رصد

کد خبر: ۲۶۸۶
تاریخ انتشار: ۱۹ شهريور ۱۳۹۲ - ۰۵:۲۲
با انجام مراسم تحليف اعضاي منتخب چهارمين دوره شوراي اسلامي شهر و آغاز به کار دوره جديدي از مديريت شهري، شهر مشهد در معرض تحولي تازه قرار گرفته است. تحولي که مي تواند از بازانگاري مسائل و موضوعاتي که شهرها عموماً گريبانگير آن هستند، آغاز شود و با تبيين درست آن ها زمينه تغيير و تحولي راستين را در عرصه فرآيندهاي اقتصادي، اجتماعي و زيرساختي شهر فراهم کند و رونق و پويايي مستمر در اين عرصه ها که همگان انتظار آن را مي کشند، به ارمغان آورد.
امروزه شهرها در ايران محل سکونت ۷۰درصد جمعيت کشور هستند که با رشد فزاينده اي شکل و تنوع زندگي شهري را تحت تاثير جدي خود قرار داده اند.

کلان شهر مشهد هم به نوبه خود با بروز خشکسالي هاي طولاني در نواحي شرقي کشور به قطب پذيرش جمعيت مهاجران در دهه هاي اخير تبديل شده است. اين رشد فزاينده جمعيت به ويژه که غالب آن ها فاقد شرايط اجتماعي و اقتصادي لازم براي زندگي در شهر هستند، بالطبع به افزايش و رشد بافت هاي شهري در شرايط غيراستاندارد مي انجامد و به بحران حاشيه نشيني دامن مي زند.

به طور کلي شهر مشهد در دوران رشد و توسعه خود با مسائل و معضلات پيچيده  اي مواجه است. نبود زيرساخت هاي لازم براي پاسخ گويي مناسب به نيازهاي زائران، وجود بافت هاي ناکارآمد و توسعه نيافته به ويژه سامان نيافتن بافت پيرامون حرم مطهر و ساير بافت هاي فرسوده شهري، اقتصاد شهري کم رونق و بدون برنامه، مسائل اجتماعي و فرهنگي حاصل از حضور فرهنگ هاي مختلف و متنوع به طور همزمان نيز وجود دارد.

از همين رهگذر مي توان گفت با هر رويکرد و يا مديريتي نمي توان براي حل اين معضلات اقدام کرد؛ طبيعي است که مديريت و رويکردي مي تواند در حل و فصل آن ها موفق باشد که شناخت عميقي از جوانب، ريشه ها و عوامل آن ها داشته باشد و از قدرت درک و شناخت بالايي برخوردار باشد.

چهارمين دوره شوراي اسلامي شهر مشهد با طرح شعارهاي مردم محوري و تکيه به گفتمان انقلاب اسلامي و... موفق به اخذ اکثريت آراي شرکت کنندگان در انتخابات شد. طرح اين گفتمان در قالب شعارهاي مطرح شده به طور طبيعي مسئوليتي را به وجود مي آورد که به جا آوردن آن آسان و راحت نخواهد بود.

شوراي اسلامي شهر مشهد در اولين قدم بايد دست به انتخاب شهردار بزند. اين انتخاب بايد اولاً مبتني بر گفتمان مطرح شده باشد و مسئوليت هاي مذکور را تمام و کمال برعهده گيرد و ثانياً اين فرآيند بايد از قضاوت ها و تحليل هاي سطحي بگذرد و بتواند ژرف نگرانه و به طور فراگير همه مسائل و موضوعات مطرح در محدوده برنامه ريزي و مديريت شهر را شامل شود.

در اين نوشتار هدف اين است که مراقبت شود در کنار معيارها و فرآيند در نظر گرفته شده، برخي ملاحظات و جنبه هاي مهم اين تصميم گيري  تاثيرگذار از قلم نيفتد.

۱ -شهردار کلان شهر مشهد بايد بتواند شهر را به صورت سيستمي اداره کند. سيستمي که داراي بخش هاي گوناگون در زمينه هاي کاري متعدد و متنوع است و او بايد بتواند به همه آن ها رسيدگي کند. او بايد بتواند طيف وسيع مسائل شهر را که دائما در حال تحول است رصد کند و به سوي اهداف در نظر گرفته شده، مديريت کند. پرانرژي بودن و انگيزه داشتن يکي از مهم ترين ويژگي هايي است که شهردار کلان شهر مشهد بايد از آن برخوردار باشد.

۲ -برنامه ريزي و مديريت شهري علمي بين رشته اي محسوب شده و چند جنبه اي است و به همين دليل حيطه و عرصه آن دائم در حال گسترش است. شهردار کلان شهري چون مشهد، با لحاظ کردن پيچيد گي هاي مسائل شهري و اجرايي آن بايد قدرت يادگيري بالايي داشته باشد تا بتواند دستاوردهاي نوين برنامه ريزي و مديريت شهري را لحاظ کند و از موفقيت ساير شهرها و کلان شهرها بياموزد. ويژگي برتر دوم توان و قدرت يادگيري شهردار است.

۳ -با وجود تنوع و تکثر انديشه و گفتمان در شوراي اسلامي چهارم شهر مشهد که به حق بايسته شهر زائرپذير رضوي است، انتظار وجود ديدگاه هاي متفاوت و بعضاً متناقض در اين شورا کاملاً طبيعي خواهد بود. براي چنين شورايي که تنوع ديدگاه هاي مطرح در آن به جاي ضعف مي تواند به مزيت آن تبديل شود، وجود يک شهردار انعطاف پذير که ديدگاه هاي مذکور را سازگار و هم راستا کند، ضروري مي باشد.

۴ -از آن جا که آستان قدس رضوي يک نهاد تأثيرگذار در اقتصاد و امور شهري مشهد است، مي طلبد تا شهردار آينده با اين سازمان تعامل سازنده و فراگير داشته باشد.

5-شهر مشهد در شرايطي که مسير توسعه خود را در چند سال گذشته با تمرکز بر پروژه هاي عمراني و سرمايه گذاري و يک توسعه مهندسي و اجرايي در حوزه زيرساخت هاي شهري قرار داده است اکنون بايد اين مسير را با توجه به مسائل نرم افزاري و توسعه اجتماعي و فرهنگي کامل کند. بدون ترديد مشهد شهر امام رضا(ع) است و مسائل اجتماعي آن در تراز مسائل همه جامعه ايران و مسائل فرهنگي آن در تراز همه مسائل فرهنگي قوميت ها و فرهنگ متنوع ايران قرار دارد.

شهردار مشهد بايد از مسائل اجتماعي و فرهنگي شهر مشهد درک درستي داشته باشد بنابراين ويژگي برتر پنجم شهردار نگرش فرهنگي و اجتماعي اوست.

۶ -حضور چند ميليوني زائران در مشهد مقدس که همه ساله رشد فزاينده  اي هم دارد، يک برکت و فرصت بي نظير است. مديريت شهري مشهد اگر از تراز خدمت رساني به اين خيل بزرگ زائران عقب بماند، با مشکلات و معضلاتي مواجه مي شود. اما اگر با برنامه ريزي صحيح و به موقع آن را فرصت خدمت تلقي کند، مي تواند از برکات حضور مشتاقان زيارت بارگاه امام هشتم(ع) برخوردار شود که پويايي اجتماعي و فرهنگي و رونق اقتصادي از نتايج آن خواهد بود.

ويژگي برتر ششم شهردار مشهد بايد زائرمدار بودن فکر و برنامه هاي او باشد؛ در اين صورت برکت حضور زائران موجب زندگي پررونق و پرنشاط شهروندان مشهدي خواهد شد.

7-سازمان شهرداري مشهد که دوره هاي متعدد و با رويکردهاي متفاوت را در دهه هاي اخير تجربه کرده است، به تمام معنا يک سازمان پرتوان به ويژه از حيث نيروي انساني به حساب مي آيد.

وجود برخي تخلفات و يا اشکالات که مي توان مشابه آن را در هر سازمان و دستگاه و نهادي يافت، دليل بر فراگير بودن فساد در اين سازمان پرمسئوليت نمي شود. در عين حال شهردار مشهد براي کارآمد شدن سازمان شهرداري و نيز ارتقاي کارآيي آن بايد انضباط مالي و شفافيت عملکرد مالي سازمان را سرلوحه کار خود قرار دهد.

انضباط و شفافيت مالي ويژگي برتر هفتم شهردار مشهد است.

۸ -امروز رونق فعاليت هاي جامعه شهري وابسته به تحول جدي در فناوري ارتباطات (IT)است و ايجاد ساختارهاي مناسب آن که شهروندان بتوانند عمده فعاليت ها و نيازهاي خود را در چارچوب اين فناوري قرار دهند يک ضرورت پايه محسوب مي شود.

مديريت شهري مي تواند با مبنا قرار دادن IT در انواع تعاملات شهري، اين تعاملات را تسهيل کند و از حجم روزافزون ترددها و سفرهاي شهري بکاهد. شهردار مشهد بايد درک روزآمد و صحيحي از IT پايه کردن عمده فعاليت هاي شهروندان و نيازهاي جامعه شهري داشته باشد و مسير توسعه واقعي شهر را بر پايه فناوري اطلاعات دنبال کند. شناخت عميق از فناوري اطلاعات و توانايي به کارگيري آن از ديگر ويژگي هاي مهمي است که شهردار شهر مشهد بايد از آن برخوردار باشد.

۹ -به طور کلي شهرها بر بستر طرح توسعه شهري مسير تحول و رشد خود را دنبال مي کنند. تا به امروز همه باور داشتند که طرح هاي جامع و تفصيلي اين بستر را فراهم مي کند اما با تحقق بسيار کم اين گونه طرح ها در اغلب شهرهاي ايران (کمتر از ۳۰درصد) و از سوي ديگر با رويکردهاي نوين توسعه شهري، طرح توسعه شهري جديد که با عنوان «راهبرد توسعه شهر» شناخته مي شود، جاي پاي خود را در بسياري از شهرها و کلان شهرها باز کرده است.

اصولا اين گونه طرح ها در قالب استراتژي هاي غالب هر شهر بر مبناي مشارکت جامعه شهري و ذي نفعان براساس اقتضائات هر شهر و در راستاي چشم انداز شهر تبيين شده است و با تدوين مسائل و چالش ها و اولويت بندي آن ها، برنامه عمل متناسب تهيه و اجرا مي شود. شهردار مشهد بايد شناخت روزآمدي از اين رويکردها داشته و باور و توان لازم را براي نهادينه کردن آن به منظور تکميل طرح  هاي جامع و تفصيلي شهر که اخيراً مصوب شده است، داشته باشد.

۱۰ -عمران شهر به معني احداث پروژه هاي ميدان، کانال، پل و... بخشي از برنامه مديريت و اداره کردن شهر است و همه آن نيست. شهر به مثابه موجود زنده داراي ساختار ارگانيک است که اندام هاي آن، بافت ها و مناطق مختلف شهري است.اگر رابطه بافت ها رابطه ارگانيک باشد شهر بهتر به پويايي و تعالي خود دست مي يابد و ساختار ارگانيکي شهر برگرفته از يک درک اجتماعي و فرهنگي از شهر است، در مقابل ساختار فيزيکي و ساخت گرايانه آن که برگرفته از درک مکانيکي و سخت افزاري است.

آباداني شهر مشهد وابسته به شناخت روزآمد از همه مسائلي است که در توسعه همه جانبه آن نقش دارد. آباداني واقعي شهر محصول برنامه ريزي فراگير در همه عرصه هاي اجتماعي، فرهنگي، اقتصادي و زيرساختي است و نمي توان فقط صرفاً به پروژه هاي عمراني دل خوش کرد.

ويژگي دهم شهردار مشهد مي تواند اتخاذ رويکرد اندام واره (ارگانيک) مبتني بر درک اجتماعي و فرهنگي از شهر باشد چرا که وظيفه اصلي مديريت شهري اداره کردن شهر و به دست آمدن عملکرد مطلوب شهر است و نه ساخت آن.

11-در حال حاضر مديريت شهري طبق قوانين موجود وظايف محدودي دارد اما انتظارات نامحدودي (حداقل در جامعه) از مديريت شهري وجود دارد. قانون جديد مديريت شهري که شوراي اسلامي شهر را از شوراي شهرداري (آن چه امروز هست) به شوراي اسلامي شهر (آن چه بايد باشد) تبديل خواهد کرد، در دست تدوين است و مراحل قانوني شدن خود را سپري مي کند.

شهردار مشهد به منظور دستيابي به اهداف واقعي مديريت شهري و در راستاي تحقق مديريت يکپارچه شهري بايد بتواند با رايزني و دنبال کردن مسير قانوني حوزه اختيارات وظايف مديريت شهري را دنبال کند.

ويژگي برتر يازدهم شهردار مشهد مي تواند زاويه نداشتن با دولت يازدهم باشد که از اين رهگذر بتواند مراحل تصويب قانون جديد مديريت شهري را دنبال و فرآيند جذب اعتبارات ملي را (اگر وجود داشته باشد) دنبال کند.

چالش ها و مشکلات شهر مشهد، يک واقعيت است و تنها با شناخت عميق و ژرف کاوي آن ها، راه حل مناسب و مطلوب به دست خواهد آمد، تنوع فکري و ديدگاه هاي متفاوت در شوراي اسلامي چهارم شهر مشهد يک واقعيت است، در دوره مديريت شهري قبلي کارهاي زيادي انجام شده اما کارهاي زيادي هم باقي مانده است که بايد در دستور کار مديريت شهري جديد قرار گيرد، نيروي انساني شهرداري داراي توان و ظرفيت بالاي علمي و اجرايي آماده همکاري و همراهي با رويکردهاي جديد است که بايد آن را مغتنم شمرد.

آيا اعضاي محترم شوراي اسلامي چهارم شهر مشهد مي توانند با اين واقعيت ها روبه رو شوند و با تصميم گيري منطقي و واقع گرايانه ثابت کنند که شهر مشهد آماده ورود به عرصه نه تنها ملي بلکه منطقه اي و جهاني است؟

 

* مهندس عمران- کارشناس ارشد آمايش سرزمين
مطالب مرتبط
برچسب ها: تحلیل‌ها
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

لایحه بودجه ۴۸۴ هزار میلیارد تومانی روی میز مجلس

مالیات سنگین در انتظار خانه های خالی

کاهش ذخایر ارزی چین

سرنوشت بازار نفت به دنبال تصمیم جدید اوپک

مناسب ترین زمان برای خرید مسکن

نوبخت: کالاهای اساسی در بودجه 99 ، با دلار 4200 تومانی تامین می شود

تدوین ۹۴ پروژه در راستای ادغام بانک‌های وابسته به نیروهای مسلح

درآمد 3 هزار میلیارد تومانی کشور با اخذ مالیات پلکانی از کارانه پزشکان

رونق دوباره یک کارخانه تولید کاشی در شمال کشور

همه آنچه در جریان اعتراض به افزایش قیمت بنزین اتفاق افتاد

هدیه خداحافظی آمریکا به دانشمند ایرانی

نزدیک به ۱۴ هزار تشنه خدمت!

واکنش جدید ترامپ به تبادل امروز ایران و آمریکا

حضرتی: سرلیست پیدا کردن کار سختی نیست

مناظره داغ بر سر حمایت ایران از فلسطین

روایت رحیم پور ازغدی از بگو مگو با روحانی

گلایه تند قوچانی از اصلاح‌طلبان؛ حق نداشتیم اینقدر بی‌مسئولیت باشیم

صادقی: علت گرانی بنزین کسری ۱۳۰ تا ۱۵۰ هزار میلیاردی بودجه است

گلایه دانشجویان از سخنگوی دستگاه قضا

تکذیب شایعه ای در مورد فائزه هاشمی رفسنجانی

واکنش ترامپ به احتمال تشدید تنش با کره‌شمالی

جزئیات جدید از تیراندازی در پایگاه آمریکا توسط تبعه سعودی

خودسوزی یک معترض لبنانی در میدان ریاض الصلح بیروت

بیانیه رئیس‌جمهوری عراق در واکنش به حمله علیه معترضان عراقی

ترکیه به یونان درباره فعال کردن اس ۳۰۰ هشدار داد

بارزانی و علاوی: تغییر خارج از قانون اساسی عراق پذیرفتنی نیست

چین به آمریکا هشدار داد

مقام آمریکایی نتانیاهو را به دروغگویی متهم کرد

تحرکات مشکوک در عراق

دختر مسلمان جان صد نفر را در آمریکا نجات داد

پایان وحشت آفرینی های «سیاه»

آخرین وضعیت راه‌های کشور

توقف اعزام زائران ایرانی به عتبات عالیات تا اطلاع ثانوی

خواننده معروف اعدام شد؟

نمکی: امسال 10 هزار نیرو در وزارت بهداشت جذب می‌کنیم

هشدار نسبت به وضعیت نقدینگیِ داروخانه‌ها

مشکل سهمیه‌بندی بنزین برای پلیس

مالک تالار سقز متواری شد

۲۲ دانشگاه ایرانی در میان سبزترین مؤسسه‌های جهان

جروبحث در برنامه زنده درباره فضای مجازی