رصد

کد خبر: ۱۲۷۰۲۲
تاریخ انتشار: ۱۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۸
چرا سیاستگذاری‌ها در ایران موفقیت‌آمیز نیست؟

محمد وصال، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف در این باره در شماره 252 تجارت‌فردا نوشته است:

یک سیاستگذار خیرخواه باید اموری را پیگیری کند که حداکثر منافع اجتماع تامین شود. اما از آنجا که روابط علت و معلولی پدیده‌ها آشکار نیست و برخی از اتفاقات خارج از دایره اختیار سیاستگذار حادث می‌شوند، وی نمی‌تواند به صورت قطعی بهترین سیاست را تعیین کند. بنابراین نقش علم به عنوان مبین روابط علت و معلولی پدیده‌ها در سیاستگذاری روشن می‌شود. سیاستگذاری که بی‌توجه به یافته‌های علوم جهت حرکت خود را مشخص می‌کند در واقع به انکار وجود روابط علت و معلولی پدیده‌ها پرداخته است. البته در حیطه علوم اجتماعی، به علت آنکه پدیده‌ها متاثر از برهم‌کنشِ افرادِ خودمشاهده‌گرِ بسیاری است، پیچیدگی کشف روابط علیّ دوچندان است. اما پس از کشف آنها، یک سیاستگذار خوب نمی‌تواند نسبت به آنها بی‌اعتنا باشد.

با آنکه در بسیاری از علوم اجتماعی از جمله اقتصاد، قواعد کلی و روابط علیّ بسیاری کشف شده‌اند، اما کماکان ارائه پیش‌بینی برای یک سیاست خاص بسیار دشوار است. از این‌رو وقتی در عرصه سیاستگذاری وارد می‌شوند، دست به عصا بوده و کمتر، توصیه‌های بدون اما و اگر ارائه می‌شود. در این شرایط تکلیف سیاستگذاری که باید «تصمیم بگیرد » و سیاست مشخصی را دنبال کند چیست؟

️«سیاستگذاری مبتنی بر شواهد » قاعده‌ای است که در عالم سیاستگذاری و ارتباط علوم اجتماعی با این حوزه روزبه‌روز بیشتر شنیده می‌شود. در این چارچوب، سیاستگذار باید شواهد کافی برای اتخاذ یک تصمیم را داشته باشد و بر آن اساس توجیه کند چرا یک مسیر را برگزیده است. در این چارچوب سیاستگذاری مثل کیمیاگری نیست که با یافتن فرمول مشخص، عملیات خاتمه یابد. بلکه فرآیندی است تدریجی و نیازمند بازخورد؛ یعنی سیاستگذار بر مبنای شواهد موجود، سیاستی را برمی‌گزیند، آن را در یک محدوده مشخص اجرا می‌کند تا نتایج کار را ارزیابی کند، سپس بر اساس نتایج ارزیابی و با توجه به شواهد جدید، روایت جدیدی از روابط علیّ مشخص می‌شود، نهایتا بر اساس روایت جدید، اصلاحی در سیاست اتفاق می‌افتد.این چرخه، مادام‌العمر است. یعنی هیچ‌گاه سیاستگذار از ارزیابی و اصلاح جهتگیری‌ها بی‌نیاز نمی‌شود.

آنچه معمولاً در کشور ما اتفاق می‌افتد، با تصویر فوق فاصله بسیار دارد. اغلب جهت‌گیری‌های سیاستی بر مبنای شواهد یا حتی یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها، شکل نگرفته‌اند. در بهترین حالت «حس » یا «شهودِ » سیاستگذار، راهنمای او بوده است. البته به دلیل عدم توجه به چرخه سیاستگذاری-مشاهده- اصلاح، اصولا تلاشی برای ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها (مشاهده) صورت نمی‌گیرد. اصلاحی هم اگر اتفاق بیفتد باز بر اساس «حس » است. تغییر ناگهانی سیاست‌ها،به مراتب بیشتر مشاهده می‌شود.

سیاستگذاری خوب باید براساس یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها که از شواهد علمی شکل‌گرفته است، تدوین شود. سیاستگذار باید در طراحی سیاست، ارزیابی آن را نیز مدنظر داشته باشد و اصلاح سیاست بر اساس ارزیابی میانی انجام می‌شود. در کشور ما، سیاست‌ها تغییرات ناگهانی داشته و معمولا فاقد یک زیربنای محکم برساخته از شواهد است. ارزیابی سیاست‌ها نیز به ندرت انجام می‌شود. انگیزه‌های اقتصاد سیاسی سیاستگذاران می‌تواند یکی از دلایل عدم شکل‌گیری سیاستگذاری مبتنی بر شواهد در کشور ما باشد.

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

حواشی اختصاص ارز دانشجویی از زبان معاون وزیر علوم

بنزین 98 سهمیه بندی می شود؟

باز شدن پای دلالان در بازار گوشت

باز شدن پای دلالان در بازار گوشت

بلیط های چارتری ممنوع شد !

تعیین تکلیف تعهدات به حساب ذخیره ارزی

چرا مهاجران در ایران کارت بانکی ندارند؟

نخستین نمایشگاه دائمی ایران در بغداد

علت برکناری مدیرعامل سایپا مشخص شد

حق مسکن کارگران افزایش یافت

چگونه دولت باید با رشد فضای مجازی همگام شود؟

واکنش‌های شبکه‌های معاند به پخش مستند طراحی سوخته

اولتیماتوم بی‌سابقه شمخانی به اروپا

بیانیه وزارت خارجه درباره همراهان ظریف در سفرهای خارجی

حمایت پامپئو و بولتون از اقدام آلمان علیه ماهان‌ایر

هشدار عراقچی به لهستان

کدام وزیران احمدی نژاد در دادگاه محاکمه شدند؟

مبلغ: نقد مشکلات معیشتی در مسیر منویات باندی مذموم است

توزیع گل نرگس در صحن مجلس

واکنش ظریف به دستگیری مرضیه هاشمی

رایزنی های روسیه با سران عربی درباره سوریه

دو کشتی در «تنگه کرچ» آتش گرفتند

یمن: بیش از ۳۰۰ بار در الحدیده نقض آتش‌بس صورت گرفت

توافق آتش‌بس در طرابلس لیبی منعقد شد

داعش مسئولیت حمله به نظامیان آمریکایی در سوریه را برعهده گرفت

لحظه نابودی موشک اسرائیلی توسط اس۳۰۰ روسی

منبع سوری: پدافند هوایی ما ۳۸ موشک اسرائیل را منهدم کرد

سخنرانی ترزا مِی درباره طرح جدید برگزیت

ترامپ رکورد دروغ را شکست!

«کامالا هریس» رسما نامزد انتخابات ۲۰۲۰ شد

بوی بد پایتخت از کجا بود؟

بازداشت آزاردهندگان دختران پارک ائل گلی

توصیه مهم به مسافران هند

قیمت خودرو صدای بازار و بازرسی کل کشور را در آورد

فرودگاه زنجان در یخبندان

دستگیری فروشنده مواد مخدر با ۱۴ کیلوگرم تریاک

توطئه زن خیانتکار برای کشتن شوهر پیر

توضیحات پلیس در مورد استفاده از خودروهای مردم برای متوقف کردن قاچاقچیان

کشف باند سازمان یافته قاچاق نقره از چین

رانش زمین راه ارتباطی ۱۴۷ روستا را قطع کرد