رصد

کد خبر: ۱۲۵۱۶۸
تاریخ انتشار: ۱۱ تير ۱۳۹۶ - ۱۰:۳۸
ناصر ايماني معتقد است مصوبه جديد سنا آرايش صحنه سياست داخلي ايران را دچار تحول کرد و از اين پس کساني که براي دفاع از برجام سينه چاک مي‌کردند به پستوهاي خانه‌هايشان مي‌روند و چنين رفتاري را از خود نشان مي‌دهند.

اين تحليلگر مسائل سياسي يادآور شد: «آمريکا نيز از اين پس با بهانه گيري سر موضوعات ديگر در نحوه اجراي برجام سخت گيري مي‌کند. بنابراين هيأت نظارت بر برجام بايد بيشتر فعال شود تا متناسب با بدعهدي‌هاي آنها واکنش لازم را انجام دهند.»

تحريم‌هاي جديدي در سناي آمريکا ضد ايران به تصويب رسيد. اين اتفاق چقدر روي سياست داخلي کشور اثر دارد؟ به عبارت ديگر آيا همچنان مثل سال ۹۲ تاکنون سياست خارجي مي‌تواند معادلات سياست داخلي را به نفع يا به ضرر يک جريان سياسي تغيير دهد؟

جريانات سياسي ما دو ديدگاه نسبت به کشورهاي غربي و در رأس آنها آمريکا دارند. يک ديدگاه، ديدگاه حاکميت است. ديدگاه دوم اهل تساهل است چون اعتقاد دارد ما نبايد رفتارهايي کنيم که کلا نسبت به غرب تحريک‌کننده باشد. آمريکايي‌ها در سال‌هاي اخير مي‌گفتند ما بايد رفتارهاي نظام سياسي ايران را تغيير دهيم. بر همين اساس ديدگاه دوم اعتقاد دارد ايران بايد رفتارهاي خود را تا آنجا که امکان دارد، کم‌تنش کند و از عواملي که غرب را نسبت به ما تحريک مي‌کند، بپرهيزيم. در چهار سال گذشته اين نوع نگاه به غرب در دولت تفوق پيدا کرد. يکي از اين عرصه‌هاي تنش‌زدايي، سياست‌هاي هسته‌اي ايران بود.

دولت با اين ديدگاه وارد مذاکره و اجراي برجام شد. اين که ما بايد ابهام‌زدايي مي‌کرديم، کاملا درست و به جا بود؛ منتها رگه‌هاي نوع نگاه نرم‌خويانه به برجام را کاملا ديديم که به نوعي منجر به اعتماد نسبت به جريان غرب شد. همين نوع اعتماد هم به غرب هم مسائلي را در توافق هسته‌اي براي ايران به وجود آورد که چند مرتبه هم رهبري نسبت به آن اشاره کردند. مساله برجام در دولت اول آقاي روحاني شاه‌بيت فعاليت‌ها بود؛ مساله‌اي که در دولت دوم آقاي روحاني تکرارپذير نيست، چون برجام يک اتفاق بود و ديگر تکرار نمي‌شود ولي همچنان آن نوع نگاه به غرب وجود دارد و در انتخابات رياست‌جمهوري ۹۶ نيز مشاهده شد. جناح دولت تلاش داشت از رقيب خود يک چهره خشونت‌آميز و جنگ‌طلب در حوزه سياست خارجي به تصوير بکشد، در مقابل مي‌گفت اگر آقاي روحاني راي بياورد همچون برجام، مذاکرات تنش‌زدايي ايران با غرب ادامه پيدا مي‌کند که منجر به يک شرايط با ثبات و آرامش‌بخش در کشور خواهد شد. در نهايت انتخابات رياست‌جمهوري برگزار و جريان دولت پيروز انتخابات شد. منتها بلافاصله بعد از انتخابات رياست‌جمهوري مصوبه سنا را ضد ايران داشتيم. ديدگاه اول در ايران معتقد است مشکل غرب در رأسش آمريکا با ايران رفتارهاي سياست خارجي جمهوري اسلامي نيست بلکه در واقع مشکل آنها اساس حاکميت است. ما به خاطر نوع نگاه انقلابي و ايدئولوژيکي که داريم اين مساله يک نوع رفتارهاي خاصي را در حوزه سياست خارجي مي‌طلبد اما ديدگاه دوم معتقد است خير، مشکل غرب با ما، اساس حاکميت نيست بلکه اين مشکل برآمده از رفتارهاي ماست. حالا اگر با توجه به دو ديدگاه ياد شده به مصوبه سناي آمريکا نگاه کنيم، بايد بگوييم آن مصوبه مهم بود. يعني بلافاصله پس از برگزاري انتخابات و راي‌آوري جرياني که ديدگاه دوم را دارد، سناي آمريکا چنين مصوبه‌اي را گذراند و اين يک مقداري ديدگاه اول را تقويت کرد که مساله آمريکا، انتخاب رفتارهاي رئيس‌جمهور ايران نيست در واقع اين که چه کسي در ايران رئيس‌جمهور شود، در درجه چندم اهميت قرار دارد.

امروز دولت آمريکا از مساله برجام عبور کرده و وارد فاز بعدي و پرداختن به موضوعات ديگري همچون حقوق بشر، صنايع موشکي و سپاه شده است. الان آمريکا اين نگاه را در خصوص برجام دارد که در مرحله‌اي است که امکان برگشتش از برجام سخت است. بنابراين بايد وارد فاز بعدي پس از برجام شوند و مساله فعاليت‌هاي موشکي و فرا مرزي ايران به تعبير خودشان حمايت از تروريسم را به چالش بکشند. ديدگاه اول در داخل ايران معتقد است اين روال ادامه دارد و آمريکا متوقف در موضوعات موشکي و حمايت از تروريسم نمي‌شود. البته ما به موضوع دوم حمايت از مقاومت مي‌گوييم. در مجموع ديدگاه اول معتقد است مشکل مسائل ياد شده نيست؛ هر چند اينها را ما هيچ‌گاه نمي‌توانيم با آمريکا حل کنيم؛ چرا که هويت نظام و منافع ملي را تشکيل مي‌دهند اما حتي اگر اين مسائل نيز حل شوند فاز بعدي از سوي آمريکايي‌ها کليد مي‌خورد. بنابراين با مصوبه‌اي که سناي آمريکا گذراند، فضا به سمت ديدگاه اول چرخيد و آن اين که مساله آمريکا مساله رفتارهاي ايران نيست.

آيا اين مصوبه سنا موجب تضعيف و حتي انشقاق در ائتلاف برجاميان يعني اصلاح‌طلبان، اعتدالي‌ها و اصولگرايان حامي‌دولت نمي‌شود؟

من اين نوع تقسيم‌بندي را خيلي قبول ندارم. اصولگرايان کلا با اساس برجام موافق بودند جز يک اقليت بسيار ضعيف که آنها با اساس برجام مخالف بودند. جريان مقابل هم به خاطر آن که کل اصولگرايان را ضد برجام نشان دهد که اتفاقا موفق هم بود و نتيجه‌اش را هم در اين انتخابات گرفت، تلاش زيادي کرد آن اقليت بسيار ضعيف در جريان اصولگرا را بزرگنمايي کند. من بر اساس مصوبه مجلس نهم چنين حرفي مي‌زنم چون اکثريت اصولگرا بودند و به اساس برجام راي مثبت دادند تا اجرا شود. البته اصولگرايان انتقاداتي به برجام، مواردي که امضا شد و نوع اجراي برجام توسط دولت دارند ولي اساس برجام را هيچگاه رد نکردند. از اين بحث بگذريم معتقدم مصوبه سنا يک تحول در سياست داخلي ايران ايجاد مي‌کند. همچنين نحوه اجراي برجام را توسط آمريکا دستخوش تغيير مي‌کند که اوجش نامه آقاي ظريف به خانم موگريني است. اينها کم‌کم تحولي را در جريان‌هاي داخلي ايران نسبت به مساله برجام ايجاد مي‌کند، آن فضاي بسيار تند و گرمي‌ که درباره برجام وجود داشت آن ديگر کم‌کم سرد و به تدريج مشکلاتش نمايان شد. هر چقدر هم جلوتر برويم، اين مشکل بيشتر مي‌شود، چون آمريکايي‌ها بخش‌هاي مهم برجام مثل روابط پولي و بانکي را اجرا نمي‌کنند و با اعمال تحريم‌هاي جديد روال اجراي برجام را سخت‌تر مي‌کنند. اين مساله موجب مي‌شود بر جريانات داخلي کشور اثر بگذارد و تحولاتي صورت بگيرد. حداقلش اين است؛ کساني که براي برجام سينه چاک مي‌کردند ديگر نمي‌توانند به خيابان بيايند. به تدريج مي‌روند در داخل پستوهاي خانه‌هاي‌شان سينه‌چاک مي‌کنند. به عبارت بهتر خود را در دفاع از برجام کنار مي‌کشند. چون اوايل اگر کسي مي‌گفت خالي به آبروي برجام است، خيلي‌ها برمي‌آشفتند. امروز ديگر وضعيت اين طور نيست و مي‌توان جدي‌تر درباره برخي نقاط ضعف برجام يا ‌بي‌تعهدي غربي‌ها در قبال برجام صحبت کرد. دولت هم تا حدي مي‌تواند کتمان کند که غربي‌ها دارند در اجراي برجام بدقولي مي‌کنند ولي وقتي زمان بگذرد کم کم موضوع عيان مي‌شود.

حالا چه اتفاقي براي برجام مي‌افتد؟

برجام بسته‌اي است که خيلي گريزي از آن نيست. يعني برجام ادامه پيدا مي‌کند ولي نحوه رفتار ما بسيار مهم است. اگر هيأت نظارت بر برجام در قبال بدعهدي‌هاي آمريکا فعال‌تر شود - چون تا الان دستاورد يا نتيجه خاصي از فعاليت اين هيأت نديديم - به نظر من بهتر مي‌توانيم نتيجه بگيريم. تجربه نشان مي‌دهد هر جا ايران عقب‌نشيني کرد موضوع به آنجا ختم نشد که طرف مقابل هم مقداري از موضعش عقب‌نشيني کند بلکه بر عکس جلوتر آمده است. معتقدم مساله برجام را ما بايد در هيأت نظارت مقداري جدي‌تر دنبال کنيم. يعني آن مواردي که نقض اجراي برجام توسط آمريکا و اروپا است ما بايد متناسب با اين موارد و بر اساس يک زمان‌بندي برگرديم.

در واقع ديگر آن آرايش برجام و نابرجام را در صحنه سياسي کشور نخواهيم داشت؟

بله، آن آرايش برجام و نابرجام براي ۲ سال پيش بود که البته مقداري در انتخابات محصولش را چيدند. اگر خاطرمان باشد آقاي روحاني خيلي روي اين موضوع مانور مي‌داد که چرا کسي ديگر حرفي از برجام نمي‌زند. کم‌کم مساله برجام ديگر کمرنگ مي‌شود و گرد فراموشي روي آن پاشيده مي‌شود و ديگر برجاميان نمي‌توانند برجامي‌بمانند. ديگر وضعيت طوري مي‌شود که برجاميان بايد در خفا از برجام دفاع کنند.

پس به نظر شما سياست خارجي از حوزه سياست داخلي به کل خارج مي‌شود؟

طبعا سياست خارجي در چهار سال آينده ديگر آن نقشي را که در چهار سال دولت يازدهم داشت، نخواهد داشت، چون برجام يک اتفاق استثنايي در تاريخ معاصر کشور بود و تکرار نمي‌شود. از اين پس مساله روي اجراي برجام بحث مي‌شود که آن هم خودش مشکلات زيادي دارد. معتقدم چهار سال آينده تنش‌زا براي سياست خارجي ماست نه محصول‌آور براي سياست داخلي.»

منبع: هفته نامه مثلث، شماره 360

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

نرخ تسعیر بدهی‌های ارزی در شبکه بانکی اعلام شد

ایرانیان چقدر از درآمدشان را مالیات می‌دهند؟

ایران بزرگترین دارنده منابع انرژی جهان شد

مهمترین مشکل اقتصاد خانوارها از زبان استاندار تهران

آیا اقتصاد جهان به سمت اولین رکود پس از ۲۰۰۹ پیش می‌رود؟

پرداخت تسهیلات کارآفرینی بدون اخذ ضمانت

اعطای وام تا سقف ۳۰ میلیون به برخی سربازان

اظهارات تکان‌دهنده مومنی در مورد رانت‌بگیران انرژی

نطق طوفانی یک نماینده بر علیه سودجویان بازار ارزش افزوده

فرصت جدید اقتصاد ایران در مرز سوریه

«فیلترِ ساحل دریا»؛ طرح جنجالی که در مجلس اعلام وصول شد

دعوای دولت و صداو سیما بالا گرفت!

اعتراف شبکه بی بی سی در مورد رژیم شاه

عبدالله گنجی: کاری که در حق ستار بهشتی شد خیانت بود

نقشه‌ی آفلاین عراق و مسیر اربعین به «نشان» اضافه شد

طرح تشکیل وزارت بازرگانی رد شد

انصاری اظهارات فلاحت پیشه در مورد پالرمو را تائید کرد

انتقادات تند دو نماینده کُرد مجلس از اردوغان

واکنش عربستان در مورد سفر عمران خان به ایران

عمران‌خان در تهران چه شنید؟ ؛ روایتی از دیدار نخست وزیر پاکستان با رهبر انقلاب و رییس جمهور

سقوط هواپیمای تیم آکروجت کانادا در نمایشگاه هوایی آمریکا

رئیس جمهور فرانسه از اردوغان خواستار توقف حملات علیه سوریه شد

توافق بین کُردها و دولت سوریه برای استقرار ارتش در مرز با ترکیه

مسکو درباره وقوع فاجعه انسانی در شمال سوریه هشدار داد

داعشی‌ های زندان عین عیسی شورش کردند

حرف‌های بی‌پرده یک کرد سوری در مورد ترامپ

ماکرون: با اردوغان و ترامپ گفت‌وگو کردم

خیابان‌های این روزهای اکوادور

تصاویری از دختر نترس سوری در مقابل سرباز ارتش ترکیه

ارتش سوریه راهی شمال این کشور شد

دستگیری بیش از 70 سارق در استان البرز

پرونده‌ای برای 4 مرگ مشکوک در بیمارستان قلب تهران

واکنش نماینده مجلس به رفع انحصار تدریس زبان انگلیسی در مدارس

سهمگین‌ترین طوفان سی سال اخیر وارد ژاپن شد

وقتی ارتش به کمک دانش آموزان می رود

قطارهای حومه‌ای به کمک ناوگان اربعین رفتند

ناجا آمار داد

توضیح وزیر کشور درباره دو لایحه جدید حمایتی از بانوان

درخواست جانشین ناجا درباره معافیت‌های سربازی

واکنش‌ها به ماجرای کتک کاری مدیر و کارمندانش