رصد

کد خبر: ۱۲۳۸۳۵
تاریخ انتشار: ۱۷ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۴:۴۳

صحنه انتخابات ریاست جمهوری سال 96 گرچه وارد مرحله تبلیغات شده و نامزدهای احراز صلاحیت شده در سخنرانی ها و سفرهای استانی به طرح دیدگاه و برنامه های مدنظرشان می پردازند، اما بخش اصلی و مهم تبلیغات زمان مناظره های انتخاباتی است که به عقیده ناصر ایمانی در آن مقطع شاکله اصلی سبد رأی نامزدها شکل می گیرد و می توان درباره پایگاه اجتماعی آن ها روشن تر و دقیق تر صحبت کرد.

این تحلیلگر مسائل سیاسی در گفت وگو با نشریه مثلث، آرایش سبد رأی نامزدهای اصولگرا را تشریح کرد و یادآور شد: «به طور مشخص قالیباف و رئیسی باید در مرحله اول انتخابات تا آخر بمانند چرا که با وجود برخی همپوشانی ها اما پایگاه رأی شان با هم افتراق دارد

-- شورای نگهبان قانون اساسی روز 31 فروردین نام آقایان روحانی، جهانگیری، رئیسی، قالیباف، میرسلیم و هاشمی‌ طبا را به‌ عنوان نامزدهای احراز صلاحیت‌ شده اعلام کرد و عملا با این اعلام نظر انتخابات ریاست‌ جمهوری دوازدهم وارد مرحله اصلی خود شد، هم‌اکنون در اردوگاه اصولگرایان چگونگی تقویت پایگاه اجتماعی این جریان در روز 29 اردیبهشت محل بحث و تحلیل است، برخی می‌گویند آقایان رئیسی و قالیباف یک پایگاه اجتماعی و سیاسی دارند اما برخی معتقدند سبدهای رای این دو نامزد اصولگرا با یکدیگر متفاوت است و هر یک می‌توانند نظر اقشار خاصی از جامعه را به سمت خود جلب کنند، نظر شما چیست؟

اولا بخشی از پایگاه‌های اجتماعی کاندیداها با شروع آغاز تبلیغات انتخابات ریاست‌ جمهوری شکل می‌گیرد و سامان پیدا می‌کند و این موضوع منحصر به آقای قالیباف و آقای رئیسی نیست، بلکه همواره در ادوار گذشته انتخابات این طور بوده است. ‌بنابراین نوع تبلیغات به ویژه مناظره‌های تلویزیونی در شکل‌ گیری افکار عمومی و حتی ایجاد پایگاه رای برای نامزدها خیلی موثر است.

در ادوار گذشته شاهد بودیم برخی کاندیداها پیش از مناظرات انتخاباتی پایگاه اجتماعی محسوسی نداشتند اما بعد مناظرات پایگاه اجتماعی آنها به سرعت شکل گرفت‌، کما‌اینکه در انتخابات سال‌های 76، 84 و حتی 92 این اتفاق افتاد. پس از الان نمی‌توان درباره پایگاه اجتماعی هیچ کدام از نامزدها سخن گفت ولی آنچه الان می‌توان درباره پایگاه سیاسی و اجتماعی آقایان قالیباف و رئیسی صحبت کرد، آن است که پایگاه سیاسی و اجتماعی آنها همپوشانی‌ها و افتراق‌ هایی با هم دارد؛ یعنی برخی از کسانی که به آقای رئیسی رای می‌دهند ممکن است به آقای قالیباف رای ندهند و برخی کسانی که به آقای قالیباف رای می‌دهند ممکن است به آقای رئیسی رای ندهند.

البته شاید درصد این نوع رای‌ها خیلی قابل توجه نباشد ولی بالاخره واقعیتی است که وجود دارد. یعنی این طور نیست که فرض کنیم آقای قالیباف 25 درصد آرا و آقای رئیسی نیز 25 درصد آرا را دارد، اگر یکی از این دو انصراف دهد و از صحنه انتخابات کناره‌گیری کند طرف دیگر فقط 25 درصد رای خود را خواهد داشت و رایی به سبد او اضافه نمی‌شود، قطعا آرای نامزدی که در صحنه می‌ ماند بالاتر می‌رود اما حالا این سوال مطرح می‌شود که آیا آرای او به 50 درصد رای‌ دهندگان می‌رسد؟ خیر، همه آرای نامزد کنار رفته از صحنه انتخابات به سبد نامزد حاضر در صحنه انتخابات منتقل نمی‌شود اما بیشتر آرای آنها تجمیع خواهد شد.

-- این تحلیل مطرح است که سبد رای آقای قالیباف بیشتر از اقشار متوسط، دانشگاهی و تکنوکرات جامعه پر می‌شود و آقای رئیسی بیشتر از آرای اقشار محروم، مستضعف و پایگاه رای تشکیلاتی اصولگرایان بهره‌مند می‌شود، کما‌اینکه وزرای دولت نهم و دهم، جبهه پایداری، جامعه روحانیت مبارز، جبهه پیروان خط‌امام و رهبری از آقای رئیسی حمایت کردند و حتی موتلفه گفت اگر نامزد حزبی‌اش کنار برود این کناره‌گیری را به نفع آقای رئیسی انجام خواهد داد، این تحلیل را چقدر قرین به واقع می‌دانید؟

پایگاه سیاسی آقای رئیسی به خاطر سیادت، روحانیت و تولیت آستان قدس رضوی بودن بین اصولگرایان سنتی و متدین قاعدتا بیشتر است. به نظرم مردم طبقات محروم نیز بیشتر به آقای رئیسی اقبال بکنند به خاطر اینکه او در یک سال گذشته کارهای خوبی برای کمک به این اقشار در خراسان‌ رضوی انجام داده است.

از طرفی آقای قالیباف امکان جذب آرای خاکستری، اقشار دیگری از پایگاه رای اصولگرایان و حتی غیر اصولگرایان را دارد. البته همان‌طور که گفتم آقایان رئیسی و قالیباف همپوشانی‌هایی نیز به لحاظ سبد رای با همدیگر دارند، به‌ طوری که اگر یکی نباشد کسانی که می‌خواستند به او رای بدهند می‌روند به نفر مانده در صحنه انتخابات رای می‌دهند. گرچه با هم افتراق پایگاه رای هم دارند و به همین دلیل است که برخی معتقدند این دو نفر حتما باید تا روز رای‌گیری در صحنه انتخابات بمانند.

-- برخی می‌گویند اگر آقای قالیباف کنار برود بیشتر به نفع آقای روحانی می‌شود و اگر آقای رئیسی از ادامه حضور در انتخابات ریاست‌ جمهوری اعلام انصراف کند یک‌ سری از آرای او به سمت آقای قالیباف نمی‌رود چون همواره منتقد عملکرد شهردار تهران بودند، به‌طور مشخص آرایی که آقای جلیلی دارد و امروز پشت سر آقای رئیسی قرار گرفته، قطعا پایگاه اجتماعی‌اش نیز وقتی پای صندوق‌های رای بروند نام آقای رئیسی را روی برگه می‌نویسند و داخل صندوق‌ها می‌اندازند. حالا اگر آقای رئیسی نباشد این سبد رای به سمت آقای قالیباف نمی‌رود یا رای سفید می‌دهند یا سعی می‌کنند آقای میرسلیم را تقویت کنند، نظر شما چیست؟

الان در مرحله‌ای قرار داریم که اگر نامزدهای اصولگرا حتی یک درصد رای هم بیشتر بیاروند، مهم است. یعنی آقایان قالیباف، رئیسی و میرسلیم با برنامه تبلیغاتی که دنبال می‌کنند اگر تا آخر در صحنه انتخابات بمانند -که به نظر من منطقی هم آن است که همین اتفاق بیفتد- و بتوانند یک درصد آرا را بیشتر جذب کنند خوب است چون همین یک درصد امکان دارد انتخابات را به مرحله دوم بکشاند و مانع از آن شود که نتیجه قطعی در مرحله نخست رقم بخورد.

معتقدم آرای آقای روحانی کاملا شکننده و در بهترین حالت وضعیت او مثل سال 92 است که حتی من با احتمال قوی می‌گویم وضعیتش از سال 92 بدتر است. یعنی آرایی در جامعه ندارد که به‌طور قطع به یقین بگوییم آقای روحانی می‌تواند در مرحله اول انتخابات کار را تمام کند و رئیس‌ جمهور شود.

در واقع شرایطش مثل دور دوم ریاست‌ جمهوری آقای هاشمی یا آقای خاتمی نیست، آن زمان می‌شد این طور گمان کرد که آقای خاتمی و آقای هاشمی قطعا در دور دوم هم رای می‌آورند و رئیس‌ جمهور دو دوره‌ای لقب می‌گیرند اما این وضعیت برای آقای روحانی به چشم نمی‌خورد‌، بنابراین می‌شود این احتمال و تحلیل را داشت که انتخابات در مرحله اول تمام نشود.

هر کدام از آقایان قالیباف، میرسلیم و رئیسی اقشاری از جامعه را به سمت خود جذب می‌کنند، حالا اینکه هر کدام از چه اقشاری سبد رای خود را شکل می‌دهند بحث دیگری است و ‌هر کدام پایگاه رایی خواهند داشت‌. خیلی از مردم هم شاید برای‌ شان فرقی نکند به رئیسی رای بدهند یا قالیباف، به هر کس رای بدهند در این مرحله مهم نیست. فقط باید آرا را طوری هدایت کرد که به سمت آقای روحانی نرود و بعد که انتخابات به مرحله دوم کشید کار برای اینکه رئیس‌ جمهور تغییر کند خیلی ساده‌ تر می‌شود.

-- براساس استدلالی که آوردید، ادبیات انتخاباتی را که آقایان رئیسی و قالیباف برای خود برگزیدند چطور ارزیابی می‌کنید؟

من ادبیات چند هفته گذشته و روز ثبت‌نام آقایان رئیسی و قالیباف را می‌خواهم مقایسه کنم. در این مدت آقای قالیباف خیلی صریح و ‌بی‌پرده وارد عرصه انتقادهای تند به آقای روحانی و دولت یازدهم شده است که منظورم از ‌بی‌پرده و تند این نیست که روش او درست نیست، بلکه می‌گویم چنین روشی را دنبال می‌کند.

اتفاقا آقای روحانی نیز همین روش انتقادی را نسبت به دولت گذشته و منتقدان دولت یازدهم در پیش گرفته است اما آقای رئیسی روش دیگری دارد؛ او می‌خواهد به افکار عمومی بگوید ایران کشوری با امکانات، منابع و فرصت‌های زیاد است اما ادامه شرایط موجود اعم از بیکاری، عدم رشد اقتصادی و... که منحصرا به عملکرد دولت یازدهم مربوط نمی‌شود، زیبنده ما نیست. باید این وضعیت را درست کرد.

-- آیا به همین‌خاطر است که آقای قالیباف و آقای رئیسی با هم تقسیم کار کردند، به این معنی که آقای قالیباف آرای سلبی روحانی را تقویت و آقای رئیسی برنامه‌های ایجابی اصولگرایان را تشریح کند؟

خیر، وقتی مواضع آقای قالیباف در شش ماه گذشته را می‌بینیم او همین روش کنونی را در نقد دولت یازدهم به کار می‌برد. یعنی زمانی که اصلا نام آقای رئیسی به‌عنوان نامزد احتمالی انتخابات ریاست‌ جمهوری نیز مطرح نبود، آقای قالیباف ادبیات صریح و ‌بی‌ پرده‌ای را در انتقاد به دولت آقای روحانی داشت. در مجموع روش آقای رئیسی بیشتر جواب می‌دهد. البته آقای رئیسی در زمان مناظره‌ها مجبور است وارد یک‌سری آمارها بشود و به نوعی عملکرد دولت یازدهم را مستقیم و غیرمستقیم نقد کند.

-- سال 84 شاهد بودیم وقتی آقای هاشمی به همراه آقای احمدی‌نژاد در مرحله دوم حاضر شد فارغ از آرای مهرعلیزاده که جنس منطقه‌ای داشت، آرای آقایان کروبی و معین به سبد رای آقای هاشمی‌ رفسنجانی منتقل نشد، این نشان می‌دهد وقتی سبد رای یک کاندیدا شکل می‌گیرد، اگر کنار برود تمامی ‌آرایش به سمت نامزد همسو نخواهد رفت، به نظر شما اگر انتخابات ریاست‌ جمهوری سال 96 نیز به مرحله دوم برسد کدام‌ یک از نامزدهای اصولگرا شانس بیشتری دارد که همراه آقای روحانی در آن مرحله حاضر باشد و آن نامزد چقدر قابلیت این را دارا خواهد بود که اکثریت قریب به اتفاق آرای نامزدهای هم‌جناحی خود را کسب کند؟

معتقدم درباره ادوار انتخابات ریاست‌ جمهوری که رئیس‌ جمهور مستقر یکی از نامزدهای حاضر در صحنه است، یک سلطه فکری در ذهن مردم به‌ طور طبیعی و کاملا قابل فهم وجود دارد که رئیس‌ جمهور مستقر قطعا رای می‌آورد اما وقتی انتخابات به دور دوم بکشد، این تفکر شکسته می‌شود.

یعنی آن کسانی که به همین دلیل رفتند به رئیس‌ جمهور مستقر یا فرد مشهور مثل سال 84 رای دادند وقتی انتخابات به دور دوم بکشد، آنها به این نتیجه می‌رسند که حتما ذهنیت آنها قطعیتی ندارد و می‌تواند آقای هاشمی هم رای نیاورد، بنابراین آن موقع تعداد آرایی که به دلیل یادشده به سمت فرد مشهور یا رئیس‌ جمهور مستقر رفتند ممکن است دیگر در دور دوم به او رای ندهند، همین کافی است تا رقیب او شانس بیشتری برای پیروزی پیدا کند چون در انتخابات ریاست‌ جمهوری سال 84 نیز همین اتفاق افتاد و عده‌ای در دور اول معتقد بودند آقای هاشمی حتما رای می‌آورد به او رای دادند اما وقتی انتخابات به دور دوم کشیده شد دیگر به او رای ندادند بلکه آرای خود را به نفع احمدی‌نژاد در صندوق‌های رای انداختند.

از طرفی آن کسانی که اختصاصا در انتخابات نمی‌خواستند مثلا به آقای قالیباف رای بدهند و در‌ دور اول رفتند و به آقای رئیسی رای دادند یا نمی‌خواستند به آقای رئیسی رای بدهند و رفتند به آقای قالیباف رای دادند، در دور دوم انتخابات وقتی می‌بینند رقابت بین آقای روحانی با آقای رئیسی است یا رقابت بین آقای روحانی با آقای قالیباف است دیگر قطعا از آن ایده‌شان تنازل می‌کنند، مسلما نمی‌روند به آقای روحانی رای بدهند چون اهم و مهم می‌کنند و قطعا به اهم رای خواهند داد. با توضیحی که دادم عموم آرای نامزد راه نیافته اصولگرا به مرحله دوم به سبد رای نامزد راه یافته منتقل خواهد شد.

-- به نظر شما آقای قالیباف در صحنه بماند بهتر می‌ تواند آرا را جذب کند یا آقای رئیسی؟

در دور اول هدف باید این باشد که انتخابات ریاست‌ جمهوری به مرحله دوم بکشد، بنابراین هر سه کاندیدای اصولگرا باید بمانند. در دور دوم باید دید کدام یک از نامزدهای اصولگرا به آن مرحله راه پیدا می‌کند، آن وقت می‌توان گفت که چقدر قابلیت جذب آرای بیشتر را دارد.

-- الان تلاشی که اصلاح‌ طلبان دارند انجام می‌دهند این است که دو‌قطبی انتخاباتی بین آقای رئیسی و آقای روحانی شکل بگیرد، به نظر شما هدف آنها چیست؟ آیا دو قطبی روحانی - قالیباف را تهدید می‌دانند؟

بله، آنها بیشترین تهدید را از ناحیه آقای رئیسی نمی‌دانند بلکه از ناحیه آقای قالیباف احساس می‌کنند. برخی از شعارهایی هم که آقای روحانی دارد می‌دهد ناظر به همین موضوع است. مثلا آقای روحانی موضوع جنگ را مطرح می‌کند و می‌گوید اگر من نباشم دوباره خطر وقوع جنگ متوجه کشور می‌شود.

این شعار آقای روحانی که مرتب دارد تکرار می‌کند دو هدف دارد؛ نخست اینکه برخی اقشار خاکستری و مرفه را که بالاخره مساله جنگ برای آنها خیلی مهم است تحت تاثیر قرار دهد و این پیام را در ذهن آنها حک کند که اگر آقای روحانی نبود و برجام اجرایی نمی‌شد جنگ رخ می‌داد و الان هم که اگر آقای روحانی رای نیاورد جنگ خواهد شد.

هدف دیگر آن است که رئیس‌ جمهور شدن کاندیداهای اصولگرا به‌ طور مشخص آقای قالیباف را که سابقه در جنگ و خدمت در سپاه پاسداران دارد تهدید نشان دهد به آن معنا که بگویند اگر او رئیس‌ جمهور شود کشور به نوعی در معرض جنگ قرار می‌گیرد. جمله من یک حقوقدانم، سرهنگ نیستم، با همین هدف بیان شد. حال آنکه این طور نیست و مردم نیز تحت تاثیر این القائات انتخاباتی قرار نمی‌گیرند.

-- به نظر شما نسبت آرا در مرحله نخست انتخابات ریاست‌ جمهوری به چه صورت خواهد شد؟

پیش‌ بینی نمی‌توانم بکنم و به نظر من نیز اهمیتی ندارد که نسبت آرا به چه صورت می‌شود یا چه کسی در چه رتبه‌ای قرار می‌گیرد. به فرض نفر اول 49 درصد رای بیاورد و سایر نامزدها هر کدام 10 درصد آرای مأخوذه را به دست بیاورند، در واقع این اتفاق مهم است که انتخابات در دور اول به پایان نرسد.

منبع: هفته نامه مثلث، شماره 353

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

نرخ تسعیر بدهی‌های ارزی در شبکه بانکی اعلام شد

ایرانیان چقدر از درآمدشان را مالیات می‌دهند؟

ایران بزرگترین دارنده منابع انرژی جهان شد

مهمترین مشکل اقتصاد خانوارها از زبان استاندار تهران

آیا اقتصاد جهان به سمت اولین رکود پس از ۲۰۰۹ پیش می‌رود؟

پرداخت تسهیلات کارآفرینی بدون اخذ ضمانت

اعطای وام تا سقف ۳۰ میلیون به برخی سربازان

اظهارات تکان‌دهنده مومنی در مورد رانت‌بگیران انرژی

نطق طوفانی یک نماینده بر علیه سودجویان بازار ارزش افزوده

فرصت جدید اقتصاد ایران در مرز سوریه

«فیلترِ ساحل دریا»؛ طرح جنجالی که در مجلس اعلام وصول شد

دعوای دولت و صداو سیما بالا گرفت!

اعتراف شبکه بی بی سی در مورد رژیم شاه

عبدالله گنجی: کاری که در حق ستار بهشتی شد خیانت بود

نقشه‌ی آفلاین عراق و مسیر اربعین به «نشان» اضافه شد

طرح تشکیل وزارت بازرگانی رد شد

انصاری اظهارات فلاحت پیشه در مورد پالرمو را تائید کرد

انتقادات تند دو نماینده کُرد مجلس از اردوغان

واکنش عربستان در مورد سفر عمران خان به ایران

عمران‌خان در تهران چه شنید؟ ؛ روایتی از دیدار نخست وزیر پاکستان با رهبر انقلاب و رییس جمهور

سقوط هواپیمای تیم آکروجت کانادا در نمایشگاه هوایی آمریکا

رئیس جمهور فرانسه از اردوغان خواستار توقف حملات علیه سوریه شد

توافق بین کُردها و دولت سوریه برای استقرار ارتش در مرز با ترکیه

مسکو درباره وقوع فاجعه انسانی در شمال سوریه هشدار داد

داعشی‌ های زندان عین عیسی شورش کردند

حرف‌های بی‌پرده یک کرد سوری در مورد ترامپ

ماکرون: با اردوغان و ترامپ گفت‌وگو کردم

خیابان‌های این روزهای اکوادور

تصاویری از دختر نترس سوری در مقابل سرباز ارتش ترکیه

ارتش سوریه راهی شمال این کشور شد

دستگیری بیش از 70 سارق در استان البرز

پرونده‌ای برای 4 مرگ مشکوک در بیمارستان قلب تهران

واکنش نماینده مجلس به رفع انحصار تدریس زبان انگلیسی در مدارس

سهمگین‌ترین طوفان سی سال اخیر وارد ژاپن شد

وقتی ارتش به کمک دانش آموزان می رود

قطارهای حومه‌ای به کمک ناوگان اربعین رفتند

ناجا آمار داد

توضیح وزیر کشور درباره دو لایحه جدید حمایتی از بانوان

درخواست جانشین ناجا درباره معافیت‌های سربازی

واکنش‌ها به ماجرای کتک کاری مدیر و کارمندانش