رصد

کد خبر: ۱۲۷۰۲۲
تاریخ انتشار: ۱۰ دی ۱۳۹۶ - ۱۳:۰۸
چرا سیاستگذاری‌ها در ایران موفقیت‌آمیز نیست؟

محمد وصال، عضو هیات علمی دانشگاه صنعتی شریف در این باره در شماره 252 تجارت‌فردا نوشته است:

یک سیاستگذار خیرخواه باید اموری را پیگیری کند که حداکثر منافع اجتماع تامین شود. اما از آنجا که روابط علت و معلولی پدیده‌ها آشکار نیست و برخی از اتفاقات خارج از دایره اختیار سیاستگذار حادث می‌شوند، وی نمی‌تواند به صورت قطعی بهترین سیاست را تعیین کند. بنابراین نقش علم به عنوان مبین روابط علت و معلولی پدیده‌ها در سیاستگذاری روشن می‌شود. سیاستگذاری که بی‌توجه به یافته‌های علوم جهت حرکت خود را مشخص می‌کند در واقع به انکار وجود روابط علت و معلولی پدیده‌ها پرداخته است. البته در حیطه علوم اجتماعی، به علت آنکه پدیده‌ها متاثر از برهم‌کنشِ افرادِ خودمشاهده‌گرِ بسیاری است، پیچیدگی کشف روابط علیّ دوچندان است. اما پس از کشف آنها، یک سیاستگذار خوب نمی‌تواند نسبت به آنها بی‌اعتنا باشد.

با آنکه در بسیاری از علوم اجتماعی از جمله اقتصاد، قواعد کلی و روابط علیّ بسیاری کشف شده‌اند، اما کماکان ارائه پیش‌بینی برای یک سیاست خاص بسیار دشوار است. از این‌رو وقتی در عرصه سیاستگذاری وارد می‌شوند، دست به عصا بوده و کمتر، توصیه‌های بدون اما و اگر ارائه می‌شود. در این شرایط تکلیف سیاستگذاری که باید «تصمیم بگیرد » و سیاست مشخصی را دنبال کند چیست؟

️«سیاستگذاری مبتنی بر شواهد » قاعده‌ای است که در عالم سیاستگذاری و ارتباط علوم اجتماعی با این حوزه روزبه‌روز بیشتر شنیده می‌شود. در این چارچوب، سیاستگذار باید شواهد کافی برای اتخاذ یک تصمیم را داشته باشد و بر آن اساس توجیه کند چرا یک مسیر را برگزیده است. در این چارچوب سیاستگذاری مثل کیمیاگری نیست که با یافتن فرمول مشخص، عملیات خاتمه یابد. بلکه فرآیندی است تدریجی و نیازمند بازخورد؛ یعنی سیاستگذار بر مبنای شواهد موجود، سیاستی را برمی‌گزیند، آن را در یک محدوده مشخص اجرا می‌کند تا نتایج کار را ارزیابی کند، سپس بر اساس نتایج ارزیابی و با توجه به شواهد جدید، روایت جدیدی از روابط علیّ مشخص می‌شود، نهایتا بر اساس روایت جدید، اصلاحی در سیاست اتفاق می‌افتد.این چرخه، مادام‌العمر است. یعنی هیچ‌گاه سیاستگذار از ارزیابی و اصلاح جهتگیری‌ها بی‌نیاز نمی‌شود.

آنچه معمولاً در کشور ما اتفاق می‌افتد، با تصویر فوق فاصله بسیار دارد. اغلب جهت‌گیری‌های سیاستی بر مبنای شواهد یا حتی یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها، شکل نگرفته‌اند. در بهترین حالت «حس » یا «شهودِ » سیاستگذار، راهنمای او بوده است. البته به دلیل عدم توجه به چرخه سیاستگذاری-مشاهده- اصلاح، اصولا تلاشی برای ارزیابی اثربخشی سیاست‌ها (مشاهده) صورت نمی‌گیرد. اصلاحی هم اگر اتفاق بیفتد باز بر اساس «حس » است. تغییر ناگهانی سیاست‌ها،به مراتب بیشتر مشاهده می‌شود.

سیاستگذاری خوب باید براساس یک چارچوب منسجم از روابط علیّ بین پدیده‌ها که از شواهد علمی شکل‌گرفته است، تدوین شود. سیاستگذار باید در طراحی سیاست، ارزیابی آن را نیز مدنظر داشته باشد و اصلاح سیاست بر اساس ارزیابی میانی انجام می‌شود. در کشور ما، سیاست‌ها تغییرات ناگهانی داشته و معمولا فاقد یک زیربنای محکم برساخته از شواهد است. ارزیابی سیاست‌ها نیز به ندرت انجام می‌شود. انگیزه‌های اقتصاد سیاسی سیاستگذاران می‌تواند یکی از دلایل عدم شکل‌گیری سیاستگذاری مبتنی بر شواهد در کشور ما باشد.

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

تعرفه واردات به کشور عراق تغییر کرده است؟

پشت پرده جنگ تجاری آمریکا

واردات سالانه ۲.۵ میلیارد دلار پوشاک قاچاق به کشور

آغاز فراخوان برای تعویض دسته چک ها؛ سرنوشت چک های قدیمی چه می شود؟

نرخ خرید مرغ تازه پاک شده در بازار

خرید ۴۰ فروند سوخو توسط ایرلاین های ایرانی

تحویل نخستین بوئینگ۷۷۷ برجامی به تعویق افتاد

به دنبال دلار ۴۲۰۰ تومانی

نرخ تورم سال گذشته ۸.۲ درصد شد

آخرین قیمت فروش تیرآهن در بازار

با ‌معر‌فی‌ بیمه بازا‌ر، د‌‌ر‌آمد‌ کسب ‌کنید!

رمزگشایی از ادبیات برجامی روحانی

پیشنهادی برای مکان نگهداری مرتضوی در زندان

ژاپن: برجام باید دست نخورده باقی بماند

واکنش زیباکلام به تیتر کیهان علیه ظریف

ادعای عجیب تابش درباره «شنود»

شیطنت رسانه‌ای در سفر شمخانی به سوچی

ادعای دستگیری یک تبعه انگلیسی در ایران

ماکرون تصمیم ترامپ را برای برجام اعلام کرد

حرکت چراغ خاموش مجلس برای تفکیک وزارتخانه‌ها

کاخ سفید: کارزار فشار علیه کره شمالی کارساز بوده و از آن دست نمی‌کشیم

داعش؛ ثروتمندترین گروه تروریستی در جهان

بازرسان تسلیحات شیمیایی بار دیگر از شهر دوما بازدید کردند

مقام ربوده شده ورزشی عراق آزاد شد

انفجار، کابل را به لرزه درآورد

خشم مردم بحرین از احکام صادره علیه ۶ جوان در دادگاه آل خلیفه

شهادت یک خبرنگار فلسطینی در غزه

قلمون شرقی دمشق بصورت کامل آزاد شد

چین: با استقلال طلبان تایوان برخورد می کنیم

نگرانی مقام‌های اطلاعاتی آمریکا و اسرائیل از پروازها به سمت سوریه

با ‌معرفی‌ بیمه بازا‌ر، د‌‌‌ر‌آمد‌ کسب ‌کنید!

مرگ یک نفر بر اثر ابتلا به تب کریمه کنگو در کرمان

سامانه بارشی فعالی وارد کشور می‌شود

جزئیات قتل 4 عضو یک خانواده

سفر نمایندگان سازنده هواپیمای تهران - یاسوج به پایتخت

تقارن امتحانات با ماه رمضان؛ پیشنهادهای دانش‌آموزان به وزیر برای تغییر در امتحانات

فیلمی از واقعیت ضرب وشتم جوانی بوسیله پلیس

باران ۱۵ استان کشور را در برمی‌گیرد

سردار اشتری: آرامش مردم با حضور پلیس، محقق می‌شود

سرنوشت نامادری سنگدل در ماهشهر