رصد

کد خبر: ۸۷۰۹۵
تاریخ انتشار: ۳۱ خرداد ۱۳۹۵ - ۱۱:۲۲

معصومه ستوده / یک سال آینده قرار است بار دیگر سرنوشت مستأجر این روزهای پاستور مشخص شود. این دغدغه که آیا حسن روحانی بار دیگر به ریاست جمهوری برگزیده خواهد شد یا این که برخی از رقیبان او شانس بیشتری خواهند داشت به سوال مهم این روزهای عرصه سیاست ایران تبدیل شده است. بررسی لیستی از کاندیداهای ریاست جمهوری و توجه به رأی کسب شده توسط این افراد، نشان می دهد که افرادی همچون قالیباف و محسن رضایی و لاریجانی شانسی برای رقابت تنگاتنگ با روحانی نخواهند داشت.  صادق زیباکلام استاد علوم سیاسی دانشگاه تهران بر این باور است که در صورت حضور محمود احمدی نژاد یا قاسم سلیمانی کار تا حدودی برای روحانی سخت خواهد شد. در غیر این صورت رأی زیادی از سبد اصول گرایان به آقای روحانی اختصاص خواهد یافت.


-- زمزمه های ماراتن انتخابات ریاست جمهوری سال 1396 از هم اکنون شنیده شده و بسیاری از فعالان سیاسی این موضوع را به شدت دنبال می کنند که چه کسی قرار است بار دیگر به ساختمان پاستور راه یابد. از نگاه شما روحانی به عنوان رئیس جمهوری که سه سال را پشت سر گذاشته است این شانس را دارد که بار دیگر به پاستور راه یابد؟


قطعا آقای روحانی بار دیگر از این شانس برخوردار است که بتواند دوباره رئیس جمهور شود آقای روحانی در انتخابات 96 می تواند بار دیگر رئیس جمهور شود و سایر رقبای ایشان در انتخابات خرداد 96 دست بسته هستند و نمی توانند در این زمینه موفقیتی حاصل کنند.


-- فارغ از نتیجه انتخابات که امکان دارد آقای روحانی برنده آن باشد، بهتر است این موضوع را مورد بررسی قرار دهیم که رقبای بالقوه آقای روحانی در انتخابات 96 چه کسانی هستند. به نظر شما چه افرادی از سوی اصول گرایان به عنوان کاندیدا در انتخابات ریاست جمهوری ثبت نام خواهند کرد؟


این موضوع را باید مورد توجه قرار بدهید که اصول گرایان در حال حاضر با یک بحران محبوبیت مواجه شدند که کار آن ها را برای انتخابات ریاست جمهوری سال 1396 بسیار سخت کرده است. به همین دلیل در حال حضار این جناح سیاسی دوران سختی را طی می کند.


-- مهم ترین دلیل بحران محبوبیتی که شما به عنوان مهم ترین چالش اصول گرایان در این مقطع زمانی از آن نام بردید، به چه دلیل رخ داده است؟


عامل این فقدان محبوبیت، به دوران احمدی نژاد و عملکرد او باز می گردد. به هر حال اصول گرایان در این مدت از آقای احمدی نژاد به صورت کامل حمایت کردند که همین موجب شده این جناح سیاسی در این مقطع زمانی با مشکل رو به رو شود. باور من بر این است که اصول گرایان در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری باردیگر این خطاری استراتژیک را مرتکب شده وبا حمایت خود از احمدی نژاد موجب شدند که پایگاه اجتماعی آن ها نزد مردم از بین برود. البته در دور دوم انتخابات ریاست جمهوری یعنی در خرداد سال 1388 اصول گرایانی بودند که با احمدی نژاد و رویه دولت او موافق نبودند اما در نهایت ناچار به حمایت شدند. آن ها این نکته را مورد ارزیابی قرار دادند که در طرف مقابل احمدی نژاد فردی قرار گرفته بود که بسیاری از اصول گرایان با اومشکل داشته و حاضر به حمایت از او نبودند. شاید اگر فرد دیگری کاندیدا بود آن ها به طور کامل پشت سر احمدی نژاد قرار نگرفته و از او حمایت نمی کردند. همین حمایت موجب شد تا در حال حاضر آن ها با مشکل اساسی برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری مواجه شوند. وجود این بحران سبب شد که این جناح سیاسی همچنان ناچار باشد از آقای احمدی نژاد حمایت کند. در حالی که بسیاری از آن ها از صمیم قلب نسبت به این کار رضایت خاطر نداشتند.


-- این عدم محبوبیت پس از پایان دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد چرا تداوم یافت. به هر حال عامل افتراق پایان یافته بود؛ به عبارت دیگر چرا این شکاف ترمیم نشد؟


پس از پایان دوره ریاست جمهوری محمود احمدی نژاد این شکاف همچنان ادامه یافت به گونه ای که اصول گرایان نتوانستند، با یکدیگر به توافق برسند. تجلی این عدم اجماع را می توان در انتخابات ریاست جمهوری سال 1392 دانست که اصول گرایان با چند کاندیدا وارد میدان شدند اما اصلاح طلبان روی یک کاندیدا به توافق رسیدند. در جریان انتخابات مجلس شورای اسلامی درهفتم اسفندماه 1394 ما شاهد این بودیم که شکاف بین اصول گرایان نه تنها ترمیم نشد بکله گسترش بیشتری پیدا کرد. در حقیقت برخی از اصول گرایان میانه رو راه خود را جدا کره و با اصلاح طلبان در لیست امید ائتلاف کردند. به هر حال وجود این بحران موجب شد تا اصول گرایان بار دیگر شکستی را تجربه کنند. با وجود این شکاف عمیق بعید به نظر می رسد که در جریان انتخابات 96 بتوانند به یک تفاهم برسند.


-- امکان دارد که بخواهند در صورت عدم تفاهم روی کاندیدایی خاص، بخواهند از آقای روحانی حمایت کنند تا آقای روحانی را وامدار خود بکنند؟


بعید می دانم. نامزد اصلی جریان تندرو آقای احمدی نژاد است و نامزدی ایشان برای اصول گرایان تندرو بسیار جدی است. این جریان فارغ از هم عقیده بودن با آقای احمدی نژاد به این نکته اشراف کامل دارند که فرد دیگری به جز آقای احمدی نژاد قادر نخواهد بود رأی خوبی داشته باشد. اصول گرایان معتدل و میانه رو به هیچ عنوان حضار نیستند از آقای احمدی نژاد حمایت کنند زیرا با او اختلاف فکر دارند.


-- برخی از محافل خبری از احتمال کاندیداتوری علی لاریجانی نام می برند که قادر خواهد بود مطالبات آن ها را نمایندگی کند. این ارزیابی به نظر شما قرین به واقعیت است؟


بله، روایتی وجود دارد که آقای علی لاریجانی کاندیدای جریان معتدل و میانه رو است. از سوی دیگر آقای محسن رضایی و آقای قالیباف همه به عنوان افرادی هستند که احتمال کاندیداتوری آن ها بسیار زیاد است. در عین حال بخشی از اصول گرایان معتدل و میانه رو ائتلاف با آقای روحانی را مطرح کردند. در چنین شرایطی آقای روحانی نامزد این جریان در انتخابات 96 خواهد شد و بدین ترتیب مقداری از سبد رأی اصول گرایان کم شده و به سبد رأی آقای روحانی اضافه خواهد شد. البته تمام این ها حدس و گمان هایی است که در آستانه انتخابات مطرح می شود و معلوم نیست تا چه حد عملیاتی شود.


-- شما به احتمال حمایت اصول گرایان تندرو از آقای احمدی نژاد اشاره کردید اما بسیاری از اصول گرایان به این موضوع اشاره کردند که آقای احمدی نژاد گزینه ای جدی نیست کما این که آقای باهنر به این موضوع اشاره کردند که حضور رئیس جمهور سابق در عرصه رقابت برای انتخابات ریاست جمهوری جدی نیست؟


این موضوع که امکان دارد آقای احمدی نژاد وارد رقابت برای انتخابات ریاست جمهوری شود، نظری است که آقای باهنر و شاید سایر دوستان اصول گرا داشته باشند. مهم تر این که اصول گرایان یک طیف و یک صدا نبوده و نمی توان یک رأی مطلق در مورد آن ها صادر کرد. به هین دلیل نمی توان به استناد گفته آقای باهنر یا سایر افراد این ارزیابی را داشت که محال است آقای احمدی نژاد کاندیدا شود و ما بخواهیم این نظریه را نظریه غالب اصول گرایان بدانیم.


این نکته را باید همواره مدنظر قرار ددکه آقای احمدی نژاد بسیار جدی تبلیغات انتخاباتی خود را شروع کرده است و عزم او برای حضور در انتخابات ریاست جمهوری 96 و رقابت با حسن روحانی بسیار جدی است. سفرهای متعدد به همه کشور و ایراد سخنرانی و به دنبال آن ارائه راهکار نشان می دهد که او می خواهد اعلام کند که من هستم و شما نمی توانید من را حذف شده دانسته و نادیده بگیرید. این اظهار وجود تنها در برابر اصلاح طلبان صورت نمی گیرد بلکه بیشتر هدفش این است که این موضوع را به اصول گرایان تفهیم کند تا او را در معادلات سیاسی خود بیشتر جدی بگیرند. نکته مهم دیگر این است که در صورت حضور آقای احمدی نژاد می توان دو احتمال را قوی دانست؛ یا اینکه رد صلاحیت شود یا این که به او پیغام بدهند که بهتر است در انتخابات ریاست جمهوری حضور پیدا نکند. در هر صورت احمدی نژاد شکل بسیاری از از اصول گرایان در مورد نداشتن رأی را نخواهد داشت. شما فرض بگیرید که آقای علی لاریجانی، محمدباقر قالیباف، محسن رضایی کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری شدند. حال سوال این است که این افراد در صورت حضور در انتخابات ریاست جمهوری مگر چقدر رأی خواهند آورد؟ این افراد رأی قابل توجهی نداشته و در برابر آقای روحانی نمی توانند نتیجه درخوری را به دست بیاورند. اگر آقای روحانی چند فرصت خوب هم به این دوستان بدهد امکان پیروزی وجود ندارد. شما در شطرنج بارها مشاهده کرده اید که گفته می شود که یک وزیر به تو آوانس داده می شود. حتی در این صورت هم امکان پیروزی وجود ندارد. اگر اصول گرایان در بازگشت به قدرت استوار باشند، چاره ای ندارند جز این که بار دیگر به سوی احمدی نژاد بروند. به هر حال او تنها گزینه است که به صورت خیلی جدی می تواند در برابر آقای روحانی قرار بگیرد. سایر گزینه ها اصولا شانسی ندارند.


-- شما تأکید دارید که آقای لاریجانی، قالیباف، محسن رضایی افرادی هستند که اصول گرایان تندرو روی آن به توافق نخواهند رسید. با این حال مشاهده شد که در جریان انتخاب رئیس مجلس دهم، اعضای جبهه پایداری از آقای لاریجانی حمایت کردند. به نظر شما امکان ندارد که این موضوع بار دیگر تجربه اش تکرار شود؟


چه جبهه پایداری این کار را انجام می داد یا این که انجام نمی داد در نهایت 30 تا 40رأی در میان آرای آقای لاریجانی جابه جا می شد. اما شما این نکته را باید مدنظر قرار بدهید که انتخابات مجلس و هیئت رئیسه با انتخابات ریاست جمهوری بیسار تفاوت دارد و نمی توان در مورد آن یک ارزیابی واحد داشت. اگر همین فردا آقای احمدی نژاد کاندیدا شود بین 10 تا 15میلیون رأی دارد. بعید به نظر می رسد که بسیاری از اصول گرایان حاضر شوند از این رأی چشم پوشی کنند و آن را نادیده بگیرند. به همین دلیل بسیاری از اصول گرایان در این میان در تردید به سر می برند که باید در برابر آقای احمدی نژاد چه موضعی بگیرند. از یک سو بسیاری از آن ها منتقد او هستند اما در برابر اصول گرایانی وجود دارند که برای بازگشت به قدرت ترجیح می دهند که با او هم پیمان شوند تا بار دیگر در رأی قوه مجریه قرار بگیرند.


--  امکان دارد که جریان دیگری به جز جریان های سیاسی موجود به عنوان رقیب در انتخابات ریاست جمهوری ظاهر شود و بتواند معادلات را تغییر دهد و نتیجه انتخابات به گونه ای پیش برود که بسیاری از تحلیل گران و کارشناسان سیاسی آن را پیش بینی نمی کردند؟ این موضوع بارها مطرح شده که امکان عبور از روحانی بسیار زیاد بوده و آقای اسحاق جهانگیری کاندیدا خواهد شد.


نه، این مسئله ای است که اصول گرایان مطرح می کنند که امکان دارد آقای اسحاق جهانگیری یا فرد دیگری در انتخابات 96 حضور پیدا کند. واقعیت این است که گزینه اصلاح طلبان همچنان آقای روحانی است. مگر این که خود آقای روحانی و رهبری جریان اصلاحات به این جمع بندی برسند که بهتر است آقای روحانی بیشتر روی مجلس خبرگان متمرکز شوند و کاندیدای دیگری وارد رقابت انتخابات ریاست جمهوری شود تا به این ترتیب امکان تحقق اهداف فراهم شود. در این شرایط امکان دارد که آقای جهانگیری یاآقای ظریف برای انتخابات ریاست جمهوری اعلام آمادگی کنند. البته این نظریه حدس و گمان است اما تا زمانی که نظر قاطع جناح اصلاح طلب، روی تداوم ریاست جمهوری آقای روحانی باشد، ایشان بار دیگر در انتخابات کاندیدا شده و پیروز انتخابات خواهند شد. در این شرایط هیچ فرد دیگری از سوی جریان اصلاح طلب کاندیدا نخواهد شد تا یک رقابت درون جناحی شکل بگیرد.


-- امکان دارد در انتخابات پیش رو یک نفر به عنوان نامزد واحد مطرح شده و همه از او حمایت کنند. در این صورت رأی ها یک کاسه شده و این فرد قطعا رقیب قدرتمندی برای آقای روحانی خواهد بود.


به نظر من بعید است که اصول گرایان تندرو یعنی جبهه پایداری روی آقای قالیباف و رضایی به توافق برسند. این افراد حاضر نیستند به این فراد رأی بدهند. به نظر من کاندیدای جبهه پایداری در انتخابات پیش رو تنها آقای احمدی نژاد است. این افراد قبول نخواهند کرد که روی نامزد دیگری سرمایه گذاری کنند.


-- در این مورد استثنایی وجود دارد که این امکان به وجود بیاید که فرد دیگری کاندیدای انتخابات ریاست جمهوری از سوی اصول گرایان شود و تندرو و میانه رو روی چنین فردی اتفاق نظر داشته باشند و بتوانند در انتخابات پیش رو با یک کاندیدا وارد عرصه شوند؟


بله، یک استثنا وجود دارد که همانا سردار قاسم سلیمانی است. اگر شایعه حضور او قوت گرفته و آقای سلیمانی به صورت جدی اعلام کاندیداتوری کنند، در این صورت جبهه پایداری هم از سردارسلیمانی حمایت کرده و دیگر کاندیدای دیگری را به جامعه معرفی نمی کند.


-- شما احتمال کاندیداتوری آقای سلیمانی را بر چه اساس مطرح می کنید؟ به نظرتان این موضوع زیاد دور از ذهن نیست به هر حال ایشان به عنوان یک رجل سیاسی در کشور شهرت ندارند و بعید به نظر می رسد که این موضوع در عمل، رنگ واقعیت به خود بگیرد؟


درست است که ایشان کمتر موضع گیری سیاسی داشتند اما به نظر می رسد جایگاه ایشان را می توان در بین اصول گرایان تعریف کرد با توجه به محبوبیتی که در حال حاضر آقای سلیمانی از آن برخوردار است، بعید به نظر می رسد که اصول گرایان تمایل نداشته باشد تا از محبوبیت ایشان نهایت استفاده را بکنند و ایشان را به عنوان نامزد خود معرفی کنند. در چنین شرایطی، در رقابت آتی در کشور بازنده نبوده و می توانند برنده انتخابات شوند. البته نمی توان با قاطعیت در این مورد نظر داد اما می توان به عنوان یک احتمال مطرح شده در جمع اصول گرایان آن را مورد بررسی قرار داد.


-- بسیاری از منتقدان دولت روحانی بر این باورند که اقتصاد در انتخابات ریاست جمهوری 96 به پاشنه آشیل دولت تبدیل خواهد شد و دولت از این ناحیه آسیب خواهد دید، شما در این مورد چه ارزیابی دارید؟


اگر وضعیت اقتصادی به همین حالت ادامه پیدا کند بعید به نظر می رسد که اتفاق خاصی رخ بدهد. من بعید می دانم که وضعیت اقتصادی بدتر از این حالت شود. البته تنها ابزار اصول گرایان در انتخابات این است که بگویند دولت در زمینه اقتصاد و برجام دستاوردی نداشته و در این زمینه کارنامه قابل قبولی ندارد. برجام و اقتصاد دو گزینه ای هستند که جناح راست تلاش خواهد کرد تا در این حوزه نقاط ضعف دولت را برجسته کند. به جز این دو مورد از سایر موارد نمی توانند به نفع خود بهره بگیرند. به هر حال موضوع اقتصاد همواره مورد قبال مردم بوده و مردم در این مورد حساسیت زیادی از خود نشان می دهند.


-- این پیش بینی وجود دارد که منتقدان اصول گرای دولت روی مسائل فرهنگی از جمله حجاب و پوشش نیز مانور داده و تلاش کنند تا دولت را در امر ساماندهی به این وضعیت ناموفق جلوه بدهند کما این که وزیر دولت به این دلیل کارت زرد گرفت. شما در این مورد چه ارزیابی دارید؟


البته انتقادات خود را در حوزه فرهنگ و پوشش مطرح خواهند کرد اما خودشان هم اطمینان دارند که این مسائل زیاد رأی جمع کن نبوده و نمی توانند در این حوزه موفق شوند. به همین دلیل بیشتر روی مسئله اقتصاد کشو رو لیست کردن مشکلات ناشی از رکود تمرکز خواهند کرد. آن ها مرتب این نکته را تکرار خواهند کرد که اقتصاد در دوران زمامداری مدیران روحانی موفق نبوده و دولت نتوانسته است به وعده های خود در این حوزه جامه عمل بپوشاند.


-- به هر حال تلاش های منتقدان روحانی برای کاهش رأی از سبد حسن روحانی در ماه های آینده شدت بیشتری به خود خواهد گرفت. به نظر شما این تلاش ها منجر به نتیجه خواهد شد؟


من بعید می دانم. البته بستگی به این دارد که در طول مدت زمان باقی مانده آقای روحانی چطور از عملکرد اقتصادی خو دفاع خواهد کرد. با این حال در چنین شرایطی تبلیغات اصول گرایان چندان موفق نخواهد بود. مردم این نکته را مدنظر قرار می دهند که در سه سال گذشته تمام تلاش دولت آقای روحانی این بوده است که بحران هسته ای را حل کند. به همین دلیل مردم مشکلات دولت را در این حوزه درک کرده و بر این باور هستند که باید فرصت بیشتری به دولت روحانی داد تا کاستی های باقی مانده از دوران مدیریت احمدی نژاد را جبران کند.


-- شما فرض کنید که زمان برگزاری انتخابات 96 فرا رسیده است و آقای روحانی با حضور یک رقیب قدرتمند در انتخابات ریاست جمهوری حضور پیدا کرده است. به نظر شما رأی آقای روحانی در انتخابات 96 از انتخابات 92 کمتر خواهد شد یا این که روحانی موفق خواهد شد با عملکردش تعدادی از رأی های اصول گرایان منتقد را به خود اختصاص دهد و رأی او افزایش پیدا کند.


بستگی به این دارد که اصول گرایان با چه آرایشی در انتخابات ریاست جمهوری ظاهر خواهند شد. اگر رقیب ایشان آقای سلیمانی یا محمود احمدی نژاد باشد در چنین شرایطی رقابت، اندکی برای حسن روحانی سخت خواهد شد.اما اگر در برابر روحانی افرادی همچون محسن رضایی و قالیباف قرار بگیرند در چنین شرایطی میزان رأی او افزایش خواهد یافت. به هر حال این افراد را هرگز نمی توان رقیب قدرتمندی برای روحانی دانست.


منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره 181

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

نرخ تسعیر بدهی‌های ارزی در شبکه بانکی اعلام شد

ایرانیان چقدر از درآمدشان را مالیات می‌دهند؟

ایران بزرگترین دارنده منابع انرژی جهان شد

مهمترین مشکل اقتصاد خانوارها از زبان استاندار تهران

آیا اقتصاد جهان به سمت اولین رکود پس از ۲۰۰۹ پیش می‌رود؟

پرداخت تسهیلات کارآفرینی بدون اخذ ضمانت

اعطای وام تا سقف ۳۰ میلیون به برخی سربازان

اظهارات تکان‌دهنده مومنی در مورد رانت‌بگیران انرژی

نطق طوفانی یک نماینده بر علیه سودجویان بازار ارزش افزوده

فرصت جدید اقتصاد ایران در مرز سوریه

«فیلترِ ساحل دریا»؛ طرح جنجالی که در مجلس اعلام وصول شد

دعوای دولت و صداو سیما بالا گرفت!

اعتراف شبکه بی بی سی در مورد رژیم شاه

عبدالله گنجی: کاری که در حق ستار بهشتی شد خیانت بود

نقشه‌ی آفلاین عراق و مسیر اربعین به «نشان» اضافه شد

طرح تشکیل وزارت بازرگانی رد شد

انصاری اظهارات فلاحت پیشه در مورد پالرمو را تائید کرد

انتقادات تند دو نماینده کُرد مجلس از اردوغان

واکنش عربستان در مورد سفر عمران خان به ایران

عمران‌خان در تهران چه شنید؟ ؛ روایتی از دیدار نخست وزیر پاکستان با رهبر انقلاب و رییس جمهور

سقوط هواپیمای تیم آکروجت کانادا در نمایشگاه هوایی آمریکا

رئیس جمهور فرانسه از اردوغان خواستار توقف حملات علیه سوریه شد

توافق بین کُردها و دولت سوریه برای استقرار ارتش در مرز با ترکیه

مسکو درباره وقوع فاجعه انسانی در شمال سوریه هشدار داد

داعشی‌ های زندان عین عیسی شورش کردند

حرف‌های بی‌پرده یک کرد سوری در مورد ترامپ

ماکرون: با اردوغان و ترامپ گفت‌وگو کردم

خیابان‌های این روزهای اکوادور

تصاویری از دختر نترس سوری در مقابل سرباز ارتش ترکیه

ارتش سوریه راهی شمال این کشور شد

دستگیری بیش از 70 سارق در استان البرز

پرونده‌ای برای 4 مرگ مشکوک در بیمارستان قلب تهران

واکنش نماینده مجلس به رفع انحصار تدریس زبان انگلیسی در مدارس

سهمگین‌ترین طوفان سی سال اخیر وارد ژاپن شد

وقتی ارتش به کمک دانش آموزان می رود

قطارهای حومه‌ای به کمک ناوگان اربعین رفتند

ناجا آمار داد

توضیح وزیر کشور درباره دو لایحه جدید حمایتی از بانوان

درخواست جانشین ناجا درباره معافیت‌های سربازی

واکنش‌ها به ماجرای کتک کاری مدیر و کارمندانش