رصد

کد خبر: ۱۲۴۱۵۵
تاریخ انتشار: ۲۸ ارديبهشت ۱۳۹۶ - ۱۲:۲۰
شکست اقتصاد نئولیبرالی در جهان، منازعات ژئوپليتیک، الزام روند توسعه متوازن، عدم موفقیت پروژه «جهانی‌سازی» که امروز در تقابل با حق حاکمیت ملی موجب رشد گرایشات حمایت‌گرایانه در بسیاری از کشورها شده است و ضرورت یک «نقشه راه» بدیل و آلترناتیو که بتواند ضمن حفظ امنیت و تقویت ثبات اقتصادی، پیوند متعادل بین شرق تا غرب را تضمین کند تا حدود زیادی توجه و تمایل برای موفقیت طرح موسوم به جاده ابریشم را موجب شده است.

اردشیر زارعی‌قنواتی/ اجلاس «یک کمربند–یک جاده» در چین که رسما از دوشنبه گذشته آغاز شد، با توجه به تمهیدات و تدارکات آن یک نقطه عطف در ژئوپلیتیک و ژئواکونومیک منطقه و جهان خواهد بود. ایده این طرح بسیار بزرگ از چهار سال پیش در کنگره حزب کمونیست چین زده شد و در این مدت رهبران ارشد این کشور با تمام توان در جهت اجرائی‌کردن آن حرکت کرده‌اند. شکست اقتصاد نئولیبرالی در جهان، منازعات ژئوپليتیک، الزام روند توسعه متوازن، عدم موفقیت پروژه «جهانی‌سازی» که امروز در تقابل با حق حاکمیت ملی موجب رشد گرایشات حمایت‌گرایانه در بسیاری از کشورها شده است و ضرورت یک «نقشه راه» بدیل و آلترناتیو که بتواند ضمن حفظ امنیت و تقویت ثبات اقتصادی، پیوند متعادل بین شرق تا غرب را تضمین کند تا حدود زیادی توجه و تمایل برای موفقیت طرح موسوم به جاده ابریشم را موجب شده است.

هم‌اکنون نمایندگان ارشد از حدود صد کشور و نهاد بین‌المللی با حضور در پکن و شرکت در این اجلاس که شامل ٢٩ نفر از سران، رؤسای سازمان ملل متحد، صندوق بین‌المللی و دیگر نهادهای سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی می‌شوند، اهمیت آن را به خوبی نشان می‌دهد. نشست پکن در حالی مورد توجه قدرت‌های بزرگی مانند چین، روسیه و اتحادیه اروپایی قرار گرفته است که با شروع دوران ریاست‌جمهوی «دونالد ترامپ» در آمریکا که به نوعی هم مختل‌کننده نظم جهانی تلقی می‌شود و هم در ساختار سیاسی این کشور به‌عنوان رهبر بلامنازع نظم آمریکایی موجب تقویت یک «آنارشی» شده است، امیدها به موفقیت این اجلاس را بیش از پیش تقویت کرده است. اهمیت اجلاس یک کمربند–یک جاده با توجه به گستره جغرافیایی و حوزه وسیع اقتصادی آن در آینده بر سیستم جهانی تأثیر بزرگی خواهد گذاشت و به همین دلیل حتی نشست مقدماتی آن یکشنبه گذشته و رخدادهای پیرامون آن از جمله دیدارهای دوجانبه نشان می‌دهد که به‌تدریج مرکز ثقل تحولات جهانی به منطقه شرق آسیا و حوزه «اوراسیایی» منتقل می‌شود. بر اساس دستور کار این اجلاس و برنامه از پیش تنظیم‌شده قرار است که طرح از طریق سه کریدور مواصلاتی شرق آسیا، آسیای میانه، اروپا و حتی کرانه‌های آفریقا را به هم پیوند بزند و همبستگی اقتصادی این جغرافیای پهناور را با برنامه توسعه در چارچوب همکاری‌های متقابل دنبال کند. این سه محور مواصلاتی شمالی، جنوبی و مرکزی ده‌ها کشور را از شرق تا غرب دربر گرفته و حدود سه‌ میلیارد از جمعیت جهان را زیر پوشش برنامه‌های خود گرد می‌آورد.

ایده این جاده موسوم به جاده ابریشم در شرایط کنونی از آنجا اهمیت بیشتری را موجب شده که مجموعه‌ای را شامل می‌شود که بعضا درگیر منازعات نظامی، امنیتی و اقتصادی است. با اجرائی‌شدن این طرح و محورهای مواصلاتی آن با توجه به پیوندهای متقابل بین اجزای تشکیل‌دهنده آن که مستلزم حفظ ثبات در این مناطق است، لاجرم دو بال اصلی آن (چین و روسیه) را با توجه به قدرت نفوذ خود در این مناطق ترغیب به میانجیگری و رفع تنش در مناطق کرده و پیوندهای اقتصادی زنجیره بین اعضا را هم که بر محور توسعه حول ترابری استوار است، به‌عنوان یک عامل بازدارنده جهت عدم تشدید تنش به کار می‌گیرد.

از طرف دیگر سرمایه‌گذاری اولیه بالای سه‌‌میلیارددلاری چین برای راه‌اندازی زیرساخت‌های مواصلاتی و پیش‌بینی حدود ١٢٤‌ میلیارد دلار در طول اجرای طرح نشان می‌دهد که چین حساب کاملا ویژه‌اي روی این موضوع باز کرده است و دیدارهای «ولادیمیر پوتین»، رئیس‌جمهوری روسیه با «شی جین پینگ»، همتای چینی خود و «لی که چیانگ»، نخست‌وزیر این کشور قبل از شروع رسمی اجلاس گویای یک هماهنگی بین این دو قدرت هژمونیک منطقه‌ای است. حضور بعضی از رهبران و مقامات سطح‌بالای کشورهای عضو اتحادیه اروپایی در این اجلاس که خود نیز بخشی از طرح یک کمربند – یک جاده است، به دلیل سطح بالای تراز بازرگانی آنان با چین و اهمیت تنظیم روابط جدید با روسیه اهمیت اجلاس را دوچندان کرده است.

افتتاح رسمی نشست در تالار بزرگ خلق چین با سخنان رهبر و رئیس‌جمهوری چین مبنی بر اینکه «در روند اجرای طرح‌، اصول مذاکره، سازندگی و بهره‌برداری مشترک» مبنای کار خواهد بود، حاوی یک پیام ویژه بود که همه شرکت‌کنندگان را متوجه یک شراکت داوطلبانه و منطبق با منفعت جمعی می‌کرد.

این پیام در بطن خود گویای این نکته ظریف بود که هیچ‌کدام از اعضا حق تحمیل اراده خود را بر مبنای توسل به زور بر دیگری نخواهند داشت و طرح در چارچوب توسعه عادلانه مشارکت‌کنندگان در وضعیت ثبات و صلح‌آمیز قابل اجرا خواهد بود. چنانچه در همان بیانات افتتاحیه نشست که از سوي رئیس‌جمهوری چین خطاب به حاضران ایراد شد، گفته شده است: «هدف این طرح گسترش نفوذ چین در عرصه بین‌المللی نیست و با پیشبرد این برنامه ما رویکرد قدیمی بازی بین دشمنان را دنبال نخواهیم کرد. بلکه مدل تازه‌ای از همکاری و نفع دوجانبه را ایجاد خواهیم کرد که در نهایت به رشد اقتصاد باز در دنیا منجر خواهد شد».

هر چند گفته می‌شود در همان نشست مقدماتی روز دوشنبه اختلاف نظر بین چین و روسیه از یک طرف و با اتحادیه اروپایی از طرف دیگر بروز کرده است. اما به دلیل نیاز اروپا به این بازار گسترده به نظر نمی‌رسد اين اختلاف بتواند در روند اجرائی‌کردن طرح یک کمربند – یک جاده خللي اساسی ایجاد کند.

از هم‌اکنون دولت چین برای سرعت‌بخشیدن به اجرای طرح قول اعطای کمک‌های‌ میلیاردی از جمله در مرحله اول کمک ٩‌میلیارددلاری به کشورهای در‌حال‌توسعه و نهادهای در مسیر را داده است که می‌تواند مشارکت فعال جمهوری‌های آسیای میانه را موجب شود و کلیدی‌ترین مرحله مواصلاتی را در سه سال آینده محقق کند. این طرح بزرگ و استراتژیک تنها حوزه اقتصاد و امنیت را شامل نمی‌شود و در راستای آن تقویت آموزش، همگانی‌کردن امکان استفاده از اینترنت، گسترش صنعت توریسم در بین اعضا و مدرنیزاسیون شهرهای پیرامون مسیرهای مواصلاتی را هم دربر می‌گیرد. چنانچه چین بتواند با کمک روسیه طرح یک کمربند– یک جاده را تحقق بخشد تا حدود زیادی نه‌تنها فضای مناسبات جهانی را تغییر می‌دهد که در کنار آن قادر است ثبات و هژمونی خود را نیز در موقعیت آنارشی حاکم بر نظام بین‌المللی تضمین کند.

مشارکت ایران در این طرح که یکی از نقطه‌های کلیدی مسیر آسیای میانه‌ای آن است، تا حدود زیادی مي‌تواند ثبات و توسعه متوازن ایران را در شرایطی که از همه جهت تحت فشار رقبای منطقه و بین‌المللی قرار دارد، تضمین کند و از تأثیر تحریم‌های کنونی به‌شدت بکاهد.

منبع:شرق

برچسب ها: چین ، آسیای مرکزی
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

قیمت نفت افزایش یافت

انتظار برای اتمام طرح راه آهن میانه-تبریز 18 ساله شد

همراهی سازمان تعزیرات حکومتی برای اجرای طرح ریجستری

بانک های عامل پرداخت تسهیلات به زلزله زدگان مشخص شد

مصوبه دولت برای رعایت حقوق مکتسبه واردات به مناطق آزاد

حمایت تاکتیکی آمریکا از پروژه چابهار

زنگنه: توتال در شرایط عادی نمی تواند از فاز ۱۱ کنار برود

چه شغلی منا‌سب ‌شماست ؟

برقراری بیمه بیکاری برای ۱۰ هزار زلزله زده

حقوق مهرماه بازنشستگان فولاد واریز شد

آیت الله علم الهدی: امام رضا(ع)، امام مناظره است نه مذاکره

تل‌آویو: کشورهای عربی با اسرائیل صلح کنند تا علیه ایران متحد شویم

وزیر خارجه قطر: روابط قطر با ایران در نوع خود «منحصر به فرد» است

ظریف تهران را به مقصد ترکیه ترک کرد

فردا؛ لاریجانی در کرمانشاه

جهانگیری: مردم زلزله‌زده نباید برای فصل سرما دغدغه داشته باشند

فرانسه: با ایران برای بحث درباره موضوعات منطقه‌ای در ارتباط هستیم

روحانی درگذشت پدر شهیدان حاجی باقری فرد را تسلیت گفت

آیت‌الله جنتی در جمع زائران امام رضا(ع) حضور یافت

حسن شمشادی: خبرنگارانمان با مدیریت خبر در بحران آشنا نیستند

برخورد یدک کش ژاپنی با ناوشکن آمریکایی

طرح ترامپ برای تشکیل کشور فلسطین

بلومبرگ: تسویه های عربستان به ارتش هم کشیده شده است

ادامه هشدارهای بین‌المللی درباره شرایط ناگوار انسانی در یمن

«جان هایتن»: دستور حمله هسته‌ای غیرقانونی ترامپ را اطاعت نمی‌کنم

واکنش قلیچدار اوغلو به جنجال اخیر میان ناتو و ترکیه

نبیه بری: بازگشت حریری به لبنان کلید حل بحران است

مقابله ارتش سوریه با جبهه النصره

اذعان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آماده نبودن این رژیم برای رویارویی با حزب‌الله

وبا یک میلیون نفر را در ۳ شهر یمن تهدید می‏‌کند

برخورد با قلیان‌سراهای غیرمجاز در تهران

معاون وزیر بهداشت: 350 هزار بیمار سرطانی در کشور وجود دارد

برقراری بیمه بیکاری برای ۱۰ هزار نفر در مناطق زلزله‌زده

توضیح بهزیستی در مورد کودکان بی سرپرست بازمانده از زلزله اخیر

فاطمه راکعی: همه باید منسجم و یکپارچه به فکر زلزله زده ها باشیم

انفجار مواد شیمیایی در آزمایشگاه دبیرستان دخترانه 20 دانش آموز و معلم را مجروح کرد

اقدامات نیروی انتظامی در مناطق زلزله زده از زبان سخنگو

چهار اولویت وزیر کار برای زلزله زدگان

دستگیری ۱۵ توزیع کننده مواد مخدر در رباط کریم

دختری خودش را از پلی در مشهد پرت کرد، اما زنده ماند