رصد

کد خبر: ۹۱۷۳۹
تاریخ انتشار: ۲۱ مرداد ۱۳۹۵ - ۰۹:۵۹

جمال ساداتیان یکی از تهیه کنندگان کهنه کار سینمای ایران است که توقیف پس از ساخت گریبان فیلم هایش را گرفته است، با او درباره عواقب این توقیف ها گفت وگو کره ایم.


-- از کجا می فهمید فیلمی که تهیه کرده اید توقیف شده است، معمولا به شما به عنوان صاحب فیلم خبر را می دهند، درست است؟


البته شبیه کسی که فرزند یا پدرش مرده و اطرافیان می خواهند به او کم کم ماجرا را بگویند. از طرف شورا تماس می گیرند که ما فیلم را دیدیم یک مشکلاتی دارد حالا بیا ببینیم چه می شود و آن وقت است که شما نگران و مضطرب می روید تا ببینید این مشکلات چه اندازه است.


-- شما که عادت دارید؛ از به رنگ ارغوان گرفته تا انتهای کوچه هشتم و برف روی کاج ها و ....


مثلا برای انتهای کوچه هشتم 34 مورد اصلاحیه داشتیم که اگر می خواستیم اعمال کنیم فیلم 10دقیقه ای می شد 50دقیقه. یاد گرفتیم که مذاکره کنیم، از خودمان دفاع کنیم. مثل قرار گرفتن در برابر قاضی یک پرونده است، به شما اتهامی زده اند و فرصت داری دفاع کنی و خود را تبرئه کنی. با استدلال، با منطق، با برهان و با توضیح بیشتر. دریافت و تفکرات در حوزه های علوم انسانی که ثابت نیستند، قواعد ثابتی ندارد، اگر بتوانید بیشتر و محکم تر استدلال کنید شاید موفق شوید. هر فیلم هویت اجتماعی دارد، مثل انسان است، وقتی بتوانید از پیام فیلم دفاع کنید به نتیجه می رسید. در فیلم ها و کارهایی وقتی می خواستند سکانسی را حذف کنند، هر کدام دارای استدلال و اندیشه ای بود، منطقی بر آن حاکم بود، باید از این نقاط رد می شدیم تا به هدف غایی فیلم برسیم.


-- به نظرتان چطور این اتفاق می افتد، این که پروانه ساخت داده می شود و پروانه نمایش نه؟


در مورد فیلم هایی که من تهیه کننده بودم، تعدادی پروانه ساخت و پرونه نمایش داشتند اما بعدتر برایشان مشکل پیش آمد. مثلا انتهای خیابان هشتم را آمده بودند و در جشنواره دیده بودند. یا درباره دایره زنگی در اولین اکران فضایی ایجاد شد که از جدول جشنواره حذف شد. تلفن های این نهادها و سازمان ها گاهی بعد از دیدن فیلم به کار می افتند و فراتر از وزارت ارشاد عمل می کنند.


-- این روند توقیف یا تلفن ها چه تأثیری بر روند سرمایه گذاری در سینما دارد. در واقع شاید بهتر باشد بپرسیم با این فضایی که شما تشریح کردید چقدر ریسک سرمایه گذاری کاهش می یابد.


من قبول دارم که سینما 70درصد سرگرمی است و 30درصد شاخه های مختلف دیگر. اما موضوع این است که پول یا سرمایه ای که برای فیلم های جدی وجود دارد، مگر چقدر است؟ وقتی فیلمی که ساخته می شود شبیه شیر بی یال و دم و اشکم می شود، در نهایت سینما به سمت فیلم های خنثی پیش می رود. خبری از بحث ها و نقد اجتماعی در آثار سینمایی پیدا نمی کنیم. به همین دلیل فیلم ها شکل هم می شوند، بازیگران مشترک می شوند، سوژه ها و قصه ها تکراری می شوند. تنوع قصه وجود ندارد. در حالی که حداقل در آن 30درصد فیلم ها نقد سیاسی و اجتماعی باشد، بحث های جدید هم باید در آن مطرح شود. با توجه به برداشت های متفاوت سلیقه ها و زاویه های دید متفاوت حتی وجود دارد. مثلا همین فیلم «به رنگ ارغوان» پنج سال توقیف بود، اما در نهایت وقتی اکران شد لب به تحسین آن گشودند.


-- وقتی فیلم توقیف می شود چقدر عدم برگشت سرمایه آسیب زننده می شود؟


دو نکته در این ماجرا وجود دارد. هم سرمایه معنوی و هم سرمایه مادی که در ساخت یک فیلم وجود دارند و بعد از این اتفاق ها شرح می دهم که چه اتفاقی برایش می افتد. معمولا عواملی که فیلم را کار کرده اند، حس و حالش را می شناسند، می خواهند کاری که انجام داده اند دیده شود، مورد نقد قرار بگیرد، درباره اش صحبت شود. مردم با آن ارتباط برقرار کنند. معمولا هنگام ساختن این فیلم ها هیجانش را حس می کنید. وقتی فیلم توقیف می شود مانند آب سردی است که بر سر افراد ریخته می شود. اما من خودم دیده ام اتفاقا درباره این فیلم ها، خود بازیگران همچنان ماجرا را پیگیری می کنند، درباره اش اظهارنظر می کنند، درباره اش فعالیت می کنند. چند مورد بوده است مانند به رنگ ارغوان، برف روی کاج ها و ... با این که از لحاظ اداری مسئولیتی ندارند اما چشم انتظاری را می توانید در صورتشان ببینید. این حس را دارید که یک آدمی عزیزش بیمار است و نگران است که آیا کلا از بین می رود یا نه. بحث دوم، بحث سرمایه است. من که به عنوان بخش خصوصی پول می گذارم، سرمایه مشخصی دارم. آن سرمایه مشخص باید برگردد تا بتوانم کار بعدی را آغاز کنم. اگر ضرر اقتصادی بخورد نمی توانم آن را جبران کنم.


-- امسال که حالا وضع خوب بوده است؛ شاید این ریسک ها کمتر شود و بقیه تشویق شوند و کمی به سراغ سینما بیایند.


اصلا این طور نیست، حالا شما ببینید کل فروش امسال سینما از 40میلیارد بیشتر نخواهد شد.


-- همین الان فیلم ها حدود 13میلیارد فروخته اند.


تا انتهای سال 40 فیلم اکران می شود و به طور میانگین یک میلیارد فروش دارند. فکر می کنید چند فیلم چنین فروشی خواهند داشت؟


-- این جوری که شما پیش بینی می کنید اکثر فیلم ها و تهیه کننده هایشان باید ورشکسته شوند؟


تا یک میلیارد را راحت بر می گردانند. بیشترشان نمی توانند. ببینید الان برای ساخت یک فیلم حدود یک تا 1.5میلیارد معمولا هزینه ساخت است، حدود 700، 800 میلیون هم ماجرای تبلیغات، تیزر و پخش کننده و ... حالا سهم سینمادار و این ها را هم در نظر بگیرید هر فیلم حداقل باید سه برابر بفروشد تا به سوددهی برسد. وقتی فیلمی حدود یک میلیارد و 200 می فروشد یعنی 60درصد سرمایه تهیه کننده از بین رفته است. به همین خاطر است که تهیه کنندگان معافیت مالیاتی دارند تا لااقل بخشی از سرمایه شان بر گردد. اگر در نظر بگیریم که در سال 100 فیلم ساخته می شود، یعنی حدود 100 میلیارد هزینه ساخت آثار سینمایی می شود، سینمای ایران باید حدود 300 میلیارد فروش داشته باشد تا این هزینه ها جبران شود.


-- اما این اتفاق هر سال دارد می افتد. چطور سرمایه ها وارد سینما می شوند؟


سینما بسیار مورد توجه افرادی خارج از سینماست. افرادی که دوست دارند دیده شوند. بسیاری از افراد حاضرند پول – سرمایه – خود را بیاورند و به همین خاطر است که هر بار اسم آدم های جدید را در تیتراژها می بینیم. همین طور ارگان های مختلفی که مدام به سینما پول تزریق می کنند. خیلی از افراد می توانند بودجه جذب کنند نه به دلیل اقتصادی، نه به دلیل این که بازگشت سرمایه وجود داشته باشد.


-- یک مقدار امیدوارانه تر صحبت کنیم، امسال که تورم کاهش یافته است، حتی گفتند در یکی از ماه های سال تک رقمی شده است، فکر می کنید هزینه ساخت فیلم هم پایین بیاید؟


مگر ممکن است؟ همین امسال که من فیلمی را می سازم هزینه هایش 30 تا 35درصد افزایش یافته است. هزنیه خدماتی که کاهش نیافته، کمتر شده است؟ من پارسال برای رفت و آمد و آژانس عوامل یک میلیون و 800 هزینه می دادم امسال سه و نیم میلیون، هزینه مواد خوراکی کمتر شده است؟ پارسال می شد با هفت، هشت هزار تومان غذا تهیه کرد، امسال با 10، 12 هزار تومان. دستمزدها هم که حداقل 25درصد بیشتر شده است. البته همه این رقم ها نسبی است اما درصد افزایش همین است.


-- شما حدود 15سال است حداقل در سینما تهیه کننده هستید و می توان با قاطعیت گفت فیلم های موفقی را در کارنامه دارید، آیا شیوه و راهی برای سرمایه گذاری در سینما می توانید تعریف کنید؟


فرمول ثابتی وجود ندارد. حتی نمی توان پیش بینی ثابتی هم برای بازشت سرمایه داشت. همین 50کیلو آلبالو داشت با قدرت و شدت می فروخت، یکباره انتقادی شد و فیلم از اکران برداشته شد. فیلم «آآآآدت نمی کنیم» سالن گرفته بود، می خواست اکران شود، ناگهان مورد غضب قرار گرفت و مثل گوشت قربانی شد. حالا حتی سالن هایش هم به تعداد قبل برنگشته است. مسئولان درگیر این را می دانند که هرآدمی می آید یا می رود تا حدی قدرت دارد. وزارت ارشاد زیر نظر مجلس شوراست. خود آقای جنتی بارها تهدید به استیضاح شده است، نمی توان از نظر سیاسی و قوانین روی آن حساب کرد. ما در طول سال های بعد از انقلاب هر جا نتوانستیم از استدلالی دفاع کنیم، صورت مسئله را پاک کردیم. ما برای این که تلویزیونمان متنوع نیست، سلایق مختلف مردم را پوشش نمی دهد و مردم با آن ارتباط برقرار نمی کنند، جلوی ماهواره را گرفته ایم. بارها امتحان کردیم سیستم های تحکمی جواب نمی دهد، برنامه های تلویزیون ریزش مخاطب داشته اند، چرا تلویزین متنوع تر عمل نمی کند، چرا جلوی مخاطب می ایستد؟ فروش سینما تغییر چندانی نکرده است، اما برای مردم اطلاع رسانی شده است. ما بارها گفته ایم سینما یک محصول فرهنگی است. برخورد چکشی با آن نباید انجام شود. این رفتارها سبب می شود فیلم من مخاطب را از دست بدهد، امکان فعالیت و سرمایه گذاری اقتصادی را هم کم می کند. فرمول ثابتی برای میزان سرمایه گذاری وجود ندارد، حتی شیوه ثابتی هم برای سرمایه گذاری و آموزش آن وجود ندارد. در نهایت با این وضعیت نمی توان انتظار داشت که برای سینما از بیرون سرمایه گذاری های واقعی شود.


منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره 185

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

راهکارهای بازوی مطالعاتی مجلس برای تقویت برنامه‌های مهارت آموزی

کمکی دیگر به صرفه‌جویی در مصرف برق

گامی در جهت شفافیت قراردادهای کارگران

حاشیه نشینی در اطراف کلانشهرها از دید نماینده مجلس

زمان آغاز مسکن ملی پایتخت مشخص شد

استمرار روند تأمین کالاهای اساسی در سال ۹۹

آخرین قیمت مرغ در بازار

معاون مرکز آمار ایران: کاهش تورم به معنای ارزان شدن نیست

اندراحوالات کاشی و سرامیک داخلی

سقف رشد بازار سهام کجاست؟

واکنش سناتور آمریکایی به سخنان ترامپ درباره تلفات «عین‌الاسد»

دفاع تمام قد رئیس جمهور عراق از ایران

افشاگری تخت روانچی در نشست شورای امنیت

کارگزاران برای فعالیت در انتخابات مجلس دست نگه داشتند!

مقام وزارت خارجه: رهاورد اقدام اروپا چیزی جز نابودی برجام نیست

واکنش افکار عمومی آمریکا در برابر حمله موشکی به عین الاسد

جزئیاتی از فعالیت های اشرف پهلوی علیه انقلاب

زاکانی برای ردصلاحیت‌ها دلیل آورد

فعالیت های 3 رجل مهم دربار شاه علیه جمهوری اسلامی

ناگفته های ترور حاج قاسم سلیمانی از زبان سردار حاجی زاده

آغاز دومین جلسه دادگاه استیضاح ترامپ؛ سناتورها با «اپل واچ» به جنگ رئیس جمهور رفتند

استعفای مشاور رئیس‌جمهور عراق در اعتراض به دیدار برهم صالح با ترامپ

تکذیب خبر شهادت شیخ زکزاکی

«برگزیت» خوان آخر را هم رد کرد

سقوط هواپیمای ارتش غنا

در هفتمین مناظره کاندیداهای دموکرات چه گذشت؟

درخواست عمران خان از سازمان ملل درباره کشمیر

درگیری در تظاهرات لبنان مقابل ساختمان پارلمان

حمله مرگبار مردان مسلح به منطقه‌ای در سودان

نتانیاهو برای حزب خود در عربستان سعودی رئیس تعیین کرد

وقوع زلزله ۵.۲ ریشتری در استان هرمزگان

وزارت جهاد کشاورزی درباره مصرف شیر و لبنیات خاطر جمعی داد

برف جاده‌ های 15 استان را دربرگرفت

عقب‌نشینی اصغری از ادعای «ورود بی‌سابقه‌ترین موج سرما»

وزیر بهداشت: موضوع آلودگی شیر برای تخریب ذهنیت مردم بود

مردم تهران از سفر غیرضروری به مناطق شمالی و کوهستانی خودداری کنند

سیل همدلی برای کمک به سیستان و بلوچستان

نهمین‌‌‌‌‌ نمایشگاه تخصصی شهر هوشمند مشهد، اهداف و خط مشی ها...

امحا 10 تن داروی تاریخ گذشته

تصمیم برای کاهش آلودگی هوا در کلانشهرها