رصد

کد خبر: ۱۲۷۰۲۲
تاریخ انتشار: ۱۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۸
چرا سیاستگذاری‌ها در ایران موفقیت‌آمیز نیست؟

محمد وصال، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف در این باره در شماره 252 تجارت‌فردا نوشته است:

یک سیاستگذار خیرخواه باید اموری را پیگیری کند که حداکثر منافع اجتماع تامین شود. اما از آنجا که روابط علت و معلولی پدیده‌ها آشکار نیست و برخی از اتفاقات خارج از دایره اختیار سیاستگذار حادث می‌شوند، وی نمی‌تواند به صورت قطعی بهترین سیاست را تعیین کند. بنابراین نقش علم به عنوان مبین روابط علت و معلولی پدیده‌ها در سیاستگذاری روشن می‌شود. سیاستگذاری که بی‌توجه به یافته‌های علوم جهت حرکت خود را مشخص می‌کند در واقع به انکار وجود روابط علت و معلولی پدیده‌ها پرداخته است. البته در حیطه علوم اجتماعی، به علت آنکه پدیده‌ها متاثر از برهم‌کنشِ افرادِ خودمشاهده‌گرِ بسیاری است، پیچیدگی کشف روابط علیّ دوچندان است. اما پس از کشف آنها، یک سیاستگذار خوب نمی‌تواند نسبت به آنها بی‌اعتنا باشد.

با آنکه در بسیاری از علوم اجتماعی از جمله اقتصاد، قواعد کلی و روابط علیّ بسیاری کشف شده‌اند، اما کماکان ارائه پیش‌بینی برای یک سیاست خاص بسیار دشوار است. از این‌رو وقتی در عرصه سیاستگذاری وارد می‌شوند، دست به عصا بوده و کمتر، توصیه‌های بدون اما و اگر ارائه می‌شود. در این شرایط تکلیف سیاستگذاری که باید «تصمیم بگیرد » و سیاست مشخصی را دنبال کند چیست؟

️«سیاستگذاری مبتنی بر شواهد » قاعده‌ای است که در عالم سیاستگذاری و ارتباط علوم اجتماعی با این حوزه روزبه‌روز بیشتر شنیده می‌شود. در این چارچوب، سیاستگذار باید شواهد کافی برای اتخاذ یک تصمیم را داشته باشد و بر آن اساس توجیه کند چرا یک مسیر را برگزیده است. در این چارچوب سیاستگذاری مثل کیمیاگری نیست که با یافتن فرمول مشخص، عملیات خاتمه یابد. بلکه فرآیندی است تدریجی و نیازمند بازخورد؛ یعنی سیاستگذار بر مبنای شواهد موجود، سیاستی را برمی‌گزیند، آن را در یک محدوده مشخص اجرا می‌کند تا نتایج کار را ارزیابی کند، سپس بر اساس نتایج ارزیابی و با توجه به شواهد جدید، روایت جدیدی از روابط علیّ مشخص می‌شود، نهایتا بر اساس روایت جدید، اصلاحی در سیاست اتفاق می‌افتد.این چرخه، مادام‌العمر است. یعنی هیچ‌گاه سیاستگذار از ارزیابی و اصلاح جهتگیری‌ها بی‌نیاز نمی‌شود.

آنچه معمولاً در کشور ما اتفاق می‌افتد، با تصویر فوق فاصله بسیار دارد. اغلب جهت‌گیری‌های سیاستی بر مبنای شواهد یا حتی یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها، شکل نگرفته‌اند. در بهترین حالت «حس » یا «شهودِ » سیاستگذار، راهنمای او بوده است. البته به دلیل عدم توجه به چرخه سیاستگذاری-مشاهده- اصلاح، اصولا تلاشی برای ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها (مشاهده) صورت نمی‌گیرد. اصلاحی هم اگر اتفاق بیفتد باز بر اساس «حس » است. تغییر ناگهانی سیاست‌ها،به مراتب بیشتر مشاهده می‌شود.

سیاستگذاری خوب باید براساس یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها که از شواهد علمی شکل‌گرفته است، تدوین شود. سیاستگذار باید در طراحی سیاست، ارزیابی آن را نیز مدنظر داشته باشد و اصلاح سیاست بر اساس ارزیابی میانی انجام می‌شود. در کشور ما، سیاست‌ها تغییرات ناگهانی داشته و معمولا فاقد یک زیربنای محکم برساخته از شواهد است. ارزیابی سیاست‌ها نیز به ندرت انجام می‌شود. انگیزه‌های اقتصاد سیاسی سیاستگذاران می‌تواند یکی از دلایل عدم شکل‌گیری سیاستگذاری مبتنی بر شواهد در کشور ما باشد.

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

زنگنه حرف حقی زد

سکه و طلا دوباره گران شد

لوازم خانگی در کارخانه گران‌تر از بازار!

آغاز محاسبه بلیت پروازهای خارجی با ارز ۸هزار تومان

امسال هر ایرانی چقدر سود سهام عدالت می‌گیرد؟

کنایه زنگنه به افزایش چشمگیر قاچاق سوخت

کدام ساعت از روز طلا بخریم؟

بازار داغ خرید و فروش دینار عراق همزمان با اربعین حسینی

حراج شمش یک کیلویی در بانک کارگشایی

روایتی از احتکار و نوسانات بازار

جهان گردی را از ایران آغاز کنیم

تروریست‌ها تعدادی از مرزبانان ایرانی را ربودند

جزئیات دستگیری ۴۰ اخلالگر اقتصادی در روز گذشته

مطهرنیا: حکم لاهه پیروزی بزرگی برای ایران است

توضیحات مهم فرمانده نیروی زمینی سپاه درباره حادثه تلخ

تیپ عجیب سفیر ژاپن در تهران

توییت جالب "مهاجرانی" در خصوص ماجرای خاشقجی

پوشش سفیر سنگال در دیدار با روحانی

چرا قاسم سلیمانی از موشک علیه داعش استفاده نمی کرد؟

تقدیم استوارنامه سفرای جدید 7 کشور به رئیس جمهور

"الجبیر" بالاخره پیدا شد

امام جماعت مسجد جامع ریاض ممنوع السفر شد

حرف راستی که افشاگر سعودی زد

خوش خبری آقای رئیس جمهور برای کیم

دیدار پمپئو با پادشاه سعودی

مکرون دست از سر کره شمالی برنمی‌دارد

طعنه نامزد خاشقچی به ریاض درباره قتل عامدانه وی

خوراندن دارو‌های توهم‌زا به زندانیان عربستانی

اردوغان هنوز به عربستان مشکوک است

نقشه آمریکا و رژیم صهیونیستی برای مقابله با "اس‌300"

پرداخت ۱۰۰ دلار ارز مسافرتی به زائران اربعین

هشدار نسبت به بحرانی شدن اوضاع سازمان تامین اجتماعی

40 اخلالگر اقتصادی در بازار ارز دستگیر شدند

هشدار آب گرفتگی معابر و سیلابی‌شدن رودخانه‌ها

جزئیات بیمه زائران اربعین حسینی اعلام شد

تصاویر جدید از لحظه هولناک زلزله 7.5 ریشتری اندونزی

آغاز رسمی حرکت زائران اربعین حسینی

دستگیری ۲نفر از عوامل تیراندازی سنندج

مردی با خودرو 3 بار از روی جنازه زنش رد شد!

میزان زمان نام نویسی تا صدور روادید اربعین