رصد

کد خبر: ۱۲۶۷۸۳
تاریخ انتشار: ۲۲ آبان ۱۳۹۶ - ۱۳:۲۱
نگاهی به زندگی و حضور ناطق نوری در سیاست
ناطق نوری که در انتخابات ۷۶ به نامزد حاکمیت معروف شده بود، بعد از شکست در آن انتخابات دوره جدیدی از حیات سیاسی‌اش را آغاز کرد؛ دیگر نه نامزد انتخابات مجلس شد و نه برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری برنامه‌ریزی کرد. تصمیمش را گرفته بود؛ دیگر نمی‌خواست روی صحنه باشد؛ به پشت پرده سیاست رفت تا صحنه‌گردانی کند.
نامش علی‌اکبر و نام خانوادگی‌اش جمشیدی است اما چون پدرش از منبری‌های خوش‌سخن بود به «ناطق نوری» شهرت یافت. سال ۱۳۶۱ در منطقه ییلاقی نور در روستایی به نام اوز کلا به دنیا آمد بااین‌حال در منطقه ۸ بازار تهران کوچه حمام چال، زیرگذر لوطی صالح بزرگ شد. به گفته خودش «پیش از پیروزی انقلاب با دستور امام مبنی بر ائتلاف تمامی هیئت‌های مذهبی باانگیزه‌های سیاسی و تشکیل گروه موتلفه اسلامی، بنده عضو یکی از گروه‌های ده‌نفره‌ای بودم که فعالیت‌های سیاسی سازمان‌دهی شده داشت.

در این گروه علاوه بر شهید عباس آقا، شهیدانی همچون لاجوردی، حاج صادق امانی، عسگراولادی حضور داشتند. در ۱۵ خرداد ۱۳۴۲ در حادثه قیام مردمی در متن قضایا بوده و در همان‌جا مصدوم شدم.» با بازگشت امام خمینی به کشور عضو ستاد استقبال شد و اولین سمت رسمی که پس از انقلاب دریافت کرد نمایندگی امام در جهاد سازندگی و وزارت کشور بود. ۲۴ اسفند ۵۸ درحالی‌که یک سال از پیروزی انقلاب می‌گذشت به نمایندگی از مردم نور وارد مجلس شد اما حضورش در این مجلس به دلیل رفتنش به کابینه میرحسین موسوی به‌عنوان وزیر کشور نیمه‌کاره ماند. پس از پایان حضورش در وزارت کشور، بازهم در انتخابات مجلس سوم شرکت کرد و دوباره به پارلمان بازگشت. در مجالس دوره‌های چهارم و پنجم ناطق نوری که دیگر جزو نیروهای اصلی جناح راست محسوب می‌شد ریاست مجلسی را بر عهده داشت. با پایان دوران سازندگی شیخ نور عزم پاستور کرد؛ همه‌چیز هم برای شروع تجربه ریاست جمهوری‌اش مهیا بود. او که به نمایندگی از دو تشکل روحانی بانفوذ جناح راست یعنی جامعه روحانیت مبارز و جامعه مدرسین حوزه علمیه قم قبای کاندیداتوری در هفتمین دوره رقابت‌های ریاست جمهوری را بر تن کرده بود در مقابل سید محمد خاتمی، نامزد جریان چپ شکست سنگینی خورد و آرزوی پوشیدن ردای ریاست جمهوری را برای همیشه از سر بیرون کرد.

ناطق نوری که در انتخابات ۷۶ به نامزد حاکمیت معروف شده بود، بعد از شکست در آن انتخابات دوره جدیدی از حیات سیاسی‌اش را آغاز کرد؛ دیگر نه نامزد انتخابات مجلس شد و نه برای نامزدی در انتخابات ریاست جمهوری برنامه‌ریزی کرد. تصمیمش را گرفته بود؛ دیگر نمی‌خواست روی صحنه باشد؛ به پشت پرده سیاست رفت تا صحنه‌گردانی کند. تلاش‌هایش هم برای رهبری جناح راست طی سال‌های ۷۹ تا ۸۴ نتیجه‌بخش بود؛ پیروزی اصولگرایان در شورای شهر دوم و مجلس هفتم دستاوردهای شورای هماهنگی

نیروهای انقلاب است که ناطق آن را هدایت و رهبری می‌کرد. تا سال ۸۴فعالیت‌های شورای هماهنگی نیروهای انقلاب با رهبری ناطق نوری رضایت‌بخش بود اما در آستانه انتخابات ریاست جمهوری نهم شکاف بین نیروهای اصولگرا شروع شد و به شورای هماهنگی هم سرایت کرد. علی لاریجانی نامزد موردقبول ناطق نوری بود اما گروهی از راست‌گرایان به سردستگی حسین فدایی به‌موازات شورای هماهنگی نیروهای انقلاب، شورای دیگری با عنوان «شورای هماهنگی نیروهای اجتماعی» را که به «شورای فدایی» شهرت یافت، شکل دادند که در پی فرستادن محمدباقر قالیباف به پاستور بود. ناطق نوری بعدها در گفت‌وگویی با انتقاد از رفتار تشکیلاتی جمعیت ایثارگران در انتخابات ۸۴ گفته بود: «ایثارگران در یک مقطعی دیگر خرجشان را از ما جدا کردند. عنوان شورای هماهنگی نیروهای اجتماعی را برای خود برگزیدند و راهشان از ما جدا شد. ما در ایران حزب نداریم، قبیله داریم و کارهای قبیله‌ای، زمان انتخابات نیز اختلافات قبیله‌ای افزایش پیدا کرد». ناطق در کنایه‌ای به رفتار غیر تشکیلاتی ایثار گران گفته بود:

«آن‌قدر تشکیلاتی بودند که از کل شورای هماهنگی بیرون آمدند، پنج کاندیدا را گذاشتند کنار و رفتند سراغ یک نفر دیگر، حتی به آقای احمدی‌نژاد که عضو شورای مرکزی آن‌ها بود، توجه نکردند و ایشان را به‌عنوان کاندیدای نهایی انتخاب نکردند. در مرحله دوم ناچار شدند از آقای احمدی‌نژاد حمایت کنند چون سخت مخالف آقای هاشمی بودند». درنهایت نه نامزد موردنظر ناطق نوری رأی آورد و نه محمدباقر قالیباف. این محمود احمدی‌نژاد بود که به پاستور راه‌یافته انرژی کار آمدن احمدی‌نژاد، ناطق نوری به یکی از منتقدان دولت او تبدیل شد؛ نقدی که برایش هزینه‌ساز شد و در مناظره‌های انتخاباتی سال ۸۸ نتیجه‌اش را دید. احمدی‌نژاد نیز در مناظره با میرحسین موسوی با اشاره به زندگی شخصی ناطق نوری اتهاماتی را به او و خانواده‌اش وارد کرد سکوت اصولگرایان به‌ویژه جامعه روحانیت مبارز که خاستگاه سیاسی ناطق نوری بود در قبال این اتهامات موجب دلخوری ناطق از هم‌کیشان خود شد و زمینه جدایی او از جریان اصولگرایی را هرچه بیشتر فراهم کرد. پهلوان سیاستمدار چنان از ی تفاوتی پارانش در مقابل اتهامات احمدی‌نژاد دلگیر شده بود که از سال ۸۸ به بعد حاضر نشد در جلسات جامعه روحانیت مبارز شرکت کند و برای همیشه از حضور در نشست‌ها، گردهمایی‌ها و همایش‌های اصول‌گرایانه خودداری کرد. سکوت ناطق نوری در برابر حوادث سال ۸۸ از سوی دیگر موجب حمله جناح رادیکال اصولگرا به او شد؛ از آن زمان بود که او را در دسته «خواص بی‌بصیرت» قراردادند و جلساتی را که با حضورش برگزار می شده برهم می‌زدند.

نقش شیخ نور در پیروزی حسن روحانی

فاصله شیخ نور از جناح راست در انتخابات ریاست جمهوری یازدهم بیش از گذشته نمایان شد. با رد صلاحیت آیت‌الله هاشمی رفسنجانی، ناطق نوری از یک‌سو نقش کلیدی در ائتلاف اصلاح طيبان و اعندالگرایان بازی کرد و از سوی دیگر در عدم کناره‌گیری علی‌اکبر ولایتی از عرصه رقابت‌ها بسیار مؤثر بود علی عسگری، یکی از مشاوران آیت‌الله هاشمی بعد از انتخابات ریاست جمهوری یازدهم صحنه‌گردانی ناطق نوری را فاش کرد: «نقش آقای ناطق در انصراف عارف از انتخابات بسیار مهم بود.

تصور همگان بر این است که آقای خاتمی در انصراف آقای عارف نقش مهمی داشته است. آقای خاتمی در نامه‌ای به آقای ناطق پیشنهاد کرد که ۳ نفر از طرف آقای روحانی و ۳ نفر از طرف آقای عارف معرفی شوند و چند نفر هم مرضی‌الطرفین باشند و این شورا تصمیم بگیرد. بعد آقای ناطق در جلسه‌ای (مراسم عروسی نوه شهید صدوقی) به آقای خاتمی گفته بود فرصتی برای تشکیل این‌چنین شورای وجود ندارد و گفته بود که مگر غیرازاین است که آقای عارف گفته است که «اگر آقای خاتمی به من بگویند، من کار می‌روم این موضوع را مکتوب کنید. بنابراین، آقای ناطق نقش اثرگذاری داشت که آن نامه را آقای خاتمی بنویسد. از سوی دیگر نیز بحث این بود که آقای ولایتی کنار برود. آقای ولایتی به هر دلیلی کنار رفتن برایش سخت بود بعضی از بزرگان جریان اصولگرا ازجمله آقای مهدوی کنی به وی گفتند که کنار برود وقتی آقای ولایتی با آقای ناطق دراین‌باره مشورت کرد، آقای ناطق در پاسخ گفته بود که مگر غیرازاین است که بزرگان اصولگرا می‌خواهند که جریان اصولگرا پیروز شود شما (ولایتی) بگوید من مشروط کنار می‌روم آن‌هم به این شرط که آقای جلیلی و من باهم کنار برویم.»

کارت دعوت‌هایی که نادیده گرفته شد

ناطق نوری که دیگر به مرد رئیس‌جمهور ساز شهرت داشت، دور جدید از فعالیت‌های سیاسی خود را می‌گذراند. او از پشت‌صحنه جناح راست به پشت‌صحنه تصمیم‌های جریان رقیب آمده و در بازگشت اصلاح‌طلبان به عرصه قدرت نقش کلیدی بازی کرده بود. همین ایام بود که کارت دعوت‌های هم‌کیشان سابقش را یکی‌یکی رد می‌کرد. دلجویی‌های اصولگرایان از ناطق نوری دیگر اثر نداشت و شیخ نور راهش را از جناح راست جدا کرده و حاضر به بازگشت نبود؛ حتی s محمدرضا باهنر بارها برای او پیغام بفرستد که بدون هیچ شرطی به جبهه اصولگرایان بپیوندد. دریکی از این موارد باهنر در دعوت از ناطق نوری برای بازگشت به اردوگاه اصولگرایی گفته بود: «خاستگاه ناطق نوری از اصولگرایی است و هیچ‌گاه از اصولگرایان جدا نمی‌شود اما در جریان دولت‌های نهم و دهم دلخوری‌هایی از مجموعه نیروهای فعال اصولگرا پیدا کرد و عملاً پایش را از میدان سیاست کنار کشید. بنده همواره گفته‌ام که تلاشمان این است ناطق به میدان سیاست بازگردد، برخی برای او شرط می‌گذارند که اگر برگردد باید در جناح ما قرار گیرد.

ما از این شرط و شروط نداریم. اگر وی به جریان سیاسی بر گردد، از ظرفیت اصولگرایی است...، ما با او در تماس هستیم، آقای ناطق نوری مدت زیادی است که می‌گوید من برای ورود به میدان سیاست احساسی تکلیف نمی‌کنم، تلاش ما این است که او احساس تکلیف کند و فعال سیاسی شود. البته بعضی از تندروی‌ها را قبول ندارند و معتقد است کشور باید معتدل‌تر اداره شود، اما اینکه کسی فکر کند ناطق اصلاح‌طلب شده خیر، اشتباه فکر می‌کند این را ما اصلاً قبول نداریم.» گرچه باهنر اصرار دارد منکر نزدیکی ناطق نوری به اصلاح‌طلبان شود اما او در انتخابات ریاست جمهوری دوازدهم بار دیگر در کنار جریان اصلاحات قرار گرفت و درحالی‌که جای آیت‌الله هاشمی برای نقش‌آفرینی انتخاباتی خالی بود رسماً از حسن روحانی حمایت کرد. او که در تمام ۴ سالی که حسن روحانی سکان‌دار قوه اجرایی کشور بود، همپای اصلاح‌طلبان در حمایت از شیخ اعتدال کم نگذاشت با استعفایش از ریاست بازرسی دفتر رهبر معظم انقلاب، حمایتش را خبرسازتر کرد.

او که در سال ۶۸ با پشت سر گذاشتن یک مأموریت موفقیت‌آمیز به ریاست دفتر بازرسی رهبری منصوب‌شده بود، بعد از ۲۸ سال حضور در این پست مهم حکومتی استعفا داد تا در نبود آیت‌الله هاشمی برای نقش‌آفرینی در عرصه سیاسی مانعی پیش روی خود نداشته باشد. شاید ناطق که چند سالی است در منطقه لواسان اقدام به تأسیس یک حوزه علمیه (مدرسه امام حسن مجتبی) کرده و بسیاری از جلسات، گعده‌ها و ملاقات سیاسی‌اش را هم در همین حوزه برگزار می‌کند، از حضور در سمت ریاست دفتر بازرسی رهبری استعفا داد تا در «موقعیت مشورتی» با فراغ بال ایفای نقش کند. همان چیزی که بارها با عنوان ضرورت تشکیل اتاق فکر از آن سخن گفته بود. شیخ نور بعد از استعفا از ریاست دفتر بازرسی رهبری در دیدار با اعضای انجمن اندیشه و قلم، برنامه برای آینده سیاسی‌اش را در چند جمله خلاصه کرد: «اگر از مسئولیتی کناره‌گیری می‌کنم، دلیل اصلی آن باز گذاشتن میدان برای نسل جدیدتر است، اگرچه این منافاتی با حضور در موقعیت‌های مشورتی که تجربه افراد در آن‌ها کارساز است ندارد همچنان در خدمت نظام انقلاب هستم...»

شروع فعالیت دفتر بازرسی رهبری
دفتری که ناطق نوری ریاست آن را از ابتدا تا قبل از اینکه حسين فدایی جانشینش شود بر عهده داشت، با شکایت برادران تحریریان صاحبان کارخانه خودکار بیک آغاز به کار کرد. شیخ نور آغاز به کار این دفتر را در خاطرات خود نیز آورده است: «با دریافت چنین گزارشی آقا دستور پیگیری داده بودند و خواسته بودند که گزارش اقداماتی که انجام می‌دهید را به من ارائه کنید. البته بخشی از نامه آقا خیلی تند بود، مضمون آن چنین است: خدا کند که این‌گونه که این‌ها (تحریریان) میگویند درست نباشد؛ و الا وای بر من، وای بر ما، اگر این درست باشد. اگر این ظلم‌ها در کشور شود، در قیامت چه پاسخی خواهیم داد...، این بازرسی که تمام شد، آقا به من حکم بازرسی دادند. ایشان حکمی قریب به این مضامین نوشته بودند: ازآنجایی‌که اینجا آخرین ملجأ و مرجع تظلمات مردم است شمارا به‌عنوان مسئول بازرسی انتخاب می‌کنم و از شما می‌خواهم که یک دفتر - -
کوچکی تشکیل بدهید و مسائل کارگزاران نظام را پیگیری کنید. ازاینجا کار بازرسی شروع شد.» ناطق در خصوص نحوه فعالیت این دفتر نیز این‌گونه روایت کرده است: «بازرسی ما موردی است. یعنی همین‌طوری برای بازرسی و بررسی مسائل و معضلات نمی‌رویم بلکه چنانچه کسی تظلمی به دفتر آقا داشته باشد؛ آقا مورد را به بازرسی ارجاع می‌دهد و ما هم بازرسی کرده و نتیجه را به ایشان گزارش می‌دهید. در طول این چند سالی که ما بازرسی را تشکیل داده و گزارش‌های مربوطه را تهیه می کنیم، آقا تمام گزارش ها را حتی اگر 500صفحه هم باشد، می‌خوانند و گاهی هم حاشیه می‌زدند و اقدام می‌کنند حتی یک مورد وجود ندارد که ایشان اقدام نکرده باشند.» به گفته ناطق نوری چهار گروه کاری «فرهنگی»، ?اقتصادی 88. «قضایی» و «سیاسی» ترکیب اعضای دفتر بازرسی رهبری را مصر تشکیل می‌دهند. هر گروه یک رئیس و دو تا کارشناس و این صبر اختیار دارد در مواردی از دستگاه‌های ذی‌ربط، کارشناسی صبر بگیرد، تا در پرونده‌ای با آن‌ها همکاری کند.

رسیدگی به شکایت مردم نور از برادر

در میان پرونده‌هایی که علی‌اکبر ناطق نوری در کتاب خاطرات خود به‌عنوان پرونده‌های مهم نام‌برده رسیدگی به شکایت مردم نور از احمد ناطق نوری قابل‌توجه است. شیخ نور در این کتاب درباره نحوه رسیدگی به «اتهام سوءاستفاده از نمایندگی مجلس اخوی»اش گفته است: «در این گزارش آمده بود که اخوی ما- احمد آقا در شهرستان نور با سوءاستفاده از موقعیت نمایندگی، اراضی و منابع طبیعی را به‌زور تملک کرده است و به قانون اعتنایی نمی‌کنم. این گزارش علیه اخوی بنده بود، اما آقا آن‌قدر به من لطف و محبت و اعتماد دارند که گزارش برادرم را نیز به من دادند، تا بازرسی کنم - آقای امیری را خواستم و گفتم: «شما مسئول پیگیری هستید و هرکس را هم که می‌خواهید با خود نان برید، اما نفرین خدا بر شما باد اگر به خاطر من کوتاه بیاید. در این مورد دقت مضاعف داشته و مبادا به خاطر من تعلق کنید. احمد آقا، شش سال از من بزرگ‌تر است.

دوره‌ی ریاست من در مجلس بود، ایشان با عصبانیت شدیدی آمد و گفت: حالا برای من هم بازرسی می‌فرستید. در شهر کوچکی مثل نور مثل توپ صدا کرده است که از طرف مقام رهبری سه تا بازرسی آمدند و عملکرد من را بازرسی می‌کنند، حیثیت من رفته است من می‌خواهم بیایم پشت تریبون مجلس و استعفا بدهم، من اصلاً نمایندگی را نمی‌خواهم ». من به او گفتم: این بازرس را آقا فرستاده است. شما یادت باشد که اولاً ما اخوی همدیگر هستیم، از توپ‌وتشر شما که من از میدان در نمی‌روم، هرچقدر هم که داد بزنید، بلدم چه‌کار کنم. ثانیاً من به شما صریح بگویم اگر آنچه در گزارش نوشته‌شده، در مست باشد. اصلاً صلاحیت ندارید در مجلسی بمانید. و نیازی به استعفا نیست. اگر هم گزارش نادرست باشد که شما کلی خوشحال می‌شوید و از ابهام بیرون می‌آید.

آقای امیری را به مازندران فرستادیم. ایشان رفتند از منابع مختلف ازجمله مدیرکل اطلاعات، رئیس اطلاعات شهرستان، ثبت‌اسناد، منابع طبیعی، شهرداری و سایر جاهایی که نیاز بود گزارش تهیه کردند که خوشبختانه به نفع احمد آقا شد. نتیجه‌ی بازرسی را خدمت آقا بردم و به ایشان گفتم من آن گزارش را که خواندم، چون اخوی را می‌شناختم، می‌دانستم که دروغ است، اما نمی‌بایست به شما بگریم. که این دروغ است، بنده رفتم بازرسی کردم و این هم سند و منابع گزارشی، درنهایت نتیجه را تحویل آقاقآ داديم . » او حالا تنها دو کار مهم دارد؛ یکی حکومتی در مجمع تشخیص مصلحت نظام و دیگری شخصی در حوزه علمیه لواسان. باید به انتظار نشست و دید شیخ نور چه تصمیمی برای آینده سیاسی خود اتخاذ می‌کند. آیا او می‌تواند محور گفت‌وگوی ملی باشد یا آنکه عطای سیاست ورزی را برای همیشه به لقایش خواهد بخشید؟/ هفته نامه صدا

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

مظنه آپارتمان در منطقه زعفرانیه

جزئیات نامه کرباسیان به نوبخت

سواستفاده دلالان مسکن از آوارگی زلزله زدگان

احتمال خرید هواپیماهای باری هم‌رده ATR برای خطوط هوایی کشور

نیم میلیون بازنشسته به کار بازگشتند

گاز همه روستاهای کرمانشاه وصل شد

آمار وزارت‌راه از واحدهای مسکن تخریب شده در زلزله اخیر

سیف: دلار امسال منظم‌تر از پارسال گران شد

آمار قابل توجه صادرات نفت ایران از رهیابی نفتکش‌ها

٥٠٠ پرواز فوق العاده ایرلاین‌های ایرانی به مناطق زلزله زده

نظر نماینده مجلس آمریکا درباره حمله عربستان به ایران

نماینده سوریه: آیا پیشنهاد سلمان فارسی دخالت ایران در امور اعراب بود؟

نحوه جمع‌آوری کمک‌های ایرانیان مقیم امارات به زلزله‌زدگان

ویدئو/ بدون تعارف با خالق گمنام یکی از معروف‌ترین مداحی‌های دفاع مقدس

کریمی‌اصفهانی: نمایش‌ احمدی‌نژاد تماشاگر ندارد

آشنا: مردم احمدی‌نژاد را به عنوان پیشگام در مبارزه با فساد باور ندارند

امیر حیدری: امداد رسانی به حادثه دیدگان ادامه دارد

واکنش احمدی‌نژاد به انتقادات از مسکن مهر

وزیر خارجه لبنان: هرکس با ایران مشکل دارد، باید آن را با خود ایران حل‌کند

ماکرون: ایران سخنانم را بد برداشت کرده است

کرملین: 60 تهدید تلفنی بمب گذاری علیه پوتین صورت گرفته است

وال‌استریت‌ژورنال: آمریکا در حال بررسی راه‌هایی برای تقویت عربستان در برابر ایران است

روسیه قطعنامه پیشنهادی ژاپن ضد سوریه را وتو کرد

عربستان به دلیل اظهارات وزیر خارجه آلمان، سفیرش در برلین را فراخواند

سعد حریری قبل از عزیمت به فرانسه با بن‌سلمان دیدار کرد

دیدار مهم سعدحریری پیش از ترک عربستان با بن سلمان

معامله شاهزاده های بازداشتی سعودی با بن سلمان برای آزادی خود

واکنش روسیه به درخواست عربستان درباره حزب الله لبنان

سیبل شدنِ عکس «اردوغان» در رزمایش ناتو

اخبار ضد و نقیض درباره ورود حریری به فرانسه

اسیر لرزید

پرداخت ۱۲ میلیون تومان به خسارت‌دیدگان زلزله کرمانشاه

زلزله کردستان را لرزاند

۱۲۶ هزار زائر پیاده وارد مشهد مقدس شدند

ویدئو/ ماساژورهای ژاپنی در مناطق زلزله زده

ویدئو/ نوزادی که در مناطق زلزله زده به دنیا آمد

درخواست هلال‌احمر از مردم

روایت پرستار بیمارستان سرپل ذهاب از زلزله

زلزله اخیر گسل‌های تهران را تحریک کرد؟

ویدئو/ حرف‌های ساده و صمیمی زائران پیاده حضرت رضا(ع)