رصد

کد خبر: ۱۲۲۲۸۴
تاریخ انتشار: ۰۳ اسفند ۱۳۹۵ - ۱۴:۳۶
«رشد پایدار در بورس در گرو رونق اقتصاد و رشد در بخش واقعی اقتصاد است. لذا تا زمانی که نشانه هایی مبنی بر خروج ار شرایط رکودی در اقتصاد پدیدار نشود، رونق در بورس تنها محدود به افزایش سود شرکت ها از جنس قیمت و نرخ ها خواهد بود و طبیعی است که در چنین شرایطی نوسان های مقطعی را شاهد خواهیم بود.»

فرزام ابوعلی معتقد است در شرایطی که اقتصاد در رکود قرار دارد و سیاست های انقباضی برای کنترل تورم و نرخ ارز در اقتصاد کشور اعمال می شود، نمی توان انتظار نرخ بازده بالایی برای بازار سهام متصور بود و این یکی از تغییراتی است که در صورت عدم تغییر، مانعی جدی برای ورود سرمایه گذاران به بورس محسوب می شود. در ادامه شرح این گفت و گو را می خوانید.

روند قیمت ها در بورس تهران در سال 95 را چگونه ارزیابی می کنید؟ چرا عملا مسیر بورس تهران از آنچه در اواخر دی ماه 94 و با توجه به عملی شدن برجام پیش بینی می شد، متفاوت رقم خورد؟

عوامل متعددی در شکل گیری کاهش سطوح قیمت ها در بازار سهام موثر بوده است. عواملی همچون مسائل به وجود آمده پیرامون برجام، روند رکودی و سیاست های انقباضی دولت، جذابید دیگر بازارهای رقیب و...

چرا پیش بینی ها در مورد برجام در مورد روند قیمت سهام در بورس تهران محقق نشد؟

پس از اجرایی شدن برجام در سال گذشته سرمایه گذاران به دلیل اطمینان از اجرای قطعی و عملی برجام، منافع آتی حاصل از دایی ها را با نرخ پایین تر از حد معمول تنزیل کردند و این موجب شد تا از یک سو به دلیل کاهش ریسک سیستماتیک ناشی از برداشت لغو زودهنگام تحریم ها قیمتهای سهام بیش از حد انتظار و به صورت هیجانی رشد کنند. به عبارت دیگر بازار منافع آینده حاصل از عملی شدن لغو تحریم ها را با نرخی بسیار پایین تر از حد انتظار تنزیل کرد. با گذشت زمان بازار به دلایل متعدد از جمله سیاستهای دولت جدید آمریکا، وضعیت نامطلوب بانک های داخلی در جذب منابع بین المللی و مشکلات نقدینگی موجب شد تا شک و تردید (حداقل در رباطه با زمان اثرات عملی اجرای برجام) نزد سرمایه گذاران افزایش یابد و بنابراین تنزیل منافع آتی با نرخ بالاتری صورت گرفت. این موارد کاهش قیمت سهام را رقم زد.

از دیگر عواملی که افت قیمت ها در بورس تهران در سال 95 را رقم زد، روند رکودی و سیاست های انقباضی و ضد تورمی دولت بودهاست. هرچند نرخ رشد تولید ناخالص داخلی طبق آمارهای اعلامی برخی مسئولان به رقمی بالغ بر شش درصد رسیده است. اما بررسی اجزاب تولید ناخالص داخلی نشان می دهد که بخش درآمدهای نفت ناشی از افزایش مقداری و ریالی (ناشی از افزایش قیمت نفت) زمینه افزایش نرخ رشد تولید ناخالص داخلی را فراهم آورده است. تاثیر واقعی تزریق درآمدهای نفتی بر اقتصاد نیز به دلیل حجم بدهی انباشته بالای دولت و تامین هزینه های جاری دولت، بر سایر بخش های واقعی اقتصاد تاثیر چندانی نداشت است، بنابراین فضای رکودی در اقصتاد کشور همراه با تورم، کماکان ادامه یافت.در کنار آن، سیاست های ضدتورمی دولت موجب شد تا عملا سود عملیاتی شرکت ها تغییرات چندانی نداشته باشد. نتایج این عوامل در نهایت مانع رشد قیمت سهام شد.

در تشریح موانع رشد بازار در سال 95 به کمبود نقدینگی نیز اشاره کردید. کمبود نقدینگی در مجموع چه شرایطی را برای بورس تهران رقم زده است؟

یکی از مضعلات فعلی بازار سرمایه کمبود نقدینگی یا به عبارت بهتر تنگنای مالی است. به دلیل سابقه سیطره سیستم بانکی و بازار پول بر تامین منابع مالی کشور (چه در بخش دولتی و چه بخش خصوصی)، مشکلات به وجود آمده در بانک ها به دلیل انجما دارایی های آنان از یک سو و حجم بالای بدهی دولت ها به بانک ها از سوی دیگر موجب شده است تا بازارهای مالی کشور دچار مشکلات عدیده ای شوند. معضلات بازار پول زمینه تاثیرات منفی و کاهش قیمت در بازار سهام را فراهم آورده است. به طور مثال شرکت های حقوقی برای تامین منابع مالی برای تامین سرمایه در گردش مجبور به عرضه سهام موجود در پرتفوی خود در بازار سهام شدند.

اثربندهای مختلف بودجه سال 96 کشور را در روند قیمتی سهام سال آینده چگونه ارزیابی می کنید؟

هرچند منابع و مخارج پیش بینی شده دولت برای سال 1396 در مقایسه با سال قبل کمی رشد داشته است اما با در نظر گرفتن اقلام بودجه و نرخ تروم 10 درصدی نمی توان ان را به بودجه های انبساطی نسبت داد. اتکای دولت به درآمدهای نفتی و اختصاصی و تاکید کمتر بر واگذاری دارایی های مالی (شامل خصوصی سازی شرکت های دولت)، پیش بینی مطلوبی از این ناحیه برای فعالان بازار سهام نشده است.

وضعیت اقتصاد کلان و متغیرهای کلان اقتصادی را در بورس چگونه ارزیابی می کنید؟ از نظر مشا چه متغیرهایی پتانسیل بر هم زدن معاملات را دارد؟

برای پاسخ به این سوال باید متغیرهای تاثیرگذار را به دو دسته تقسیم کرد.

الف) متغیرهای اقتصادی

ب) متغیرهای غیراقتصادی خود به دو بخش متغیرهای تاثیرگذار داخلی و خارجی تقسیم می شوند.

بدیهی است در شرایطی که اقتصاد در رکود قرار دادر و از طرف دیگر سیاست های انقباضی برای کنترل نرخ تورم و نرخ ارز در اقتصاد کشور اعمال می شود، نمی توان انتظار نرخ بازده بالایی برای بازار سهام داشت و لذا نرخ سود ثابت یکی از متغیرهایی است که در صورت عدم تغییر، مانعی جدی برای ورود سرمایه گذاران به بورس محسوب می شود.

وضعیت پیچیده و بغرنج کنونی نظام بانکی از دو جنبه می تواند تهدیدی برای بورس محسوب شود. اول آن که کمبود نقدینگی شدید و عدم دستیابی به منابع آزاد نقدینگی برای اثرگذاری بر تقاضای بازار سهام از یک طرف موجب تضعیف سمت تقاضای بازار سهام می شود. از طرف دیگر نیز نیاز به تامین نقدینگی شرکت های حقوقی فشار بر عرضه سهام را افزایش می دهد. مورد دوم نیز به قفل بودن نقدینگی در توقف نمادهای بانکی و دیگر نمادهای متوقف مرتبط می شود (در لحظه تنظیم این گفت و گو دو نماد بانک ملت و تجارت بازگشایی شده اند). این موضوع موجب فریز شدن بخش قابل توجهی از نقدینگی بازار می شود.

درمجموع با ادامه روند رکودی در اقتصاد کشور، بدیهی است که تاثیر منفی بر صورت های مالی شرکت های پذیرفته شده در بورس خواهد گذاشت. لذا در صورت تداوم رکود، سود سهام شرکت ها تغییر قابل ملاحظه ای نخواهد داشت. به عبارت دیگر تا زمانی که اقتصاد کشور به صورت فراگیر از رکود خارج نشود، سپره گذاران ریسک ورود به بازار سهام را نمی پذیرند. ابهام در مورد زمان اجرایی شدن تک نرخی شدن نرخ ارز نیز از دیگر مورادی است که می تواند تصمیم گیری برای سرمایه گذاری در بورس را با تردید مواجه کند.

با توجه به سیاست های دولت در خصوص روش تامین کسری بودجه و عدم استقراض از بانک مرکزی، کماکان بدهی های دولت یکی از چالش های پیش روی بازار سرمایه محسوب می شود. چگونگی تامین حجم چند صد هزار میلیارد تومانی بدهی دولت و احتمال افزایش انتشار اوراق اسناد خزانه نیز مانعی برای جذب نقدینگی به بازار سهام خواهد بود. متغیرهای غیراقتصادی نیز به دلیل تحمیل ریسک های مختلف بر بازار سهام اثرگذار خواهند بود. مواردی همچون چگونگی اجرای برجام، تصمیمات سیاسی دولت آمریکا در تقابل با سایر کشورها در سطح بین الملل و انتخباات پیش روی ریاست جمهوری در ایران و تقابل ها وتنش های سیاسی داخلی از جمله متغیرهای غیراقتصادی اثرگذار بر بورس تهران خواهند بود.

به طور کلی آیا بورس تهران را مستعد رشد و رونق در سال آینده می بینید؟ مسیر رشد و توسعه اقتصادی کشور در نهایت چه تغییری را پیش روی سرمایه گذاران قرار می دهد؟

برای این که سرمایه گذاران، به بازار سرمایه وارد شوند، نیازمند خروج اقتصاد کشود از رکود نه تنها در بخش نفت بلکه همزمان در سایر بخش های اقتصادی نظیر صنعت، کشاورزی، بانکی و... است. با توجه به ساختار کلی بودجه سال 1396 و مقایسه آن با قانون بودجه سال 1395، منابع و مصارف پیش بینی شده دولت برای سال 96 با رشد 9 درصدی همراه بوده است. هرچند در مقایسه با رشد هشت درصدی قانون بودجه 95 چندان انبساطی نیست، لیکن می توان امیدوار بود که در صورت تامین منابع مالی برای کسری بودجه به روشی که آسیب جدی به بازار سهام وارد نکند یا عمدتا از محل استقراض خارجی تامین شود، رشد مناسبی را در آینده شاهد باشیم.

در صورت تحقق این موضوع، آیا این رشد را در تمامی صنایع بورس شاهد خواهیم بود؟

خیر، رشد نمی تواند در تمامی صنایع بورس تسری یابد. بانک ها و برخی صنایع دیگر عملا به زمان بیشتری برای رشد نیاز دارند.

با توجه به پیش بینی رشد در قیمت های جهانی کالاهای اساسی مثل مس، روی، سرب، فولاد، نفت و برخی محصولات پتروشیمی به دلیل سیاست های انبساطی آمریکا و سرمایه گذاری های زیربنایی از یک طرف و افزایش نرخ ارز (با توجه به تک نرخی شدن نرخ ارز در سال آینده) می توان رونق در این صنایع را متصور شد. از آنجا که بخش عمده ای از ارزش جاری بورس تهران را این شرکت ها تشکیل می دهندف امید به افزایش شاخص سهام از این طریق می رود.

حل و فصل معضل بانکی ها درخصوص اسلاح ساختار مالی آنها و آزاد شدن منابع مالی فریز شده برای افزایش قدرت تسهیلات دهی آنها، کاهش نرخ سود سپرده ها و اوراق با درآمد ثابت و گشایش در حجم نقدینگی آزاد در بازارهای مالی و اقتصادی نیز ابزارهای دیگر رشد و رونق پایدار در بورس خواهد بود.

به اعتقاد شما در سال اینده دیگر شاهد نوسان های مقطعی در بورس تهران نخواهیم بود؟ به عبارت دیگر بورس تهران می تواند در سال آینده به یک رشت پایدار دست یابد؟

رشد پایدار در بورس در گرو رونق اقتصاد و رشد در بخش واقعی اقتصاد است. لذا تا زمانی که نشانه هایی مبنی بر خروج از شرایط رکودی در اقتصاد پدیدار نشود، طبیعتا رونق در بورس تنها محدود به افزایش سود شرکت ها از جنس سمت و نرخ ها خواهد بود، طبیعی است که در چنین شرایطی نوسان های مقطعی را شاهد خواهیم بود.

تنگنای مالی ناشی از معضلات نظام بانکی در تسهیلات دهی، موجب می شود که همچنان مجموعه های حقوقی با مشکلات نقدینگی فراوانی دست و پنجه نرم کنند و لذا به منظور رفع نیاز خود به بازار سهام و تامین مالی کوتاه مدت از بازار سهام متوسل می شوند. این موضوع برای بازار سهامی که خود از کمبود نقدینگی رنج می برد تبعات منفی زیادی در پی خواهد داشت و منجر به ایجاد نوسان های مقطعی در بازار می شود.

به عبارت دیگر شرکت های حقوقی که خود در سال های گذشته از بازیگران اصلی بازار سهام بودند (در خرید سهام و نه تنها فروش) در شرایط کنونی از بازار خارج شده و تنها برای تامین سرمایه در گردش خود از فرصت استفاده و اقدام به فروش سهام در بازار می کنند و این امر به نوسان های بازار و جلوگیری از رشد بازار کمک می کند.

از این رو، اگر رشد و رونق در اقتصاد صورت نپذیرد، طبیعی است نسبت کنونی (P/E حدود 7.5) بازار سهام (در مقایسه با P/E حدود 4.5 تا 5 اوراق بدون ریسک)، که تنها براساس انتظارات سرمایه گذاران افزایش قیمت جهانی و اثر انتظار برای افزایش نرخ ارز شکل گرفته است، می تواند کاملا شکننده باشد و منجر به بروز نوسانات در بازار سهام شود.

ضمن این که برخی اخبار فضاهای مجازی در شرابطی که بازار از عمق کمی برخوردار است می تواند بر نوسانات مقطعی اثرگذار باشد. این فضاها به راحتی می توانند با تحلیل به ظاهر مستدل و شیوع شایعات به نوسانات بی دلیل بازار دامن بزنند و لذا ریسک نقدینگی بازار را افزایش دهند.

وضعیت بازارهای جهانی را در سال آینده چگونه پیش بینی می کنید؟ آیا فضای مثبت این بازارها در سال آینده می تواند یک عامل حمایتی از بورس تهران به شمار رود؟

با توجه به سهم بالای شرکت های تولیدکننده محصولات معدنی و فلزی و پتروشیمی از کل ارزش جاری بازار در بورس، بدیهی است هرگونه تغییر در ارزش آنها می تواند تاثیر قابل ملاحظه ای بر کل بازار داشته باشد یا به تعبیری لیدر بازار محسوب شوند. به منظور تحلیل وضعیت قیمت کالاهای اساسی طبیعتا باید به بررسی سیاست های اقتصادی دو بازیگر اصلی بازار در حوزه محصولات معدنی و فلزی دنیا یعنی آمریکا و چین پرداخته شود.

سیاست های مالی انبساطی دولت جدید آمریکا شامل توجه ویژه به زیرساخت ها، ساخت و سازها و اینکه سرمایه گذاری های زیربنایی را در راس برنامه های اقتصادی خود قرار داده است، تقاضا و به دنبال آن قیمت ها را در بازار محصولات معدنی و فلزی افزایش خواهد داد. تزریق رقمی بالغ بر 500 میلیارد دلار در اقتصاد آمریکا برای ایجاد زیرساخت ها افزایش قیمت و رشد قیمت محصولاتی نظیر مس و فولاد را به دنبال خواهد داشت.

وعده ترامپ برای کاهش مالیات ها نیز، موجب افزایش مصرف و تقاضای کل در اقتصاد خواهد شد که با توجه به افزایش هزینه های زیرساختی، کسری بودجه دولت آمریکا و افزایش بدهی را در پی خواهد داشت. اتخاذ این سیاست های انبساطی مالی زمینه کاهش ارزش دلار را فراهم می کند و لذا قیمت محصولات اساسی افزایش خواهد یافت.

با افزایش نرخ بهره از سوی فدرال رزرو و خروج سرمایه از چین، انتظار می رود نرخ یوآن تضعیف و قیمت کالاهای اساسی در بازارهای جهانی افزایش یابد. با فرض ثبات سایر متغیرها مثل شرایط سیاسی می توان به افزایش قیمت کالاها در بازارهای جهانی امیدوار بود.

انتخابات ریاست جمهوری پیش رو چه اثری بر بازار سهام خواهد داشت؟ آیا قبل و بعد از انتخابات بورس شاهد تغییر خاصی خواهد بود؟ انتخاب ترامپ و صحبت های وی در مورد برجام چه اثری بر بورس برجا خواهد گذاشت؟

با بررسی عملکرد اقتصادی دولت طی 3.5 سال گذشته می توان به دو دستاورد اقتصادی آن در زمینه کنترل نرخ تورم و ثبات نسبی نرخ ارز اشاره کرد. بنابراین با توجه به اهتمام دولت به اصلاح ساختار نظام بانکی و از طرفی دفاع دولت از مهم ترین دستاورد خود در زمینه کاهش نرخ تورم، به نظر نمی رسد شرایطی را فراهم کند که نرخ تورم از اهداف مورد نظر آن ها فراتر برود. بنابراین تنها می توان به این امیدوار بود که با نزدیک شدن به انتخابات، تا حدودی به اتخاذ سیاست های انبساطی کنترل شده روی بیاورد، تا حدی که از یک طرف موجب رونق نسبی بازار سرمایه شود و از سوی دیگر موجبات افزایش نرخ تورم را فراهم نکند. با همین دیدگاه سیاست ارزی بانک مرکزی نیز در همین راستا تا قبل از انتخابات تحلیل می شود. لیکن پس از انتخابات در نظام بانکی و پولی، بازار ارز و انضباط مالی دولت ادامه خواهد داد. با توجه به بودجه دولت، تک نرخی شدن نرخ ارز در سال آینده در کنار گشایش در نقدینگی می توان به بهبود نسبی شرایط در بازار سهام امیدوار بود.

منبع: هفته نامه تجارت فردا

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

کاپیتان کار، تعمیرات خودرو با روشی ‌‌‌‌‌‌جدید

آیا خودروسازان زیان‌ده هستند؟

آخرین قیمت ارز مسافرتی

وام ساخت مسکن برای زوجین ۱۶۰ میلیون تومان شد

محاسبه سود بانکی از مرکب به ساده تغییر می‌کند

بورس باز هم درجا زد

آیا طلا به روند صعودی ادامه خواهد داد؟

ارزانی دلار هم کمکی نکرد

مرغ ۱۵ هزار تومانی تخلف است

از دست رفتن رشد وال‌استریت با توقیف نفتکش انگلیسی

رئیسی رحلت حجت الاسلام حائری را تسلیت گفت

وکیلی: اصلاح‌طلبان تاوان ضعف دولت را پس می‌دهند

دست مریزاد هاشمی به بچه‌های سپاه

در فردو چه می‌گذرد؟

احمدی‌نژاد از ترامپ تعریف کرد

نشست مدیران ارشد بخش مسکن با رئیس‌جمهور

نفت‌کش بی بی سی هم به گِل نشست!

هم‌اندیشی فرمانده‌کل ارتش با مشاوران جوان

اعتراف امریکا به قدرت برتر پهپادی ایران

پاسخ 7 بندیِ شمخانی به ادعای بولتون

کاپیتان‌‌‌‌‌ کار، تعمیرات خودرو با روشی جدید

روایت رسانه غربی از مهمترین نقطه سیاسی این روزهای جهان

حضور "اون" در مراسم روز ملی فرانسه

اولین واکنش ملکه انگلیس بعد از توقیف نفتکش

نقشه دولت ترامپ برای "دلار"

بی اعتمادی عراق به نیروهای دموکراتیک سوریه

رژیم صهیونیستی دست به دامان رهبران دینی شد!

کسری بودجه جلوی مقامات بلغارستان برای خرید اف16 را نگرفت

نشت اطلاعات کار دست شرکت آمریکایی داد

ریخت و پاش آمریکا برای اطلاعاتی از یک رهبر حزب‌الله

کاپیتان کار، تعمیرات خودرو با روشی جدید

طرح قوه‌قضاییه برای جایگزینی زندان

بیمه بیکاری به کدام کارگران تعلق نمی‌گیرد؟

سرپرست وزارت آموزش و پرورش اولویت اولش را اعلام کرد

پایان نامه فوق لیسانس در باره خیار!

مردی همسرش را بخاطر پول خفه کرد

نظر معاون وزیر علوم درباره طرح حذف کنکور

ماجرای شهریه‌های 25 تا 35 میلیونی برخی مدارس لاکچری

آمار نهایی شرکت کنندگان در انتخاب رشته آزمون ارشد

بازار گرمی برخی پزشکان با رژیم تغییر جنسیت جنین