رصد

کد خبر: ۱۲۳۶۸۶
تاریخ انتشار: ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۱:۰۵
بررسی رویکردهای مبارزه با فقر:
در میان وعده‌های انتخاباتی که این روزها از نامزدهای ریاست‌‌جمهوری شنیده می‌شود، افزایش چند برابری یارانه‌ نقدی بیشترین توجه‌ها را به خود جلب کرده است. برخی این سیاست را عوام‌گرایانه و برخی دیگر آن را ابزار لازم برای برقراری عدالت در جامعه می‌دانند. جدا از جدال‌های سیاسی، ارائه تحلیلی اقتصادی برای این موضوع ساده است. اگر این وعده با توجه به شرایط جاری اقتصاد توجیه‌پذیر باشد، سیاستی عدالتخواهانه و اگر تنها برای کسب آرای نیازمندان بیان شود، سیاستی عوام‌فریبانه است.

به گزارش پایگاه تحلیلی رصد به نقل از «اقتصاد نیوز»، دکتر رضا بوستانی نوشت:

توزیع درآمد شالوده هر سیستم اقتصادی است. به‌طور مثال، بازارها وظیفه توزیع درآمد را در نظام بازار آزاد انجام می‌دهند. بنگاه‌ها محصولاتشان را در بازار کالاها و خدمات می‌فروشند و از محل درآمدی که به‌دست می‌آورند دستمزد نیروی کار، اجاره سرمایه و سهم نوآوران را پرداخت می‌کنند. در این الگوی گسترده، توزیع درآمد بر اساس مشارکت عوامل تولید در فرآیند خلق ارزش صورت می‌گیرد. جوانان با عرضه نیروی کار و سالمندان با عرضه سرمایه در درآمد ایجاد شده سهیم می‌شوند؛ بنابراین حتی بدون دخالت دولت، درآمد در اقتصاد توزیع می‌شود.

البته همه افراد جامعه امکان مشارکت در فعالیت‌های اقتصادی را ندارند. کمک‌های دولتی ابزاری است برای تضمین کرامت انسان‌هایی که ناخواسته از ورود به بازار‌ها محروم شده‌اند. ممکن است افراد به‌دلیل معلولیت‌های جسمی برای همیشه یا به‌دلیل بیماری برای مدتی از بازار خارج شده باشند. خانوارهای تک‌سرپرست که از افراد خردسال یا بیمار نگهداری می‌کنند به واسطه ارائه این خدمت اجتماعی، زمان کمتری برای مشارکت در بازار در اختیار دارند؛ بنابراین دولت باید از طریق توزیع سهمی از درآمد میان خانوار‌هایی که به‌دلیل بیماری، ناتوانی و مسوولیت‌های اجتماعی از درآمد محروم شده‌اند - برای تکمیل مکانیزم توزیعی بازار - بکوشد.

بنابراین اولویت اصلی در رویکردهای عدالتخواهانه باید رفع موانع ورود به بازار و افزایش مشارکت آحاد جامعه باشد.
اگر نابرابری در جامعه افزایش یافته است باید سیاست‌ها متناسب با علل نابرابری تدوین شوند. هیچ مشاهده‌ای تایید نمی‌کند که نابرابری نتیجه بیماری و معلولیت بخش گسترده‌ای از شهروندان ایرانی است که بدون کمک دولت امکان زندگی سعادتمندانه را ندارند. خیل جوانان سالم و تحصیلکرده - اما بیکار - نشان می‌دهد که مشکل جای دیگری است. آنچه به نابرابری منجر شده فاصله‌ گرفتن از ساز و کار بازار است. انحصار بر اساس محدود کردن مشارکت بنا شده است؛ قانون کار تنها از شاغلان حمایت می‌کند؛ بازار سرمایه به پس‌‌اندازها سودی متناسب با اهمیتشان در اقتصاد نمی‌دهد؛ فضای کسب‌و‌کار از بنگاه‌های جدید حمایت نمی‌کند و... همه این موارد نشان می‌دهد از نیروهای پرقدرت بازار آزاد برای فقرزدایی و ساخت جامعه برابرتر استفاده نشده است؛ بنابراین اولویت اصلی در رویکردهای عدالتخواهانه باید رفع موانع ورود به بازار و افزایش مشارکت آحاد جامعه باشد.

حتی در برخورد با نابرابری، پرداخت یارانه نقدی آخرین گزینه است. دولت‌ها تلاش می‌کنند با فراهم کردن امنیت، آموزش و بهداشت، فرصت‌هایی برابر برای همه افراد جامعه ایجاد کنند. همچنین با توانمندسازی اقشار آسیب‌پذیر آنها را دوباره به جامعه بازمی‌گردانند و آنها را در کنار دیگر همنوعان خود قرار دهند. با این اوصاف بیراه نیست اگر وعده پرداخت حاتم‌وار یارانه نقدی را که بدون در نظر گرفتن عوامل فقرآفرین بیان می‌شود، تنها سیاستی عوام‌گرایانه بخوانیم. سیاستی که نه با منطق اقتصادی و نه با کرامت انسانی سازگار است. یادمان باشد عدالت با آزادگی زیباتر است. حتی اگر با پرداخت یارانه نقدی بتوان برابری ایجاد کرد، ولی این برابری، آزادگی را برای یارانه‌بگیران همراه نخواهد داشت. پیش‌تر بسیاری بر ارزش کار و آزادگی تاکید کرده‌اند، اما سخن سعدی همچنان شنیدنی است: «هر که نان از عمل خویش خورد، منت حاتم طائی نبرد

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

سلطان خشکبار در سودای اداره بانک مرکزی

پیش بینی نفت صد دلاری تا چند ماه آینده

قیمت نفت خام برنت 19 درصد افزایش یافت

همه چیز درباره ذخایر استراتژیک نفت

علت سقوط قیمت اوراق تسهیلات مسکن به کانال ۳۰هزار تومان

آخرین یارانه پردرآمدها فردا واریز می شود

فرار مالیاتی 1000 میلیاردی پزشکان غیردولتی

سامانه پیش فروش خودرو راه اندازی می شود

بازار لوازم التحریر چه خبر است؟

توصیه مهم به همه مسافران هوایی و زمینی

سردار کوثری: «آقای سبیل» تنها مقام آمریکایی نبود که علیه ایران موضع می‌گرفت

جاسمی: برکناری بولتون هیچ تاثیری بر ایران نخواهد داشت

حقوق 6.5 میلیونی اسماعیل بخشی در زمان بازداشت!

مشاور سابق روحانی: دولت و مجلس هم مثل رئیسی را می‌خواهد

صالحی با رئیس روس اتم دیدار کرد

صف مقامات ترک برای استقبال از رئیس‌جمهور

ترامپ اظهارات خود درباره مذاکره با ایران را منکر شد

چاینا دیلی: تحریم های آمریکا علیه ایران ضد انسانی است

بالستیک‌های دریایی ایران ۲ هزار کیلومتری شدند

فعال اصلاح‌طلب: با تلاش جمهوری اسلامی آمریکا منزوی شده است

نماهنگی از عزاداری شیعیان قطیف عربستان

اهمیت تاسیسات نفتی آرامکو از نگاه کارشناس شبکه سعودی

اردوغان: روابط شخصی‌ام با ترامپ باعث حل اختلافات شده است

ترامپ مجوز استفاده از ذخایر استراتژیک نفت آمریکا را صادر کرد

کشته‌ شدن یک فرمانده ارشد طالبان در شمال افغانستان

خنجر یمنی

دبیرکل سازمان ملل به سمت عربستان غش کرد

شنیده شدن صدای انفجار در شرق خان‌یونس

واکنش محافظه‌کارانه روسیه به حمله پهپادی یمن

حرف‌های جنجالی لیبرمن در آستانه انتخابات رژیم صهیونیستی

آشتی‌کنان مرگبار!

ارسال ۱۶۰ تن دارو و تجهیزات پزشکی ویژه اربعین به عراق

خبر خوش برای تاکسیران‌ها

نحوه دریافت وام برای سفر به عتبات عالیات چگونه است؟

وقتی یک شبه "۷۰۰۰۰ پزشک" به آمار پزشکان کشور اضافه می‌شود!

روزشمار برای پایان یک معافیت سربازی

داستان مبارزه با انحصارطلبی پزشکان در کشورهای دیگر

ماجرای درآمد میلیاردی آموزش و پرورش از سود فروش «لباس فرم»

تذکر نظارتی درباره پرداخت پول به صدا و سیما

چه مجازاتی در انتظار پزشکان فراری از کارتخوان است؟