رصد

کد خبر: ۱۲۷۰۲۲
تاریخ انتشار: ۱۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۸
چرا سیاستگذاری‌ها در ایران موفقیت‌آمیز نیست؟

محمد وصال، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف در این باره در شماره 252 تجارت‌فردا نوشته است:

یک سیاستگذار خیرخواه باید اموری را پیگیری کند که حداکثر منافع اجتماع تامین شود. اما از آنجا که روابط علت و معلولی پدیده‌ها آشکار نیست و برخی از اتفاقات خارج از دایره اختیار سیاستگذار حادث می‌شوند، وی نمی‌تواند به صورت قطعی بهترین سیاست را تعیین کند. بنابراین نقش علم به عنوان مبین روابط علت و معلولی پدیده‌ها در سیاستگذاری روشن می‌شود. سیاستگذاری که بی‌توجه به یافته‌های علوم جهت حرکت خود را مشخص می‌کند در واقع به انکار وجود روابط علت و معلولی پدیده‌ها پرداخته است. البته در حیطه علوم اجتماعی، به علت آنکه پدیده‌ها متاثر از برهم‌کنشِ افرادِ خودمشاهده‌گرِ بسیاری است، پیچیدگی کشف روابط علیّ دوچندان است. اما پس از کشف آنها، یک سیاستگذار خوب نمی‌تواند نسبت به آنها بی‌اعتنا باشد.

با آنکه در بسیاری از علوم اجتماعی از جمله اقتصاد، قواعد کلی و روابط علیّ بسیاری کشف شده‌اند، اما کماکان ارائه پیش‌بینی برای یک سیاست خاص بسیار دشوار است. از این‌رو وقتی در عرصه سیاستگذاری وارد می‌شوند، دست به عصا بوده و کمتر، توصیه‌های بدون اما و اگر ارائه می‌شود. در این شرایط تکلیف سیاستگذاری که باید «تصمیم بگیرد » و سیاست مشخصی را دنبال کند چیست؟

️«سیاستگذاری مبتنی بر شواهد » قاعده‌ای است که در عالم سیاستگذاری و ارتباط علوم اجتماعی با این حوزه روزبه‌روز بیشتر شنیده می‌شود. در این چارچوب، سیاستگذار باید شواهد کافی برای اتخاذ یک تصمیم را داشته باشد و بر آن اساس توجیه کند چرا یک مسیر را برگزیده است. در این چارچوب سیاستگذاری مثل کیمیاگری نیست که با یافتن فرمول مشخص، عملیات خاتمه یابد. بلکه فرآیندی است تدریجی و نیازمند بازخورد؛ یعنی سیاستگذار بر مبنای شواهد موجود، سیاستی را برمی‌گزیند، آن را در یک محدوده مشخص اجرا می‌کند تا نتایج کار را ارزیابی کند، سپس بر اساس نتایج ارزیابی و با توجه به شواهد جدید، روایت جدیدی از روابط علیّ مشخص می‌شود، نهایتا بر اساس روایت جدید، اصلاحی در سیاست اتفاق می‌افتد.این چرخه، مادام‌العمر است. یعنی هیچ‌گاه سیاستگذار از ارزیابی و اصلاح جهتگیری‌ها بی‌نیاز نمی‌شود.

آنچه معمولاً در کشور ما اتفاق می‌افتد، با تصویر فوق فاصله بسیار دارد. اغلب جهت‌گیری‌های سیاستی بر مبنای شواهد یا حتی یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها، شکل نگرفته‌اند. در بهترین حالت «حس » یا «شهودِ » سیاستگذار، راهنمای او بوده است. البته به دلیل عدم توجه به چرخه سیاستگذاری-مشاهده- اصلاح، اصولا تلاشی برای ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها (مشاهده) صورت نمی‌گیرد. اصلاحی هم اگر اتفاق بیفتد باز بر اساس «حس » است. تغییر ناگهانی سیاست‌ها،به مراتب بیشتر مشاهده می‌شود.

سیاستگذاری خوب باید براساس یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها که از شواهد علمی شکل‌گرفته است، تدوین شود. سیاستگذار باید در طراحی سیاست، ارزیابی آن را نیز مدنظر داشته باشد و اصلاح سیاست بر اساس ارزیابی میانی انجام می‌شود. در کشور ما، سیاست‌ها تغییرات ناگهانی داشته و معمولا فاقد یک زیربنای محکم برساخته از شواهد است. ارزیابی سیاست‌ها نیز به ندرت انجام می‌شود. انگیزه‌های اقتصاد سیاسی سیاستگذاران می‌تواند یکی از دلایل عدم شکل‌گیری سیاستگذاری مبتنی بر شواهد در کشور ما باشد.

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

دستورات جدید برای رونق بورس

گام‌ نخست برای شناسایی خانه‌های خالی برداشته شد

اوپک جدید راه‌اندازی می‌شود

خانه بخریم یا دست نگه داریم؟

اگر ارز مسافرتی حذف شود ...

طلا درخشان شد

افزایش قیمت نفت در بازار جهانی

رشد ۳۲ درصدی تخلیه و بارگیری کالا در بندر چابهار

نان گران می‌شود؟

یوآن چین سقوط کرد

شما هم میتوانید برروی گوگل مپ محصول بخرید یا بفروشید

همکاری ایندیپندنت و آل‌سعود برای راه‌اندازی وب‌سایت فارسی‌

نامه‌ فومنی به روحانی؛ آقای رئیس‌جمهور با مردم صادق باشید

نماینده مجلس: اعلام اسامی دریافت کنندگان ارز دولتی خلاف امنیت ملی است

چرا روحانی بسته پیشنهادی اروپا را پس فرستاد؟

امیرعبداللهیان: عادل الجبیر گفت بحرین جزئی از خاک عربستان است

رئیس سیا: روسیه تمایل و توان مقابله با تصمیمات ایران را ندارد

حمله با چاقو در آلمان/ ادعای دیلی میل: مهاجم ایرانی است

مخالفت پاکستان با میزبانی اتاق عملیات فرامنطقه‌ای علیه ایران

بزرگداشت عباس امیرانتظام برگزار شد

«شیخ عیسی قاسم» سه شنبه جراحی می‌شود

هشدار پوتین به ناتو

مرکل: گفته بودم آمریکا قابل اتکا نیست

واکنش حماس به خواسته سه مقام دولت ترامپ

تک‌تیراندازان فلسطینی نظامی صهیونیست را هدف قرار دادند

تبعیض رسانه‌ای علیه مسلمانان در آمریکا!

اطلاعات سری ارتش روسیه لو رفت

تلاش یک مرد برای خودکشی در صحن علنی مجلس

واکنش حزب‌الله به تصویب نژادپرستانه‌ترین قانون رژیم صهیونیستی

اتهام پولیِ ترامپ به چین و اتحادیه اروپا

سیل شدید در مغولستان

تابناک: ۱۰۰ قلم داروی «معمولی» از چتر بیمه‌ای خارج شدند

سقوط جوان ۲۱ ساله از طبقه ششم سینما آزادی

عجیب‌ترین مدل پرواز

شین‌ آبادی‌ها کتاب زندگی‌شان را می نویسند

تنبیه مرگبار کودک 2 ساله به خاطر خیس کردن جای خواب

اجرای 2 طرح ترافیکی ویژه از فردا در پایتخت

میمون اسلحه کش!

کشته شدن 13نفر براثر واژگونی قایق در آمریکا

مقصر اصلی در برخورد نفتکش و اتوبوس کیست؟