رصد

کد خبر: ۱۲۴۸۷۲
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار: ۲۸ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۲:۰۸
متأسفانه لایحه قانون مبارزه با تروریسم از دهه هشتاد در مجمع تشخیص بدون اقدام باقی مانده است.

سید محمد مهدی غمامی/ از سال ۱۳۵۷ سازمان‌ها و گروه‌های مختلف شبه نظامی یا نهادهای اطلاعاتی خارجی در ایران با خط مشی تروریستی ارعاب به فعالیت پرداختند که حاصل عملکرد آنان طی سه دهه به بیش از ۱۷۰۰۰ شهید و چند هزار مجروح بوده است. برخی از معروف‌ترین سازمان‌های تروریستی در ایران شامل سازمان مجاهدین خلق، حزب دموکرات کردستان، کومله، گروه فرقان، جندالله و جیش العدل هستند. برخی ترورها نیز توسط سازمان‌های اطلاعاتی کشورهای خارجی از جمله اسرائیل و آمریکا علیه نخبگان و دانشگاهیان صورت گرفت. ایران همچنین معتقد است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با در اختیار قرار دادن اطلاعات محرمانه دانشمندان هسته‌ای ایران در ترورها همکاری داشته است. همچنین برخی سازمان‌های تروریستی غیرایرانی چون سازمان‌های سلفی در پاکستان و عربستان در ترور برخی از مردم در استان‌های مرزی دست داشته‌اند. در چنین وضعیتی سؤال این است که چرا نظام تقنینی ایران هم که خود سوژه یکی از عملیات‌های تروریستی بسیار خطرناک در هفدهم خردادماه قرار گرفته، به تدوین و تصویب قانونی جامع برای مبارزه با تروریسم داخلی و خارجی اقدام نکرده است. به هر حال تجربه جهانی هم که واکنشی به تهدیدهای تروریستی در بسیاری از کشورهای جهان است، به کنوانسیون‌های بین المللی متعددی از جمله کنوانسیون توکیو 1963، لاهه 1970 و ... در مجموع 16 کنوانسیون انجامیده است. هر کشور نیز در قالب قانون ملی مبارزه با تروریسم (Anti-terrorist legislation) به قانونگذاری اقدام کرده است.

با سابقه ترین کشور، فرانسه با وضع مجموعه قوانین «قوانین تبهکاران تروریستی» (lois scélérates) از 11 دسامبر 1893 نسبت به مجازات کردن افرادی است که به ترور، بمب‌گذاری، تشویق و تبلیغ تروریسم اقدام می‌کنند. بعد از حادثه یازده سپتامبر 2001 موج قانونگذاری مبارزه با تروریسم به ویژه برخورد سریع و فوری با مظنونین و مبلغان و تأمین کنندگان مالی تروریسم شدت یافت و در مجموع کمتر کشوری است که تا قبل از 2010 قانون مبارزه با تروریسم نداشته باشد. این قوانین که عمدتاً قوانین افتراقی هستند یعنی آیین دادرسی و مجازات‌های متفاوتی را نسبت به هر گونه خشونت و قتل و ضرب و جرح عادی در نظر می‌گیرند مفصل بوده و ضمن ارائه تعریفی دقیق از چیستی تروریسم، امکان بازداشت و برخورد با افراد مظنون به عملیات تروریستی اعم از مباشران و معاونان به ویژه کسانی را که روحیه تروریستی و تکفیری را ترویج می‌کنند، با اختیارات موسع نیروهای امنیتی فراهم می‌کنند. در واقع قرار نیست که اگر ادله لازم بر تروریست بودن فرد یا گروهی وجود دارد، بصرف عدم تکمیل اطلاعات محکمه پسند یا عدم امکان برخورد قبل از انجام عمل مجرمانه تروریستی با افرادی که نسبت به آنها اشراف اطلاعاتی لازم وجود دارد، برخورد فوری و قاطع نشود.

متأسفانه لایحه قانون مبارزه با تروریسم از دهه هشتاد در مجمع تشخیص بدون اقدام باقی مانده است. البته ضرورت قانونگذاری در این مورد و همکاری برای تصویب و لازم الاجرا کردن این قانون بر اساس اصول نظم عمومی (public order) هم ظاهراً برای مجموعه قانونگذار ایران مشخص نشده و آنها تصور می‌کنند که تروریسم یا قتل و ضرب و جرح است یا سوءقصد یا محاربه. با این استدلال، تمامی این سه شق در قانون مجازات توسط حدود یا تعزیرات مجازات شده است. در مراجعه به قانون مجازات فعلی در ماده 515 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی(مصوب 1375)، سوءقصد به جان رهبر و هریک از رؤسای قوای سه گانه و مراجع بزرگ تقلید، چنانچه محارب نباشد، دارای 3 تا 10 سال حبس دانسته شده است. همچنین بر اساس ماده 516 همان قانون نیز، «هرکس به جان رییس کشور خارجی یا نماینده سیاسی آن در قلمرو ایران سوءقصد نماید به مجازات مذکور در ماده (515) محکوم می‌شود.» البته در تبصره ماده 516 به این نکته اشاره شده است که اگر «سوءقصد منتهی به قتل یا جرح یا ضرب شود علاوه بر مجازات مزبور به قصاص یا دیه مطابق ضوابط و مقررات مربوط محکوم خواهد شد.» در واقع قانونگذار، جرم سوءقصد به مقامات داخلی یا خارجی را به صورت یک جرم مشخص، تعیین کرده و در صورتی که این سوءقصد منجر به قتل یا ضرب و جرح شود، برای آن قصاص و دیه هم در نظر گرفته است. نکته جالبی که در این خصوص وجود دارد این است که سوءقصد به سایر مقامات و شخصیت‌های سیاسی، اگر منجر به قتل یا ضرب و جرح نشود، فاقد وصف کیفری بوده و شاید تنها بتوان به عنوان اقدام علیه امنیت ملی یا برهم زدن نظم عمومی، عامل ترور را مجازات کرد.

البته نکته مهمی که در خصوص جرم‌انگاری ترور در قوانین جزایی ایران وجود دارد این است که همانطور که در ماده 515 قانون مجازات اسلامی به آن اشاره شده، سوءقصد یا ترور مقامات ممکن است به عنوان جرم محاربه قابل تعقیب و مجازات باشد. کما اینکه «آشکار کردن سلاح به قصد ترساندن مردم» به تنهایی شامل جرم محاربه بوده و می‌تواند حد محاربه را برای عامل ترور به همراه داشته باشد. فارغ از اینکه ترور به نتیجه برسد یا نرسد.

البته در سال ۹۴ قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم به تصویب رسید و در آن تعریفی قابل انتقاد ارائه شده ولی جای بسی تعجب است که چگونه واکنش کیفری علیه تروریسم بطور دقیق در نظام قانونی ما مورد توجه قرار نگرفته و قانونگذار یکباره سراغ مبارزه با تأمین مالی تروریسم رفته است؟ به هر حال نمی‌توان در تلاش و رشادت نهادهای امنیتی تردید کرد ولی می‌توان گفت که چرا قانونگذار ابزارهای لازم برای پیشگیری و برخورد مؤثر را در اختیار این نهادها نمی‌گذارد و البته الزامات فقهی این رویکرد تقنینی نیز بر اساس قاعده فقهی حفظ نظام که حفظ کل جامعه را از هرگونه اختلال مصون دانسته و از اوجب واجبات می‌داند، فراهم کرده است.

نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۶/۰۳/۳۰
0
0
سلام
چرا نویسنده این مطلب که دکتر غمامی است ذکر نکردید؟؟؟؟؟
امانت دار باشید...در شأن روزنامه شما نیست
نام:
ایمیل:
* نظر:
رصد چهره‌ها

محمدرضا باهنر: بعضی از دوستان اصلاح‌طلب ما ۳۰ سال است که آرزو دارند، ما شکست بخوریم

محمدرضا باهنر: بعضی از دوستان اصلاح‌طلب ما ۳۰ سال است که آرزو دارند، ما شکست بخوریم
مساله شکست را که شما دائم تکرار می‌کنید حرف درستی نیست، بعضی از دوستان اصلاح‌طلب ما ۳۰ سال است که آرزو دارند، ما شکست بخوریم...

مصطفی معین: اهانت به رییس‌جمهور توهین به مردم و خیانت به آرای آنها است

مصطفی معین: اهانت به رییس‌جمهور توهین به مردم و خیانت به آرای آنها است
اهانت به او توهین به همه مردم و خیانت به آرایشان است. به راستی دادستان قاضی القضات و مسئولان اطلاعات و امنیت کجا هستند؟!...
رصد تحلیل‌ها
آخرین خبر

شرايط پرداخت تسهيلات ۳۰۰ ميليوني به کسبه پلاسکو اعلام شد

کاهش نرخ مرغ پس از ماه مبارک رمضان

جزئيات جديدترين گزارش مرکز آمار ايران از تغييرات نرخ تورم

چرا امضاي قرارداد بين ايران و توتال به تعويق افتاد؟

براي اشتغالزايي حداقل چقدر سرمايه نياز است؟

خريد ٤.٦ ميليون تن گندم تاکنون

افزايش ۷،۶ درصدي قيمت در پايتخت

تکذيب هندوانه‌هاي مرجوعي از عمان

وام مسکن ۱۲۰ ميليوني بدون سپرده ابلاغ شد

آغاز تعيين تکليف سپرده‌هاي تا ۵۰۰ ميليون ريال تعاوني فرشتگان

بازخواني بيانات رهبر انقلاب درباره نقش مردم در حکومت

سخنگوي وزارت کشور: راهبردي ترين امر در اين دوره از انتخابات، رعايت مُر قانون بود

قدرداني بسيج دانشگاه امام صادق(ع) از آيت‌الله مکارم شيرازي

ويدئو/ تصاويري از تروريست‌ها که براي اولين بار منتشر مي‌شود

روحاني: در کميسيون هاي مجلس که خانم‌ها در آن عضو هستند معنويت بيشتر است

ويدئو/ خاک بر سر من اگر...

ضيافت افطار روحاني براي فعالان حوزه زنان

عارف به عيادت آيت‌الله مظاهري رفت

اصابت يکي از موشک‌هاي سپاه به پمپ بنزين سيار داعش

مقيمي: مسائل امنيت داخلي به عهده وزارت کشور است

انفجار مهيب در سوريه ده ها کشته و زخمي بر جا گذاشت

حمله راکتي رژيم صهيونيستي به سوريه

کشورهايي که فردا را عيد فطر اعلام کردند

گزينه فوتبالي ترامپ براي پست سفيري انگليس

آتش‌سوزي در شرق لندن

واگذاري قطعي جزاير «تيران و صنافير» به عربستان

سايت پارلمان انگليس هک شد

تمايل مردم کره‌ جنوبي براي گفت وگو با کره شمالي

مقام اماراتي: راه خود را از قطر جدا مي کنيم

شمارش معکوس آزادسازي کامل موصل

هلال ماه شوال رويت نشد

قتل خواهر زن سابق در يک اقدام جنون آميز

ولايتي: هيچ واحدي در دانشگاه تعطيل نمي‌شود

اعزام دانشجويان مشمول به عتبات بدون وثيقه

جزئيات جنايات خرچنگ‌هاي سياه شيطان‌صفت

رمزگشايي از جسدي که توسط حيوانات خورده شده بود

٣ نفر کشته، نتيجه يک لحظه غفلت راننده پژو

جزئيات نحوه دريافت کارت ورود به جلسه کنکور 96

جوانان بيکار به اين مرکز مراجعه کنند!

درآمد سال گذشته کميته امداد از پرداخت فطريه و کفاره