رصد

کد خبر: ۱۲۳۵۴۰
تاریخ انتشار: ۰۴ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۴:۵۷
نگاهی به زوایای یک رابطه در حال ترمیم
با همه‌ی تنش‌های موجود میان قاهره و ریاض، گویا مقامات عالی‌رتبه‌ی دو کشور در پی تنش‌زدایی هستند. این امر می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد از جمله اثرکردن فشارهای عربستان بر مصر و یا نیاز ریاض به همسویی با مصر جهت بهره‌گیری از او در سایر مسائل منطقه‌ای. اما به نظر می‌‌رسد هم‌گرایی مجدد این دو را که از مدتی قبل آغاز و حالا با سفر السیسی به ریاض، آشکار شده است، باید تحت تاثیر یک عامل بیرونی هم مورد تحلیل قرار داد.
رصد، سعید ساسانیان/ روابط عربستان و مصر پس از مدت‌ها کشمکش و تنش‌های دیپلماتیک و اقتصادی، گویا در حال ترمیم است. سفر عبدالفتاح السیسی به ریاض نشانه‌ای مهم است که می‌تواند خبر از طراحی‌های پیچیده‌تری برای منطقه دهد.
سیسی رئیس جمهور مصر روز یکشنبه سوم اردیبهشت‌ماه، به‌دعوت سلمان پادشاه عربستان وارد ریاض شد. او هنگام ورود به فرودگاه مورد استقبال گرم سلمان و شماری از مسئولان بلندپایه‌ی این کشور قرار گرفت. آن‌گونه که در بیانیه‌ی سخنگوی ریاست جمهوری مصر آمده، السیسی و مقامات سعودی در پی اجلاسی برای تقویت روابط استراتژیک میان قاهره و ریاض، مشورت درباره مسائل مختلف مورد علاقه دو کشور و بررسی مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی به‌ویژه موضوع مبارزه با تروریسم می‌باشند. اما به نظر می‌رسد هرچقدر که داده‌های سعودی به مصر، رنگ و بوی دو جانبه و اقتصادی خواهد داشت، ستانده‌های ریاض از قاهره در چارچوب معادلات منطقه‌ای خواهد بود. سامح شکری وزیر امور خارجه مصر در این خصوص گفته است سفر السیسی به ریاض در چارچوب فعال‌کردن مکانیسم مشاوره و هماهنگی میان دو کشور برای رویارویی با شرایط منطقه‌ای و نیز تقویت روابط دو جانبه در ابعاد مختلف جهت حفظ منافع مشترک ریاض و قاهره صورت می‌گیرد.
برای فهم عمق و گستره‌ی این هم‌گرایی، بیشتر از آن‌که نیات این دو بازیگر مهم باشد، باید طراحی مردان سیاست خارجی ترامپ برای منطقه را فهم کرد

طی ماه‌های اخیر، مصر تحت فشارهای قابل توجه‌ عربستان قرار گرفته بود. ریاض انتظار داشت در قبال کمک‌های سیاسی و اقتصادی گسترده‌ای که به السیسی کرده است، همراهی اساسی او را در پرونده‌های منطقه‌ای از جمله پرونده سوریه شاهد باشد. اما السیسی آن‌گونه که سلمان می‌‌خواست ظاهر نشد. او نه‌تنها علیه بشار اسد موضعی نگرفت که حتی در مصاحبه با سی‌ان‌ان گفت اسد قابل مدیریت است اما تروریست‌ها نه. معنای این اظهار نظر کاملا مشخص است. او هرگونه تجزیه سوریه را رد کرده و اولویتش در سوریه را تضعیف تروریسم معرفی کرده است (1). طبیعی است که در چنین چارچوبی، السیسی همسو با ریاضی نباشد که یکی از مهم‌ترین حامیان منطقه‌ای تروریست‌هاست. سوریه البته تنها مشکل میان ریاض و قاهره نبود. السیسی در پرونده یمن هم نشان داد که صرفا در حد سیاسی با عربستان همراه است و علاقه‌ای برای لشکرکشی که خواسته‌ی مشخص عربستان در ابتدای جنگ یمن در فروردین 94 بود، ندارد.
عربستان برای تنظیم رفتار السیسی در قبال پرونده‌های منطقه‌ای، تعهدات نفتی خود با مصر را متوقف کرد، پرونده‌ی سد النهضه در اتیوپی که تهدیدی برای مصر است را برجسته ساخت، کمک‌های اقتصادی به مصر را متوقف کرد، در مواضع اعلانی بر قاهره تاخت و ... . از آن سو، البته رسانه‌های مصر در کنار مقامات این کشور نیز منفعل عمل نکردند. مصر توافق‌نامه نفتی مارس 2016 با عراق را در دستور کار قرار داد، مقامات مصری علیه ریاض موضع گرفتند و رسانه‌های سعودی بعضا با تندی به عربستان، وهابیت و حمایت از تروریسم حمله کردند.
اما اکنون با همه‌ی تنش‌های موجود میان قاهره و ریاض، گویا مقامات عالی‌رتبه‌ی دو کشور در پی تنش‌زدایی هستند. این امر می‌تواند دلایل متعددی داشته باشد از جمله اثرکردن فشارهای عربستان بر مصر و یا نیاز ریاض به همسویی با مصر جهت بهره‌گیری از او در سایر مسائل منطقه‌ای. اما به نظر می‌‌رسد هم‌گرایی مجدد این دو را که از مدتی قبل آغاز و حالا با سفر السیسی به ریاض، آشکار شده است، باید تحت تاثیر یک عامل بیرونی هم مورد تحلیل قرار داد.
واقعیت این است که فرایند انتقال قدرت ریاست جمهوری از اوباما به ترامپ اگرچه بر اساس رویه صورت گرفت اما استقرار ترامپ در کاخ سفید و آشکار شدن جهت‌گیری‌هایش که برای مدتی معمایی در میان تحلیل‌گران بود، کمی طولانی شد. ترامپ اما اکنون سعی دارد تا سیاست‌های منطقه‌ای خود را هویدا سازد. حمله موشکی به پایگاه الشعیرات سوریه، انداختن «مادر بمب‌ها» در افغانستان، نظر مثبت نسبت به منطقه امن در سوریه، شدت یافتن مواضع در قبال یمن و ... نشانه‌های معناداری است که به ما می‌گوید ترامپ و مردان سیاست‌خارجی‌اش اکنون به جمع‌بندی راهبردی دست یافته‌اند. در چنین طراحی‌ای، عربستان بیشتر از قبل به آمریکا نزدیک است، هماهنگی‌های منطقه‌ای میان این دو شدیدتر خواهد شد، ورود آمریکا به پرونده‌های منطقه‌ای همان‌طور که تا کنون مشخص شده، افزایش خواهد یافت، نیاز به هماهنگی با آمریکا برای برخی بازیگران منطقه‌ای بیشتر شده است و ... . از سوی دیگر اما با توجه به استقبال بسیار گرم ترامپ از السیسی و تعریف و تمجید از او، به نظر می‌رسد مصر در طراحی جدید آمریکا، نقشی فراتر از سال‌های پایانی ریاست جمهوری اوباما برعهده خواهد داشت.
ریاض انتظار داشت در قبال کمک‌های سیاسی و اقتصادی گسترده‌ای که به السیسی کرده است، همراهی اساسی او را در پرونده‌های منطقه‌ای از جمله پرونده سوریه شاهد باشد

همه‌ی این موارد می‌تواند دلایلی برای نزدیک مصر و عربستان به‌ یک‌دیگر باشد. به نظر می‌رسد برای فهم عمق و گستره‌ی این هم‌گرایی، بیشتر از آن‌که نیات این دو بازیگر مهم باشد، باید طراحی مردان سیاست خارجی ترامپ برای منطقه را فهم کرد.


پی نوشت:

1.    سعید ساسانیان. «نگاهی به سیاست‌های سوری مرسی و السیسی / مصر و عربستان در سوریه؛ ساز ناکوک». سایت رصد. 24 مهر 1395. قابل بازیابی در؛
http://rasad.org/fa/news/97634










مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

توجیه جهانگیری برای ضرورت واردات برنج

راز رونق تولید

قانون یقه 6 خودروساز را گرفت

انتقاد تند زرشناس از مدیریت اقتصادی دولت روحانی

آرامش صد روزه بازار ارز ادامه خواهد یافت؟

زاگرس و قشم‌ایر نقره‌داغ شدند

مسافران برگشت خورده ایران ایرتور چه شدند؟

برگزاری یک عروسی متعارف چقدر خرج برمی‌دارد؟

روش جدید سوء استفاده از ارز دولتی

چرا باید با صفر پول‌ها خداحافظی کرد؟

ادعای بازداشت ۲ نماینده مجلس به اتهام اخلال در بازار خودرو

ربیعی: حضور بانک مرکزی در بازار ارز با دستور روحانی بود

آیت‌الله مکارم‌شیرازی: دولت به قم و حوزه بدهکار است

روایت امیر حاتمی از کمک‌های وزارت دفاع به خودروسازان

رسانه انگلیسی: دیدار ظریف با مکرون خشم ترامپ را در می آورد

ظریف: تا زنده هستم اجازه نمی دهم یک قطره از دریای خزر را از ما بگیرند

مکرون برای ایران پیشنهاد دارد

درخواست ترامپ از ایران برای مبارزه با داعش!

فشار آمریکا به یونان بخاطر کشتی آدریان دریا

پاسخ محسن هاشمی به یادداشت نویسنده کتاب «روایت رهبری»

انتقاد دولت نجات ملی یمن از سازمان ملل

ترکیه و روسیه به دنبال دور زدن سوئیفت

خشم دانمارکی ها از ترامپ

انفجار در شهرک صهیونیست‌نشین

انصارالله بعد از سرنگونی پهپاد آمریکا: آسمان یمن جای تفریح نیست

کشته شدن 2 نظامی آمریکایی در افغانستان

واکنش پنتاگون به بیانیه الحشدالشعبی درباره انفجارهای عراق

پوتین: در برابر آزمایش موشکی آمریکا متقابلاً پاسخ می‌دهیم

ترامپ: رای به دموکرات‌ها رای بر ضد اسرائیل است

الحشد الشعبی، آمریکا را مسئول حوادث اخیر در پایگاه‌های عراق دانست

دلیل تغییر رنگ دریاچه ارومیه

وزیر ارشاد: سرانه مطالعه در کشور ۱۳ دقیقه است

ماجرای گیر افتادن 152 نفر در "دشت میشان"

رتبه‌های برتر کنکور نصیب کدام دانش‌آموزان می‌شود؟

نقشه بیرحمانه مادرشوهر برای بی عفت کردن عروسش

به درهای ضدسرقت اعتماد نکنید!

اثر عجیب اعتیاد به فضای مجازی بر روابط زوجین

وقتی به اندازه نصف بودجه مملکت را دود می‌کنیم

چاه‌های غیرمجازی که جان زمین را می‌گیرند

خدمات ویژه آمبولانس ها برای افراد خاص