رصد

کد خبر: ۱۲۵۰۳۳
تاریخ انتشار: ۰۳ تير ۱۳۹۶ - ۲۰:۰۸
کندوکاوی در طرح کارورزی
آیا این طرح بیشتر دنبال کمک به فارغ‌التحصیلان بیکار است یا در پی برآوردن نیازهای کارفرمایان؟ آیا این به معنای به استثمار رفتن محترمانه فارغ‌التحصیلان نیست؟ آیا فارغ‌التحصیلی با مدرک کارشناسی ارشد و دکترا با روزانه 8 ساعت کار و فقط با ماهانه حقوق 310 یا 400 هزار تومان می‌تواند امرارمعاش کند؟ آیا اجرای این طرح با این شرایط باعث از بین رفتن حرمت و جایگاه دانشجو، استاد، دانشگاه و بالاخره جامعه، نمی‌شود؟

به گزارش پایگاه تحلیلی رصد، نظام آموزش عالی از نهادهای اصلی و اساسی هر جامعه‌ای محسوب می‌شود که عملکرد آن بر تمام جنبه‌های زندگی (وضعیت سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی) تاثیر دارد و به‌نوعی وضعیت جامعه را در ابعاد مختلف ترسیم می‌کند. نظام آموزش عالی کشورمان، به‌رغم‌ توانایی‌های بالقوه فراوان مانند وجود منابع غنی فرهنگی، نیروی انسانی و علمی، دارای برخی چالش‌های اساسی است. یکی از مهم‌ترین چالش‌های حال‌حاضر آموزش عالی و جامعه، بیکاری فارغ‌التحصیلان دانشگاهی است. این چالش درگذشته‌های نه‌چندان دور با تقاضای روزافزون جوانان برای ورود به دانشگاه‌ها و بی‌توجهی مسوولان از شکل‌گیری سونامی بیکاری در آینده نزدیک آغاز شد و اکنون معضلی جدی و خطرناک به نام بیکاری فارغ‌التحصیلان را به‌وجود آورده است.

این در حالی است که هر جامعه‌ای برای آموزش و تحصیل دانشجویان خود هزینه‌های سنگینی می‌پردازد که اگر این افراد شغل متناسب با مهارت‌های خود را پیدا نکنند، نه‌تنها منجر به هدر رفتن سرمایه‌های عظیم انسانی کشور می‌شود، بلکه اثرات زیان‌بار زیادی ازجمله: افسردگی، ناامیدی، بزهکاری، اعتیاد، رفتارهای نابهنجار اجتماعی و... بر جای خواهد گذاشت؛ چراکه بیکاری مادر تمام مشکلات اقتصادی لقب گرفته است. آمارها نشان می‌دهد نرخ بیکاری فارغ‌التحصیلان، در حال‌حاضر به 42 درصدی می‌رسد و حتی پیش‌بینی می‌شود نرخ بیکاری بلندمدت فارغ‌التحصیلان به 2/ 49 درصدی نیز برسد. در این راستا دولت از چندی پیش اقدام به راه‌اندازی سایت کارورزی وزارت کار کرده که بر اساس آن فارغ‌التحصیلان طبق شرایط خاص و توافقی که بین دولت و کارفرمایان صورت می‌گیرد، دوره‌های کارورزی را در مدت 6 ماه الی یک سال طی می‌کنند و برای ورود به بازار کار آماده می‌شوند.

استثمار فارغ التحصیلان با حقوق 400 هزار تومانی!


طرح کارورزی چیست؟

طرح کارورزی یک دوره آموزش عملی برای دانش‌آموختگان دانشگاهی است که برآن اساس، این قشر به‌عنوان کارورز به‌صورت ساماندهی شده وارد بازار کار می‌شوند. این طرح هیچ‌گونه حقی

معیب طرح کارورزی: دستمزد بسیار ناچیز (310 تا 400 هزار تومان برای روزانه 6 تا 8 ساعت کار)، استثمار فارغ‌التحصیلان توسط کارفرمایان با توجه به نیاز افراد به کار، عدم برخورداری کارورزان از حداقل مزایا ازجمله بیمه تامین‌اجتماعی،
برای کارورز و تعهدی برای واحد پذیرنده کارورز برای استخدام موقت یا دائمی و شمولیت قوانین کار و تامین اجتماعی ایجاد نمی‌کند، بلکه هدف اصلی این طرح آموزش نیروی کار ماهر است که می‌تواند به کاهش آمار بالای بیکاری در بین فارغ‌التحصیلان کمک کند و اساسا جامعه هدف این طرح، همین قشر؛ یعنی کسانی هستند که به‌تازگی فارغ‌التحصیل شده‌اند و زمان زیادی از اخذ مدرک آنها نمی‌گذرد. این طرح سال گذشته در سه استان گلستان، قزوین و کردستان اجرا شد، ‌هرچند قبل از آن به شکل آزمایشی در هشت استان کشور به اجرا درآمده بود. تجربه اجرای این طرح در سه استان مذکور حکایت از آن دارد که ۷۰ درصد افرادی که در قالب این طرح جذب بازار کار شدند، توسط کارفرمایان در شغل خود ماندگار شدند که یکی از دلایل اصلی آن مربوط به کسب تخصص و تجربه است.

مزایای طرح:ازجمله مزایای طرح کارورزی می‌توان به افزایش قابلیت جذب و اشتغال دانش‌آموختگان از طریق انتقال مهارت و تجربه در محیط کار، فراهم کردن زمینه انتقال دانش از دانش‌آموخته به بنگاه اقتصادی، ایجاد انگیزه کارآفرینی و کسب‌وکار در دانش‌آموختگان و ارتقای اخلاق و صلاحیت حرفه‌ای دانش‌آموختگان، کاهش آمار بیکاری در بین فارغ‌التحصیلان، قرار گرفتن در محیط واقعی کار و آشنایی با کار و فلسفه رشته تخصصی در بازار کار، مهارت‌آموزی به شکل هدفمند و ساماندهی شده از طریق توافقات با کارفرمایان و جذب دانش‌آموختگان در رشته‌های تخصصی‌شان، اشاره کرد.

معایب طرح:به‌نظر می‌رسد این طرح از معایبی برخوردار است که باید قبل از به اجرا درآمدن آنها را برطرف کرد. ازجمله این موارد می‌توان به دستمزد بسیار ناچیز (310 تا 400 هزار تومان برای کارورزان که پس از سال‌ها تلاش و کوشش در عرصه‌های علم و دانش باید روزانه 6 تا 88 ساعت به‌کار مشغول شوند)، استثمار فارغ‌التحصیلان توسط کارفرمایان با توجه به نیاز افراد به کار، عدم برخورداری کارورزان از حداقل مزایا ازجمله بیمه تامین‌اجتماعی، عدم تعهد دولت و کارفرمایان برای استخدام کارورزان پس از به اتمام رسیدن دوره کارورزی و... اشاره کرد.

کشورهای صاحب‌تجربه در حوزه کارورزی دانش‌آموزان و دانشجویان:در زمینه کارورزی دانش‌آموزان و دانشجویان با توجه به علاقه و رشته تخصصی آنها می‌توان به تجربه موفق کشورهایی ازجمله آلمان، ژاپن و 44 کشور حوزه اسکاندیناوی در شمال اروپا (فنلاند، دانمارک، سوئد و نروژ) اشاره کرد. در کشور آلمان دانش‌آموزان از همان ابتدای تحصیل به کارورزی مشغول هستند و رفته‌رفته کارورزی آنها تبدیل به کار پاره‌وقت می‌شود که از آن به‌عنوان مینی‌کار یاد می‌شود و درآمد ماهانه این دانش‌آموزان 450 یورو (حدودا 2 میلیون تومان) بدون نیاز به پرداخت مالیات است. همچنین دانشجویان در حین تحصیل یا پس‌ازآن به کارورزی مشغول می‌شوند و آموزش‌وپرورش فدرال آلمان موظف است ماهانه حداقل 670 یورو (حدودا 3 میلیون تومان) برای امرارمعاش کارورز در نظر بگیرد. همچنین کشور سوئد هم مانند سایر کشورها برای کارورزی دانشجویان خود برنامه‌های بسیار هدفمندی ارائه می‌کند که یکی از نکات مثبت این برنامه‌ها در نظر گرفتن دستمزد بالا و بهره‌مندی کارورزان از بیمه و مهم‌تر از آن تعهد دولت در قبال شغل این افراد پس از اتمام دوره کارورزی در رشته تحصیلی است. با توجه به نکات ذکرشده، حال سوال این است آیا این طرح بیشتر دنبال کمک به فارغ‌التحصیلان بیکار است یا در پی برآوردن نیازهای کارفرمایان؟ آیا این به معنای به استثمار رفتن محترمانه فارغ‌التحصیلان نیست؟ آیا فارغ‌التحصیلی با مدرک کارشناسی ارشد و دکترا که پس از سال‌ها زحمت توانسته به بالاترین مدرک تحصیلی دست پیدا کند و از حداقل حقوق چند میلیون تومانی ماهانه برخوردار باشد با روزانه 8 ساعت کار و فقط با ماهانه حقوق 310 یا 400 هزار تومان می‌تواند امرارمعاش کند؟ آیا چنین طرحی با در نظر نگرفتن هیچ‌گونه مزایایی برای فارغ‌التحصیلان، به شخصیت آنها لطمه وارد نمی‌کند؟ آیا اجرای این طرح با این شرایط باعث از بین رفتن حرمت و جایگاه دانشجو، استاد، دانشگاه و بالاخره جامعه، نمی‌شود؟ آیا مسوولان و کارشناسانی که این طرح را به این شکل طراحی و به مرحله اجرا درآورده‌اند خود روزی حاضرند در همین مراکز ثبت‌نام کنند و با همین شرایط به کارورزی مشغول شوند؟ معایب این طرح زمانی بیشتر نمایان می‌شود که بدانیم تشکلات کارگری با اجرای این طرح مخالف بوده و آن را موجب استثمار احتمالی نیروی کار دانش‌آموخته و اخراج نیروی کار موجود در مراکز کسب‌وکار می‌دانند. با کمی تامل و تفکر به سوالات مطرح‌شده می‌توان پی به ایرادات اساسی این طرح برد. طرح کارورزی در کشورهای مختلف و در مقاطع تحصیلی مختلف جریان دارد و دولت موظف به پرداخت دستمزد ماهانه و بیمه برای افراد است؛ درحالی‌که در کشورمان فارغ‌التحصیلان مقطع تحصیلات تکمیلی (کارشناسی ارشد و دکترا) باید به ناچیزترین دستمزد در این طرح و عدم بهره‌مندی از مزایا قانع باشند. این عامل می‌تواند به‌کلی انگیزه فارغ‌التحصیلان را از بین ببرد و حتی منجر به ناامیدی آنها شود. در این شرایط نه کارورزان می‌توانند کارآیی بالایی داشته باشند و نه طرح می‌تواند با موفقیت پیش رود، بلکه تنها کارفرمایانی که نیروی کار تحصیلکرده و ارزان صاحب می‌شوند، می‌توانند از این طرح بهره کامل را ببرند. طرح یادشده به شرطی می‌تواند کمک شایان‌توجهی به فارغ‌التحصیلان در زمینه متخصص شدن آنها کند و از آمار بالای بیکاری بکاهد که در طرح مذکور بازبینی اساسی شود. امید است مسوولان و به‌ویژه کارشناسان و تدوین‌کنندگان طرح کارورزی، نگاه بهتری به شرایط در نظر گرفته شده به طرح و جایگاه و شأن متقاضیان داشته باشند.

یاسین سعیدی پژوهشگر

منبع: دنیای اقتصاد

مطالب مرتبط
برچسب ها: طرح کارورزی ، دولت
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

شروع یک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ انقلاب ‌‌‌‌‌‌‌‌در ‌‌‌‌‌‌‌درمان طاسی سر

عرضه آجیل یلدا با قیمتی کمتر از پارسال

ایران ناجی مزارع کاکائو در ساحل عاج

ایران به دنبال وصول طلب نفتی از کره‌جنوبی

روایت متفاوت دولت از کسری بودجه 99

بخشنامه جدید گمرک برای جلوگیری از ناهماهنگی‌ها

بازار جذاب گواهی سپرده در بورس کالا

پیش‌بینی قیمت دلار تا پایان سال

تذکر مهم به کسانی که در پی دوگانه سوز کردن خودرو هستند!

کاغذهای دپوشده در گمرک به‌زودی در راه بازار

دوست دارید ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌یک وب سایت شیک شبیه برندهای‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بزرگ بسازید؟!

وقتی هویت مسیح علینژاد آشکار می‌شود

توصیه‌های مهم کدخدایی به داوطلبان نمایندگی مجلس

رمزگشایی لاریجانی از دشمنی آمریکا با ترامپ

رکورد زنی ربع پهلوی در خیانت

افشاگری ولایتی از طرح و برنامه آمریکایی‌ها

ادعای مقام آمریکایی: هر جا ایران هست تظاهرات ادامه می‌یابد

رایزنی ظریف با مقامات لهستانی و عراقی در حاشیه «فروم دوحه»

تصمیم شورای عالی فضای مجازی درباره شبکه ملی اطلاعات

معصومه ابتکار: تنها راه تغییر صندوق رای است

فرمانده آمریکایی: چین به دنبال ارعاب منطقه است

پنجاه و هفتمین شنبه اعتراضی در فرانسه

مردم عراق از آمریکا شاکی شدند

هیأت دیپلماتیک لیبی در مصر از طرابلس اعلام جدایی کرد

درگیری میان نیروهای ضد شورش و معترضان در بیروت

پیش به سوی برگزیت

وزیر خارجه قطر: با امارات مذاکره‌ای نداشته‌ایم

پاکستان مبارزه با مواد مخدر و مشروبات را جدی گرفت

نظر آمریکایی ها در مورد استیضاح ترامپ

بایکوت معنادار سندرز توسط رسانه ها

جشن چادر، مراسمی دلنشین برای دانش آموزان دختر

اقدام عجیب همراهان عروس در خیابان

انباشت آلاینده‌ ها در ۶ کلانشهر

مه سنگین ورشو بر اثر ترکیدن لوله آب گرم در سرمای زیر صفر

ماجرای پیدا شدن قرص در کیک‌ های بسته‌بندی

قصه پرند، دختری 8 ساله با آرزویی صورتی

خبرِ خوب وزیر برای معلم‌ها

لحظه شکار سگ نگهبان توسط پلنگ گرسنه!

جنجال سوالات آزمون وکالت

سوداگری با سلامتی مردم