رصد

کد خبر: ۱۲۴۵۵۳
تاریخ انتشار: ۱۳ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۵:۰۰

معیار ما برای تعیین درستی یا نادرستی یک کنش سیاسی چیست؟ آیا نتیجه بخش بودن معیار مناسبی برای سنجش میزان درستی آن تصمیم است؟ و در نقطه مقابل نتیجه ندادن به معنای نادرستی یک تصمیم سیاسی است؟ این مسئله یکی از مهم ترین موضوعاتی است که باید در مورد آن گفت و گو کرد تا به تفاهم رسید. تا هنگامی که نتوانیم به این تفاهم برسیم، به طور قطع داوری های ما درباره سیاست و کنش سیاسی افراد و گروه ها متضاد و غیرقابل جمع خواهد شد. برای این منظور ابتدا باید ذات یک کنش سیاسی را تعیین کنیم. کنشی که معطوف به قدرت است، کدام ویژگی مشخصه اصی آن است؟ یکی از جامعه شناسان آمریکایی هنگای که به تحلیل جامعه صنعتی می پردازد، سه حوزه متفاوت این جامعه را از یکدیگر متمایز می کند؛ سه حوره ای که هر کدام از اصل محوری خاص خود پیروی می کنند. اول حوزه فنی- اقتصادی است که بر مبنای خردگرایی کارکردی است و این خردگرایی در ذیل نوعی بوروکراسی و سلسله مراتب عمل می کند. این بوروکراسی به تخصص و تفکیک کارکردها و به ضرورت نظم و ترتیب دادن به اعمال و اقدامات علاقه مند است. معیارهای اصلی ان موثر بودن و کارایی و مفید بودن و محصول دهی است. در این چارچوب مدیریت خصیصه ای فن سالارانه دارد. حوزه دیگر حوزه فرهنگی است که شامل تمام زمینه های اشکال نمادین می شود که شامل هنر، ادبیات، دین و آنچه که بیانگر نحوه تفکر انسان به شکلی تصوری وتخیلی است، می شود. در این حوزه تخصص گرایی نفی وتاکیر بر شکوفایی «من» می شود. حوزه سوم حوزه حکومتی یا همان سیاسی است. این حوزه در جامه دموکراتیک توسط اندیشه برابری راهبری می شود. برابری در مقابل قانون، برابری در حقوق مدنی و برابری فرصت های اجتماعی. اگر ساختار حوزه فنی اقتصادی از بوروکراسی و سلسله مراتب شکل گرفته و حوزه فرهنگی از فردیت و شکوفایی فردی، ساختار حوزه سیاسی بر محور حضور و مشارکت قرار دارد. کار سیاسی بدون جلب مشارکت فاقد معنای دقیق است. معیار سنجش و داوری نسبت به یک کار یا یک تصمیم سیاسی؛ کیفیت و میزان مشارکت افراد ذی نفع در آن رفتار یا تصمیم و در موقعیت برابر و دموکراتیک است. معیار سنجش اعتبار و درستی یک تصمیم سیاسی را حتی از نتیجه بخشی آن نمی سنجند؛ زیرا نتیجه بخشی در سیاست می تواند در کوتاه مدت یا میان مدت و بلندمدت متفاوت باشد. بنابراین معیار اصلی برای سنجش یک تصمیم و اقدام سیاسی چگونگی و کیفیت مشارکت افراد ذی نفع در اتخاذ آن تصمیم یا انجام آن کنش است. با معیار حوزه فنی- اقتصادی نمی توان تصمیم و کنش سیاسی را راهبری کرد. با این مقدمه باید گفت که تصمیم اصلاح طلبان درباره لیست 21 نفری شورای شهر یک تصمیم نادرست (به صورت نسبی) بود، حتی اگر به دلیل ترس از پیروزی رقیب، بسیاری از آن حمایت کردند (از جمله خودم) و چه به لحاظ مایه گذاشتن غیرموجه از آقای خاتمی یا به دلیل تحت الشعاع قرار گرفتن نسبت به انتخابات ریاست جمهوری، همه و همه دست به دست هم دادند تااین لیست وتصمیم اتخاذ شده درباره آن مسکوت بماند و صدای کسی درنیاید. اولین نکته ای که باید بگویم این است که مسئله من در ارزیابی این لیست ربطی به بود یا نبود برخی افراد نمی شود، که البته این مسئله هم مهم است؛ بلکه مشکل اصلی آنجاست که این لیست در فضایی غیرشفاف و به صورت چراغ خاموش تهیه شده است و نکته مهم تر این که هدف آن پیروزی در انتخابات بوده و نه جلب مشارکت و رضایت کنشگران؛ و در پی این دو مسئله، نوعی انحصارطلبی و بی توجهی به دیگران موج می زند. از این رو این تصمیم فاقد معیار و مشخصه یک کنش و تصمیم سیاسی درست و متناسب با جامعه امروز نگرش اصلاح طلبانه است. علت رای آوری ان نیز صرفا ناشی از شرایط ویژه ای است که در بالا اشاره کردم واز آنجا که هدف اصلی آن معطوف به پیروزی بوده و از رانت موقعیتی (موارد پیش گفته) برخوردار بوده، به طور قطع در میان مدت به ضرر اصلاحات خواهد شد. آنچه که در پی این تصمیم از کف اصلاحات رفته است خیلی بیشتر از چیزی است که به دست خواهد آورد. آنچه که از دست داده نقد است، آنچه که به دست خواهد آورد، نسیه است. این اشتباه را اصولگرایان در همین انتخابات ریاست جمهوری کردند، ولی در شرایطی قرار گرفتند که اشتباهشان برجسته و با شکست همراه شد. این اشتباه در سال های گذشته نیز دیده می شود. هر مقطعی که اصلاح طلبان اسب خود را فقط برای پیروزی زین کردند و دیگر به هیچ ندای منتقدی گوش ندادند و مشارکت واقعی را مخل برنامه پیروزی بخش خود دیدند، با سر به زمین خوردند. فرق این لیست با انتخابات سال 84، فقط در نتیجه آن است در حالی که در بنیان ماجرا تغییری نداشت. رسیدن به وحدت در سیاست معنایی نادرست پیدا کرده است. اشتباهی که اصولگرایان در سال 94 و 96 مرتکب شدند و وحد را صوری تعریف کردند، در حالی که وحدت باید در واقعیت اجتماعی باشد و نه در لیست. این که 700 لیتر هوا در بادکنکی با گنجایش 20 لیتر ذخیره کنیم ممکن است ولی این بادکنک در هر لحظ آماده انفجار خواهد بود. فشار داخل آن به حداکثر می رسد. می توان دیگران را دور زد و با تخریب و توهین و روش های غیردموکراتیک آنان را وادار به سکوت و تحمل این فشار کرد و یک لیست را بست و منتشر کرد، ولی این را نمی توان وحدت نامید. آنانی که در انتخابات شورای شهر دوم در سال 81 دچار تشتت شدند و آن اشتباه را رقم زدند، اکنون همان افراد که آن زمان ویک روز پیش از انتخابات شورای دوم، فراد «فردا روز وزن کشی است» را سر دادند، امروز پرچمدار وحدت صوری به هر قیمتی شده اند و همه را با عنوان وحدت شکن تخطئه می کنند و خوشحال هستند که در این کار موفق شده اند. ولی این نگاه ساده لوحانه ای است. شورای یکدست یا مجلس یکدست و هر نهاد یکدست نیست که می تواند به جامعه خدمت کند؛ پایه سیاست مشارکت است. یکدستی مخل مشارکت است. کاری که شورای اصلاح طلبان کرد و سه هفته پایانی را به صورت چراغ خاموش و غیرشفاف جلو رفت و به یک باره یک لیست را جلوی جامعه گذاشت و به قول مرحوم توفیق مصداق «آش کشک خاله» شد که چه بخوری و چه نخروی پایت حساب می شود. این رفتار زشت بر جبین همه تصمیم گیرندگانش ثبت و ضبط خواهد ش. به ویژه وقتی که برخی از استدلال ها را درباره بود یا نبود یک یا چند نفر می شنویم بیش از همیشه غصه می خوریم که چرا مرز میان انحصارطلبی گروهی و اصلاح طلبی واقعی مخدوش می شود؟

مسئله این نیست که همه اعضای شورا یکدست از یک گروه شوند و یک تعهدنامه محضری هم بدهند که چنین کنند و چنان نکنند! این خجالت آور است که فردیت افراد را پیش پای یک ذهنیت موهوم تشکیلاتی که معلوم نیست از کجا تصمیم می گیرد قربانی کنند. اتفاقا در نوبت پیش نیز همین پدرخوانده های بیرون شورا بودند که آقای محسن هاشمی را برخلاف عقاید اعضای اصلاح طلب شورا به عنوان نامزد شهرداری به شورا غالب کردند و نتیجه اش وحدت اصولگرایان متفرق و سپس شهردار شدن قالیباف شد. همان ها اکنون نیز می خواهند افرادی فاقد فردیت وارد شورا شوند. این که فلانی چپ است یا چنین و چنان است و برچسب های عجیب و غریب به دیگران زدن نتیجه ای جز افتادن موریانه به تنه دسخت اصلاحات ندارد و خرج کردن از آقای خاتمی نیز دلیل ناتوانی آنان در اتخاذ تصمیم درست بود. این یادداشت در همین جا تمام می شود ولی چون ممکن است عده ای بگویند، پس پیشنهاد عملی چه بود، پیشنهادی که در ادامه خواهد آمد گفته شد، ولی ظاهرا انحصارطلبی و پنهان شدن پشت وحدت لیست، مهمتر از مسئله مشارکت بود. آنان می توانستند یک لیست 15 یا 16 نفری بدهند و برای 5 یا 6 گروه که زیرمجموعه آنان باشند، این حق را قائل شوند که به جز آن تعداد بقیه افراد را خودشان اضافه کنند. آنان هم احساس مشارکت می کردند و هم در انتخابات فعال می شدند و نوعی رقابت درون گروهی هم به وجود می آمد. شاید گفته شود که این کار موجب بالا آمدن تعدادی از افراد جناح مقابل می شد؛ هیچ اشکالی نداشت، این که مجلس نیست، که تمام 30 نفر از اصلاح طلبان باشند ولی در مجلس ده ها نفر از جناح مقابل هم حضور دارند. حضور چند نفر از جناح مقابل در شورا نه تنها بد نبود که خوب هم بود. به علاوه حتی اگر این کار ضرر داشته باشد، که نداشت، در هر حال از زیان های این نحوه سیاست ورزی بیشتر است و به عوارض ناشی از آن توجهی نشده است. منافع کوچک و کوتاه مدت را فدای منافع بزرگ و میان مدت کردن بخردانه نیست.

منبع: هفته نامه صدا، شماره 115

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

تغییر در شیوه تعیین نرخ سود بانکی

پُرمصرف‌ها منتظر کنتور هوشمند باشند

افزایش 18 دلاری قیمت طلا در بازار جهانی

نامه مهم جمعی از سهامداران بازار پایه به سازمان بورس

قول معاون خصوصی‌سازی برای پرداخت مطالبات کارگران هپکو

امکان تولید ۴۰ درصد نوشت افزار مورد نیاز در داخل کشور وجود دارد

تولید برنج امسال از مرز ۲.۶ میلیون تن گذشت

معافیت 25 درصدی بیش از ۴۰۰ کالای چینی

مقاومت بی‌فایده برای کاهش قیمت مسکن نوساز

عدم تاثیر تحریم جدید بانک مرکزی بر واردات غذا و دارو

فرماندهان ارشدی که در مراسم رژه تهران حاضر شدند

چرندگویی دوباره عادل‌الجبیر علیه ایران

آیا ظریف فقط با پرسپولیسی‌ها در وزارت خارجه کار می‌کند؟

ادعای جسورانه مجری مشهور عرب درباره حمله به عربستان

امام خمینی(ره): حفظ پیروزی، دشوار‌تر از پیروزی است

حضور روحانی در سازمان ملل با ابتکار صلح هرمز؛ رئیس‌جمهور: حاضریم از خطاهای همسایگان‌مان بگذریم

پیام رئیس‌مجلس به آمریکا، غرب و سران کشورهای اسلامی

هشدار فرمانده نیروی دریایی ارتش به دشمن

بازخوانی حادثه تلخ ٣۱ شهریور اهواز از زبان شاهدان عینی

خوش و بش رئیس جمهور با فرماندهان ارشد نیروهای مسلح

وقتی هندی‌ها با چوب به جان هم می‌افتند!

اولین واکنش ریاض به "طرح صلح" انصارالله یمن

تصاویری دیدنی از مانور هواپیما‌های جنگنده

فیلمی از لحظه ورود یک خودرو به داخل مجتمع تجاری در شیکاگو

هشدار شدیداللحن انصارالله به عربستان

حمله یک خودرو به مسجدی در فرانسه

واشنگتن‌پست: جان سربازان آمریکایی نباید به‌خاطر «بن‌سلمان» به خطر بیفتد

نانسی پلوسی به پر و پای ترامپ پیچید!

تهدید اروپا توسط ترامپ با داعش!

الحوثی: حملات آتی یمن دردناک‌تر خواهد بود

آخرین وضعیت ترافیکی کشور

زنگ شکوفه‌ها در مدارس کشور طنین انداز شد

موتورسوارانی که فروشگاه را آتش زدند!

حرف‌های دختر 15ساله ای که در خودکشی ناکام ماند

جنایت خونین در عشق یک طرفه به دخترهمسایه

رویاهای بر باد رفته یک زندانی قدیمی

۲۰ کشور خطرناک جهان در سال ۲۰۱۹ را بشناسید!

زمان واریز مابقی پاداش فرهنگیان بازنشسته

آغاز حمایت وزارت بهداشت از ۲ بیماری نادر

زمان بازگشایی مدارس در کشورهای مختلف جهان