رصد

کد خبر: ۱۲۵۴۰۸
تاریخ انتشار: ۲۱ تير ۱۳۹۶ - ۰۸:۱۸
زیر پوست قم چه می گذرد؟
فهم عمومی حوزة علمیة قم، خودش را در قبال ادارة جامعه، مسئول نمی‌داند. وضعیت اجتماعی جامعه، حتی برایش مسئله و سؤال هم نیست و تا وقتی ما هنوز در گیرودار این پیچ و خمیم، حداقل تا 30 یا 40 سال آینده امید جواب هم نخواهیم داشت. ما امروز چندین بحران اساسی در حوزه داریم که واقعاً نیاز به حل دارد. یکی از مهمترین آن‌ها بحث هدایت تحصیلی است. تمدن به وسیلة نوابغ صورت می‌گیرد و امروز چون هیچ هدایت تحصیلی‌ای وجود ندارد و ورودی نوابغ به حوزة علمیه صفر است.
به گزارش پایگاه تحلیلی رصد، ابوالفضل شریعتمداری در مسئله ( مجله مسئله شناسی فرهنگ و جامعه) نوشت:

حرف‌های من متکی به آمار نیست؛ به آن دسترسی ندارم و اتفاقاً یکی از مشکلات همین است که اساساً دسترسی به آمار جرم و فساد در ایران بسیار سخت است. حرف‌هایم متکی به اطلاعاتی است که از دو نفر از دوستان قمی که سربازی‌شان را در 110 قم گذرانده‌اند، گرفته‌ام. نمی‌توانم به صورت رسمی به این اطلاعات تکیه کنم، کما این‌که دربارة گزاره‌ای که معتقد است قم شهر گناه و فساد است هم هیچ آمار رسمی‌ای ندیدم که مستمسک قرار بگیرد. این دوستان به من می‌گفتند جرایم قم نهایتاً یک‌سری جرایم مواد مخدر و اندکی هم سرقت است و جرایم اخلاقی، به طرز مشهودی کم‌تعداد است
.

خبر انقلاب هنوز به قم نرسیده است

اما مهمتر از این‌که این آمار وجود دارد یا نه، ما با سوءتفاهم‌هایی دربارة قم مواجه‌ایم که قضاوت دربارة این شهر را به انحراف کشانده است.

فرض کنیم که این آمار درست است و واقعاً آمار جرم و جنایت در قم نسبت به بقیة شهرهای دیگر ایران بسیار بالاتر است. نسبت به این مسئله چند تحلیل وجود دارد. اول این‌که این شایعات

وقتی نوبت به قضاوت دربارة قم می‌رسد خیلی از چیزهایی که واقعاً بنا به هیچ جای قانون و شرع جرم نیست، جرم انگاشته می‌شود و به عنوان مفاسد اجتماعی تلقی می‌شود. مثل صیغه
نشان‌دهندة تعالی اخلاقی قم است؛ نشان می‌دهد که شاخص جرم‌انگاری در قم خیلی حساس است. حالا بعضی‌ها این را تعبیر می‌کنند به این‌که خوی اخلاقی مردم قم فضولی است. البته این هم هست و شاید این حساسیت اجتماعی آن‌قدر پررنگ باشد که رنگ و بوی فضولی نابجا را هم بگیرد، ولی در کل این مسئله نشان از یک مسئولیت اجتماعی نسبت به اطرافیان و شرایط پیرامون است. اگر بخواهیم در جامعه‌ای نهی از منکر احیا شود، گام اولش این است که جامعه نسبت به اطراف خودش حساس و جرم‌انگار شود. چیزهایی در قم بد تلقی می‌شود و جرم انگاشته می‌شود که شاید در تهران اصلاً به چشم نیاید. ما هر هفته با خانواده به تهران سفر می‌کنیم؛ فقط نیم ساعت تا سه ربع طول می‌کشد تا با فضای تهران تطبیق پیدا کنیم. یعنی من که بزرگ‌شدة تهران هستم هم وقتی که از قم به تهران برمی‌گردم باید روی جرم‌انگاری و حساسیتم که در قم شکل دیگری به خود گرفته است، کار کنم تا مطابق شرایط تهران شود؛ این قدر این جرم‌انگاری قوی و پیچیده است.

در نگاهی دیگر اگر فرض کنیم که شایعات دربارة میزان بالای فساد اخلاقی در قم درست باشد، معمولاً یک نتیجة غلط از آن گرفته می‌شود که آن نتیجه سوءتفاهم دوم ماست. برای همه بدیهی است که جایی که تدین پررنگ‌تر باشد، جرائم و گناهان کمتر خواهد بود و اگر از میزان بالای آمار جرایم در قم بخواهیم نتیجه بگیریم که متدین‌ترها گناه‌کارترند، خلاف عقل سلیم عمل کرده‌ایم. فهم مستقیم ما از انسان و فرهنگ و روابط انسانی این است که هر جایی که آدم متدین‌تری باشد، قابل اعتمادتر است و احتمال گناه و اشتباه و فساد در آن‌جا کمتر است. من اگر بخواهم مسافرت بروم، خانه و زندگی خودم را به یک فرد متدین امانت خواهم داد تا فردی که هیچ تعلق دینی ندارد. بنابراین، نهایت نتیجه‌ای که از این آمارها می‌شود گرفت این است که قم متدین‌ نیست. گرچه این غلط است و من معتقدم نه آمارها این را ثابت می‌کند و نه تجربة زیستة ما، و در نهایت به نظرم این حرف لطمه‌ای به دینداری نمی‌زند.

مسئلة دیگری که در مورد قم وجود دارد، این است که وقتی نوبت به قضاوت دربارة قم می‌رسد خیلی از چیزهایی که واقعاً بنا به هیچ جای قانون و شرع جرم نیست، جرم انگاشته می‌شود و به عنوان مفاسد اجتماعی تلقی می‌شود. مثال بارز آن مسئلة صیغه است. البته صیغه در قم رواج ندارد ولی فرض کنیم که رواج دارد. این‌که در قم صیغه رواج دارد، در بدترین حالت به این معناست که در مقایسة صیغه و زنا، صیغه آمار بیشتری در شهر دارد و این یعنی این‌که در مجموع از نظر رواج یک مفسدة اجتماعی وضعیت بهتری نسبت به شهرهای دیگر دارد. این درحالی است که همه می‌دانیم که در شهرهای دیگر، به‌خصوص کلانشهرها، سهم زنا در سبد رابطه‌های غیر از ازدواج دائم بیشتر است و وضعیت واقعاً بحرانی است. به این ترتیب، این‌که اگر هدف شارع مقدس این بوده است که نهاد ازدواج موقت به عنوان آلترناتیو زنا وضع شود؛ این هدف در قم محقق شده است و این نه‌تنها جای ملامت ندارد بلکه تحسین‌برانگیز است.

این حرف‌ها البته هیچ کدام به معنای این نیست که قم شهر تراز اسلامی است. فاصلة این شهر با یک شهر اسلامی فرسنگ‌هاست و این در حالی است که قم شهر روحانیت است. یعنی سپهر عمومی قم در دست روحانیت است. تعداد زیادی از روحانیان در قم حضور دارند و در فضای عمومی

اگر قرار باشد تغییری در وضعیت اجتماعی ما رخ دهد، باید یک اتفاق تمدنی بیفتد و با زیاد شدن ورودی و بالا رفتن عدد روحانیان در یک شهر اتفاقی نمی‌افتد
شهر دیده می‌شوند. پس چرا وضعیت اجتماعی قم، از ایده‌آلی که تصور می‌کنیم، این قدر فاصله دارد؟ این هم یک سوءتفاهم دیگر است. من معتقدم که اگر قرار باشد تغییری در وضعیت اجتماعی ما رخ دهد، باید یک اتفاق تمدنی بیفتد و با زیاد شدن ورودی و بالا رفتن عدد روحانیان در یک شهر اتفاقی نمی‌افتد. باید یک فهم تمدنی نسبت به شهر اسلامی و تبلیغ در عالم ما رخ دهد و باید نرم‌افزار اداری مردم که چه بسا یکی از ساحت‌های اصلی آن تمدن باشد، تغییر پیدا کند. مسئله آن‌قدر بزرگ و سنگین است و این نگاه کمیت‌مدارانه مشکل را افزون‌تر هم کرده است. شما اگر ورودی روحانیان در این شهر را 10 برابر هم کنید، یعنی برای هر 10 نفر یک آخوند در زندگی مردم بگذارید، باز هم آن اتفاقی که ما می‌خواهیم نمی‌افتد.

من البته معتقدم که در شرایط فعلی اساساً بهتر است که حوزه به این مبحث ورود نکند. چون اصلاً برای این کار مجهز نیست. ما دائماً می‌گوییم که چرا حوزه کاری نمی‌کند؟ اول باید ببینیم منظورمان از حوزه چیست. آیا بدنه را خطاب قرار می‌دهیم؟ مسئولان تصمیم‌گیر منظورمان است؟ مراجع منظور هستند؟ مدیریت حوزة علمیة قم؟ من هر کدام از این‌ها را که به عنوان مخاطب نگاه می‌کنم، هم مخاطب این حرف هستند و هم نیستند. یعنی در شرح وظایف کنونی خودشان این مسئله نیست و در شرح وظایف همه‌شان باید باشد. در شرح وظایف مرکز مدیریت حوزة علمیة قم تحول در حوزه نیست و اصلاً در توانش هم نیست. می‌گوید من متولی یک سری ساختمان هستم و یک تعداد امتحان می‌گیرم و نهایتاً یک‌سری از مسائل معیشتی طلاب را تسهیل می‌کنم. این مدیریت در واقع یک پشتوانة صرف است. هدایت‌گری‌ای به آن شکل ندارد. اگر مراجع را بگوییم، مراجع برآیند آن بدنه هستند. در مجموع اعتقاد من این است که حوزة علمیه ما به این سمت نمی‌رود که بخواهد یک اتفاق تمدنی را رقم بزند. بعضی وقت‌ها تصور می‌کنم که انگار اصلاً خبر انقلاب هنوز به حوزه‌های علمیة ما نرسیده است. گویا هنوز نمی‌دانند که مدیریت جامعه به آن‌ها سپرده شده است. اصلاً چنین چیزی را به عنوان کار ویژة خودشان نپذیرفته‌اند. فهم عمومی حوزة علمیة قم، خودش را در قبال ادارة جامعه، مسئول نمی‌داند. وضعیت اجتماعی جامعه، حتی برایش مسئله و سؤال هم نیست و تا وقتی ما هنوز در گیرودار این پیچ و خمیم، حداقل تا 30 یا 40 سال آینده امید جواب هم نخواهیم داشت. ما امروز چندین بحران اساسی در حوزه داریم که واقعاً نیاز به حل دارد. یکی از مهمترین آن‌ها بحث هدایت تحصیلی است. تمدن به وسیلة نوابغ صورت می‌گیرد و امروز چون هیچ هدایت تحصیلی‌ای وجود ندارد و ورودی نوابغ به حوزة علمیه صفر است، پس چه انتظاری از حوزة علمیه برای رقم زدن یک تمدن وجود دارد؟ و بدتر از آن، چه انتظاری از مردم وجود دارد که تصدی خود را به دست آدم‌هایی معمولی که در شرایطی کاملاً معمولی درس ناقصی از دین خوانده‌اند، بدهند؟ و این داستان فعلاً به همین منوال ادامه خواهد داشت.

مطالب مرتبط
برچسب ها: قم ، روحانیت ، حوزه
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

فعال کردن رمز پویا ضروری است اما نه لزوما برای شما!

پروازهای مشهد- تهران متوقف شد

پیش‌بینی کوتاه‌مدت قیمت دلار

پیش بینی ها از رشد شاخص بورس

درآمد مالیات بر مستغلات خالی در جیب خزانه دولت

شروط راه‌اندازی بازار طلای آب شده در بورس

احتمال آزادسازی خرید و فروش مسکن ملی تا 2 سال آینده

قفل ناهماهنگی بر درآمد 30 هزار میلیاردی

بازدهی 2 ساله بورس به 315 درصد رسید

چالش‌های گسترش مناطق آزاد از زبان کارشناس اقتصادی

اخطار! با این مهارت شغل فعلی خود را رها می‌کنید

سردار جلالی: اگر سستی صورت می پذیرفت داعش بر تخت سلطنت قرار می گرفت

آغاز جلسه علنی مجلس

هاشمی: انتخابات پرشور تضمین‌کننده وحدت ملی است

موسوی: آنچه در جنوب ایران قرار دارد نامش خلیج فارس است

حمایت تمام قد یونسی از علی مطهری

وقتی کارشناس شبکه چینی باورش نمی شود ایران به پایگاه آمریکا حمله کرد

مقایسه شهید سلیمانی‌ها با کسانی که نه غزه نه لبنان جانم فدای ایران می‌گفتند

حسابِ شما مسدود خواهد شد اگر...

عطریانفر: اصلاح طلبان در تهران می توانند لیست کامل بدهند

۹۰کشته و ۱۳۰ زخمی در حمله ارتش یمن

اقدام بی سابقه جانسون درباره مجلس این کشور

آمادگی ونزوئلا برای مذاکرات مستقیم با ترامپ

مشاور ترامپ در امور روسیه برکنار شد

واکنش تیم حقوقی ترامپ به استیضاح

مادورو: پامپئو در توهم و خیال زندگی می‌کند

مکالمه تلفنی اردوغان و مرکل درباره لیبی

شب ناآرام بیروت؛ شلیک گاز اشک آور برای جلوگیری از تعرض به پارلمان لبنان

جاسوسی نماینده سابق اروپا در کره‌جنوبی برای چین

درخواست رئیس‌جمهور لبنان از ارتش برای بازگرداندن آرامش به بیروت

تمامی مدارس تهران تعطیل شد

بیماری لاعلاج تعرفه های چند برابری درمان

14هزار واحد مسکونی آسیب دیده بازسازی خواهد شد

کودکانی که مجبورند اینگونه به مدرسه بروند

صف های مارپیچ در مراکز معاینه فنی خودرو

گزارشی از اخرین وضعیت امداد رسانی به مناطق سیل زده

نجات یک شناور تجاری در حوالی خارک از غرق شدن

خرید دستگاهی برای شناسایی منشاء بوی نامطبوع تهران

وضعیت بد منازل سیل‌زدگان شرق هرمزگان

صداهای گوشخراشی که در هنگام بارندگی بلندتر می‌شود