خلاصه‌ای از گفت‌وگوی اختصاصی مدیریت ارتباطات با مدیر هماهنگی گروه رسانه‌ای موبی، مالک شبكه فارسی‌وان / سریال های ما جنبه آموزشی دارند

آن زمان که فارسی وان تازه آغــاز به کار کرده و بــا دوبلــه ضعیف ســریال های خارجی، طرفداران بســیار زیــادی دست وپا کرده بود (سال 89(، آرش محبــی و پژمان موســوی در ماهنامه مدیریــت ارتباطات با حاجی كمیل، مشــاور ارشد و مدیر هماهنگی گروه رسانه ای موبی - شركت بزرگ رسانه ای افغانی كه پنجاه درصد ســهام فارســی وان و سیاست گذاری محتوایی آن را در اختیار دارد- گفت وگویی انجام دادند. آنچه می خوانید بازنشر بخش هایی از گفت وگو با این جوان افغانی سی و چند ساله و شــیك‌پوش افغانی در آن سال است که شاید به تحلیل آنچه این شبکه در نظر داشت اتفاق بیفتد و پاسخ به این سؤالات که چرا این شبکه اعلام کرد فعالیت خود را متوقف می کند، کمک کند.

-- خودتــان را معرفی كنید و بگویید چه نســبت حقوقی ای با شــبكه فارسی وان دارید؟

اسم من حاجی كمیل است و مشاور ارشد و مدیر هماهنگی گروه رسانه ای موبی هستم. گروه رسانه ای موبی یكی از مجموعه های بزرگ رسانه ای خصوصی در منطقه و زیر نظر مجموعه گروه موبی اســت. گروه رسانه ای موبی چهار شبكه تلویزیونی و یك ایســتگاه رادیویی با برد منطقه ای و جهانی دارد و همچنین، صاحب پروداكشن تولیدی و مجله است. گروه رسانه ای موبی همچنین، در بخش تكنولوژی معلوماتی صاحب شركت هایی در افغانستان و بیرون از آن است. این مجموعه در افغانســتان صاحب كافی نتهای زنجیره ای همراه باكافی شاپ در سطح بالاست. به هر حال، یك گروه رسانه ای توانمند و حرفه ای هستیم. از سال 2002 با راه اندازی یك ایستگاه رادیویی فعالیت خود را در افغانستان شروع كردیم و هم اكنون هشت سال از فعالیت ما در جامعه افغانستان می گذرد. همانطور كه گفتم، صاحب چهار شبكه تلویزیونی هستیم. یكی از آنها به نام «طلوع» جزو تأثیرگذارترین رسانه ها در داخل افغانستان است و طبق آمار جدید حدود 65 درصد ازكل جمعیت افغانستان مخاطب و بیننده این شبكه هستند. تلویزیون «لمر» را داریم كه آن هم یك تلویزیون فوق العاده پربیننده و تأثیرگذار است و به زبان پشتو برنامه تولید می‌كند و بر روی ماهواره هم برنامه های این شــبكه قابل دریافت است. اخیرا، تلویزیونی هم به نام «طلوع نیــوز» با رویكرد خبری- سیاســی و باز هم در داخل افغانســتان تأسیس كرده ایــم كه قرار اســت به زبان های فارسی و انگلیسی برنامه داشــته باشــد. یك ایستگاه رادیویی هم داریم و بالاخره یك شبكه تلویزیونی دیگر كه بســیار جنجالی و دردســر هم شده است به نام »فارسی وان». برنامه های این شبكه در بخش های بسیاری از اروپا، خاورمیانه و آســیای مركزی قابل دریافت است.

-- به عنوان یكی از مســئولان شــبكه فارســی وان، دقیقا انتقادهایی از ســوی جامعه ایران، به ویژه خانواده هــا، افراد متدین و همچنین مسئولان نظام جمهوری اسلامی به شبكه شما وارد می شود؟

متأسفانه از بدو تأسیس شبكه فارسی وان ما شاهد یك‌سری قضاوت های غلط و اتهامات ناروا درباره این شبكه از سوی رسانه های داخل ایران، به ویژه رسانه های بخش خصوصی، بوده ایم. دلیل این اتهام ها و قضاوت های غلط، نبود اطلاعات كافی درباره شبكه فارســی وان و مجموعه گردانندگان آن است. شاید خود ما هم مقصر باشــیم كه نتوانسته ایم خودمان را خوب معرفی كنیم. بازار هدف ما، به عنوان یك رسانه فارسی زبان، سه كشور ایران، افغانستان و تاجیكستان است. شبكه ما در افغانستان شناخته شده است، اما تا به حال نتوانسته ایم در تاجیكستان بیننده چندانی جذب كنیم. مجموع بیننده های ما در افغانســتان، تاجیكستان و بخش هایی از پاكســتان حدود9 میلیون نفر اســت، ولی در ایران حدود 30 تا 35 میلیون بیننده در 24 ســاعت داریم كه رقم بالایی است. دلیل دیگری كه نتوانســته ایم خودمان را خوب معرفی كنیم، به این دلیل اســتكه شبكه تازه تأسیسی هستیم و....

ببینید، گروه رسانه ای موبی به عنوان یك مجموعه مسلمان و معتقد به یكسری ارزش های اسلامی و انسانی به شدت ناراحت است و نگرانی های خود را از طریق مصاحبه با شما رسما اعلام می‌كنیم. اتهام زدن به یك مسلمان و آن هم اتهام ارتباط با مجموعه ای از یهودی ها یك گناه كبیره اســت. ما مسلمان هستیم و معتقد به ارزش های اسلامی. آنچه ما مسلمانان را در ایران و افغانستان و به طور كلی در جهان اسلام به هم متصل می‌كند، دغدغه ها و اهداف مشترك است و باید باشــد. دغدغه ما به هر حال وجود و حضور صهیونیسم است و ما نگران وضعیت فلسطین هستیم. فلسطین دغدغه مشترك مسلمانان و هدف مقدسی برای ماست. ما اتهام همكاری با یهودی ها را كه از طریق برخی رسانه ها مطرح می شــود هتك حرمت خود می دانیم و این موضوع را از طریق سفارت ایران در افغانستان پیگیری كردیم و از شبكه ها و رسانه هایی كه این اتهام ها را به ما زدند، رسما گله مند هستیم و شكایتی را هم به سفارت ایران در كابل تحویل داده ایم. ما در ابتدای تأسیس متهم شدیم كه وابسته به جمهوری اسلامی ایران هستیم، سپس، متهم شدیم كه به جنبش سبز وابسته هستیم و در این اواخر هم متهم می شــویم كه به مجموعه ای از یهودی ها وابسته هستیم كه در واقع من همه اینها را به شــدت تكذیب می‌كنم. ما به عنوان یك رسانه مستقل این را برای خودمان عار می دانیم كه وابســتگی به هر مجموعه ای از داخل یا خارج داشــته باشیم. رسانه ها اگر قرار است كسی را متهم كنند، باید بر اساس اسناد و شواهد عمل كنند. هیچ سندی مبنی بر وابستگی ما به هیچ گروهی وجود ندارد. من فكر می‌كنم بخش عمده ای از نگرانی ها درباره فارسی وان، حتی در سطح مخاطبان، به همین اتهام ها مربوط است.

-- همه انتقادها و نگرانی ها درباره شــبكه شما ربطی به ارتباط با فلان گروه ندارد. اكنون در شــبكه فارســی وان سریال هایی پخش می شود كه خــط قرمزهــای حریم روابــط خانوادگــی در ایران را نادیــده می گیرد. یكی از مضامیــن رایج در ســریال های فارسی وان روابط زن شوهردار با مرد زن دار و بالعكس یا روابط دختران و پسران در شرف ازدواج و به اصطــاح عقد كرده با مردان و زنان دیگر است. اینها چیزی نیست كه جامعه ایــران، به ویژه بخش مذهبی آن، رسانه ها و مســئولان بی تفاوت از كنــارش عبور كنند و البته، این تصور هــم در ایران وجــود دارد كه دشــمنان ترویج‌كننده این ارزش های به اصطالح انحرافی هستند. با این شــیوه عمل، شما نمی توانید خود را پایبند به ارزش های دینی و اسلامی بدانید.

قضــاوت دربــاره محتــوای سریال ها به مخاطبان بستگی دارد و اینكه بیننده و مخاطب ما چه كســی اســت و در چه ســطحی قــرار دارد. ما چرا جنبه پر لیوان، یعنی جنبه های آموزشــی این سریال ها را نظر نمی گیریم و چرا مدام درباره جنبه های منفی آن قضاوت می‌كنیم؟ اگر رابطه یك زن شوهردار با شخص دومی در این سریال ها نشــان داده می شــود، عوارض آن هم نشان داده می شــود. چرا از آن عوارض پند نمی گیریم و می خواهیم قضاوت منفی داشــته باشیم؟ قطعا این سوژه ها و این سریال ها چیزی نیســت جز همان سوژه ها و سریال هایی كه ممكن است با پوششــی دیگر در صداوســیمای ایران هم پخش شود. فرقش این است كه سریال های فارسی وان در یك كشور و سرزمین دیگر تهیه می شود. دلیل اینكه ما سریال های كلمبیایی، مكزیكی و كره ای را انتخاب می‌كنیم، شناختی است كه از جامعه مخاطبان خود و از شرایط فرهنگی كشورها داریم. كلمبیایی ها خیلی از لحاظ قیافه و شكل و موضوعاتی كه با آنها درگیرند، شبیه ایرانی ها هستند.

-- من دیدگاه ها و ســوءظن های موجود درباره فارسی وان را كه در داخل ایران مطرح اســت، می گویم و تعبیری از خــودم به كار نمی برم. فكر نمی‌كنید بخشــی از این بدبینی ها به اسم روپرت مرداك باز می گردد؟ مرداك یك فرد یهودی و مرتبط با لابیهای اسرائیلی شناخته شده است و صاحب شبكه های بسیاری در دنیاست. هم اكنون هم گفته می شود كه فارسی وان متعلق به اوست.

البته خیلی برای من جالب بود. من این موضوع را از رسانه های الكترونیكی ایران شــنیدم. اتفاقا، من مورداك را زمانی شناختم كه نامش را از طریق رسانه های ایران شــنیدم. قبل از آن من شناخت چندانی از مورداك نداشتم. بعد یك مقدار تحقیق كردم تا ببینم قضیه چیست و این مورداك كیست. بعد متوجه شدم كه به عنوان بزرگترین امپراطور رسانه در دنیا مطرح است و متوجه شدم كه اتهام رابطه ما با مورداك مثل این می ماند كه بگوییم فلان بقالی كوچك سر كوچه مال فلان رئیس جمهوری است؛ یعنی ما در این حد كوچك هستیم. فارسی وان یك شبكه خیلی كوچك است كه شاید بیست درصد شبكه طلوع هم نباشد. ما درحقیقت یك كار كوچك خانوادگی را در قالب خانواده محسنی شروع كردیم و خیلی هم به موفقیت آن خوش بین نبودیم. ما در نقشــه راه خود تعریف كرده بودیم كه رســیدن به جایگاه فعلی ما به سه سال زمان و میلیون ها دلار هزینه نیاز دارد تا بتوانیم اول خود را به بیننده های سه كشور فارسی زبان معرفی كنیم و مهم تــر اینكه بتوانیم در قلوب مردم جا بگیریم. چیزی را كه توقع نداشــتیم این بود كه بتوانیم ظرف این مدت كوتاه بســیاری از خانواده ها را دور یك شبكه جمع كنیم كه همین تبلیغات منفی باعث شد ما بتوانیم بدون هزینه تبلیغاتی و در كوتاه ترین زمان به اینجا برســیم. در حالی كه بسیاری از شــبكه های ماهــواره ای با میلیون ها دلار هزینه و صرف ســال ها زمان هنــوز بیننده ندارند. چیز دیگری كه خیلی مهم اســت، هرچند دوســت ندارم به عنوان یك مجموعه فرهنگی تجاری به آن بپردازم، این اســت كه ما توانســتیم دســت کم هفتاد هشتاد درصد بینندگان شبكه های سیاسی را كه بیــرون از ایران پخش می شود، به خود جذب كنیم. این یك دستاورد بزرگ است.

-- داستان تان درباره رابطه مورداك و فارســی وان را كامل نكردید.

من به صورت قطعی و جدی این رابطه را تكذیب می‌كنم. وابستگی ما به یك اسرائیلی یا یهــودی اولا بــرای یك مجموعه مســلمان شرم آور است و دوم این كه ما این رابطه را گناه كبیره تلقی می‌كنیم. ما چطور می توانیم به یك دشمن مشترك خدمت كنیم؟ این اصلا امكان پذیر نیست. ما وابستگی به مورداك را تكذیب می‌كنیم و هیچ وابستگی به هیچ ارگان یا گروه سیاسی هم نداریم و اصلا قصد برنامه سیاسی هم نداریم، چراكه اگر سیاسی بشویم، منافع اقتصادی خودمان را از دست خواهیم داد. متأسفانه، شبكه های بسیار مبتذل تری هست كه به آنها اهمیت داده نمی شود و درباره شان تبلیغات منفی نمی شود. به هر حال، جامعه مخاطب ما در ســه كشور فارسی زبان است. مجرای درآمد ما هم تبلیغات است، اما به گونه ای نیست كه اگر این چهار تا تبلیغات نباشد، متوقف شویم. اجازه بدهید اینجا توضیحات بیشتری بدهم. پنجاه درصد سهم شبكه فارسی وان متعلق به گروه رســانه ای موبی و پنجاه درصد آن متعلق به شركت استار است. ما با شاخه هند شبكه استار مشاركت داریم. شاخه هند استار با شاخه هنگ‌كنگ مشــاركت دارد و درحقیقت یكی از بخش های شریك شریك شریك ما با فاكس نیوز (شبكه تلویزیونی آمریكایی متعلق به مورداك) شراكت دارد كه به ما ربطی ندارد. ما هرگونه رابطه مستقیم و غرض آلود را با مجموعه ای که شما به آن اشاره کردید، تكذیب می‌كنیم.

منبع: ماهنامه مدیریت ارتباطات، شماره 81