رصد

کد خبر: ۱۲۶۱۴۸
تاریخ انتشار: ۱۲ شهريور ۱۳۹۶ - ۰۹:۰۶
محمد امین قانعی راد بررسی کرد
سازمان‌هايي كه حافظه قوي ندارند بايد حافظه اجتماعي به كمك‌شان برود و از آنها بخواهد كه به برخوردهاي تحليلي و ريشه‌اي بپردازند. يك از اصلي‌ترين نكات اين است كه بر برخوردهاي عاطفي سازماني غلبه كنيم، برخوردهايي كه البته از نظر من تحت تاثير فرهنگ مردم به سازمان‌ها تسري پيدا كرده است. مردم هم گرفتار اين فراموشي هستند، ابراز احساسات مي‌كنند و از ياد مي‌برند.

 محمد امین قانعی راد در سرمقاله امروز «اعتماد» به بررسی حادثه اتوبوس دانش آموزان هرمزگانی پرداخته است:

 پس از تصادف اتوبوس اردوي دانش‌آموزان در داراب كه منجر به جان‌باختن هفت دختر دوره متوسطه شد، مسوولان خيلي زود خودشان را به صحنه رساندند. هم وزير آموزش و پرورش به داراب رفت و هم معاون وزير بهداشت و درمان، يعني كساني كه وزارتخانه‌شان به نحوي با اين ماجرا مربوط مي‌شد. تا اينجاي ماجرا را همه در جريان هستيم اما آن چيزي كه محل بحث است، مساله همين نحوه رسيدگي به بحران‌ها و حوادث است.

اگر وزارتخانه‌ها را هم سازمان تلقي كنيم، بايد گفت كه برخورد سازماني در كشورمان با اين دسته از حوادث از جنس واكنش شهروندان است يعني با اين حوادث برخورد عاطفي دارند و واكنش هيجاني نشان مي‌دهند. يكي از دلايلي كه سبب مي‌شود در اكثر مواقع حوادث اينچنيني پس از مدت كوتاهي به آن پررنگي در يادها نماند همين نوع برخورد است. ويژگي برخورد عاطفي اين است كه در كوتاه‌مدت به‌شدت برانگيخته مي‌شود، واكنش‌هايش شديد است و به همين دليل فرد تخليه مي‌شود، احساس سبكي مي‌كند و با خودش اين حس را دارد كه كاري كه بايد را انجام داده. اينگونه از برخوردها اگر به سطح سازماني منتقل شود نتيجه‌اش چيست؟ اينكه فلان سازمان تحت تاثير يك موج دچار هيجان مي‌شود، به گونه‌اي كه گاه بيشتر از حد مورد نياز و بالاتر از ظرفيتي كه دارد به بسيج سازماني نيروهايش دست مي‌زند و كل توانش را روي يك موضوع متمركز مي‌كند و در بالاترين سطح سياسي و اجرايي با يك حادثه مواجه مي‌شود اما اين تب پس از چند روز فروكش مي‌كند، سازمان اين تصور را دارد كه كاري كه در توانش بوده را به انجام رسانده بدون اينكه در واقع براي حل مساله دست به برنامه‌ريزي بلندمدت بزند. اين تحريك شدن هيجان بيش از اندازه است كه مثلا سبب مي‌شود كاري كه توسط خود مقامات محلي قابل انجام است تبديل شود به صحنه حضور وزير و انتشار مداوم عكس‌ها و حضور گسترده رسانه‌ها و به دنبال آن يك آرامش نسبي بر سازمان حاكم مي‌شود و كافي است تنها ١٠ روز از قضيه بگذرد تا مساله رنگ ببازد و فراموش شود تا اتفاق بعدي.
در نقطه مقابل اين هيجان سازماني و ديوان‌سالاري، عقلانيت سازماني قرار دارد؛ ذهنيتي كه تمركزش بر اين است كه از تكرار حوادث مشابه جلوگيري كند. در اين نوع نگاه، سازمان يك حادثه را به مثابه علامتي از يك بيماري مي‌بيند كه نشان‌دهنده ضعف در برنامه‌ريزي‌هاي سازماني است. بعد تصميماتي مي‌گيرد تا از تكرار چنين مواردي جلوگيري شود، تا اين بيماري رو به بهبود برود. اين وظيفه اصلي ديوان‌سالاري است؛ برخورد با بيماري و تلاش بلندمدت براي جبران ضعف‌ها و نقص‌ها.
ما متاسفانه فرهنگ سازماني مناسب براي برخورد با حوادث در مرحله اول و بعد از آن تلاش براي كنترل و كاهش تعداد آنها نداريم. به نظرم بخشي از اين موضوع بايد با تلاش رسانه‌ها و روشنفكران حل شود. بايد اين حوادث توسط اين گروه‌ها تبديل به پديده‌هاي تاريخي شوند، رسانه‌ها اين موارد را به عنوان جزيي از يك سلسله حوادث ببينند؛ مثلا در ١٠ سال گذشته چند مورد تصادف منجر به مرگ دانش‌آموزان رخ داده؟ محل حوادث در كدام جاده‌ها بوده؟ اين دسته از تلاش‌ها منجر مي‌شود تا با ديدن موارد متعدد سازمان بفهمد كه يك جاي كار مشكل دارد. بايد به سازمان يادآوري شود كه اين حوادث نشان‌دهنده يك پديده واحد هستند. اين قبيل كارها كمك مي‌كند تا حافظه سازماني شكل بگيرد، سازمان‌هايي كه حافظه قوي ندارند بايد حافظه اجتماعي به كمك‌شان برود و از آنها بخواهد كه به برخوردهاي تحليلي و ريشه‌اي بپردازند. يك از اصلي‌ترين نكات اين است كه بر برخوردهاي عاطفي سازماني غلبه كنيم، برخوردهايي كه البته از نظر من تحت تاثير فرهنگ مردم به سازمان‌ها تسري پيدا كرده است. مردم هم گرفتار اين فراموشي هستند، ابراز احساسات مي‌كنند و از ياد مي‌برند.
نكته ديگر در جلوگيري از حوادث اينچنيني اين است كه والدين دانش‌آموزان وارد ماجرا شوند. براي برنامه‌ريزي‌هاي اردويي و آموزشي بايد والدين مشاركت داشته باشند؛ بايد اين حق را براي خودشان قايل باشند كه اگر فرزندشان قرار است راهي سفر شود به آنها در خصوص جزييات سفر، ساعت حركت، نوع وسيله نقليه، مسير انتخابي و... اطلاعات داده شود. اگر والدين هم در برنامه‌ريزي سفر دانش‌آموزان شركت داده شوند حتما رضايت نمي‌دهند كه مثلا اتوبوسي كه فرزندشان با آن راهي مي‌شود نيمه شب به راه بيفتد. اينگونه مشاركت‌ها در برنامه‌ريزي‌هاي آموزشي سبب مي‌شود تا احتمال خطا و حادثه در آموزش پرورش كاهش پيدا كند.


مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

ویدئو/ بدون تعارف با شاگرد قصابی که اکنون مدیرعامل است

ثبات نسبی قیمت نفت در بازار جهانی

ویدئو/ دورهمی عتیقه‌ها در یک نمایشگاه خیابانی

تشریح فاینانس صنعت هوایی ایران با شرکت‌های فرانسوی

رنگ "طلا" عوض شد

بسته ارزی چقدر نقدینگی جذب می‌کند؟

قیمت برنج ایرانی در ایام پایانی سال

ویژگی‌های دستمزد سال ۹۷ کارگران

واردات ۱.۷ میلیارد دلار خودرو به کشور

برنامه دولت برای ترمیم حقوق بازنشستگان از زبان نوبخت

نام ایران در فهرست سیاه FATF باقی ماند

رئیس جمهور به هرمزگان می‌رود

ویدئو/ فیلمی تکان‌دهنده‌‌‌ که صفحه اینستاگرام سردار سلیمانی منتشر کرد

سیدمهدی طباطبایی: هرجا فضول باشی‌ها کمترند، حجاب خانم‌ها بهتر است

ویدئو/ دعای رهبرانقلاب در انتهای مراسم ایام فاطمیه

آمریکا ماندن در برجام را به اصلاح ۶ حوزه در ایران منوط کرد

ترامپ: ایران مرگ بر آمریکا می‌گوید؛ چرا باید برجام را تایید کنم؟

المهندس: حاج عماد و حاج قاسم همانند دوقلوها بودند

تحویل فوری بدون بهره؛ فرصت استثنایی مدیران خودرو؛ ویژه پرسنل محترم وزارت نیرو

تکذیب حقوق ۲۰ میلیون تومانی وزیران

ویدئو/ دلقک‌بازی تازه "ترامپ"

دو انفجار انتحاری در اطراف کاخ ریاست جمهوری سومالی

اعدام صحرایی شهروندان فلسطینی به دست نظامیان صهیونیست

افزایش ۲۰ درصدی تجاوز جنسی در پایتخت انگلیس

تعویق نشست شورای امنیت درباره سوریه

درخواست شرم آور صدراعظم اتریش

تحولات سوریه؛ از شلیک موشک‌های ویرانگر تا حمله به خودروهای غیرنظامی

پسر شاه بحرین پُست جدید گرفت

حماقت "ترامپ" عملی می‌شود؟

سامانه پاتریوت سعودی‌ها منهدم شد

مد‌یر‌یت هوشمندانه مدارس یک ضر‌‌ورت ا‌جتنا‌‌ب ناپذ‌یر!

نقص فنی پرواز تهران - تبریز هواپیمای آسمان

قتل مرد خوشگذران

ویدئو/ نجات ۲ کوهنورد محلی گرفتار شده در دنا

اینم مدیریت هواپیمایی در ایران!

جزئیات سفر هیئت فرانسوی به «دناکوه» اعلام شد

مجازات تشویق مردم به نداشتن حجاب

مدیرعامل آسمان: فرودگاه یاسوج از فرودگاه‌های سخت کشور است

جزئیات سانحه هوایی تهران- یاسوج

پیدا شدن ۲ امدادگر محلی در ارتفاعات دنا

چندرسانه‌ای