رصد

کد خبر: ۱۲۴۸۷۲
تعداد نظرات: ۱ نظر
تاریخ انتشار: ۲۸ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۲:۰۸
متأسفانه لایحه قانون مبارزه با تروریسم از دهه هشتاد در مجمع تشخیص بدون اقدام باقی مانده است.

سید محمد مهدی غمامی/ از سال ۱۳۵۷ سازمان‌ها و گروه‌های مختلف شبه نظامی یا نهادهای اطلاعاتی خارجی در ایران با خط مشی تروریستی ارعاب به فعالیت پرداختند که حاصل عملکرد آنان طی سه دهه به بیش از ۱۷۰۰۰ شهید و چند هزار مجروح بوده است. برخی از معروف‌ترین سازمان‌های تروریستی در ایران شامل سازمان مجاهدین خلق، حزب دموکرات کردستان، کومله، گروه فرقان، جندالله و جیش العدل هستند. برخی ترورها نیز توسط سازمان‌های اطلاعاتی کشورهای خارجی از جمله اسرائیل و آمریکا علیه نخبگان و دانشگاهیان صورت گرفت. ایران همچنین معتقد است که آژانس بین‌المللی انرژی اتمی با در اختیار قرار دادن اطلاعات محرمانه دانشمندان هسته‌ای ایران در ترورها همکاری داشته است. همچنین برخی سازمان‌های تروریستی غیرایرانی چون سازمان‌های سلفی در پاکستان و عربستان در ترور برخی از مردم در استان‌های مرزی دست داشته‌اند. در چنین وضعیتی سؤال این است که چرا نظام تقنینی ایران هم که خود سوژه یکی از عملیات‌های تروریستی بسیار خطرناک در هفدهم خردادماه قرار گرفته، به تدوین و تصویب قانونی جامع برای مبارزه با تروریسم داخلی و خارجی اقدام نکرده است. به هر حال تجربه جهانی هم که واکنشی به تهدیدهای تروریستی در بسیاری از کشورهای جهان است، به کنوانسیون‌های بین المللی متعددی از جمله کنوانسیون توکیو 1963، لاهه 1970 و ... در مجموع 16 کنوانسیون انجامیده است. هر کشور نیز در قالب قانون ملی مبارزه با تروریسم (Anti-terrorist legislation) به قانونگذاری اقدام کرده است.

با سابقه ترین کشور، فرانسه با وضع مجموعه قوانین «قوانین تبهکاران تروریستی» (lois scélérates) از 11 دسامبر 1893 نسبت به مجازات کردن افرادی است که به ترور، بمب‌گذاری، تشویق و تبلیغ تروریسم اقدام می‌کنند. بعد از حادثه یازده سپتامبر 2001 موج قانونگذاری مبارزه با تروریسم به ویژه برخورد سریع و فوری با مظنونین و مبلغان و تأمین کنندگان مالی تروریسم شدت یافت و در مجموع کمتر کشوری است که تا قبل از 2010 قانون مبارزه با تروریسم نداشته باشد. این قوانین که عمدتاً قوانین افتراقی هستند یعنی آیین دادرسی و مجازات‌های متفاوتی را نسبت به هر گونه خشونت و قتل و ضرب و جرح عادی در نظر می‌گیرند مفصل بوده و ضمن ارائه تعریفی دقیق از چیستی تروریسم، امکان بازداشت و برخورد با افراد مظنون به عملیات تروریستی اعم از مباشران و معاونان به ویژه کسانی را که روحیه تروریستی و تکفیری را ترویج می‌کنند، با اختیارات موسع نیروهای امنیتی فراهم می‌کنند. در واقع قرار نیست که اگر ادله لازم بر تروریست بودن فرد یا گروهی وجود دارد، بصرف عدم تکمیل اطلاعات محکمه پسند یا عدم امکان برخورد قبل از انجام عمل مجرمانه تروریستی با افرادی که نسبت به آنها اشراف اطلاعاتی لازم وجود دارد، برخورد فوری و قاطع نشود.

متأسفانه لایحه قانون مبارزه با تروریسم از دهه هشتاد در مجمع تشخیص بدون اقدام باقی مانده است. البته ضرورت قانونگذاری در این مورد و همکاری برای تصویب و لازم الاجرا کردن این قانون بر اساس اصول نظم عمومی (public order) هم ظاهراً برای مجموعه قانونگذار ایران مشخص نشده و آنها تصور می‌کنند که تروریسم یا قتل و ضرب و جرح است یا سوءقصد یا محاربه. با این استدلال، تمامی این سه شق در قانون مجازات توسط حدود یا تعزیرات مجازات شده است. در مراجعه به قانون مجازات فعلی در ماده 515 بخش تعزیرات قانون مجازات اسلامی(مصوب 1375)، سوءقصد به جان رهبر و هریک از رؤسای قوای سه گانه و مراجع بزرگ تقلید، چنانچه محارب نباشد، دارای 3 تا 10 سال حبس دانسته شده است. همچنین بر اساس ماده 516 همان قانون نیز، «هرکس به جان رییس کشور خارجی یا نماینده سیاسی آن در قلمرو ایران سوءقصد نماید به مجازات مذکور در ماده (515) محکوم می‌شود.» البته در تبصره ماده 516 به این نکته اشاره شده است که اگر «سوءقصد منتهی به قتل یا جرح یا ضرب شود علاوه بر مجازات مزبور به قصاص یا دیه مطابق ضوابط و مقررات مربوط محکوم خواهد شد.» در واقع قانونگذار، جرم سوءقصد به مقامات داخلی یا خارجی را به صورت یک جرم مشخص، تعیین کرده و در صورتی که این سوءقصد منجر به قتل یا ضرب و جرح شود، برای آن قصاص و دیه هم در نظر گرفته است. نکته جالبی که در این خصوص وجود دارد این است که سوءقصد به سایر مقامات و شخصیت‌های سیاسی، اگر منجر به قتل یا ضرب و جرح نشود، فاقد وصف کیفری بوده و شاید تنها بتوان به عنوان اقدام علیه امنیت ملی یا برهم زدن نظم عمومی، عامل ترور را مجازات کرد.

البته نکته مهمی که در خصوص جرم‌انگاری ترور در قوانین جزایی ایران وجود دارد این است که همانطور که در ماده 515 قانون مجازات اسلامی به آن اشاره شده، سوءقصد یا ترور مقامات ممکن است به عنوان جرم محاربه قابل تعقیب و مجازات باشد. کما اینکه «آشکار کردن سلاح به قصد ترساندن مردم» به تنهایی شامل جرم محاربه بوده و می‌تواند حد محاربه را برای عامل ترور به همراه داشته باشد. فارغ از اینکه ترور به نتیجه برسد یا نرسد.

البته در سال ۹۴ قانون مبارزه با تأمین مالی تروریسم به تصویب رسید و در آن تعریفی قابل انتقاد ارائه شده ولی جای بسی تعجب است که چگونه واکنش کیفری علیه تروریسم بطور دقیق در نظام قانونی ما مورد توجه قرار نگرفته و قانونگذار یکباره سراغ مبارزه با تأمین مالی تروریسم رفته است؟ به هر حال نمی‌توان در تلاش و رشادت نهادهای امنیتی تردید کرد ولی می‌توان گفت که چرا قانونگذار ابزارهای لازم برای پیشگیری و برخورد مؤثر را در اختیار این نهادها نمی‌گذارد و البته الزامات فقهی این رویکرد تقنینی نیز بر اساس قاعده فقهی حفظ نظام که حفظ کل جامعه را از هرگونه اختلال مصون دانسته و از اوجب واجبات می‌داند، فراهم کرده است.

نظرات بینندگان
انتشار یافته: ۱
در انتظار بررسی: ۰
غیر قابل انتشار: ۰
ناشناس
|
Iran, Islamic Republic of
|
۱۲:۰۴ - ۱۳۹۶/۰۳/۳۰
0
0
سلام
چرا نویسنده این مطلب که دکتر غمامی است ذکر نکردید؟؟؟؟؟
امانت دار باشید...در شأن روزنامه شما نیست
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

آیت‌الله مکارم شیرازی: دولت در زمینه افزایش قیمت ارز پاسخگو باشد

قیمت طلا به کمترین میزان 100 روز گذشته کاهش یافت

فاصله 17 برابری دهک بالا و پائین جامعه!

وزیر نیرو: امسال خشک‌ترین سال ایران در نیم قرن اخیر است

حاجی‌بابایی: بانک‌ها دلالی می‌کنند

۳ عامل افزایش قیمت جهانی نفت

رشد ۲۹درصدی قیمت مسکن در فروردین

پای هواپیماهای روس سرانجام به ایران باز شد

اشتغال ۷۲۰ هزار کار اولی در سال گذشته

واکنش مجلس به میزان افزایش ضریب حقوق کارکنان دولت

بازداشت یک زن آمریکایی به اتهام مشارکت در انتقال قطعات هواپیما به ایران

محسن رضایی: در صورت خروج آمریکا از توافق هسته‌ای، ایران از معاهده «ان.پی.تی» خارج خواهد شد

سردار سلامی: سال‌هاست در جنگ تمام عیار با همه شیاطین عالم به سر می‌بریم

نماینده ایران در سازمان ملل: کشورهای هسته‌ای به تعهدات خود پایبند نیستند

اتهام‌زنی هیلی به ایران برای توجیه کشتار غیرنظامیان توسط صهیونیست‌ها

توضیحات فرماندار ویژه ری در پی کشف مومیایی جنجالی

وزیر دفاع آمریکا: ترامپ هنوز تصمیمی برای خروج از برجام نگرفته است

سی ان ان: ترامپ و مکرون برای پیمانی جدید با ایران توافق کرده اند

نوبخت: دشمن پذیرفته ایران درخت تنومندی شده است

شوی تبلیغاتی جدید نماینده رژیم صهیونیستی در سازمان ملل علیه ایران

پمپئو به عربستان، اردن و سرزمین های اشغالی سفر می کند

کشته شدن 12 عضو داعش در روسیه

تکرار نمایش مضحک نتانیاهو توسط نماینده‌اش در سازمان ملل

وزیر خارجه جدید آمریکا معرفی شد

لیبرمن: با آمریکا درباره اوضاع خاورمیانه هم‌نظر هستیم

هلاکت دو فرمانده گروه تروریستی جیش الاسلام تایید شد

پهپاد ارتش رژیم صهیونیستی در خاک لبنان سقوط کرد

چین اقدامات بیشتری علیه استقلال‌طلبان تایوان انجام می‌دهد

ترور اعضای گروه های تروریستی در سوریه از سر گرفته شد

«پمپئو» رأی نیاورده به رژیم صهیونیستی سفر می‌کند

دختر ۵ ساله در آق قلا به قتل رسید

زمین‌لرزه 4 ریشتری نجف‌شهر کرمان را لرزاند

سرعت طوفان در زابل به ۹۴ کیلومتر بر ساعت رسید

به آتش کشیدن زن و خودکشی شوهر در اهواز

آخرین وضعیت کودکان شکنجه‌شده ماهشهری

جزئیات آدم‌ربایی و قتل پسر بچه ۱۰ ساله مشهدی

قتل هولناک در گلستان؛ دخترک پنج ساله خفه شد

دستور ویژه وزیر آموزش و پرورش برای پیگیری حادثه ضرب و شتم یک معلم

سردار جعفری: واحدهای طرف قرارداد سپاه تا اوایل تابستان تحویل زلزله‌زدگان می‌شود

بازگشت زمین‌لرزه به هجدک