رصد

کد خبر: ۱۲۶۵۴۳
تاریخ انتشار: ۱۸ مهر ۱۳۹۶ - ۰۹:۰۰
ابراهیم رزاقی
اقتصادی که برخی به دنبال پیاده کردن آن در کشور هستند و همه نیرو و توان داخلی را معطل آن کرده‌اند، حق تقدم با سرمایه‌داران و سیستم سرمایه‌داری است که صددرصد با تعالیم دینی و مفاد قانون اساسی مغایرت دارد.

ابراهیم رزاقی/ اظهارات چند روز گذشته مسئولین کشور اعم از سخنگوی دولت، وزیر کشور و رئیس مجلس شورای اسلامی در مورد معضل بیکاری، زنگ هشدار را نسبت به اهتمام همه‌جانبه و عملی برای اجرای شعار امسال – اقتصاد مقاومتی، تولید و اشتغال- به صدا درآورده و اولویت آن را بار دیگر گوشزد می‌کند؛ این در حالی است که بیش از نیمی از سال جاری سپری‌شده و تغییرات مثبتی در کارنامه دستگاه‌های دست‌اندرکار کشور مشاهده نمی‌شود. به فرموده رهبر حکیم انقلاب، مسئله اقتصاد، «یک مسئله اصلی در کشور ما است» اما بااین‌حال و پس از نام‌گذاری دو سال پیاپی برای متمرکز کردن تلاش‌ها در جهت حل مشکلات عدیده تولید و اشتغال، هنوز هم نقشه راه نهادهای مسئول با اهداف اقتصاد مقاوم، همخوانی ندارد.

اولین فاکتوری که در اقتصاد ایران، عامل بیکاری به شمار می‌آید، وابستگی مستمر و مداوم اقتصاد کشورمان به نفت است؛ به‌نحوی‌که تکانه‌های خارجی و تحریم‌ها، تحرک و پویایی را از اقتصاد وابسته به نفت می‌گیرد و درنتیجه، باعث تعطیلی تولید و کشاورزی می‌شود. از سوی دیگر، هنوز هم افراد برخوردار از رانت و زد و بند، اقدام به واردات کالا می‌کنند و در کنار آن، فعالیت‌های سوداگری و احتکاری به یک فعالیت سود ده تبدیل‌شده و نتیجه این سازوکار غلط به‌علاوه ارتزاق بخش‌های اقتصادی از دلارهای نفتی، به تشدید بحران بیکاری افزوده است.

از زمانی که برخی تلاش کرده‌اند سیاست‌های نظام سرمایه‌داری و صندوق بین‌المللی پول در ایران اسلامی را پیاده کنند، حجم واردات کالا و خدمات به 500 میلیارد دلار بالغ شده که فقط در سال‌های اخیر، حدود 260 میلیارد دلار از رقم ذکرشده، واردات به کشور صورت گرفته است. این در حالی است که بر اساس برآورد سازمان ملل، به ازای هر 10 هزار دلار سرمایه‌گذاری، باید یک شغل پایدار ایجاد شود و با یک حساب سرانگشتی، باید در سه دهه گذشته به ازای دلارهای خارج‌شده از کشور، بین 75 تا 150 میلیون فرصت شغلی ایجاد می‌شد؛ درصورتی‌که طی این مدت، فقط 11 میلیون شغل ایجادشده و جمعیت شاغل از دهه هفتاد که 11 میلیون نفر بودند، در حال حاضر به 22 میلیون نفر رسیده که این میزان اشتغال‌زایی در طول قریب به 30 سال، قابل‌قبول و توجیه‌پذیر نیست. گفتنی است آخرین گزارش مرکز آمار ایران از افزایش رشد بیکاری خبر می‌دهد و در حالی نرخ بیکاری را 2/1۲ درصد معادل ۳ میلیون و ۱۴۵هزار و ۷۰۰ نفر اعلام کرده که بسیاری از کارشناسان با توجه به وضعیت رونق اقتصادی، همواره نسبت به این مسئله هشدار داده بودند.

از سوی دیگر، در هر یک از ادواری که دستگاه‌های اجرایی با فرصت 8 ساله متصدی امور کلان کشور بودند، باید درمجموع تا به امروز 145 میلیون شغل ایجاد می‌شد و این امر نشان می‌دهد که درآمدهای نفتی کشور، غالباً صرف امور جاری‌شده و حمایت از واحدهای تولیدی به دلیل منافع سرشار واردات، به فراموشی سپرده‌شده است. ضمن اینکه واحدهایی که عنوان «تولید» را یدک می‌کشند، غالباً به مونتاژکاری روی آورده‌اند که نمونه آن را در برخی از صنایع الکترونیک و خودروسازی مشاهده می‌کنیم.

نکته مهم دیگر در این خصوص این است که در اقتصادی که برخی به دنبال پیاده کردن آن در کشور هستند و همه نیرو و توان داخلی را معطل آن کرده‌اند، حق تقدم با سرمایه‌داران و سیستم سرمایه‌داری است که صددرصد با تعالیم دینی و مفاد قانون اساسی مغایرت دارد. به‌تصریح قانون اساسی بخش‌های «دولتی»، «خصوصی» و «تعاونی»، سه رکن اقتصاد کشور برشمرده شده‌اند که اولویت با بخش تعاون است، زیرا در قالب بخش تعاونی است که تولید به معنای واقعی و به‌صورت مشارکتی رونق می‌یابد. از طرفی، سیاست‌های اصل 44 و خصوصی‌سازی هم با اشکالات و موانع جدی مواجه است و این بخش، به‌ندرت توانسته در اقتصاد کشور ایفای نقش کند و عمدتاً به فعالیت‌های غیرتولیدی یا واردات روی آورده‌ ‌است.

برای مقابله با افزایش نرخ بیکاری در وهله نخست و با فوریت باید واردات کالاهای مشابه تولید در داخل با ارز ارزان‌قیمت قطع شود. آمارها می‌گویند سالانه حدود 50 میلیارد دلار واردات ثبت می‌شود که این رقم، منهای آمار کالای قاچاق است که اگر از واردات کالاهای غیرضروری ممانعت به عمل آید، به‌تدریج شاهد افزایش ظرفیت واحدهای تولیدی خواهیم بود. گاهی نیز شنیده می‌شود که برای کاهش قطع وابستگی به نفت و رونق تولید، باید از ظرفیت «صندوق توسعه ملی» استفاده شود، درحالی‌که کارکرد مناسب آن درگرو تدوین یک برنامه دقیق و گام‌به‌گام برای حل معضل بیکاری است.

متأسفانه سازمان‌های مسئول، برنامه‌ریزی بلندمدتی دراین‌باره نداشته‌اند و برنامه‌هایی که تاکنون ترسیم‌شده، تنها در حد برنامه و روی کاغذ باقی‌مانده و در عمل، هیچ اتفاقی رخ نداده است. برنامه‌ریزی‌ها عمدتاً کوتاه‌مدت هستند، در حقیقت ما تنها جلوی پایمان را نگاه کرده‌ایم و چشم‌انداز۲۰ ساله را نادیده گرفته‌ایم. اخیراً ابلاغیه‌ای برای برداشت 5/1 میلیارد دلار از صندوق توسعه ملی به‌منظور خروج از بحران بیکاری صادرشده ولی تا زمانی که دو عامل کلیدی «نقشه راه» و «جهان‌بینی اقتصادی» در جاده اقتصاد مقاومتی قرار نگیرند، این‌چنین هزینه‌هایی فقط جنبه نمادین خواهند داشت و در عمل، گره‌ای از مشکل بیکاری بازنخواهند کرد.

فارغ از مبحث راهبردها، سیاست‌ها و راهکارها که در جای خود بسیار مهم هستند، «دیدگاه»‌ حاکم بر آن‌ها از اهمیت مضاعفی برخوردار است، چراکه نوع نگاه به مسائلی همچون بیکاری، نقشه راه مرتبط با آن دیدگاه را در پی دارد. افرادی که در هواداری از اقتصاد تعاملی با غرب سخن می‌گویند، گویا فراموش کرده‌اند که اگر جهانی‌شدن اقتصاد و پیوستن به اقتصاد جهانی، سبب پیشرفت اقتصادی کشورها می‌شد، کشورهای آمریکای جنوبی و برخی از کشورهای فقیر آسیایی که عضوی از سازمان تجارت جهانی هستند، باید ثروتمند شده باشند، اما حقیقت چیز دیگری است. واقعیت این است که تجارت آزاد و عباراتی ازاین‌دست در اقتصاد جهانی مترادف است با خام‌فروش ماندن کشورهای خام‌فروش و صنعتی ماندن کشورهای صنعتی و به بیان گویاتر، بنا نیست که این معادله به نفع کشورهای فقیر تغییر کند.

این در حالی است که در اقتصادهای قدرتمند جهان که سعی در تحمیل چارچوب‌های خود به دنیا دارند، بیشترین حمایت‌ها از تولیدکنندگان صنعتی و کشاورزی به عمل می‌آید و به‌عنوان نمونه،‌ در اروپا سالانه حدود 70 میلیون دلار تسهیلات به بخش تولید اختصاص داده می‌شود ولی در کشور ما، تسهیلات با حداقل سود 20 درصدی و با ضوابط سخت بانکی به تولیدکننده پرداخت می‌گردد. همچنین، تا زمانی که افراد خاص و یقه‌سفیدها با برخورداری از رانت،‌ تسهیلات میلیاردی از نظام بانکی دریافت می‌کنند و پس نمی‌دهند، این تسهیلات به تولیدکننده واقعی و متقاضیان اصلی نمی‌رسد.

امروز در شرایطی قرار داریم که دشمنان ما برای اعمال تحریم‌های جدید آماده‌شده و جنگ نفتی را کلید زده‌اند، لذا با توجه به تجربه‌ای از تعامل با غرب به دست آورده‌ایم، چشم دوختن به برجام و صرف کردن هزینه‌های کشور در توافق با استعمارگران عصر حاضر، جز تحمیل هزینه‌های بیشتر بر گرده محرومین و اقشار متوسط و از دست دادن زمان که بزرگ‌ترین سرمایه هر کشوری است، حاصل دیگری به همراه ندارد و تنها مسیر پیش رو، فعال کردن حداکثری توانایی‌ها و ظرفیت‌های اعجاب‌آور درونی در راستای رونق تولید ملی است./ حمایت

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

قیمت نفت افزایش یافت

انتظار برای اتمام طرح راه آهن میانه-تبریز 18 ساله شد

همراهی سازمان تعزیرات حکومتی برای اجرای طرح ریجستری

بانک های عامل پرداخت تسهیلات به زلزله زدگان مشخص شد

مصوبه دولت برای رعایت حقوق مکتسبه واردات به مناطق آزاد

حمایت تاکتیکی آمریکا از پروژه چابهار

زنگنه: توتال در شرایط عادی نمی تواند از فاز ۱۱ کنار برود

چه شغلی منا‌سب ‌شماست ؟

برقراری بیمه بیکاری برای ۱۰ هزار زلزله زده

حقوق مهرماه بازنشستگان فولاد واریز شد

آیت الله علم الهدی: امام رضا(ع)، امام مناظره است نه مذاکره

تل‌آویو: کشورهای عربی با اسرائیل صلح کنند تا علیه ایران متحد شویم

وزیر خارجه قطر: روابط قطر با ایران در نوع خود «منحصر به فرد» است

ظریف تهران را به مقصد ترکیه ترک کرد

فردا؛ لاریجانی در کرمانشاه

جهانگیری: مردم زلزله‌زده نباید برای فصل سرما دغدغه داشته باشند

فرانسه: با ایران برای بحث درباره موضوعات منطقه‌ای در ارتباط هستیم

روحانی درگذشت پدر شهیدان حاجی باقری فرد را تسلیت گفت

آیت‌الله جنتی در جمع زائران امام رضا(ع) حضور یافت

حسن شمشادی: خبرنگارانمان با مدیریت خبر در بحران آشنا نیستند

برخورد یدک کش ژاپنی با ناوشکن آمریکایی

طرح ترامپ برای تشکیل کشور فلسطین

بلومبرگ: تسویه های عربستان به ارتش هم کشیده شده است

ادامه هشدارهای بین‌المللی درباره شرایط ناگوار انسانی در یمن

«جان هایتن»: دستور حمله هسته‌ای غیرقانونی ترامپ را اطاعت نمی‌کنم

واکنش قلیچدار اوغلو به جنجال اخیر میان ناتو و ترکیه

نبیه بری: بازگشت حریری به لبنان کلید حل بحران است

مقابله ارتش سوریه با جبهه النصره

اذعان وزیر جنگ رژیم صهیونیستی به آماده نبودن این رژیم برای رویارویی با حزب‌الله

وبا یک میلیون نفر را در ۳ شهر یمن تهدید می‏‌کند

برخورد با قلیان‌سراهای غیرمجاز در تهران

معاون وزیر بهداشت: 350 هزار بیمار سرطانی در کشور وجود دارد

برقراری بیمه بیکاری برای ۱۰ هزار نفر در مناطق زلزله‌زده

توضیح بهزیستی در مورد کودکان بی سرپرست بازمانده از زلزله اخیر

فاطمه راکعی: همه باید منسجم و یکپارچه به فکر زلزله زده ها باشیم

انفجار مواد شیمیایی در آزمایشگاه دبیرستان دخترانه 20 دانش آموز و معلم را مجروح کرد

اقدامات نیروی انتظامی در مناطق زلزله زده از زبان سخنگو

چهار اولویت وزیر کار برای زلزله زدگان

دستگیری ۱۵ توزیع کننده مواد مخدر در رباط کریم

دختری خودش را از پلی در مشهد پرت کرد، اما زنده ماند