جاه طلبی های «اون» / چرا کره شمالی بزرگترین آزمایش هسته ای خود را انجام داد؟

مهدی صفری، سفیر سابق ایران در چین / آزمایش های هسته ای کره شمالی از دو منظر قابل بررسی است؛ نخست مسئله داخلی کره شمالی است. امروز کیم جونگ اون نوه کیم سونگ پاکسازی گسترده ای در داخل حزب انجام داده و در صدد تثبیت قدرتش است. از جمله اقدامات پر سر و صدای او این بود که شوهر عمه اش را به داخل لانه سگ ها انداخت چرا که گمان می کرد شوهر عمه اش به او خیانت کرده است. مسئله دیگر به باج گرفتن او و مذاکرات با آمریکا، کره جنوبی و ژاپن مربوط می شود. در زمان های قبل در کره جنوبی وقتی تست یا آزمایشی انجام می گرفت یا می خواستند بازدید انجام دهند، روسای جمهور کره جنوبی در قبال این مسائل پولی به کره شمالی می دادند. زیرا بعضی شهرها در کره شمالی به وسیله کره جنوبی هدایت می شود و تعداد زیادی از کارگران کره شمالی در آن جا مشغول به کار بودند. با آزمایش های اخیر کره شمالی، این تبادلات نیز تعطیل شد. لذا فاز دوم این عملیات کره شمالی به باج خواهی از کره جنوبی و ژاپن مربوط می شود. به عنوان مثال رئیس جمهور پیشین کره جنوبی وقتی قصد سفر به کره شمالی را داشت 200 میلیون دلار پول به آن ها پرداخت کرد. در عین حال از منظر خارجی باید اقدامات آمریکا را در قبال روسیه و چین مورد بررسی قرار داد؛ در حال حاضر آمریکایی ها در دریای شرق به چین و روسیه فشار می آورند و در دریای جنوب نیز میان چین با فیلیپین، ویتنام و آمریکا اختلافاتی وجود دارد؛ به خصوص که اخیراً باراک اوباما، رئیس جمهوری ایالات متحده آمریکا نیز در اجلاس جی بیست در این رابطه موضع گیری کرد و گفت که این اختلافات باید از طریق دادگاه حل و فصل شود. اما چینین ها مخالف این موضوع هستند چرا که حاکمیت خود را در آن جا می بینند. بعد از این موضع گیری اوباما درمورد دریای جنوبف چین و روسیه اعلام کردند که اولین مانور مشترک شان را در دریای جنوب ادامه خواهند داد. لذا می توان گفت یکی از اهرم های روسیه و چین در برابر آمریکا همین کره شمالی و آزمایشات موشکی اش است. البته در ظاهر همواره اعلام می کنند که این آزمایش ها را محکوم می کنند اما در باطن آن ها بی میل نیستند که از طریق این آزمایش ها به واشنگتن فشار بیاورند. در نتیجه هر چقدر این فشارها بر چین و روسیه بیشتر شود این تست ها نیز افزایش خواهد یافت. همچنان که ملاحظه کردیم بعد از تست های اخیر، وزیر امور خارجه کره شمالی سفری به چین داشت و بدون شک او در این سفر معاملاتی با پکن داشته است. بنابراین به دنبال بروز اختلافات مان روسیه و چین با امریکا، کره شمالی از این کارت برای بهره برداری های اقتصادی از این کشورها استفاده می کند. در این میان اگر مذاکراتی نیز میان کره شمالی و دیگر کشورها انجام بگیرد، پیونگ یانگ با این آزمایش های هسته ای که انجام داده می تواند امتیازات بیشتری طلب کند. همچنین کره شمالی زمانی که با تحریم های آمریکا مواجه شد تلاش کرد که با انجام آزمایش های هسته ای به این کشور این پیام را مخابره کند که اگر به پیونگ یانگ فشار بیاورند، این کشور نیز به اقداماتش ادامه خواهد داد. وقتی کره شمالی نخستین آزمایش هسته ای اش را انجام داد، آمریکا اعلام کرد که این کشور در حد محدود برای ساخت بمب اتم اورانیوم دارد اما پس از آن مشاهده کردیم که کره شمالی چندین آزمایش انجام داد که بیانگر آن است که کره شمالی از نظر داشتن اورانیوم کاملاً اشباع است. کره شمالی با انجام این آزمایش ها به آمریکا نشان داد که به تعدادی که بخواهد می تواند بمب بسازد و قادر است ضربه لازم را وارد آورد. اخیراض نیز موضع کره جنوبی در برابر کره شمالی بسیار سنگین بود. آن ها اعلام کردند طرح هایی را در اختیار دارند که می توانند پوینگ یانگ را با خاک یکسان کنند. البته این سخنان، بلوفی بیش نیست زیرا در این صورت، کره شمالی نیز آن ها را خواهد زد. باید توجه داشت کره شمالی چیزی برای از دست دادن ندارد و در صورت درگیری نظامی خیلی تند برخورد خواهد کرد. در این میان، با وجود جنگ لفظی بین دو کره، بعید به نظر می رسد که این تنش ها به درگیری نظامی منجر شود. زیرا کشورهایی که فاقد بمب اتم هستند وارد درگیری با حجم گسترده نخواهند شد. اگر یک کشوری نامتعادل باشد ممکن است چنین روندی را شاهد باشیم. پیشتر که کره شمالی و کره جنوبی با هم درگیر شدند هر دو طرف نامتعادل بودند. اما امروز شرایط فرق می کند و حتمال درگیری ضعیف است. مشاهده کردیم که در مورد اوکراین، آمریکا و روسیه برای یکدیگر خیلی رجزخوانی کردند اما در نهایت روس ها پیروز شدند. چون هر دو طرف بمب اتم داشتند و درگیری میان کشورهایی که بمب اتم دارند تقریباً غیرممکن است. همچنین از زمانی که پاکستان دارای بمب اتم شده است درگیری میان این کشور و هند تا حدودی بالانس شده است. در واقع داشتن بمب اتم باعث پیشگیری درگیری میان کشور دارنده بمب اتم با کشورهای دیگر می شود. با این تفاسیر ارگ خط و نشانی میان این کشورها کشیده می شود فقط برای نشان دادن زور بازوی شان به یکدیگر است و بعید به نظر می رسد که این لفاظی ها به جنگ و درگیری نظامی منجر شود.


منبع: هفته نامه صدا، شماره 98