رصد

کد خبر: ۶۷۸۱۵
تاریخ انتشار: ۱۳ آبان ۱۳۹۴ - ۱۴:۲۳
با وجود گذشت سال ها از انقلاب اسلامی ایران، هنوز لیست فیلم های مذهبی، از نظر کمیت فهرست قابل دفاعی نیست. فیلم محمد(ص) ساخته مجید مجیدی، آخرین تجربه سینمای مذهبی بهانه ای شد تا این موضوع را با «محسن غرویان» در میان بگذاریم. غرویان یکی از دلایل این تُنُک بودن فهرست فیلم های مذهبی را در آمیختن حوزه سیاست و هنر می داند.

یکی از موضوعاتی که در سینمای مذهبی همواره مورد مناقشه بوده، نشان دادن چهره پیامبران و ائمه است. تاکنون عموم فیلم هایی که در این زمینه ساخته شده اند، از نشان دادن چهره معصومین خودداری کرده اند جز فیلم رستاخیز. در این زمینه دستور شرع چیست؟ به نظر شما اصلاً نمایش چهره معصومین در فیلم مذهبی لازم هست؟


در فقه شیعه بحثی مشخص درباره این که چهره پیامبر(ص) یا ائمه(ع) اگر نشان داده شود حرام است یا نیست، نداریم. اگر در زمان پیامبر دوربین عکاسی اختراع شده بود، شاید این مسئله امروز کاملاص حل شده بود چون عکس پیامبر و ائمه وجود داشت اما چون آن زمان این تکنولوژی وجود نداشته الان این موضوع محل اختلاف است. البته چند سال پیش عکسی پیدا شده بود از پیامبر که گفته می شد چهره واقعی حضرت است. من به صحت و سقم این که این عکس واقعی هست یا نه کاری ندارم اما هیچ کداماز مراجع در آن زمان نسبت به این عکس واکنش نشان ندادند. به علاوه این موضوع که تصویر پیامبر و ائمه نشان داده شود یا نه بیش از هر چیز جنبه سنتی دارد و سنتاً معتقدیم چون این بزرگان چهره های مقدس دارند اگر بازیگری نقش آن ها را بازی کند، ممکن است از قداست آن ها کم شود. البته کلیاتی هم در این زمینه وجود دارد از جمله این که دروغ به پیامبر نسبت داده نشود، مطلب خلاف واقع در توهین به پیامبر و ائمه نسبت داده نشود و مطالب مشکوک به پیامبر نسبت داده نشود بلکه تحقیق تاریخی و مستندسازی به نحوی باشد که مطالب راست باشد تا قداست پیامبر و ائمه کاسته نشود و شخصیت آن ها حفظ شود. این نکات از مسلمات فقهی و دینی است ولی چهره سازی به نحوی که از پیامبر یا ائمه تصویری منفی ارائه شود، از نظر اخلاقی و معنوی ممنوع و حرام است. با این وجود ذات هنر این است که درباره واقعیت ها اغراق می کند چه در جنبه های مثبت و چه در جنبه های منفی. در جنبه های مثبت از نظر هنری اشکالی ندارد اغراق گویی و بزرگ نمایی در فیلم مذهبی صور گیرد البته به شرط این که به مرحله غلو کردن نرسد چون غلو کردن خود اشکال شرعی دارد. این ها کلیاتی است که فکر می کنم اگر در سینمای مذهبی رعایت شود، مسئله ای نیست و نشان دادن چهره نیز مشکلی قابل حل است.


اساساً دین و هنرها به ویژه سینما چه پیوندی می توانند با هم داشته باشند؟


من به طور کلی معتقدمروح انسان ابعاد مختلف دارد و التذاذهای انسان مختلف است. یکی از لذت های حلال انسان، لذت از هنر است با همه مصادیقش. روح انسان از زیبایی چه زیبایی یک گل و رنگ ها و چه زیبایی یک چهره و... لذت می برد. در چنین زمینه ای هنرمند کسی است که بتواند این زیبایی ها را در جهت تعالی روحی، معنوی، اخلاقی و کمالات انسانی به کار بگیرد و به روح انسان ها تزریق کند. بنابراین استفاده از هنر در زمینه مذهب بسیار مهم است و هر هنرمندی می تواند به فراخور توان و اتسعدادش وارد این زمینه شود. همان طور که در تلاوت قرآن از زیبایی تلاوت قرآن استفاده می کنیم، همانطوری که در خواندن مدح و مرثیه یا هر حوزه دیگری از زیبایی هایی استفاده می کنیم در سینما هم می توانیم از زیبایی هایی برای نشان دادن مفاهیم مذهبی استفاده کنیم.


پس چرا در زمینه فیلم های مذهبی هنوز به تولید انبوه نرسیده ایم و اگر به فهرست فیلم های مذهبی در همه سال های بعد از انقلاب نگاه کنیم به تعداد کمی فیلم مذهبی برمی خوریم؟


متأسفانه ما در ایران دچار سیاست زدگی در بسیاری از حوزه ها هستیم و از جمله حوزه هنر. این سیاست زدگی ها در هر حوزه ای باعث شده است که عده ای رو بیایند و عده ای دیگر پس زده شوند. متأسفانه این مشاجرات و مناقشات سیاسی آسیب هایی هم به حوزه هنر وارد کرده و به همین دلیل شاید هر کسی نتواند وارد حوزه ساخت این نوع فیلم ها شود. البته در حوزه سینمای مذهبی مسئله مهم دیگر این است که فیلمساز علاوه بر هنر باید دانش این کار را هم داشته باشد، پژوهش های لازم را هم قبل از شروع کار باید انجام دهد و... اما با این وجود معتقدم افراد مختلف با سلیقه های متفاوت می توانند این مقدمات را طی کنند و از هنر در ارائه زندگی ائمه استفاده کنند.


قبل از شروع مصاحبه گفتید فیلم محمد(ص) را ندیده اید ولی دوست دارید آن را ببینید. چرا؟


دوست دارم این فیلم را ببینم چون تبلیغات گستره ای درباره آن شد و حرف هایی که گفته می شود درباره این که هزینه زیادی صرف فیلم شده است و مردم هم فیلم را دوست داشته اند، همه این ها باعث انگیزه ام شد.


حرف و حدیث هایی درباره اختصاص دادن سالن های بیشتر به این فیلم و حواشی دیگر را هم شنیده اید؟


بله، اما واقعیت این است که نباید اجازه داد جنبه های سیاسی وارد هنر شود. مشکل هنر در مملکت ما این است که بحث های جناحی وارد آن می شود و هنر هم مثل همه چیز دچار سیاست زدگی است به همین دلیل است که به یک فیلم اجازه داده می شود اکران شود و به دیگری نه. ما باید بتوانیم سبک هنری خودمان را به قدری بالا ببریم که بتوانیم در عرصه های بین المللی سینمایمان را به نمایش بگذاریم. من یادم هست فیلم محمد رسول ا... که به نمایش درآمد در مردم بسیار تأثیرگذار بود. این به دلایل مختلفی بود از جمله این که هنرپیشه های شناخته شده در آن حضور داشتند. ما باید بتوانیم امروز سینمایی داشته باشیم که بر همه مردم ایران و جهان تأثیرگذار باشد.


منبع: ماهنامه تجربه، شماره 39

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

اگر قصد سفر هوایی به مشهد دارید، لازم است بدانید که ...

دولت به جنگ مرغ رفت!

سراتو دست دوم ۲۷۵ میلیون تومان شد

کشت ۳۰۰ ساله میوه بومی هند و اندونزی در نیکشهر

چرا گوشت‌ قربانی حجاج ایرانی به کشور نیامد؟

بازار خانه‌های میلیاردی تهران

تولید کننده‌های نوشت افزار داخلی ورشکست شدند؟

نائب رییس کمیسیون صنایع شرمنده شد

مدیرعامل صنایع شیر ایران برکنار شد

عصبانیت مجری تلویزیون از افزایش بی رویه نرخ تورم مسکن

اینگونه بازار را کف دست خود بگیرید!

مقام منطقه‌ای ایران در حوزه موشکی

انتقاد تاریخی امام خمینی از برنامه های رادیو و تلویزیون

ایران دست عراق را می گیرد

رمزگشایی آقای سخنگو از شیطنت جدید آمریکا

واکنش آیت الله علوی بروجردی به انتقاد آیت الله محمد یزدی؟

فرمانده کل سپاه: ایمان بر ابزار و امکانات پیروز است

نظر وزارت کشور برای کاهش یا افزایش استان‌ها

چرا سلبریتی‌ها از بازداشت نوشین جعفری به وحشت افتاده‌اند؟

اولین بار چه کسی سخنان جنجالی آیت‌الله یزدی را منتشر کرد؟

احتمال تحریم وزرای خارجه کشورهای نزدیک به حزب‌الله

اسرائیل در قدس دوربین‌ نصب می‌کند

جک داعشی سلب تابعیت شد

موج نگرانی در ایالات متحده از یک توافق "بد" با طالبان

رصد پهپاد جاسوسی آمریکا نزدیک مرز‌های روسیه

هشدار پاکستان به جهان درباره زرادخانه هسته‌ای هند

شهادت دست‌کم ۴ فلسطینی در غزه

حمله به الشیبه سرآغاز حملات بزرگ هوایی علیه عربستان

مسئول انفجار مرگبار کابل مشخص شد

بازداشت 4 هزار نفر در جامو و کشمیر

عاقبت زرنگ بازی در ترافیک!

موتور لاکچری ۲ جوان را به کام مرگ کشاند

"هوو" رازی بود که روانی‌ام کرد!

توهین زشت به کودکان حاشیه‌ نشین در برنامه هفت

وزیر علوم: وزارت خارجه پیگیر وضعیت «دکتر مسعود سلیمانی» است

حال و روز یک مدرسه خشت و گلی در سیستان و بلوچستان

نسخ خطی «واقعه غدیر خم» در موزه آستان قدس رونمایی می‌شود

کنایه مجری تلویزیون به مدارس غیرانتفاعی مسئولین

بانک رفاه کارگران 59 ساله شد

سنگ تمام مردم برای بزرگداشت عیدغدیر