رصد

کد خبر: ۹۵۱۳۵
تاریخ انتشار: ۲۴ شهريور ۱۳۹۵ - ۱۰:۳۱

شادی خوشکار: کتابفروشی ها باید بمانند چون مردم به آن ها نیاز دارند. این جمله علی اصغر سیدآبادی مدیرکل دفتر مطالعات و برنامه ریزی فرهنگی و کتابخوانی معاونت امور فرهنگی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است. دوست دارد بحث اوضاع مالی کتابفروشی ها را از ضرورت ماندن کتابفروشی ها شروع کنیم. آنجا که کتابفروشی ها با هزار و یک مشکل مالی هنوز دارند به نفس کشیدن ادامه می دهند. او خودش نویسنده و شاعر است و خوب می داند اگر از کتابفروش حمایت کنیم از همه بخش های نشر و توزیع و مولف هم حمایت کرده ایم و سابقه کوتاهی هم در کتابفروشی  داشته است. آمار دقیقی از میزان گردش مالی کتابفروشی ها وجود ندارد اما او برایمان حساب می کند که یک کتابفروشی در جایی معمولی باید در ماه 30 تا 40 میلیون فروش داشته باشد تا سرپا بماند.


یک مسئله مبنایی چرایی نیاز به کتابفروشی است. وقتی که سایت های فروش کتاب وجود دارند و کتاب های الکترونیک هم هستند ما چرا هنوز به کتابفروشی نیاز داریم؟


در تحولات دنیا در مورد کتابفروشی، کتابفروشی های مستقل و کوچک نسبت به تب کتابفروشی های الکترونیکی از یک طرف و کتابفروشی های مال ها دچار مشکل شده اند. ما چند تیپ کتابفروشی داریم، یکی کتابفروشی های بزرگ زنجیره ای هستند مثل واترستون که بعضی هایشان هم شعبه جهانی دارند. نمونه ایرانی شهر کتاب است. یک تیپ کتابفروشی های محلی و دیگر کتابفروشی های مستقل و کوچک است. کتابفروشی های بزرگ باعث شدند کتابفروشی های مستقل از آن زنجیره دچار مشکل شوند. ممکن است یک کتابفروشی بزرگ کسب و کار 10 کتابفروشی را تحت تاثیر قرار دهد و حجم کعاملات خودش هم به همان اندازه باشد. به لحاظ تعداد کتابفروشی کم می شود اما حجم فروش کتاب تغییری نمی کند. این یک حالت است. حالت دیگر این است که بخشی از خرید و فروش کتاب در بازارهای الکترونیک انجام می شود. مثلا کتاب کاغذی از آمازون سفارش می دهد و برایت می فرستند. یک بخش تاثیر کتاب الکترونیک است که در پلت فروم ها دریافت می شود و همانجا هم خوانده می شود. نمونه ایرانی اش فیدیبو است. به اضافه این که خود کتاب هم رسانه های رقیب پیدا کرده است و موبایل الان رقیب کتاب است. این مسئله یک تب اولیه داشت که کل دنیا را تحت تاثیر قرار داد و کتابفروشی کلا از مشاغل کم رونق تر شد. فروش کتاب کاغذی پایین آمد و تعطیلی کتابفروشی های مستقل افزایش پیدا کرد. اما در یکی دو سال اخیر چرخش هایی مشاهده می کنیم. مثلا آمازون صحبت از تاسیس کتابفروشی فیزیکی می کند. فروش کتاب کاغذی در بعضی از حوزه ها مثلا در ادبیات و عمومی و کودک و نوجوان از کتاب الکترونیک پیشی گرفته .  در حوزه آموزشی و پژوهشی که استفاده تحقیقی دارند برعکس است. با این منطق دوباره این سوال را می پرسیم که چرا باید کتابفروشی داشته باشیم. کتابفروشی مثل پرسه زنی در بازار است. پرسه زنی و وقت گذرانی در کتابفروشی به یک پدیده تبدیل شده و بخشی از این مدیون کتابفروشی های بزرگ است که امکان پرسه زنی را فراهم می کند. در مقابل کتابفروشی های کوچک حال پاتوق پیدا می کند. دیگر دوره کتابفورشی کوچکی که همه چیز بفروشد سرآمده. مثل کافه است و خودش باید کارکرد و مخاطب خود را پیدا کند. فروشنده اش هم با فروشنده قدیم که می ایستد تا از او کتاب بگیرند فرق می کند. در ایران کتابفروشی هایی که به این چیزها توجه کمتری دارند مشلک بیشتری دارند. حتی کتابفروشی های با سابقه که فضای خوب و اسم قدیمی دارند و بهترین جا هم هستند اما به دلیل کتابفروش شان دچار مشکل شده اند چون یک نفر ایستاده و منتظر است از او بپرسند فلان کتاب را داری یا نه. تلقی از کتابفروشی تغییر کرده است. قبلا مرکز خرید و فروش کتاب بود اما الان پاتوق محل وقت گذرانی و پرسه زنی است. تغییر مفهوم اتفاق افتاده است.


چند سالی است کتابفروشی هایی می بینیم که در شمال شهر تاسیس می شوند و لوکس تر هستند در این وضع نشر و فروش کم کتاب چه دلیلی دارند که تاسیس می شوند؟


دو سه اتفاق همزمان دارد می افتد. در بخشی از اقشار اجتماعی ایران رفتن به فضاهای فرهنگی یک جور تمایز محسوب می شود. این اتفاق در بخش هایی از شهر می افتد. در جنوب شهر این کارکرد ایفا نمی کند. ممکن است بگویند آدم کتابخوان دانشمند تر است اما متفاوت است. با این تلقی که می گوید آدم کتابخوان آدم متمایزی است. اساس ترویج رسمی کتاب آگاهی و دانایی است ولی اکنون کتاب این مشروعیت را از دست داده. با آمدن اینترنت راه های آسان تری برای کسب دانش جز کتاب وجود دارد. الان باید روی لذت خواندن تبلیغ کرد. یک جور سرگرمی متعالی و کلاس بالاست. یکی  از دلایل شکست تبلیغ کتاب این است که هنوز ناشر و دولت دارند می گویند کتاب دریچه دانایی است و فرد فکر می کند که وقتی با یک گوشی و رایگان هر چیزی را بخواهم سرچ کنم چرا کتاب بخرم؟ به خصوص اگر فرد زبان بداند و به سایت هایی مراجعه کند که روی استناداتش حرفی نیست. با یک حق عضویت بسیار اندک تمام نشریات علمی کشور را داری. از آن طرف وقتی می گویید من برای سرگرمی کتاب می خوانم برای آموزش و پرورش غریب است. فکر می کنند بد است و حتما باید جهت دار بخوانید در حالی که همین ساز و کار سرگرمی را برای تماشای فوتبال پذیرفته است. در حال یکه اگر فایده انگارانه نگاه کنیم این که بدانیم کاپیتان آلمان در دهه فلان کی بوده یک دانستنی بی فایده است. تنها چیزی که به این دانایی مشروعیت می دهد لذت بردن است. در روز چهارشنبه پنج ساعت برنامه ورزشی در تلویزیون داریم و خوب هم هست. اما هیچ کدام از نهادهای متولی کتاب روی این سرمایه گذاری نکردند که با کتاب به عنوان یک بازی مواجه شویم. روی این که کتاب تمایز ایجاد می کند سرمایه گذاری نمی کنند. آنچه سرانه کتابخوانی را تعیین می کند جدای از کتاب های درسی و کاری است. ممکن است دانش و توانایی و مهارت و فضیلت دهد ولی آنچه به این کتاب ها اهمیت می دهد این است که از خواندنشان لذت ببریم. کتابفروشی که دو سومش کتاب کنکور باشد دیگر کتابفروشی نیست. همین باعث می شود که یکسری از کتابفروشی ها بمانند و یکسری خودشان را تغییر بدهند.


همان طور که گفتید گاهی خبر تعطیلی کتابفروشی را در راسته های انقلاب و کریم خان می شنویم که نشان می دهد چقدر سرپا ماندشان سخت است. الان یک کتابفروشی در این راسته ها چطور می تواند سرپا بماند؟


البته از کریم خان خبر تعطیلی نشیده نمی شود بیشتر از انقلاب می شنویم. اول بحث کاری کلی تری درباره وضعیت کتابفروشی ها در ایران بکنیم. کتابفروشی ها یک معنی ندارند و کسب و کارشان یک جور نیست و اقتصادشان هم یک جور نمی چرخد. تهران و دو سه شهر بزرگ پدیده دیگری هستند. اول از شهرستان ها شروع می کنیم. در آن جا چند اتفاق افتاده است. یک پیشروی کتاب های کنکور در کتابفروشی ها که مثل رژیم اسرائیل اول از یک قفسه کوچک شروع کردند. اگر در شهرستان یک کتابفروشی محبوبی داشتید و بعد از 10، 15 سال سراغش می رفتید این تغییر را می دیدید. من در دبیرستان یک کتابفروشی محبوب داشتم آنجا تمام ادبیات معاصر را می آورد به اضافه گنجینه موسیقی سنتی که تجدید نمی شود. 70 درصد کتابفروشی این هاب ود و کتاب کنکور خیلی کم بود. در یک قفسه یک ردیف گذاشته بود اگر یک دوره کسی می برد یک دوره دیگر از انبار می گذاشت. پارسال که رفتم 85 درصد کتاب کنکور و کمک درسی بود و دو قفسه ادبیات بود و کیفیت کتاب ها هم پایین آمده بود. وقتی پرسیدم گفت نمی چرخید. خیلی هایشان به این روز افتادند. در بعضی کتابفروشی ها لوازم التحریر زیاد شد. قبلا یک پیشخوان لوازم التحریر بود الان لوازم اداری هم اضافه کرده و دو تا قفسه هم کتاب مانده است و سردرش نوشته کتابفروشی . در خیلی از شهرستان ها چون تعدادشان به حدی نیست که یک صنف داشته باشند اتحادیه هایشان با صنف دیگری مثل نوشت افزار یکی است. حتی بعضی جاها با یک صنف نامربوط تر هم یکی شده. یک اتفاق دیگر در همین شهرها، چیزی شبیه شهر کتاب هاست که خود طرف کتابفروشی اش را بزرگ کرده. در کنار این ها یک اتفاق خوب هم افتاده بعضی از کتابفروشی ها کم ی حالت پاتوقی دارد که بیشترشان در شهرستان ها روی ادبیات متمرکز شده اند. ممکن است علوم انسانی آنقدر مشتری نداشته باشد . در همان شهرستانی که گفتم به کتابفروشی ای رفتم که شلوغ و پرمشتری بود و شعارش این بود که در این جا حتی یک کتاب درسی و کمک درسی هم عرضه نمی شود. آن ادم بیشتر با حلقه ای از نویسندگان و اهل ادبیات شهر وصل است. یک اتفاق خوب دیگر در عبضی از شهرها افتاده که در بعضی از آرامگاه های شعرا کتابفروشی های خوبی شکل گرفته است. میراث فرهنگی باید از این اتفاق ها در جاهای دیگر حمایت کند. هر چه کتاب درباره آن شاعر هست دارد و کتاب های عمومی اش هم از حدی پایین تر نیست. یعنی هم تعطیلی کتابفروشی ها را باید ببینیم هم این اتفاق ها را تعداد کتابفروشی هایمان کاهش پیدا کرده. البته آمار رسمی در این حوزه نداریم اما براودرهای شخصی من نشان می دهد 50 درصد کتابفروشی هایمان را در هفت هشت سال گذشته از دست دادیم. در تهران باید جور دیگر ببینیم. اگر سه دسته کتابفروشی داشته باشیم؛ کتابفروشی های محلی کتابفورشی های غیرمحلی کوچک و کتابفروشی های زنجیره ای؛ کتابفروشی های محلی را کامل از دست داده ایم. آن جا کتاب هایی عرضه می شد که خواننده شان زنان خانه دار و کودکان بود. همچنین یک بخش لوازم التحریر به اضافه دواوین شعرا و کتاب های عمومی کلاسیک شده ایران را داشتند. الان اگر هم باشند سی دی و نرم افزار و بازی های رایانه ای آمده و کتاب ها رفته اند به یک قفسه دوم کتابفروشی های مستقل مثل کتابفروشی های کریم خان و انقلاب که در خیابان های اصلی یا خیابان های فرعی که از همه جا مشتری دارند واقع شده اند. بخشی از آن ها با سختی دارند روزگار می گذرانند. با چنگ و دندان نگه می دارند و دارند ایثار می کنند. بعضی از این ها شاید باید جایشان را تغییر دهند. بعضی ها توانسته اند اسمی پیدا کنند و رفتن به آن ها یک جور پرسه زنی به شمار می آید و مشتری خود را دارند. این که چه تیپ آدم هایی می آیند آن جا و چرا قابل مطالعه است. ممکن است دلیل اجتماعی داشته باشد و واکنش به عوامل اجتماعی داشته باشد. در شهرستان هایی مثل شیراز و مشهد و بوشهر و تبریز و اصفهان چنین کتابفروشی هایی که حالت پاتوق شود ایجاد شده است. این کتابفروشی ها خیلی مهم ترند؛ این جا حاملان تنوع فرهنگی هستند ولی کتابفروشی بزرگ یکسان سازی است. الان کتابفروشی های زنجیره ای ترنجستان سروش و شهر کتاب و کتاب شهر همه شان یک چیزند. تفاوتشان در ایدئولوژی و کیفیتشان است. آن کتابفروشی های کوچک مستقل از این ها که باید حمایت بشنود تا آسیب نبینند حاملان تنوع فرهنگی اند. هر کسی با سلیقه خودش جایی را می پسندد و می رود و برنامه گشت و گذار هفتگی اش در آنجاست. این کتابفروشی ها دچار مشکل هستند.


آیا درباره فروش کتابفروشی ها و درآمدی که آن ها را سرپا نگه می  دارد پژوهشی انجام شده است؟


ما یک دفتر طرح های ملی داشتیم که یکی از کارهایش آمارگیری فرهنگی بود اما متوقف شد. برای همین هر آماری هست دقیق نیست. خوشبختانه آن طرح ها احیا شده و دارد انجام می شود. طبق برآورده هایی که داریم بخشی از کتابفروشی ها تعطیل شدند و بخشی تغییر کاربری دادند و بخشی هم به اسم کتابفروشی مانده اند ولی درونشان کتاب های درسی و کمک درسی یا لوازم التحریر رشد کرده و یک کشور کوچکی در کرانه باختری رود اردن کتابفروشی ها در حد یک قفسه کتاب مانده که آن هم دیوان های شعرا و کتاب هایی است که قبلا در کتابفروشی های محلی بود. کتابفروشی های محلی هم تقریبا از بین رفته است. این مسئله به لحاظ کارکرد اجتماعی مهم است. یک مرد یا زن خانه دار که به ندرت از محله بیرون می آید در کتابفروشی های محلی می توانست کتاب هایش را بخرد. در شهرهایی مثل تهران همزمان با این که تعداد کتابفروشی ها کاهش پیدا کرده اما چون کتابفروشی های بزرگ باز شده اند کمی فروش کتاب را التیام داده است.


در واقع این تعطیلی ها سطح فروش کتاب را تغییری نداده است؟


چرا حتما تغییر کرده داست. اما این هم از آن دسته اطلاعاتی است که ما نداریم، یعنی گردش مالی کتابفروشی ها را. در مورد هیچ کدام از نهادهای اقتصادی نداریم. فکر می کنند مهم نیست و همچنین فکر می کنند حوزه خصوصی است در حالی که در همه کشورها اعلام می شود. در نمایشگاه کتاب ما می دانیم چه نسری چقدر فروخته است ما نمی شود اعلام کرد، شاکی می شوند. در حالی که مثلا در نمایشگاه فرانکفورت میزان معاملات روشن است . این جا هیچ کدام از کتابفروش ها حاضر نیستند اطلاعاتشان را بدهند. یک پدیده دیگر کتابفروشی هایی است که در مال ها راه اندازی می  شوند. پدیده مهمی  است که خوشبختانه گرفته است. اما در مورد کتابفروشی ها به طور کلی نه درباره فروش و نه میزان تعطیلی شان اطلاعات نداریم.


یک کتابفروشی با چقدر فروش می تواند سرپا بماند؟


این سوال یک جواب ندارد. اول من می گویم که چرا کتابفروشی کار اقتصادی نیست. چند دلیل دارد نگهداری کتابفروشی گران است. لباس فروشی داشته باشید می توانی دکور کم هزینه بزنی. در کتابفروشی حتما باید قفسه بزنی. نگهداری کتاب ویژه است. باید حتما ویترین داشته بشی. تاسیس هم گران تر است. حتما باید در یک حدی شیک باشد. کسی که به کتابفروشی می آید به لحاظ سلیقه بصری در حد متوسط به بالاست. باید طراحی داخلی خوبی داشته باشد. خود فضا باعث می شود آدم ها بیایند یا نه. تقریبا مثل رستوران است. تمیزی و نورپردازی و دکورش مهم است. از آن طرف فروشش پایین و درآمدش کم است. هم به دلیل کم بودن مراجع و مشتری و هم به دلیل کم بودن سود پشت جلد. در خیلی از کاسبی ها مغازه دار بیش از 100 درصد سود می کند و می بینیم که گاهی در حراج ها 70 درصد تخفیف می دهند. ولی در بهترین حالت به طور متوسط 25 درصد پشت جدل مال کتابفروش است. هزینه گم شدن و آسیب دیدن کتاب و ماندن و گرد و خاک نشستن هم هست که خیلی زود مستعمل اش می کند. یعنی از 1000 تومان 250 تومان به کتابفروش می رسد. پرهزینه تر از خود نشر و توزیع است. توزیع می تواند در یک جای پرت انبار کند. اما کتابفروشی باید حتما سر خیابان باشد شیک باشد، دکورش عالی باشد، ناشر می تواند در یک جای کوچکی موسسه اش را راه اندازی کند ولی کتابفروشی این طور نیست. به ازای هر مترمربع و این که در کجای شهر باشد اجاره و هزینه و میزان فروش خیلی متفاوت است و نمی شود فرمول درآورد. اما می توانیم بگوییم یک نفر یک کتابفروشی 17،18 متری رد مطنقه متوسطی داشته باشد و ماهی دو تا سه میلیون هم بخواهد اجاره بدهد برای این که کتابفروشی کار کند حداقل دو نفر هم باید باشند که دو تا سه میلیون هم درآمد آن ها می شود. هزینه های جاری آب و برق هم هست که این ها حداقل شش تا هفت میلیون می شود. برای این که اجاره و بقیه درآمدها دریباید همه را پنج برابر می کنیم و اگر کم شدن و آسیب دیدن را هم محاسبه کنیم برای درآوردن فقط همین هزینه باید 30 تا 40 میلیون در ماه فروش داشته باشد. فکر می کنم این کتابفروشی باید روز دو میلیون بفروشد و این کار سختی است.


با این هزینه ها چطور کتابفروشی ها هنوز توانسته اند دوام بیاورند؟ آیا می شود گفت درآمدشان بیشتر از لوازم التحریر و اقلام دیگر است؟


نه این طور نیست بعضی ها مغازه مال خودشان است. یکی از دلایل تعطیلی کتابفروشی ها در شهرستان این است که پدر مرده و ورثه آن را فروخته اند. بعضی از این ها کار دیگری در کنار کتابفروشی دارند و درآمد کتابفروشی برایشان خیلی مهم نیست. بعضی ها آدم های قانعی هستند و خودشان می فروشند و می گویند همین که درآمد بخور و نمیری داشته باشیم کافی است. بعضی ها هم راه هایی پیدا می کنند برای بهتر فروختن. الان در ارشاد طرح تابستانه کتاب با همین منطق و برای کمک به کتابفروشی های کوچک در شهرستان ها راه افتاده است. ممکن است برای شهر کتاب وارد این فضا شدن ارزشی نداشته باشد.برای هر کتابفروشی دو میلیون  تومان یارانه گذاشته ایم که اغلب کتابفروشی ها سهمشان را پر می کنند. بخشی از این صنف هم دچار خمودگی است و دنبال این نیست که مشتری بیاید اما بعضی از کتابفروشی های شهرستان گروه تلگرامی دارند و مثلا اخبار کتاب ها را می دهند و خوب هم می چرخد. همین کتابفروشی در یارانه تابستانه کتاب سهمش را در چند روزاول تمام می کند. خودش هم تخفیف می دهد نشریه اینترنتی درمی آورد نشست می گذارد. کتابفروشی یک کسب و کار سخت و تخصصی است و مشتری هایش هم خیلی ناز دارند. کتابفروش برای یک گروه ویژه کار می کند و متناسب با آن هم باید برنامه داشته باشد. اینجا انتقادی هم به سیاست های یارانه ای دولتی وارد است. چند اتفاق افتاده که به ضرر کتابفروشی ها و مراکز توزیع است. یکی برگزاری نمایشگاه است که کتاب مستقیم از تولیدکننده عرضه می شود مثل فروشگاه های اول انقلاب که می گفتند عرضه مستقیم کالا و تصور اشتباهاتشان این بود که اگر توزیع کننده حذف شود، قیمت درست می شود. در حالی که توزیع کنندگی صنف و تخصص است. اما منطق بازار این نیست. تجربه شکست خورده در حوزه های دیگر حالا در کتابفروشی دارد اجرا می شود. نمی گویم نمایشگاه نباشد بلکه برود در جایی که کتابفروشی نیست. وقتی در شهری که ده تا کتابفروشی فعال دارد نمایشگاه برپا شود، معلوم است که تا چند ماه کتابفروشی ها دچار مشکل می شوند. دوستان برگزارکننده چند سالی است که این دغدغه ها را دارند اما نمی دانیم چه کارهایی می خواهند بکنند. دوم خرید انبوه کتاب باز هم از ناشر است. وزارت ارشاد؛ نهاد کتابخانه ها، شهرداری ها و آموزش و پرورش این کار را می کنند و بخش بزرگی از نیاز جامعه را مستقیم از ناشر می خرند و در بازار طبیعی دستکاری می کنند.یارانه ای که به کتابفروشی ها می دهند یک مسکن است و تا به حال نتیجه خوبی هم داشته است. با بعضی از کتابفروشی های کشور به خصوص کتابفروشی های شهرستان که صحبت کردیم مجموعا مثبت بوده و مطالعان نشان می دهد در فروش کتاب تاثیر گذاشته و این را از مراکز توزیع پرسیدیم. یک اتفاق دیگر گرانی کتاب و کاهش قدرت خرید طبقه متوسط است. قیمت کتاب در سال 1390 افزایش وحشتناکی به دلیل افزایش قیمت مواد اولیه و قیمت ارز داشت. در سال 1384 متوسط قیمت کتاب در ایران 2136 تومان است که الان رسیده به 12458 تومان یعنی در عرض یازده سال شش برابر شده است. تمام شاخص های کتاب  تا سال 1381 مثبت بوده و از آن زمان کاهش پیدا کرده است. پس کتابفروش ها قطعا دچار مشکل هستند و بعضی هایشان نمی توانند مقاومت کنند و تعطیل می شوند ولی این به این معنی نیست که این کسب و کار مثل حمام های عمومی قدیمی. کاملا از بین می رود. جامعه به آن ها نیاز دارد و آن ها شکل عوض می کنند. کسب و کار کتابفروشی بزرگ رونق دارد آن که در پاسداران و نیاوران که اجاره خیلی گران است کتابفروشی می زند حتما کسب و کارش می چرخد. ما نگرانی مان درباره کتابفروشی های مستقل و کتابفروشی های شهرستان هاست که در معرض آسیب هستند.


منبع: هفته نامه تجارت فردا، شماره 192

مطالب مرتبط
نام:
ایمیل:
* نظر:
ادامه
آخرین خبر

این فرصت را از دست ندهید/ تحصیل آنلاین در مقطع کارشناسی‌ارشد در واحد الکترونیکی

این طرح سیستان و بلوچستان را سرسبز می کند

تخفیف ۱۰ تا ۳۰ درصدی فروشگاه‌های زنجیره‌ای

تحلیل معاون اسبق ارزی بانک مرکزی از قیمت آتی ارز

متهم اصلی مصرف بنزین مشخص شد

قائم‌مقام وزیر: مزایای حاصل از افزایش قیمت بنزین را به‌زودی می‌بینید

اطلاعیه خزانه‌داری ایران

بهترین جایگزین بنزین ۳۰۰۰تومانی چیست؟

گزارش گرانی ها را کجا ثبت کنیم؟

تهرانی ها گوش به زنگ باشند!

آخرین فرصت‌‌‌‌‌‌ ثبت نام کارشناسی ارشد بدون کنکور سراسری در سال‌98

واکنش چمران به ماجرای بنزین

رای متهمان پرونده محیط زیستی‌ها صادر شد

بخش دیده نشده از بیانات شب گذشته رهبرانقلاب

مشاور وزیر اطلاعات: دشمن با تحریم و فشار به دنبال تغییر فرهنگ و باورهای مردم است

پشت پرده های اغتشاشات کنار رفت؛ از آیت الله مایک تا زنان لیدر!

نظر نماینده مجلس درباره علت اطلاع رسانی نشدن گرانی بنزین از قبل؟

هفته آینده «سران قوا» به مجلس می‌روند

نمایندگانی که بعد از دو دوره یکبار هم در مجلس صحبت نکردند

روایت عجیب شاهدان عینی از اقدامات آشوبگران

تماشای ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رایگان ویدیو کودک بدون قطعی اینترنت

کشته شدن 5 نفر در حمله جنگنده‌های ترکیه به شمال سوریه

خانه پدری هیتلر مقر پلیس می‌شود

«بنی گانتز» کم آورد

واکنش ترامپ به افشاگری «ساندلند»: او را نمی‌شناسم

مقام سابق طالبان در کابل کشته شد

حمایت فرانسه از تجاوز رژیم صهیونیستی به خاک سوریه

حمله شب گذشته جنگنده‌های رژیم صهیونیستی به سوریه

متن سخنان سفیر جنجالی درباره استیضاح ترامپ منتشر شد

مکرون شخصا به اوضاع لبنان ورود کرد

تماشای ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌رایگان ویدیو کودک‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌ بدون قطعی اینترنت

مرگ سرنشینان خودرو در چاله آب‌جوش!

پرفسور رضا که بود؟

سرکرده باند اشرار در دام اطلاعاتی نیروهای امنیتی

دستگیری قاتل متواری کمتر از یک هفته

خبرهای کمیته امداد از تحول بنیادین در خدمات امدادی

سوال علی ضیا از نماینده مجلس: کی اینترنت وصل می شود؟

ملخ‌ها دوباره هوس ایران کردند

شیر رایگان برای مدارس برخی استان‎ها از شنبه

قصاص مرد قناد به خاطر قتل نامزدش