رصد

کد خبر: ۱۲۳۱۴۹
تاریخ انتشار: ۱۹ فروردين ۱۳۹۶ - ۱۰:۴۲
رئیس جمهور آمریکا چگونه به خودش پشت کرد؟
حمله موشکی آمریکا به سوریه نشان می دهد که افول قدرت یک دولت امپریالیستی حتی با وجود شعارهای انزواطلبانه و ضدجهانی شدن، محتمل است. آمریکا گویی گریزی از یک سرنوشت تاریخی ندارد که باید جای خود را به قدرت های دیگر بدهد. حتی دونالد ترامپ هم نمی تواند روند تضعیف آمریکا را متوقف کند و اینجاست که قدرتنمایی ترامپی به ضد خود تبدیل می شود.
مصطفی انتظاری هروی/ دونالد ترامپ رئیس جمهور آمریکا که در کارزار انتخاباتی اش وعده می داد، باید به جای کشورهای دیگر، به فکر توسعه آمریکا بود، حالا با حمله موشکی به سوریه، عملا به شعارهای انتخاباتی خود پشت کرده است.

او چهار سال پیش بعد از سروصداها درباره یک حمله شیمیایی در سوریه، هشدار داد که آمریکا باید از حمله نظامی و انتقام جویانه خودداری کند. ترامپ در توییترش نوشته بود: «الان وقت آن است که اوباما بر کشور خودمان تمرکز کند. بر اشتغال، خدمات درمانی و همه مشکلات دیگری که داریم. سوریه را فراموش کنید و عزت را به آمریکا برگردانید.»

چطور رئیس جمهور ایالات متحده که قرار بود سوریه را فراموش کرده و به ایالات متحده آمریکا توجه کند، حالا در اولین اقدام جدی دیپلماتیک خود، موشک هایش را به سمت پایگاه هوایی ارتش سوریه نشانه رفته است؟

ترجیح ساختار بر کارگزار در آمریکا

اولین سناریوی تحلیلی در پاسخ به این سوال با توجه به پارادوکس ساختار و کارگزار در سرفصل های علوم سیاسی قابل بررسی است. بر این اساس، گاهی این کارگزاران سیاسی نیستند که نقشی تعیین کننده در سپهر سیاسی دارند، بلکه ساختار سیاسی است که حرف اصلی را در این میان می زند و فارغ از اینکه چه کسی قدرت را در دست دارد، برای هر سوال سیاسی، معمولا یک جواب مشخص وجود دارد.

دونالد ترامپ اکنون نه یک نامزد انتخابات و یا فعال سیاسی، بلکه در مقام رئیس جمهور ایالات متحده، باید گوش به فرمان توصیه ها و فرامینی باشد که ساختار سیاسی به او تحمیل می کند

به این ترتیب از این دیدگاه می توان گفت که دونالد ترامپ اکنون نه یک نامزد انتخابات و یا فعال سیاسی، بلکه در مقام رئیس جمهور ایالات متحده، باید گوش به فرمان توصیه ها و فرامینی باشد که ساختار سیاسی به او تحمیل می کند. ساختاری که در آمریکا نمی توان نقش لابی ها و گروه های نفوذ را در سامان دادن به آن نادیده گرفت.

با این وجود نقدی که بر این چارچوب تحلیلی وجود دارد، این است که به هرحال ترامپ تاکنون چنان مستقل از ساختار سیاسی عمل کرده که رفتارهایش به وضوح با رئیس جمهور پیشین این کشور تفاوت دارد. او نشان داده که حتی می تواند برای پیشبرد اهدافی که دارد، مقابل سایر ارکان حاکمیتی آمریکا بایستد و ایده های خود را به کرسی بنشاند. پس اگر چنین است و او می تواند فراتر از ساختار در مقام یک کارگزار سیاسی قدرتمند عمل کند، چرا برخلاف ایده چهار سال قبل خود، به این سرعت در جنگ سوریه وارد عمل شد؟

فرار از بی عملی

سناریوی دوم برای توضیح چرخش دیپلماتیک ترامپ در قبال سوریه این است که او به شدت تحت تاثیر تبلیغات رسانه ای قرار گرفته و نمی خواست تا در برابر آنچه یک جنایت حقوق بشری آشکار در ادلب سوریه می پنداشت، بی عملی از خود نشان دهد.

ترامپ تاکنون بارها به دولت باراک اوباما حمله کرده بود که چرا دولتی بی عمل در برابر بحران های جهانی است و چرا از خود ابتکارعمل نشان نمی دهد. در رابطه با همین نقدها بود که او تاکید می کرد می خواهد قدرت را به کاخ سفید بازگرداند و فعالانه تر در قبال مسائل جهانی عمل کند. از این منظر، حمله موشکی آمریکا به سوریه، نوعی رفتار فعالانه به شمار می رود که در تضاد با سکوت دولت پیشین قابل ارزیابی است.

اما این چارچوب تحلیلی نیز با این نقد روبروست که اگر به واقع دونالد ترامپ تحت تاثیر تصاویر منتشر شده از حمله شیمیایی سوریه است و به همین دلیل آمریکا وارد بازی جدیدی در سوریه شده، پس چرا این کشور در قبال سایر فجایع خاورمیانه رفتاری مشابه از خود نشان نمی دهد و چرا در بحران یمن، به جای دفاع از مردم این کشور، در کنار آل سعود قرار گرفته است؟ اگر بنابر شدت عمل و ژست حقوق بشری است، چرا استانداردهای دوگانه ای در قبال سوریه و یمن وجود دارد؟

نشانه های خوی امپریالیستی

اینجاست که می توان سناریوی سوم را در رابطه با حمله آمریکا به سوریه مطرح کرد. سناریویی که بر این امر باور دارد که دولت های بزرگ گاه در تله های امپریالیستی گرفتار می شوند که کشورهای کوچک تر آن را در پیش پای بازیگران فرامنطقه ای می گذارند.

تله امپریالیستی اصطلاحی است که فرید زکریا آن را در کتاب «جهان پساآمریکایی» توصیف کرده است. تله ای که قدرت های بزرگ را وامی دارد تا در همه مسائل بین المللی دخالت کرده و هزینه های آن را متحمل شوند. این روند مداخله جویانه در انتها، قدرت های بزرگ را چنان تضعیف می کند که مجبورند جای خود را به قدرت های نوظهور دیگر بدهند. اتفاقی که برای بریتانیا و بسیاری دیگر از قدرت های بزرگ در طول تاریخ رخ داد.

حالا دونالد ترامپ به اصرار آنکارا، ریاض و تل آویو در دامی افتاده که برای آمریکا گران تمام خواهد شد. او که چندی قبل گفته بود می خواهد به جای آنکه «رئیس جمهور دنیا» باشد، فقط «رئیس جمهور آمریکا» باشد، حالا خواسته یا ناخواسته در مسیری قرار گرفته که پیش از این بسیاری دیگر از قدرت های بزرگ آن را تجربه کرده بودند: سراشیبی پر پیچ و خم دخالت های نابجا که جرج بوش پیش از ترامپ آن را طی کرده و عاقبتش را نیز به خوبی دیده بود.

حمله موشکی آمریکا به سوریه نشان می دهد که افول قدرت یک دولت امپریالیستی حتی با وجود شعارهای انزواطلبانه و ضدجهانی شدن، محتمل است. آمریکا گویی گریزی از یک سرنوشت تاریخی ندارد که باید جای خود را به قدرت های دیگر بدهد. حتی دونالد ترامپ هم نمی تواند روند تضعیف آمریکا را متوقف کند و اینجاست که قدرتنمایی ترامپی به ضد خود تبدیل می شود.

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

تلاش 24 ساعته برای تولید مواد ضد عفونی کننده

پروازهای ایران به کشورهای حاشیه خلیج فارس متوقف شد

آخرین وضعیت اجاره بها در شهر تهران

یارانه معیشتی اسفند کی واریز می‌شود؟

فرجام بیت‌کوین در سال ٢٠٢٠ چه می‌شود؟

اوپک پلاس برای واکنش به کرونا باید بجنبد

وضعیت تولید ماسک در کشور

الاکلنگ ارز و سکه امروز هم ادامه یافت

ثبت پایین‌ترین بهای نفت از آغاز سال ۲۰۱۹

تولید روزانه بیش از ۲۰ هزار لیتر مواد ضدعفونی

ماجرای کلید زنگی که امروز در کنار دست رهبر انقلاب بود

نامه وزیر بهداشت به رهبر انقلاب

نیویورک‌تایمز: اروپا و کشورهای عربی از سیاست ترامپ علیه ایران نگران هستند

شورای ائتلاف عملکرد نمایندگان اصولگرا را رصد خواهد کرد

ادعای آمریکا درباره مبادله تجاری میان سوئیس و ایران

خواهر آیت الله شبیری زنجانی درگذشت

عارف: درباره کرونا با مردم شفاف و صادق باشیم

موسویان: ترامپ خط قرمزهای زیادی را زیر پا گذاشته است

رئیس جمهور: بی‌تردید کرونا را شکست خواهیم داد

امیرآبادی: در صحت و سلامت هستم

شکایت خدمتکار خانه نتانیاهو!

ترامپ: داستان کرونا سیاسی شده است؛ کاملا آماده‌ایم

۵۰ مقام‌ سابق اروپایی: معامله قرن همان آپارتاید است

یونیسف بعد از 9 سال به یاد کودکان سوری افتاد

پوتین: بدل ندارم

روسیه به مراسم امضای صلح بین طالبان و آمریکا نماینده می‌فرستد

روسیه برای اولین بار از دریا موشک فوق فراصوت شلیک کرد

اتحادیه اروپا بستن مرزها برای مقابله با ویروس کرونا را رد کرد

ترکیه در ادلب به سمت هواپیماهای روسیه و سوریه آتش گشود

طرح خطرناک رژیم صهیونیستی برای شرق قدس

بهبود ۱۲ بیمار مشکوک به کرونا در آستارا

برخورد مرگبار پژو با عابران پیاده در اهواز

تست کرونای ۴ بیمار در بابل مثبت شد

اعلام برنامه آموزش تلویزیونی دانش‌آموزان در تعطیلات کرونایی

بازگشایی حرم مطهر حضرت علی (ع) پس از چند روز

مواجهه احساسی پرستار چینی با فرزندش پس از یک ماه

برنامه‌ای برای پیشگیری از کرونا در ارتش

چطور می‌توان یک هواپیمای چند ده تنی را در باد بغل روی باند نشاند؟

گفتگو با یک بهبود یافته کرونایی در قرنطینه

سامانه جدید بارشی در راه کشور