض پدر عصبانی به جانسون در بیمارستان

فرمانده سعودی در یمن کشته شد

حمله انتحاری به کاروان نظامیان آمریکایی در افغانستان

اعتراف بی‌بی‌سی به وضعیت اسفناک بی‌خانمان‌ها در انگلیس

آشوب در آرژانتین

روسیه و چین قطعنامه ضد سوری شورای امنیت را وتو کردند

مکرون: بحران "جلیقه زردها" برای من خیلی خوب بوده است

نحوه پرداخت خلافی خودرو به صورت اقساط!

معجزه ای در وسط یک انفجار مهیب!

موج سرما به‌ ‌کشور وارد می‌شود؛ کاهش دما تا 15 درجه

تماشاچیان دربی حتما ببینند

اظهارات متناقض مسئولین شهری تهران برسر ماجرای حذف نام شهدا

بلبرینگ قلابی هم رسید!

قاتل به ارتباط کثیف اعتراف کرد!

وضعیت اتوبوس در ایام اربعین حسینی چگونه است؟

کتاب های کمک درسی قانونی است و یا غیر قانونی؟

طلاق برای سگ