رصد

کد خبر: ۷۱۷۱۲
تاریخ انتشار: ۲۶ آذر ۱۳۹۴ - ۰۹:۴۶
نتایج افکار سنجی دفتر پژوهش روزنامه خراسان نشان داد
جدی‌ترین مسئله از نگاه ساکنین در حاشیه شهر، به مسائل امنیتی مربوط است. این مسائل شامل حضور کمرنگ نیروی انتظامی، فراوان بودن نزاع جمعی، خشونت خیابانی، زورگیری و سرقت، وجود اراذل‌واوباش، فروش مواد مخدر و تجمع معتادین می‌شود. این امر باعث می‌شود که مجموعه پیچیده و درهم‌تنیده‌ای از مسائل گریبانگیر ساکنین این مناطق شده و حضور همزمان این مسائل منجر به تشدید هرکدام از آن‌ها نیز شود...
درک کامل از مسائل حاشیه شهر، مستلزم گفتگوی نظام‌مند با ساکنین آن و تحلیل آن‌هاست. در همین راستا دفتر پژوهش روزنامه خراسان درباره مشکلات موجود این مناطق، میزان مشارکت مردم در حل این مشکلات و سنجش دلایل مهاجرت به حاشیه شهر مشهد اقدام به اجرای یک پژوهش میدانی کرده است. نتایج این پژوهش ازآنجاکه مبتنی بر نمونه‌گیری و بر پایه استدلال‌های آماری بوده است، قابل‌تعمیم به تمام ساکنین حاشیه است.

بیش از نیمی از شرکت‌کنندگان در این پژوهش را مردان تشکیل می‌دهند و میانگین سن پاسخگویان 38.3 سال است. میزان تحصیلات 30درصد از پاسخگویان در حد ابتدایی و کمتر از آن و 30درصد در حد متوسطه است. هم‌چنین میانگین مدت اقامت آن‌ها در سکونتگاه‌های حاشیه شهر 17.2 سال است. در زیر به‌مرور اجمالی نتایج حاصل از گفتگو با حدود 400 نفر از ساکنین حاشیه شهر مشهد می‌پردازیم.


 نگاهی به وضع موجود حاشیه‌نشینان و دلایل مهاجرت به این منطقه


بین مسئولین و کارشناسان درباره علت مهاجرت اختلاف وجود دارد، برخی عوامل دافع در مبدأ و برخی عوامل جاذب در مقصد را مدنظر قرار می‌دهند، در نتایج به‌دست‌آمده از این پژوهش مشخص می‌شود که پیدا کردن کار، ازدواج و عدم توانایی در تأمین مسکن در داخل شهر و پایین بودن قیمت مسکن از مهم‌ترین دلایل مهاجرت هستند. یکی دیگر از اختلافات کارشناسان مبدأ این مهاجرت است که همان‌طور که در نمودارها مشخص است، مهاجرت از داخل شهر به حاشیه شهر درصد بیشتری از مهاجرت از روستا دارد، کما اینکه اکثریت افراد مدعی بودن از ابتدای زندگی در این مناطق سکونت داشته‌اند، مالکیت 76 درصدی منازل نیز مؤید قدیمی بودن این ساکنین است.



 ناامنی و مشکلات کالبدی  در صدر دغدغه مردم


همان‌طور که از نمودارهای این بخش‌بر می‌آید، جدی‌ترین مسئله از نگاه ساکنین در حاشیه شهر، به مسائل امنیتی مربوط است. این مسائل شامل حضور کمرنگ نیروی انتظامی، فراوان بودن نزاع جمعی، خشونت خیابانی، زورگیری و سرقت، وجود اراذل‌واوباش، فروش مواد مخدر و تجمع معتادین می‌شود.


هم‌چنین باید گفت مقوله «سلب آرامش و کمبودهای رفاهی» علاوه بر فقدان امکانات فیزیکی نظیر کتابخانه، مدرسه، پل عابر پیاده و امثال آن، شامل مواردی مانند آلودگی‌های ناشی از کارخانه، پارک کردن خودروهای سنگین، وجود سگ‌های ولگرد، سروصدا در محله، سد معبر، وجود مشاغل مزاحم متعدد، رفت‌وآمد زیاد و پرخطر موتورسواران و ازدیاد جمعیت و شلوغی محله می‌شود. این امر باعث می‌شود که مجموعه پیچیده و درهم‌تنیده‌ای از مسائل گریبانگیر ساکنین این مناطق شده و حضور همزمان این مسائل منجر به تشدید هرکدام از آن‌ها نیز شود.اما در کنار این مسائل، ساخت‌وسازهای غیراصولی نیز یکی دیگر از مسائل حاشیه شهر است؛ مسئله‌ای که کمتر از سایر مسائل در نظر ساکنان این مناطق جلوه می‌کند؛ بااین‌حال به اذعان کارشناسان امر، یکی از مسائل مهم در حاشیه شهر است. نکته قابل‌توجه دیگر تمایل نسبتاً بالای ساکنین برای همکاری در اجرای طرح‌هایی است که منجر به بهبود شرایط زندگی در حاشیه شهر شود. با توجه به اینکه انگیزه خانه‌دار شدن، یکی از انگیزه‌های جدی در مهاجرت به حاشیه شهر مشهد است (به‌خصوص در میان افرادی که از محلات میانی شهر به حاشیه شهر مهاجرت می‌کنند) و بیش از سه‌چهارم ساکنین، مالک منازل خود هستند، این حد از آمادگی برای جابه‌جایی یا همکاری در قالب تجمیع به‌صورت مجتمع‌های مسکونی می‌تواند قابل‌توجه و برنامه‌ریزی باشد. البته 68 درصد مردم معتقدند که منازلشان از استحکام کافی برخوردار است و 76 درصد مردم مالک اصلی منازلشان بودند.