رصد

کد خبر: ۱۲۷۰۲۲
تاریخ انتشار: ۱۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۸
چرا سیاستگذاری‌ها در ایران موفقیت‌آمیز نیست؟

محمد وصال، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف در این باره در شماره 252 تجارت‌فردا نوشته است:

یک سیاستگذار خیرخواه باید اموری را پیگیری کند که حداکثر منافع اجتماع تامین شود. اما از آنجا که روابط علت و معلولی پدیده‌ها آشکار نیست و برخی از اتفاقات خارج از دایره اختیار سیاستگذار حادث می‌شوند، وی نمی‌تواند به صورت قطعی بهترین سیاست را تعیین کند. بنابراین نقش علم به عنوان مبین روابط علت و معلولی پدیده‌ها در سیاستگذاری روشن می‌شود. سیاستگذاری که بی‌توجه به یافته‌های علوم جهت حرکت خود را مشخص می‌کند در واقع به انکار وجود روابط علت و معلولی پدیده‌ها پرداخته است. البته در حیطه علوم اجتماعی، به علت آنکه پدیده‌ها متاثر از برهم‌کنشِ افرادِ خودمشاهده‌گرِ بسیاری است، پیچیدگی کشف روابط علیّ دوچندان است. اما پس از کشف آنها، یک سیاستگذار خوب نمی‌تواند نسبت به آنها بی‌اعتنا باشد.

با آنکه در بسیاری از علوم اجتماعی از جمله اقتصاد، قواعد کلی و روابط علیّ بسیاری کشف شده‌اند، اما کماکان ارائه پیش‌بینی برای یک سیاست خاص بسیار دشوار است. از این‌رو وقتی در عرصه سیاستگذاری وارد می‌شوند، دست به عصا بوده و کمتر، توصیه‌های بدون اما و اگر ارائه می‌شود. در این شرایط تکلیف سیاستگذاری که باید «تصمیم بگیرد » و سیاست مشخصی را دنبال کند چیست؟

️«سیاستگذاری مبتنی بر شواهد » قاعده‌ای است که در عالم سیاستگذاری و ارتباط علوم اجتماعی با این حوزه روزبه‌روز بیشتر شنیده می‌شود. در این چارچوب، سیاستگذار باید شواهد کافی برای اتخاذ یک تصمیم را داشته باشد و بر آن اساس توجیه کند چرا یک مسیر را برگزیده است. در این چارچوب سیاستگذاری مثل کیمیاگری نیست که با یافتن فرمول مشخص، عملیات خاتمه یابد. بلکه فرآیندی است تدریجی و نیازمند بازخورد؛ یعنی سیاستگذار بر مبنای شواهد موجود، سیاستی را برمی‌گزیند، آن را در یک محدوده مشخص اجرا می‌کند تا نتایج کار را ارزیابی کند، سپس بر اساس نتایج ارزیابی و با توجه به شواهد جدید، روایت جدیدی از روابط علیّ مشخص می‌شود، نهایتا بر اساس روایت جدید، اصلاحی در سیاست اتفاق می‌افتد.این چرخه، مادام‌العمر است. یعنی هیچ‌گاه سیاستگذار از ارزیابی و اصلاح جهتگیری‌ها بی‌نیاز نمی‌شود.

آنچه معمولاً در کشور ما اتفاق می‌افتد، با تصویر فوق فاصله بسیار دارد. اغلب جهت‌گیری‌های سیاستی بر مبنای شواهد یا حتی یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها، شکل نگرفته‌اند. در بهترین حالت «حس » یا «شهودِ » سیاستگذار، راهنمای او بوده است. البته به دلیل عدم توجه به چرخه سیاستگذاری-مشاهده- اصلاح، اصولا تلاشی برای ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها (مشاهده) صورت نمی‌گیرد. اصلاحی هم اگر اتفاق بیفتد باز بر اساس «حس » است. تغییر ناگهانی سیاست‌ها،به مراتب بیشتر مشاهده می‌شود.

سیاستگذاری خوب باید براساس یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها که از شواهد علمی شکل‌گرفته است، تدوین شود. سیاستگذار باید در طراحی سیاست، ارزیابی آن را نیز مدنظر داشته باشد و اصلاح سیاست بر اساس ارزیابی میانی انجام می‌شود. در کشور ما، سیاست‌ها تغییرات ناگهانی داشته و معمولا فاقد یک زیربنای محکم برساخته از شواهد است. ارزیابی سیاست‌ها نیز به ندرت انجام می‌شود. انگیزه‌های اقتصاد سیاسی سیاستگذاران می‌تواند یکی از دلایل عدم شکل‌گیری سیاستگذاری مبتنی بر شواهد در کشور ما باشد.

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

ا‌جازه دهید ما بر‌‌ای شما ‌یک کار بسا‌ز‌یم!

حاجی‌دلیگانی: اقتصاد کشور در حال رکود است

افزایش ۲۰ تا ۵۰ درصدی حقوق کارمندان در لایحه جدید دولت

بدهی خارجی ایران از ۱۱میلیارد دلار گذشت

راهکار حجتی برای بی نیازی از واردات شکر

خرید 2 هزار واگن برای کلانشهرهای دارای خطوط ریلی

پرتقال و نارنگی صدرنشین ویترین میوه فروشی‌ها

سیف: نرخ ارز در بهمن و اسفند کاهش می‌یابد

مصرف بنزین رکورد زد

پرداخت وام ۳۰۰میلیونی کسبه پلاسکو فقط به یک نفر!

ا‌جاز‌ه د‌هید ما بر‌‌ای شما یک کار بسا‌زیم!

هزینه آمریکا برای خروج از برجام به روایت موسویان

آیت‌الله خاتمی: تیر شوم اجانب در ایران به سنگ می‌خورد

آیت الله امامی کاشانی: حضرت زهرا(س) اسوه است

درخواست کمیته آمریکاییان یهودی از آلمان برای اخراج سفیر ایران

کلاس آبگوشتی برای سفیر آلمان در ایران

ان بی سی: دوری ترکیه از آمریکا، آنکارا را به سوی ایران و روسیه سوق می‌دهد

لاوروف و گوترش بر پایبندی به برجام تأکید کردند

ادامه روند کاهشی آمار ولادت در کشور

رضایی: باید ارزش‌های انقلاب را حفظ کرد

د‌وره‌ ‌آمو‌زش جامع حسابداری با معرفی به کار تضمینی ‌(اختصاصی شهرستان اصفهان)

آبروریزی برای سازمان ملل

توقف کمک غذایی ۴۵ میلیون دلاری آمریکا به فلسطین

ادامه فرار آوارگان روهینگیا به بنگلادش

اوضاع خطرناک برای موصل

توصیه عمار حکیم به مردم عراق

دستور جدید ملک سلمان برای بستن دهان رسانه‌ها

چالش جدید برای "گنبد آهنین" رژیم صهیونیستی

افت شدید مقبولیت آمریکا در سطح جهان

حمله مسلحانه به مدرسه‌ای در روسیه

ا‌جاز‌‌ه د‌هید ما بر‌‌ای شما یک کار بسا‌زیم!

آمار تامل‌انگیز از خشونت علیه زنان در ایران

سامانه پربارش از راه رسید

بدبیاری دیگر برای زلزله‌زدگان کرمانشاه

غلظت گرد و خاک در اهواز به 4 برابر حد مجاز رسید

دیدار حجت‌الاسلام رئیسی با خانواده سرمهندس کشتی سانچی

داوری: بنیاد شهید هنوز شهدای پلاسکو را شهید محسوب نکرده است

تصویب "سند راهبردی پدافند غیر‌عامل منابع و ذخائر ژنتیک کشور"

شرایط و میزان افزایش حقوق معلمان در سال ۹۷

هر روز در جاده‌های ایران یک سانچی غرق می‌شود