رصد

کد خبر: ۱۲۴۵۳۲
تاریخ انتشار: ۱۳ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۲:۲۴
سرانجام انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم برگزار شد و دکتر حسن روحانی در این انتخابات توانست بار دیگربه پیروزی برسد. یکی از مهم ترین مباحث و دغدغه های موجود که در مناظره های انتخاباتی نیز نمود ویژه ای داشت، سیاست خارجی دولت یازدهم و نحوه تکرار این سیاست خارجی در دولت دوازدهم است؛ موضوعی که در خصوص آن شاهد طرح پیشنهادها و انتقادات زیادی بودیم.

در این خصوص گفت و گویی با دکتر رضا سیمبر، استاد روابط بین الملل دانشگاه گیلان انجام داده ایم که از نظرتان می گذرد:

بدون شک سیاست خارجی دولت یازدهم دارای نقاط قوت و ضعفی بوده است. به ظنر شما در دولت دوازدهم، چه مباحث و موضوعاتی باید در حوزه سیاست خارجی و دیپلماسی کشور مورد توجه قرار گیرد؟

-در این خصوص نکاتی وجود دارد که لازم است به آنها اشاره کنم.در جریان رقابت های انتخاباتی شاهد بودیم که خواسته اصی مردم، موضوع رونق اقتصادی در کشور است. این موضوعی است که همگان روی آن اتفاق نظر دارند. به عبارت بهتر، دغدغه های اقتصادی در نزد مردم ایران پررنگ است. این مسئله در وعده های آقای رئیس جمهور درخصوص اشتغال و رونق اقتصادی نیز خود را نشان داد. بر همین اساس یکی از مهم ترین چارچوب هایی که در وزارت امور خارجه و دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجیما باید مورد توجه قرار گیرد، توجه به دیپلماسی کارآفرین است. این نوع دپلماسی باید حکم یک محورد را در سیاست خارجی ما داشته باشد. البته این موضوع نیاز به بحثی گسترده دارد. به عنوان مثال باید به این سوال اصلی پاسخ داد که ساختارهای موجود در دستگاه دپلماسی وزارت امور خارجه تا چه اندازه ای برای اعمار و تمرکز بر این نوع دیپلماسی آمادگی دارد. واقعیت امر این است که ساختار فعلی دستگاه دیپلماسی، ساختاری چابک نیست. در این خصوص وزارت امور خارجه ما نیاز به اصلاح دارد. باید این اصلاحات صورت گیرد تا در سایه آن، شاهید تحقق دیپلماسی کارآفرین باشیم. در این خصوص سفارتخانه ها و نمایندگی های ما در خارج از کشور باید وارد عمل شده و عملکردی موثر داشته باشند.

پتانسیل های درونی و بیرونی ما باید در راستای تحقق این نوع دیپلماسی فعال شود. اگر بخواهم به صورت خلاصه بگویم، ما در این خصوص نیاز به یک دستگاه بوروکراتیک و چابک داریم.

یکی از مسائلی که دولت یازدهم در طول چهار سال گذشته روی آن تمرکز زیادی کرد، موضوع توافق هسته ای میان ایران و اعضای 1+5 بوده است. همان گونه که مستحضر هستید مذاکرات هسته ای حدود دو سال به طول انجامید و در نهایت توافق هسته ای از حدود دی ماه سال 1394 اجرایی شد. دولت دوازدهم باید در قبال برجام چه اقداماتی صورت دهد؟

-به نکته مهمی اشاره شد. یکی از اصلی ترین موضوعاتی که باید در دستور کار دولت جدید قرار گیرد، نقد مطالبات ما در برجام است. در این خصوص نیز مباحث و مطالبات اقتصادی اولویت و موضوعیت دارد. واقعیت امر این است که به رغم هزینه های زیادی که ما در برجام کردیم، نتوانستیم دستاوردها و فایده های لازم را به دست بیاوریم. از این رو زمان آن است تا ما به چانه زنی وتاکید بر مطالبات خود، حداقل فواید لازم را در این خصوص به دست بیاوریم. فوایدی که بتواند حداقل کفاف هزینه هایی که ما تاکنون در قبال توافق هسته ای و برجام پرداخت کرده ایم را بدهد. در این خصوص لازم است بر سر تحریم های اقتصادی، سوئیفت، فشارهای اقتصادی و شانتاژهایی که ایالات متحده آمریکا درخصوص سرمایه گذاری در ایران صورت می دهد، مطالبه گری هایی جدی از طرف مقابل صورت گیرد. اگر در این خصوص اقداماتی جدی صورت نگیرد، پس از 4 سال نقدهایی جدی بر دستگاه سیاست خارجی ما از سوی مردم وارد خواهد شد.

یکی از موضوعاتی که در جریان مناظره ها و رقابت های انتخابات ریاست جمهوری اخیر مورد توجه قرار گرفت، توان موشکی و دفاعی جمهوری اسلامی ایران بود. به نظر شما در این خصوص دولت باید چه اقدامات صورت دهد؟

-همان گونه که اخیرا در جریان سفر دونالد ترامپ رئیس جمهور ایالات متحده آمریکا شاهد بودیم، واشنگتن صراحتا قصد خود را برای محدود کردن توان موشکی و دفاعی ما اعلام کرده است. بدهی است که در این خصوص دستگاه دیپلماسی و سیاست خارجی ما باید هوشیار باشد وبه دام نیفتد. تجربه برجام نشان داد عقب نشینی در مقابل ایالات متحده آمریکا نه تنها منجر به اصلاح رویکرد این کشور در قبال ایران نمی شود، بلکه آن را در مقابل ما وقیح تر خواهد کرد. از این رو باید از تجربه برجام درس گرفت. هم اکنون هدف مشترک ایالات متحده آمریکا و عربستان سعودی، تحدید توان دفاعی و موشکی ماست. آنها قصد دارند تا تئان ما در این خصوص محدود کنند و سپس به اهداف خود در تقابل با جمهوری اسلامی ایران دست پیدا کنند. این توان رزمی و دفاعی ماست که منجر به ترس دشمنان شده است. اگر ما در مقابل ایالات متحده آمریکا عقب نشینی کنیم، واشنگتن گام به گام مسائل مختلفی را مطرح می کند. من قبلا این موضوع را در قالب برجام 2 و 3و 4 و... مطرح کردم. آنها روی موضوعاتی مانند توان موشکی و دفاعی ایران، حقوق بشر، حمایت از گروه های مقاومت در منطقه و... متمرکز خواهند شد و درصدد امتیازگیری از کشورمان هستند. باید در این خصوص بسیار هوشیار بود. ما باید نقش قدرت آفرین خود در منطقه را درک کرده و به آن ببالیم. متاسفانه در جریان رقابت های انتخاباتی، مباحثی در خصوص اینکه «اگر ما نبودیم جنگ می شد» و... مطرح گردید. این مباحث و متعاقبا طرح آنها به هیچ عنوان صحیح نیست. طرح این مباحث منجر به سوء تفسیر ایالات متحده آمریکا درخصوص کشورمان خواهد شد. هم اکنون شاهد هستیم که ایالات متحده آمریکا سوء تفسیر خود را از انتخابات ریاست جمهوری ایران دارد. بنابراین، باید در مقابل آمریکا بسیار مقتدارانه و آگاهانه عمل کرد.

خوشبختانه هم اکنون دشمنان ما در منطقه از جمله عربستان سعودی دچار شکست و انزوای سیاسی شده اند. ریاض به رغم پترودلارهایی که در اختیار ما دارد، نتوانسته به اهداف خود دست پیدا کند. در چنین شرایطی ما باید به اقتدار خود افتخار کرده و آن را حفظ کنیم. یکی از اصلی ترین وظایف دولت دوازدهم، حفظ این اقتدار است.

از سوی دیگر، ایالات متحده آمریکا هم اکنون سعی در القای این موضوع دارد که اگر مردم به دولت یازدهم دوباره رای داده اند، به دلیل دور شدن سایه جنگ بودهاست! واشنگتن سعی دارد از این گزاره القایی، به عنوان یک برگ برنده در مقابل ما استفاده کند. بنابراین باید مراقب باشیم که گول حربه های واشنگتن را نخوریم.

به تقابل ایالات متحده آمریکا با جمهوری اسلامی ایران اشاره کردید. برخی تصور می کنند این تقابل، منوط به حضور یکی از دو حزب اصلی آمریکا یعنی دموکرات یا جمهوریخواه در راس معادلات سیاسی و اجرایی آمریکاست. به نظر شما این رویکرد تقابلی در آینده دچار چه تحولاتی خواهد شد؟

-آنچه مسلم است اینکه تقابل ایالات متحده آمریکا با گفتمان انقلاب اسلامی، تقابلی ثابت و مستمر است. در سطح کلان، سیاست خارجی هر دو حزب دموکرات و جمهوریخواه یکسان است. براین اساس هر دو حزب دموکرات وجمهوریخواه، با گفتمان انقلب اسلایم ایران وتاثیر عمیق فکری و اندیشه ای این گفتمان در تقابل هستند و این تقابل، در حوزه سیاست خارجی آمریکا به صورت عینی و آشکار متبلور شده است. امکان دارد در موکدات لفظی، سران دو حزب دموکرات یا جمهوریخواه روی مسائل مختلفی متمرکز شوند و حتی در این زمینه مخالفت هایی با یکدیگر داشتهب اشند اما رویکرد کلی آنها در حوزه سیاست خارجی یکسان است. تفاوت برخی تاکتیک ها و اولویت های دو حزب دموکرات و جمهوریخواه نباید ما را در این خصوص به خطا و اشتباه بیندازد. براین اساس دموکرات ها بیشتر روی مسائلی مانند حقوق بشر و خلع سلاح متمرکز می شوند و جمهوریخواهان به صورت سنتی نسبت به مداخله گری در امور کشورهای دیگر و دموکراسی تحمیلی خود به دیگر مناطق دنیا اقدام می کنند. با این حال کلان قضیه میان این دو یکی است. آنها در مسائلی مانند حمایت از رژیم صهیونیستی، تامین امنیت انرژی و بازدارندگی در مقابل ایران با یکدیگر اتفاق نظر و رویکردی مشترک دارند. بنابراین به طول کلی نباید این تصور نادرست را داشت که حضور یا عدم حضور هر یک از سیاستمداران یا احزاب آمریکایی در قدرت، منجر به تعدیل رفتار آنها خواهد شد.

هم اکنون ایالات متحده آمریکا نیز به عنوان اصلی ترین دشمن انقلاب اسلامی ایران دچار بحران های عدیده ای شده است. یکی از این موارد، حضور ترامپ در راس معادلات سیاسی و اجرایی آمریکاست. «دونالد ترامپ» در انتخابات ریاست جمهری هشتم نوامبر توانست با موج سواری بر افکار عومی و مانور روی شکاف ها و کمبودهای موجود در ساختار سیاسی و اقتصادی آمریکا پیروز شود.

شما اشاره کردید که یکی از اصلی ترین وظایف دولت دوازدهم که باید نسبت به ان حساس باشد، نقد کردن برجام و وادار ساختن طرف مقابل نسبت به عمل به تعهدات خود است. در این خصوص بیشتر توضیح دهید.

-همان گونه که قبلا نیز اشاره کردم، تحقق حداقل های حقوق ایرانیان در مذاکرات برجام، پس از میلیاردها دلار هزینه ای که برای بسته شدن مقرهای هسته ای ایران پرداخته شده، از اصلی ترین خواسته های مردم است. در این خصوص لازم است دولت دوازدهم با اقتدار لازم عدم تصویب تحریم های جدید علیه ایران را دنبال کند و مراتب اعتراض شدید جمهوری اسلامی ایران را نسبت به مواردی مانند تصویب تحریم های جدید علیه ایران، ایجاد محدودیت در صدور ویزا برای کسانی که به ایران سفر کرده اند را به اطلاع طرف های مذاکره برساند و مصرانه خواهان اعمال تجدیدنظر در آنها بشود. لازم است این مسئله با اقتدار و به طور جدی مورد تاکید قرار گیرد که ما نسبت به همه تعهدات خود پایبند بوده ایم و به دنبال آن مرتبط دانستن و مرتبط کردن توافقات حقوقی و دیپلماتیک ما به موضوع اقتدار موشکی یا مسائل حقوق بشر و تروریسم کاملا خلاف عرف دیپلماتیک است و در مسیر تنش زدایی و ایجاد حسن تفاهم، موان و چالش های جدی ایجاد می کند که همه مسئولیت آن بر عهده طرف غربی مذاکده است. همان گونه که اشاره کردم، دولت دوازدهم باید در این خصوص مطالبه گر باشد. ملت ایران نیز مطالبه گری دولت دوازدهم بابت برجام را در آینده پیگیری خواهند کرد و نسبت به آن حساس هستند.

در این خصوص (برجام) ما دارای حقوق دیگری نیز هستیم که باید مورد توجه قرار گیرد. یکی از این موارد، اموال بلوکه شده ایرانیان در خارج از کشور است. در راستای تحقق حقوق بین المللی برجام، شهروندان ایرانی خواهان آزاد شدن همه دارایی های بلوکه شده خود هستند. این در حالی است که دارایی های ایران نیز هنوز به طور عمده بلوکه شده هستند. این امری است که براساس حقوق حقه مردم ایران اصلا قابل قبول و قابل توجیه نیست.

براساس توافقات انجام شده همه این دارایی های بلوکه شده باید هرچه سریع تر آزاد شود و در اختیار مردم ایران قرار گیرد. بلوکه ماندن این دارایی ها در حالی است که کشور شدیدا با کمبود سرمایه و نقدینگی مواجه است؛ امری که به طور کامل به شکل خصمانه علیه مردم ایران و منافع این کشور قلمداد می گردد.

در نهایت، موضوع دیگری که باید توسط دولت دوازدهم پیگیری شود، مربوط به سرمایه گذاری خارجی در ایران سات. تاکنون در این خصوص موفقیت چندانی حاصل شده است. در این خصوص لازم است دولت دوازدهم از تمام ظرفیت های دیپلماتیک و اقتصادی و بازرگانی خود بهره ببرد. البته سرمایه گذاری خارجی در کشور باید به گونه ای تعریف و طراحی شود که به سود خدمات و صنایع ملی و داخلی ما باشد. این مضوع باید در ذیل اقتصاد مقاومتی تعریف شود. دولت دوازدهم باید این حقیقت را مد نظر قرار دهد که دل بستن به سرمایه گذاری خارجی صرف بدون تدبیر و تمشیت اقتصادی می تواند شدیدا خطرناک باشد.

منبع: هفته نامه مثلث، شماره 356

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

معامله بیش از 34 تن زیره سبز در بورس کالا

جزئیات اعطای وام قرض‌الحسنه به زنان سرپرست خانوار

ذخیره‌سازی بی‌سابقه کالاهای اساسی کشور

کاهش ۳۰درصدی قیمت انواع میوه در بازار

تامین مالی ۳۰۰ میلیارد تومانی ایران خودرو از طریق بازار سرمایه

عدم واریز یارانه برخی افراد کار بانک‌ها بود

واگذاری ۴ هزار واحد مسکن مهر از فردا

پرداخت پاداش بازنشستگان با فروش اموال مازاد دولت

طلا و سکه ثابت ماند

بورس قله 250 هزار واحد را پس گرفت

برای اولین بار در ایران شرکت داتیس موفق به تولید فرهای 78 لیتری شد

ختم رسیدگی به پرونده نجفی؛ حکم در مهلت قانونی صادر می‌شود

عطوان: ترامپ اگر راست می‌گوید لاشه پهپاد ایرانی را نشان دهد

راز دکمه‌های پیدا شده در صحنه قتل میترا استاد کشف شد

صوتی ماندگار و شنیده نشده از شهید همت

همه چیز درباره نیروهای ویژه‌ای که نفتکش انگلیسی را توقیف کردند

زمان صدور حکم نجفی اعلام شد

صحبت‌های سردار سلیمانی در مورد گام دوم انقلاب

فرمانده نیروی دریایی سپاه با سردار سلیمانی دیدار کرد

واکنش راشاتودی به نصب پرچم ایران روی عرشه کشتی انگلیس

دیدار نماینده پاپ فرانسیس با بشار اسد

ترامپ بار دیگر شهردار لندن را مسخره کرد

انفجار مهیب در سومالی

تشکر ویژه رئیس شورای نظامی سودان از پادشاه عربستان

ترکیه، آمریکا را علنا تهدید کرد

زندانی شدن یک شاهزاده دیگر؛ در امارات چه می‌گذرد؟

یورش نظامیان صهیونیست به شهرک العیساویه در قدس اشغالی

آلوده‌ترین مکان‌ها به تشعشعات رادیواکتیو در کره خاکی

چه کسی جانشین آمانو می‌شود؟

وقتی نتانیاهو در تنگنا قرار می گیرد

شرایط دریافت «حق ازدواج» تامین اجتماعی

لذت‌ها و سختی‌های کار خانم راننده در اسنپ

عمامه به‌سرهایی که نگذاشتند امر به معروف فراموش شود

حکم نجفی کی صادر می شود؟

آماری امیدوارکننده از بازگشت صدها نخبه به ایران

باقی مانده گلوله‌های شلیک شده به سمت میترا استاد

علی دایی به دادگاه رفت

واکنش حسینی به ادعای تشکیل کلاس‌درس در آشپزخانه و زیرزمین

آخرین وضعیت جوی در جاده‌های کشور

شروط عجیب مدارس دولتی برای ثبت‌نام؛ کولر یا دستگاه فتوکپی مدرسه را بخرید!