رصد - پايگاه تحليلي دفتر پژوهش روزنامه خراسان http://rasad.org Sat, 19 May 2012 01:22:22 +0000 http://wordpress.org/?v=2.8.5 fa hourly 1 ســوریـه، قـانـون اســاسی و انتـخـابــات/ دموکراسی در روز روشن http://rasad.org/1391/02/28/%d8%b3%d9%88%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%8c-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d9%8a-%d9%88-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d9%85%d9%88%da%a9%d8%b1%d8%a7%d8%b3/ http://rasad.org/1391/02/28/%d8%b3%d9%88%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%8c-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d9%8a-%d9%88-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d9%85%d9%88%da%a9%d8%b1%d8%a7%d8%b3/#comments Thu, 17 May 2012 04:42:42 +0000 گروه مطالعات سیاسی http://rasad.org/?p=18403 suria---entekhabatرصد، محمد اکبری/ در داخل سوریه شرایط پس از اصلاح قانون اساسی چگونه بوده است؟ آیا تظاهرات های گسترده علیه دولت اسد ادامه داشته و کشتار در شهرهای مختلف به وقوع می پیوندد یا تحرک مخالفان در حد راهپیمایی بوده و فقط درگیری عده ای از مخالفان با دولت است که گاهی شرایط عادی را بحرانی جلوه می دهد.

 

 

 

 

 

 

برگزاری انتخابات در هر کشوری بیانگر وجود دموکراسی در آن کشور است، زیرا این انتخابات عزم و اراده ملت‌ها را در تعیین سرنوشت سیاسی‌شان به نمایش می‌گذارد. با نگاهی جزئی به  کشورهای مختلف می­توان دید به جز معدود کشورهایی که هنوز با سیستم پادشاهی اداره می­شوند و هیچ انتخاباتی در آن وجود ندارد، در همه جا انتخابات برگزار شده و انتخاب مناصب مختلف مخصوصا نمایندگان پارلمانی با رای مستقیم مردم انجام می شود.

 

با اینکه همه کشورها اذعان می­دارند که انتخاباتی آزاد داشته و هیچ دخالتی در آرای مردم نداشته­اند، اما آیا سیستم های انتخابات و رای گیری در کشورهای مختلف به یک اندازه در برقراری مردم سالاری و سپردن قدرت به مردم در این کشورها دخیل است؟ به نظر می­ رسد شرایط انتخابات آزاد در بعضی از کشورها به خصوص کشورهای عربی خاورمیانه دارای مسائل گوناگونی است و این منطقه زمان زیادی لازم دارد تا به سطحی لازم از پختگی توسعه سیاسی و انتخابات آزاد برسد.

 

اما چیزی که بیشتر مهم است و تفاوت کشورهای توسعه یافته را از کشورهای توسعه نیافته از لحاظ توسعه سیاسی بیشتر نمود می دهد، وضعیت بعد از انتخابات است. در کشورهای مردم سالار، فرد انتخاب شده با رای مردم، از قدرت خود در جهت تغییر قانون اساسی به نفع افزایش قدرت نامشروع خود استفاده نمی کند و تمام قدرت خود را صرف حفظ و انجام سیاست های مختلف در قالب قانون می کند که در کشورهای عقب مانده از لحاظ توسعه سیاسی، مسائل مختلفی در این قالب وجود دارد. این نوشتار به اصلاح قانون اساسی و اولین انتخابات پارلمانی بعد از تحولات سوریه می­ پردازد.

 

سوریه پس از اصلاحات قانون اساسی خود در ۲۶ فوریه ۲۰۱۲، اولین انتخابات پارلمانی را برگزار کرد. پس از تحولاتی که در  سوریه ۲۰۱۲-۲۰۱۱ به وقوع پیوست، سرانجام بشار اسد رییس‌جمهوری سوریه تصمیم گرفت پیش‌نویس قانون اساسی نوینی را در سوریه به همه‌پرسی گذارد.

 

پیش نویس این قانون شامل یک مقدمه، شش باب است که باب اول شامل اصولی اساسی در چهار فصل است، باب دوم به حقوق و آزادی ها و حاکمیت قانون در دو فصل پرداخته، باب سوم به قوای سه گانه در سه فصل، باب پنجم به دادگاه عالی قانون اساسی و باب پنجم به تعدیل قانون اساسی  و باب ششم به احکام عمومی و انتقالی اشاره کرده است. همه‌پرسی در تاریخ ۷ اسفند ۱۳۹۰ برگزار شد و با رای ۴/۸۹ درصد و مشارکت ۴/۵۷ درصد رای آورد.

 

 شاید مهم ترین موضوعی که درقانون اساسی جدید می­توان دید این است که این قانون  دولت را از انحصار حزب بعث سوریه خارج می کند و اشاره ای به نقش رهبری حزب بعث نکرده است. قانونی که مخالفان در سوریه تاکید بسیاری بر لغو آن داشته اند. ماده هشتم پیش نویس این قانون می گوید نظام سیاسی کشور برمبنای اصل تنوع و تکثر سیاسی و اعمال قدرت از طریق رای گیری خواهد بود. بر اساس این ماده، احزاب سیاسی دارای مجوز فعالیت و تجمعات انتخاباتی در حیات سیاسی ملی مشارکت می کنند و باید به اصول حاکمیت ملی و دموکراتیک احترام بگذارند.

 

در بند آخر قانون اساسی  اصلاح شده آمده است، انتخابات پارلمان حداکثر تا سه ماه پس از تصویب این قانون برگزار خواهد شد، که این اتفاق افتاد و مردم برای انتخاب ۲۵۰ نماینده از بین هفت هزار و ۱۹۵ نامزد به پای صندوق های رای رفتند.

 

در این شرایط شاید مهم ترین سوالی که پیش بیاید این است که چرا بشار اسد در شرایطی دست به اجرای انتخابات می زند که از طرف داخل و خارج فشار زیادی را متحمل می شود. مخالفان در داخل دست به تحریم انتخابات زده و بعضی کشورهای مخالف سوریه و ضد تفکرات اسد، انتخابات در این شرایط را عادی جلوه نمی دهند. اما می توان کمی موشکافانه به قضیه نگاه کرد.

 

دو موضوع در این تحلیل حیاتی است. اول اینکه در داخل سوریه شرایط پس از اصلاح قانون اساسی چگونه بوده است. آیا تظاهرات های گسترده علیه دولت اسد ادامه داشته و کشتار در شهرهای مختلف به وقوع می پیوندد یا تحرک مخالفان در حد راهپیمایی بوده و فقط درگیری عده ای از مخالفان با دولت است که گاهی شرایط عادی را بحرانی جلوه می دهد.

 

همچنین کشورهای مخالف اسد به مانند قطر و عربستان که کمک های نظامی زیادی به مخالفان سوریه می کنند، آیا صلاحیت اظهار نظر درباره وضعیت سوریه و انتخابات آن را دارند؟ به نظر می رسد چنین کشورهایی که با سیستم پادشاهی اداره می شوند، نمی توانند درک صحیحی از سیستم کشوری مانند سوریه داشته باشند که درگیر فضایی پیچیده است و سعی می کند با انجام اصلاحاتی چند، خود را به مردم ثابت کرده و در نهایت به آرامش و توسعه کلی کشور، جامه عمل بپوشاند.

 

همچنین فضای جدید سوریه را پس از اصلاح قانونی اساسی می توان در شرایط انتخاباتی جدید سنجید. به نظر می رسد که این انتخابات با در نظر گرفتن فضایی که در بین مردم حاکم خواهد شد، می تواند آزمونی برای قانون اساسی جدید و فاصله گرفتن از بحران باشد. شادابی و مشارکت مردم یا تحریم و انزوای آنان می تواند گویای وضعیت شرایط جدید باشد. از این رو این فضا را می توان با شکل گیری ائتلاف های مختلف بین احزاب مورد بررسی قرار داد.

 

ائتلاف احزاب سیاسی سنتی، ائتلاف اصلی در این انتخابات است که پیش از این «جبهه ملی ترقی‌خواه» نام داشت و این بار ائتلافی ملی بر اساس ساختاری جدید تشکیل داده است و نام ائتلاف وحدت ملی را برای خود برگزیده است. این ائتلاف ۱۰ حزب سیاسی دیگر را در بر می گیرد و بر سر کسب ۱۷۰ کرسی از ۲۵۰ کرسی مجلس با دیگر ائتلاف ها رقابت می کند.

 

«جمال قادری» نامزد حزب بعث سوریه قبل از انتخابات بیان داشت: ائتلاف انتخاباتی که با عنوان « جبهه ملی ترقی خواه» شناخته می شد اکنون فهرست های وحدت ملی نام گرفته است و نامزدهایی از حزب بعث و دیگر احزاب را در بر می گیرد.

 

در مقابل این ائتلاف، مخالفان حزب حاکم با تشکیل ائتلافی به ریاست «جبهه خلق برای تغییر و آزادی» است که این ائتلاف، حزب اراده ملی، حزب اجتماعی قومی سوری، شماری از گروه های دارای رویکرد فعالیت های مردم محور و برخی جریان‌های سیاسی و برخی از نامزدهای مستقل را شامل می شود. شمار نامزدهای این ائتلاف به بیش از ۴۰ نفر در سراسر استان های سوریه می رسد. 

 

این جبهه دو حزب اساسی، «حزب اجتماعی قومی سوری» و «حزب اراده ملی»، را  که پیش از این کمیته ملی وحدت سوسیالیست‌های سوری نام داشت، شامل می شود. شمار دیگری از اعضای مستقل و جریان های مردم نهاد نیز عضو این ائتلاف هستند.

 

از این رو شکل گیری پارلمان جدید سوریه بر اساس رای مستقیم مردم اهمیت بسیاری در چشم انداز سیاسی سوریه دارد. پارلمانی قوی و منسجم با تکثر احزاب و سلایق مختلف می تواند در درک وضعیت جدید جامعه سوریه مثمر ثمر باشد و ملت سوریه را در رسیدن به دموکراسی مورد نظرشان یاری کند. مجلسی که در آینده، وزنه محکمی برای حفظ قانون اساسی از آسیب های مختلف است.

 

همچنین ائتلاف های جدید میان گروه ها و احزاب سیاسی که زاده تصویب قانون چند حزبی در سوریه هستند به این منظور تشکیل شده اند تا توقعات مردم سوریه را در مجلس برآورده سازند و زمینه ساز گفت و گوی فراگیر سیاسی برای برون رفت از بحران کنونی کشور شوند.

 

 

 

 

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/28/%d8%b3%d9%88%d8%b1%db%8c%d9%87%d8%8c-%d9%82%d8%a7%d9%86%d9%88%d9%86-%d8%a7%d8%b3%d8%a7%d8%b3%d9%8a-%d9%88-%d8%a7%d9%86%d8%aa%d8%ae%d8%a7%d8%a8%d8%a7%d8%aa-%d8%af%d9%85%d9%88%da%a9%d8%b1%d8%a7%d8%b3/feed/ 0 گزارشی از اختلاف نظرهای دولت و مجلس در موضوع هدفمندی یارانه ها http://rasad.org/1391/02/28/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%84%d8%a7%d9%81-%d9%86%d8%b8%d8%b1%d9%87%d8%a7%d9%8a-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d9%88-%d9%85%d8%ac%d9%84%d8%b3-%d8%af%d8%b1/ http://rasad.org/1391/02/28/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%84%d8%a7%d9%81-%d9%86%d8%b8%d8%b1%d9%87%d8%a7%d9%8a-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d9%88-%d9%85%d8%ac%d9%84%d8%b3-%d8%af%d8%b1/#comments Thu, 17 May 2012 04:32:52 +0000 گروه مطالعات اقتصادی http://rasad.org/?p=18399 hadafmandiرصد، حسین افشار صفوی/ قبل از اجرای هدفمندی یارانه ها حرف و حدیث های زیادی نسبت به آثار احتمالی این طرح بر وضع اقتصاد کشور و به خصوص وضعیت معیشتی مردم، چه تخصصی و چه غیر تخصصی، به صورت گمانه زنی مطرح بود. طرح هدفمندی نیز از ابعاد مختلفی قابل بررسی است و مطمئنا هر بُعدی از این طرح از یک طرف آثار مثبت و منفی خاصی به جا گذاشته است و… 

 

 

از طرفی اجرایی نشدن آن نیز آثار مثبت و منفی خاص خود را در صورت اجرا نشدن، داشته است.

 

 

برخی از آثار منفی این طرح در صورت اجرایی شدن آن به هر صورتی اجتناب ناپذیر بود که گاهی از آن به این عنوان یاد می کنند که یک عمل جراحی درد خاص خود را دارد ولی می تواند گاهی جان یک نفر را نجات بدهد. اما از طرفی برخی از آثار منفی قابل کنترل و نیز برخی هم اجتناب پذیر هستند.

 

اعلام آمادگی دولت برای اجرای مرحله دوم قانون هدفمندی، بررسی نحوه عملکرد مرحله اول ضروری به نظر می رسد. موضوعی که نمایندگان مجلس در به دنبال آن بودند و دولت نیز به دنبال پاسخ به آن. دیدگاه های هردو قوه را در این زمینه مرور می کنیم.

 

 

سهم تولید از هدفمندی یارانه ها

 

 

مجلس چه می گوید؟

بنا بر اظهارات مصباحی‌ مقدم، رئیس کمیسیون ویژه طرح تحول اقتصادی، این کمیسیون در بررسی هدفمندی یارانه‌ها سهم بخش تولید را از ۱۵ درصد (پیشنهاد دولت) به ۳۰ درصد افزایش داد، چون نگران تبعات اجرای نادرست این قانون همچون تشدید نرخ بیکاری بود.

 

بنا بر اظهارات آقای یوسف نژاد، سخنگوی کمیسیون صنایع و معادن، قانون تأکید کرده است که قشر آسیب پذیر جامعه مثل تولید، خانوار و دولت مورد حمایت قرار بگیرد و باید ۳۰ درصد به بخش تولید تخصیص می یافت؛ اما متأسفانه آمار نشان می دهد که در سال ۸۹، ۲۹۵۰ میلیارد تومان برای تولید در نظر گرفته شده که کمتر از ۴۰۰ میلیارد تومان تخصیص یافته است. در سال ۹۰ هم از ۱۰ هزار میلیارد تومان مصوب مجلس رقمی در اختیار تولید قرار نگرفته است. از نظر ایشان، خود آقای فرزین، دبیر ستاد هدفمندی معتقدند که به تولید کمکی نکرده اند.

 

 

 

دولت چه می گوید؟

 

بنا بر اظهارات فرزین، دبیر ستاد هدفمندی، در زمان تصویب این قانون پیش‌بینی می‌شد که در ابتدای اجرای قانون تولید دچار آسیب شود، به همین دلیل دولت با تدوین بسته حمایتی سعی در حمایت از تولید داشت به طوری که برق کشاورزی از ۲۹ تومان به ۱۲ تومان و پس از آن به هشت تومان رسید، در حالی که همین برق به خانوارها ۴۵ تومان داده می‌شود. قیمت حامل‌های انرژی به صورت تبعیضی در اختیار بخش تولید قرار گرفته است. ایشان نسبت به افرادی که نقد دارند تولید در اجرای هدفمندی یارانه‌ها دچار ضربه سنگینی شده است، اظهار کردند که گزارش بانک مرکزی در سال ۸۹ نشان می‌دهد که رشد تولید ۶.۵ درصد بدون در نظر گرفتن محصولات نفتی بوده است.

 

بنا بر اظهارات غضنفری، وزیر صنایع, این وزارتخانه از محل هدفمندی یارانه‌ها ۳ هزار میلیارد تومان دریافت کرده که یک‌هزار میلیارد تومان آن را با سود ۳ درصد برای پرداخت قبض انرژی و سوخت بین واحدهای تولیدی توزیع شده و ۴۰۰ میلیارد تومان را نیز بلاعوض بابت نفت و گاز سهمیه‌ای، نفت کوره و گاز مایع میان بنگاه‌های تولید توزیع کرده است.

 

همچنین وزارت صنایع از آقای فرزین خواست تا قیمت سوخت و برق بخش صنعت را به شکل تبعیضی محاسبه کند، مثلا بهای هر کیلووات برق را به جای ۱۵۰ تومان، ۷۰ تومان محاسبه کند. مسئولان مربوطه با این پیشنهاد موافقت کردند و به جای آنکه اصل قیمت از تولیدکنندگان اخذ شود و سپس وزارتخانه آن مبالغ را در قالب کمک بین آن ها توزیع کند، قیمت انرژی تبعیضی محاسبه شد.

 

این وزارتخانه در حمایت از بخش تولید اقداماتی از قبیل اعمال قیمت‌های ترجیحی و تبعیضی برای محاسبه قیمت حامل‌های انرژی، تخصیص یارانه‌های متفاوت و تسهیلات جهت پرداخت قبوض انرژی واحدهای تولیدی، بازسازی پروژه‌های بزرگ، متوسط و کوچک و موافقت با افزایش پنج تا ۱۰ درصدی قیمت برخی محصولات صنعتی را انجام داده است.

 

همچنین برای بازسازی  سه هزار و ۵۰۰ پروژه کوچک صنعتی متوسط ۱۵۰ میلیون تومان و برای ۴۰۰ پروژه بزرگ نیز به طور متوسط یک میلیارد تومان تسهیلات با درصد کم در نظر گرفته است. ایشان تاکید کردند هر واحد تولیدی اگر یک بار به‌روز شود تا پایان اجرای طرح هدفمندی یارانه‌ها دیگر نیاز به اصلاح تجهیزات خود ندارند. آن هایی هم که تاکنون مورد حمایت برای اصلاح تجهیزات خود قرار نگرفته‌اند، با افزایش قیمت محصولاتشان موافقت شده است.

 

بنا بر اظهارات آقای خلیلیان، وزیر جهاد کشاورزی، در بخش کشاورزی، این وزارتخانه برای اجرای بسته‌های حمایتی خود از تولیدکنندگان در چارچوب طرح هدفمندی یارانه‌ها اعتباراتی را علاوه بر بودجه‌های عمرانی سال ۹۰ دریافت کرده است که مجموع آن به دو هزار و ۲۰۰ میلیارد تومان رسیده و عدد مناسبی برای اجرای قانون در بخش کشاوری به شمار می‌رود. همچنین این وزارتخانه تا پایان سال ۹۰ تعداد چهار هزار و ۴۴۱ واحد به اصلاح سیستم‌های مصرف انرژی رسانده و چنین کاری در طول دو دهه گذشته اتفاق نیفتاده بود و البته برخی نیز شخصاً دست به این اصلاحات زده‌اند. برخورداری از تسهیلات یارانه‌ای چهار درصدی و یا کمک بلاعوض نیز، گام وزارت جهاد کشاورزی برای حمایت از تولید در این حوزه بوده است.

 

همچنین طبق توافق با وزارت نفت مقرر شد گازوئیل واحدهای تولیدی مانند دامداری‌ها، پرورش طیور، گلخانه‌ها و دیگر انواع آن که نیاز به مصرف سوخت‌های فسیلی دارند، تسهیلاتی در نظر گرفته و از اواخر سال ۱۳۹۰ شروع شده است. قیمت برق دو تومان بود که اکنون به ۹ تومان رسیده است و وزارتخانه اجازه افزایش شدید قیمت در این حوزه را ندارد زیرا در ابتدا قرار بود به ۱۴ تومان افزایش پیدا کند و این قیمت برای موتورها هشت تومان شده است.

 

وی انجام چنین اقداماتی برای واحدهای تولیدی را به منظور جلوگیری از ورشکستگی آن ها دانست و گفت: برای اداره وضع موجود این واحدهای تولیدی وام ارزان‌قیمت و قرض‌الحسنه در اختیار کشاورزان قرار می گیرد و نیاز به وثیقه ندارد. همچنین وزارتخانه با کنترل واردات، کشاورزان را مورد حمایت قرار داد تا به تولید آن ها لطمه نخورد و بنابراین در سال ۹۰ در مجموع ۱۴ درصد واردات کشاورزی کاهش پیدا کرد و در مورد واردات میوه نیز ۲۲ درصد در سال ۹۰ نسبت به سال قبل کاهش دیده می‌شود.

 

بنا به اظهارات وی، وزارت جهاد کشاورزی در سال ۱۳۹۰ موفق شد اجرای این قانون را به خوبی پشت‌سر بگذارد زیرا صادرات این حوزه اعم از فرآوری شده و فرآوری نشده به رقم ۵.۵ میلیارد دلار رسید.

 

 

تورم حاصل از طرح هدفمندی

  

 

مجلس چه می گوید؟

بنا بر اظهارات آقای نادران، عضو کمیسیون اقتصادی، افزایش قیمت‌ها فشاری را بر طبقات مختلف مردم وارد می کند اما براساس کارشناسی های انجام شده، تورم ۲۰ درصدی به طور واقعی اثر خود را بر گروه ها و دهک های درآمدی پایین می گذارد و تأثیر آن بیشتر از دو برابر است.

 

به دلیل آن که دهک های پایین جامعه سهم شان از مصرف بالاست و کل درآمد خود را هزینه می کنند و نیز به واسطه آن که کالاهای ضروری را مصرف می کنند، افزایش قیمت موجب روگردانی آن ها از مصرف نمی شود و بنابراین فشار مضاعفی بر آن ها وارد می شود.

 

علاوه بر این ۴۰ درصد ارزش درآمد گروه های پایینی جامعه و قدرت خرید آن ها از بین می رود زیرا زمانی که خانواری در دهک پایین ۳۰۰ هزار تومان درآمد دارد و ۲۰۰ هزار تومان یارانه دریافت می کند، با تورم ۲۰ درصدی، ۴۰  درصد قدرت خرید خود را از دست می دهد و بنابراین کل آنچه به عنوان یارانه دریافت می کند از سبد مصرفی او خارج شده است.

 

به نظر ایشان قرار بود یارانه‌های پنهان که در قالب انرژی ارزان قیمت و به صورت نامساوی بین طبقات مختلف تقسیم می شود به شیوه ای عادلانه و از طریق اصلاح قیمت ها و ظرف پنج سال توزیع شود. نحوه توزیع یارانه ها در میان مصرف کنندگان و تولیدکنندگان در قانون تعریف و تأکید شده بود درآمدهای حاصل از اجرای این قانون از مابه التفاوت فروش حامل های انرژی و سایر سرفصل هایی که ذکر شده، کسب درآمد شود و فقط آن را هزینه کنند.

 

اما در این رابطه چندین تخلف صورت گرفته است که موجب تشدید آثار تورمی افزایش قیمت ها شده است زیرا در اجرای این کار به افزایش تدریجی قیمت ها ظرف پنج سال توجه نشده ضمن آنکه اقدام دولت در عقب نشینی نسبت به افزایش قیمت گازوئیل قابل تشکر است اما این حرکت باید در مورد سایر حامل های انرژی نیز صورت بگیرد.

 

همچنین دولت از سرفصل هایی برداشت کرده است که اجازه آن ها را نداشت مانند استقراض از بانک مرکزی و یا برداشت از درآمدهای نفتی که بالغ بر ۱۲ هزار میلیارد تومان شده است و یکی از دلایل افزایش قیمت ها نیز فشار نقدینگی ناشی از این توزیع پول توسط بانک مرکزی است.

 

مبلغ اختصاصی به خانوارها نیز باید در سرفصل های مختلف توزیع می شد و اگر بیمه بیکاری انجام می گرفت و سازمان تأمین اجتماعی و خدمات درمانی و حمایت های مالی دولت در کاهش هزینه های درمانی مردم انجام می گرفت، نابسامانی در این بخش ها نبود و البته دولت از ابتدا اجباری نداشت یارانه را بین همه دهک های جامعه توزیع کند زیرا در زمان تصویب قانون، کمیسیون اقتصادی برای ۵۰ درصد مردم پیشنهاد داد اما بنا به اصرار دولت این رقم برداشته شد. دولت باید تصمیم گیری می کرد چه افرادی استحقاق دریافت یارانه را ندارند؛ و نباید درآمدهای حاصل از هدفمندی یارانه ها با پرداخت نقدی را به دهک های بالای جامعه که ماهانه بیش از یک میلیارد تومان درآمد خالص دارند، توزیع می کرد.

 

تخلف های انجام گرفته از سوی دولت منجر به شرایطی شده که امروز براساس گزارش های رسمی دولت نرخ تورم شیب صعودی پیدا کرده و در شرایطی که نوسانات فصلی در نرخ تورم را شاهد بودیم، اکنون به یک حرکت یک نواخت صعودی تبدیل شده است.

 

بنا بر اظهارات مصباحی‌ مقدم، با توجه به آنکه دولت در مرحله اجرای فاز اول هدفمندی یارانه‌ها ۴۰ هزار میلیارد تومان را به طور نقدی میان مردم توزیع کرد، تقاضای کل افزایش یافت و دولت مبلغ ۹ هزار میلیارد تومان را از بانک مرکزی استقراض کرد و حتی دلارهای نفتی تبدیل به سه هزار میلیارد تومان شدند که اگر این ۱۲ هزار میلیارد تومان ضربدر ۴.۶ ضریب فزاینده‌ای پول پرقدرت شود، حاصل آن ۵۵ هزار میلیارد تومان نقدینگی جدید می‌شود که اثر نامناسبی روی تورم می‌گذارد. همچنین تقاضا زیاد و عرضه تغییر نکرده است.

 

نرخ سود بانکی نیز به ۲۰ درصد افزایش یافته که به تبع آن نرخ سود تسهیلات نیز در حد ۲۵ ، ۲۷ و ۳۵ درصد نیز در موسسات مالی و اعتباری زیاد شده که این ضد تولید است.

 

بنا بر اظهارات توکلی، رئیس مرکز پژوهش‌های مجلس، نرخ تورم‌ بخش تولید با وقفه روی قیمت‌ها تاثیر می‌گذارد و در حال حاضر تورم بخش تولیدی کشور حدود ۴۰ درصد است که در آینده خودش را نشان می‌دهد. همچنین دولت از منابع بانک مرکزی و پول نفت در اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها استفاده کرده است و حدود ۴۰ تا ۵۰ هزار میلیارد نقدینگی به جامعه تزریق کرده است.

 

 

 

دولت چه می گوید؟

 

بنا بر اظهارات آقای فرزین، دو نگرانی در اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها وجود داشت، یکی از نگرانی‌ها ایجاد تورمی شدید در جامعه بود تا حدی که برخی معتقد بودند آثار تورمی این قانون به قدری بالا است که قابل اجرا نخواهد بود و نگرانی دوم در این‌باره بود که آثار منفی بسیاری بر تولید داشته باشد که منجر به کنار رفتن تولیدکنندگان پرمصرف از تولید شود، در حالی که این مطلب در  ذات قانون وجود دارد.

 

بنا به گفته وی، در روزهای ابتدایی اجرای قانون پیش‌بینی‌های متفاوتی درباره تورم هدفمندی می‌شد ولی آمار نشان می‌دهد که در آذرماه سال ۸۹ تورم نقطه به نقطه برابر ۱۲.۸ درصد بوده است و در دی‌ماه همان سال به ۱۵.۸ درصد افزایش، در بهمن‌ماه ۱۸.۰۲ درصد، در خردادماه سال ۹۰ به ۲۲.۳۱ رسیده است و نهایتاً در تیرماه سال ۹۰ به ۲۱.۰۶ درصد رسید.

 

همچنین آمار نشان می‌دهد پس از شش ماه، اصلاح حامل‌های انرژیف تورم را کاهش داده است. و نیز پس از گذشت این شش ماه شاخص‌های اقتصادی ثبات پیدا کرد و تورم ایجادی در جامعه در سال گذشته ناشی از نوسانات نرخ ارز بوده است و هیچ ارتباطی به اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها ندارد. بنابراین پس از اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها ۱۰ درصد تورم ایجاد شده است که آیا این تورم ایجاد شده ناشی از اجرای قانون است؟ تورم موجود در مواد غذایی که ۷۰ درصد آن از خارج وارد می‌شود، به هدفمندی ارتباط دارد؟ نباید تورم موجود در مواد غذایی را به گردن هدفمندی یارانه‌ها انداخت.

 

همچنین دولت در ابتدا بنا داشت یارانه‌ها را به هفت دهک جامعه تزریق کند ولی پیشنهادی که در مجلس داده و تصویب شد این بود که خوشه‌بندی‌ها حذف شود و یارانه به همه تخصیص یابد. پس از تخصیص همگانی یارانه‌ها هم دولت سعی داشت با شناسایی دهک‌های پردرآمد یارانه این افراد را حذف کند ولی به دلیل مشکلاتی که پدید آمد، این مهم تحقق نیافت. البته در حال حاضر برای یک‌میلیون و ۶۶۶ هزار خانوار پیامک انصراف ارسال شده است. دولت به دنبال خودانصرافی مردم است اما در عین حال شناسایی افراد پردرآمد جامعه را هم در دستور کار دارد.

 

بنا بر اظهارات غضنفری، تورم سینوسی در سال گذشته به این شکل بود که فصل اول تورمی در کشور تجربه نشد، فصل دوم افزایش قیمت‌ها صورت گرفت و فصل سوم تورمی نبود و فصل چهارم دوباره قیمت‌ها رو به تزاید گذاشت.‌ همکاری تولیدکنندگان و اصناف با دولت در فصل اول اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها موجب شد تا افزایش قیمتی مشاهده نشود، اما در فصل دوم دولت اصلاح قیمت آن دسته از محصولاتی که تولیدکنندگان آنها در حاشیه سود منفی قرار داشتند را پذیرفت.

 

در فصل سوم سال ۹۰ نیز افزایش قیمتی مشاهده نشد و احساس می‌شد که اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها روال خود را پیدا کرده و بدون هیچ مشکلی آن را طی خواهد کرد، اما نوسانات قیمت و انتقال ارز گرانی‌هایی را در کشور سبب شد که این گرانی‌ها ناشی از هدفمندی یارانه‌ها نبود.

 

 

محل تامین اعتبارات هدفمندی

 

 

مجلس چه می گوید؟

 

بنابر گزارش کمیسیون طرح تحول اقتصادی، در مرحله اول هدفمندی یارانه‌ها وزارت اقتصاد ۵۰ هزار میلیارد ریال تنخواه از بانک مرکزی دریافت کرده است که طبق گزارش کتبی خزانه، این رقم ماهیت تنخواه نداشته و از منابع بانک مرکزی و بصورت استقراض بوده است. همچنین در مرحله دوم، خزانه‌داری کل مبلغ ۴۰ هزار میلیارد ریال دیگر بابت تنخواه از بانک مرکزی دریافت کرده که در صورتهای مالی سازمان هدفمندی یارانه‌ها به عنوان بدهی به بانک مرکزی ثبت شده است.

 

 

 

دولت چه می گوید؟

 

بنا بر اظهارات فرزین، در سال ۱۳۸۹ وقتی طرح آغاز شد، دولت دو تنخواه پنج هزار میلیارد تومانی و چهار هزار میلیارد تومانی از بانک مرکزی اخذ کرده که مجموع آنها به ۹ هزار میلیارد تومان می‌رسد که برخی از دوستان اعلام می‌کنند اخذ این تنخواه غیرقانونی است در حالی که در قانون اخذ چنین تنخواهی پیش‌بینی شده است.‌ ایشان ادامه می دهند که مگر ما می‌توانستیم در دو ماه اول بدون اینکه اصلاح قیمت حامل‌ها صورت گرفته باشد، به مردم یارانه دهیم. آیا این اقدام دولت در منطق این طرح نبود؟

 

دو هزار و ۷۰۰ میلیارد تومان از ۹ هزار میلیارد تومان به بانک مرکزی برگردانده شده است، و در کشوری که نقدینگی ۲۴۰ هزار میلیارد تومان است، آیا این مبلغ موجب این تورم شده است؟ بنابراین ما در سال ۹۰ هیچ مبلغی از بانک مرکزی نگرفته‌ایم. منابع دولت در قانون هدفمند کردن یارانه‌ها تنها اصلاح قیمت حامل‌های انرژی نیست، خود مجلس به دولت اجازه داده است از ردیف‌های بودجه به طور قانونی استفاده کند. در سال ۹۰ حدود ۴۶ هزار میلیارد تومان منابع داشتیم که ۱۷ هزار و ۵۰۰ میلیارد آن به دستگاه‌های اجرایی و ۲۷ هزار و ۸۳۷ میلیارد تومان آن را دولت برداشته است.

 

 

شیب اجرای قانون هدفمندی و اصلاح قیمت ها

 

 

مجلس چه می گوید؟

بنا بر اظهارات قوامی، نایب‌رئیس کمیسیون برنامه و بودجه، ۲۰میلیارد دلار صرفه‌جویی در بخش انرژی کشور از دیگر نقاط مثبت اجرای قانون هدفمندی یارانه‌ها بود که اگر افزایش مصرف سوخت ادامه پیدا می‌کرد امروز مصرف سوخت به ۱۲۰ میلیون لیتر می‌رسید و اینکه این رقم در ۶۰ میلیون لیتر ثابت شده است نوعی صرفه‌جویی به شمار می‌آید.

 

بنا بر اظهارات عماد حسینی، عضو کمیسیون انرژی، در ماده یک قانون هدفمندی یارانه ها دولت مکلف شده است قیمت فروش بنزین، نفت، گاز، نفت کوره و سایر مشتقات نفت را تا قیمت ۹۰ درصد فوب خلیج فارس و در یک فرایند پنج ساله افزایش دهد. قیمت بنزین در شرایط فعلی ۷۰۰ تومان است و در گام دوم باید آن را به ۹۰ درصد فوب خلیج فارس که ۱۰۰۰ تومان است برساند و معادل ۹۰۰ تومان می شود و در اینجا فرضیات قانونگذار بر اساس یک برنامه پنج ساله بوده است و نه دو ساله.

 

بنا بر اظهارات آقای نادران، قرار بود یارانه‌های پنهان که در قالب انرژی ارزان قیمت و به صورت نامساوی بین طبقات مختلف تقسیم می شود به شیوه ای عادلانه و از طریق اصلاح قیمت ها و ظرف پنج سال توزیع شود.

 

 

 

دولت چه می گوید؟

 

بنا بر اظهارات فرزین، در مصرف بنزین صرفه‌جویی بسیاری انجام شده است تا حدی که اگر این صرفه‌جویی در بنزین انجام نمی‌شد مصرف ما ۱۲۰ میلیون لیتر می‌رسید در حالی که در شرایط کنونی روزانه ۵۹.۳ میلیون لیتر مصرف داریم و نرخ رشد منفی این محصول ۰.۶ درصد بوده است. رشد منفی دو محصول نفت و گاز، ۱۰ درصد بوده است، نفت سفید ۱۷.۵ درصد کاهش پیدا کرده است و همچنین نفت کوره هم کاهش ۳۸ درصدی داشته است. مصرف گاز مایع ۱۰ درصد کاهش پیدا کرد، گاز طبیعی ۱.۲ درصد افزایش داشته که البته قبل از هدفمندی یارانه‌ها ۱۱ درصد بوده است که این رقم به ۱.۲ درصد رسیده، ضمن اینکه مصرف گاز طبیعی در خانوارها کاهش و در تولید افزایش داشته است.

 

همچنین پس از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها، مصرف آب دارای رشد منفی ۸.۷۵ درصد بوده است در حالی که پیش از اجرای قانون هدفمند کردن یارانه‌ها مصرف آب سالانه ۴.۶ درصد رشد داشته است. همچنین مصرف گندم ۲۲ درصد کاهش پیدا کرده است. ما اگر میزان صرفه‌جویی‌های مستقیم را محاسبه کنیم ۱۵ میلیارد دلار صرفه‌جویی انجام شده است و پول این صرفه‌جویی در صندوق هدفمندی یارانه‌ها نرفته است و به جیب اقتصاد کشور وارد شده است، بنابراین شیبی که دولت در اجرای این قانون اتخاذ کرد موجب این صرفه‌جویی‌ها شد.

 

نمایندگان ملت از یک‌طرف به شیب اجرایی قانون ایراد می‌گیرند و از سوی دیگر تاکید می‌کنند تمام اهداف قانون اعم از پرداخت یارانه نقدی، حمایت از تولید، سازمان تامین اجتماعی و سایر موارد در مدت اندک موفق شود که این موارد با هم سازگار نیست.

 

 

 

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/28/%da%af%d8%b2%d8%a7%d8%b1%d8%b4%db%8c-%d8%a7%d8%b2-%d8%a7%d8%ae%d8%aa%d9%84%d8%a7%d9%81-%d9%86%d8%b8%d8%b1%d9%87%d8%a7%d9%8a-%d8%af%d9%88%d9%84%d8%aa-%d9%88-%d9%85%d8%ac%d9%84%d8%b3-%d8%af%d8%b1/feed/ 0 سیاست هسته ای انگلیس http://rasad.org/1391/02/28/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d9%87%d8%b3%d8%aa%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3/ http://rasad.org/1391/02/28/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d9%87%d8%b3%d8%aa%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3/#comments Thu, 17 May 2012 04:20:45 +0000 گروه مطالعات سیاسی http://rasad.org/?p=18393 englis-hasteeeرصد، یاسر نورعلی وند/ تشویق بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در حوزه ساخت نیروگاه­های هسته­ای سیاست جدید دولت بریتانیا از سال ۲۰۰۸ به این سو بوده است. البته دولت بریتانیا اعلام کرده است که هیچ یارانه­ای به سرمایه­گذاران بخش خصوصی اختصاص نخواهد داد. این کشور امیدوار است که اولین نیروگاه اتمی بخش خصوصی تا سال ۲۰۲۰ به مرحله عملیاتی برسد.

 

 

امروزه انرژی عنصری حیاتی برای تمامی جنبه­های زندگی مدرن و برای موفقیت هر اقتصاد پویایی قلمداد می­شود. باوجود سرمایه­گذاری­های کلان و تحقیقات در حال پیشرفت انرژی­های تجدیدپذیری نظیر باد، خورشید و امواج، هنوز راه درازی برای توسعه کامل این گونه انرژی به منظور استفاده انبوه و تجاری باقی مانده است.

 

سوخت­های فسیلی ۸۰ درصد تقاضای جهانی انرژی را برآورده می­کند، اما این نوع سوخت تهدیدهای جدی را برای محیط زیست به وجود آورده که در اهداف زیست محیطی پروتکل کیوتو مورد تأکید قرار گرفته است. به منظور برخورد با تقاضای در حال افزایش انرژی به شیوه­ای قابل اتکا و پایدار و تلاش برای تقویت امنیت انرژی، بسیاری از کشورها تمامی گزینه­های ممکن را برای دسترسی به منابع جدید انرژی از جمله انرژی هسته­ای را مدنظر قرار داده­اند.

 

امنیت انرژی به شکلی فزاینده به عنوان موضوع عمده در محاسبات استراتژیک هر کشوری از اهمیتی ویژه برخوردار شده است. این امر در  کشورهایی که اولویت بالایی را برای رشد و کامیابی اقتصادی خود قائلند، اهمیت دو چندانی دارد.

 

اگر روند کنونی رشد تقاضای انرژی ادامه یابد، تقاضای جهانی انرژی در ۲۵ سال آینده به بیش از ۵۰ درصد خواهد رسید. آژانس بین­المللی انرژی در گزارش خود با عنوان چشم انداز انرژی جهانی در سال ۲۰۰۲ از استفاده جهانی از انرژی هسته­ای پشتیبانی کرده است. زیرا بنا به گزارش مزبور از سال ۲۰۰۲ تا ۲۰۳۰ تقاضا برای این انرژی افزایش می­یابد و این در حالی است که تقاضا برای سوخت­های فسیلی به ۹۰ درصد خواهد رسید.

 

در سال­های اخیر با مشکل امنیت انرژی به شیوه­های گوناگونی همچون اختصاص ذخایر نفتی استراتژیک و تنوع سازی در منابع و تولید کنندگان انرژی، برخورد شده است. آمریکا و چندین کشور اروپایی امروزه ذخایر استراتژیک نفتی دارند که می­تواند تأثیرات هرگونه قطع یا تعلیق جریان نفت را تعدیل کند. این کشورها همچنین وابستگی خود به انرژی را متنوع کرده­اند.

 

بنابراین تأثیر هرگونه اختلال و یا انرژی بر کشورهای توسعه یافته می­تواند بسیار کمتر از تأثیری باشد که چنین امری می­تواند بر کشورهای ضعیف­تر و یا با اقتصادهای در حال توسعه داشته باشد.

 

ترکیبی از صعود قیمت­های انرژی و حوادث ژئوپولیتیک در مسئله صادرات گاز روسیه به اروپا نمایان شد. این امر بر نقش مهم بازیگران در عرصه انرژی قابل دسترس و ارتباط آن یا در رشد اقتصادی و توسعه انسانی و آسیب­پذیری سیستم جهانی انرژی در جبران قطع جریان انرژی تأکید دارد. بنابراین تصمیماتی که در ارتباط با امنیت انرژی در دو دهه آینده اتخاذ خواهد شد در تعیین روندهای مربوط به بازار جهانی انرژی و سیاست­های امنیت انرژی به طور اعم و در ارتباط با کشورهای مختلف حیاتی خواهند بود.

 

 امروزه نفت، گاز و زغال سنگ منابع عمده انرژی را تشکیل می­دهند و دیگر منابع انرژی به ویژه انرژی­های تجدید شدنی بیشتر در آینده کاربرد خواهند داشت. زیرا فن­آوری مرتبط با این نوع انرژی­ها هنوز تا توسعه کامل و رقابت­پذیری در بازارهای تجاری راه طولانی را در پیش دارند. برخی از کشورهای صنعتی به ویژه در اروپا مستعد تجدید نظر در برنامه­های انرژی هسته­ای که در دهه ۱۹۸۰ آغاز شده هستند. از سوی دیگر قیمت­های بالای انرژی فسیلی و نیاز به جلوگیری از رشد تقاضا برای این نوع انرژی، کسب توانایی هسته­ای را رقابتی­تر نموده است.

 

در صورت ادامه روند کنونی پیش­بینی می­شود که در آینده توانایی تولید انرژی هسته­ای در جهان از ۳۶۸ گیگاوات در سال ۲۰۰۵ به ۴۱۶ گیگاوات در سال ۲۰۳۰ افزایش یابد. حتی این رقم در صورت اتخاذ سیاست­های مناسب­تر در زمینه تولید انرژی هسته­ای می­تواند به ۵۱۹ گیگاوات تا سال ۲۰۳۰ برسد.

 

سازمان انرژی اتمی بریتانیا در سال ۱۹۵۴ تشکیل شد و اولین ایستگاهی که به شبکه وصل شد، Calder Hall در ۲۷ اگوست ۱۹۵۶ بود. هر چند هدف اصلی از آغاز به کار این ایستگاه تولید پولوتونیوم مورد نیاز برای تولید تسلیحات اتمی بود. در واقع می­توان گفت که Calder Hall  اولین نیروگاه اتمی جهان بود که برق را به شبکه سراسری رساند.

 

در سال ۱۹۹۷، ۲۶ درصد برق این کشور از نیروی هسته­ای تامین می­شد، اما پس از تعطیلی برخی از رآکتورها سهم نیروی هسته­ای در سال ۲۰۰۹ به ۱۶ درصد کاهش پیدا کرد. طبق برنامه­ریزی انجام شده قرار است دو نیروگاه magnox و دو نیروگاه از هفت نیروگاه AGR نیز تا سال ۲۰۱۶ تعطیل شود که این امر می­تواند موجب ایجاد کمبود در بخش انرژی بریتانیا گردد. در اکتبر سال ۲۰۱۰ دولت بریتانیا مجوز ساخت هشت نیروگاه جدید هسته­ای را صادر کرد، اما دولت اسکاتلند با حمایت پارلمان این کشور با این امر مخالفت کرد. هم اکنون حدود یک ششم از برق بریتانیا از نیروی هسته­ای تامین می­شود. این کشور از ۱۹ راکتور هسته­ای و ۱۰ نیروگاه برخوردار است.

 

دولت بریتانیا در قرن ۲۱ نیز برنامه­های متعددی را برای ارتقای بخش انرژی اتمی این کشور به اجرا گذارده است. در سال ۲۰۰۲ دولت بریتانیا اعلام کرد که درصدد افزایش کارایی استفاده از انرژی و افزایش نقش انرژی­های تجدیدپذیر است. همچنین بر سرمایه­گذاری در بخش انرژی هسته­ای نیز تاکید شد. در سال ۲۰۰۳ دولت بریتانیا در گزارش رسمی خود با عنوان «آینده انرژی ما؛ ایجاد اقتصادی با کربن پایین» منتشر کرد. در این بیانیه رسمی اشاره شده بود که هنوز برنامه خاصی برای ساخت نیروگاه­های هسته­ای جدید ندارد، اما در آینده احتمال تحقق برنامه­های خاص خود در حوزه انرژی که با هدف کاهش کربن صورت می­گیرد، وجود دارد.

 

در سال ۲۰۰۵ مشاوران تونی بلر نخست وزیر بریتانیا پیشنهاد ساخت نیروگاه­های اتمی جدیدی را مطرح کردند. به باور آن ها از این طریق امکان کاهش گازهای گلخانه­ای وجود داشت. در نوامبر ۲۰۰۵ نیز دولت بریتانیا سیاست انرژی خود را منتشر کرد که از ژانویه ۲۰۰۶ به مورد اجرا گذاشته شد. در واقع هدف از ساخت نیروگاه­های جدید اتمی مبارزه با تغییرات آب و هوایی و کاهش وابستگی به واردات نفت و گاز بود.

 

در سال ۲۰۰۷ سند رسمی دولت بریتانیا با عنوان «مقابله با چالش­های انرژی» در ۲۳ ماه مه این سال منتشر شد. در سند سال ۲۰۰۷ به این موضوع اشاره شد که باید به بخش خصوصی نیز اجازه داد در ساخت نیروگاه­های اتمی جدید سرمایه­گذاری کند. در کنار این سند رسمی، یک سند مشورتی با عنوان «آینده انرژی اتمی» منتشر شد.

 

در این سند پیشنهاد ساخت نیروگاه­های جدید اتمی در محل نیروگاه­های موجود مطرح شده بود. در سال ۲۰۰۸ دولت بریتانیا مجوز ساخت نسل جدیدی از نیروگاه­های هسته­ای را صادر کرد. با این حال، حزب ملی اسکاتلند و حزب لیبرال دموکرات مخالفت خود را با این سیاست اعلام کردند. تاکنون دو کنسرسیوم EDF-Centrica و RWE-E.ON برنامه­های خود را برای ایجاد ۵/۱۲ گیگا وات ظرفیت انرژی هسته­ای اعلام کرده­اند که بیش از ظرفیت کنونی نیروگاه­های اتمی بریتانیا است. کنسرسیوم دیگری نیز با عنوان Iberdrola-SSE-Gdf-Suez نیز آمادگی خود را برای ساخت نیروگاه هسته­ای در انگلستان اعلام کرده است.

 

در نوامبر سال ۲۰۰۹ دولت بریتانیا ۱۰ سایت هسته­ای را معرفی کرد که قابلیت انطباق با راکتورهای نسل آینده را دارند. در فوریه ۲۰۱۰ نیز روزنامه تایمز گزارش داد که شورای پژوهشی بریتانیا پروژه­ای ۲۰ ساله را با هدف ساخت نیروگاه اتمی برای شکافت مواد هسته­ای تا سال ۲۰۳۰ آغاز کرده است. البته این گزارش توسط شورای پژوهشی بریتانیا تکذیب شد.

 

نکته جالب توجه اینکه به دلیل عدم وجود اجماع میان سیاستمداران بریتانیایی در خصوص ماهیت هزینه و فایده انرژی اتمی و تاثیرات اکولوژیکی آن ما شاهد نوعی عدم وجود یک سیاست یک دست و منسجم از اواسط دهه ۱۹۹۰ هستیم. به نحوی که از سال ۱۹۹۵ که راکتور Sizewell B  در همین سال ساخته شد هیچ نیروگاه جدیدی ساخته نشده است. مشکلاتی همچون هزینه­های بالا و زمان طولانی اجرای طرح­ها و به ویژه مقررات خاص بازار انرژی و دفع زباله­های هسته­ای نیز در عدم ساخت نیروگاه­های جدید تاثیرگذار بوده است.

 

تشویق بخش خصوصی برای سرمایه گذاری در حوزه ساخت نیروگاه­های هسته­ای سیاست جدید دولت بریتانیا از سال ۲۰۰۸ به این سو بوده است. البته دولت بریتانیا اعلام کرده است که هیچ یارانه­ای به سرمایه­گذاران بخش خصوصی اختصاص نخواهد داد. بریتانیا امیدوار است که اولین نیروگاه اتمی بخش خصوصی تا سال ۲۰۲۰ به مرحله عملیاتی برسد.

 

البته در این میان مقامات ولز با ساخت نیروگاه در این منطقه مخالف هستند. در سال ۲۰۰۸ تایمز گزارش داد که طبق برآوردهای مقامات دولتی هزینه­های ساخت هر نیروگاه اتمی بیش از شش میلیارد یورو خواهد بود. این امر در حالی است که پیش بینی مقامات بریتانیا برای ساخت هر نیروگاه تنها ۸/۲ میلیارد یورو بود. با این حساب می­توان گفت که هزینه جایگزینی ساخت ۱۰ نیروگاه اتمی در حدود ۴۸ میلیارد دلار خواهد بود.

 

به طور کلی می­توان گفت بسیاری از کشورها نسبت به وابستگی به منابع انرژی وارداتی خود بسیار هوشیارانه برخورد می­کنند. کشورهای پیشرو در صنعت برق هسته­ای همانند انگلیس، فرانسه و ژاپن به طور عمده­ای به انرژی هسته­ای برای تأمین نیازمندی های خود اتکاء دارند. قطع جریان گاز صادراتی به اروپا در ژانویه ۲۰۰۶ بار دیگر بر بی ثباتی تولید گاز و نفت بار دیگر تأکید نمود. نگرانی­هایی که در پی حوادث مزبور به وجود آمد علایق خفته نسبت به انرژی هسته­ای را بیدار کرده است.

 

 بنابراین به نظر می­رسد دولت بریتانیا در راستای وابستگی کمتر خود به سوخت­های فسیلی و آسیب­پذیری کمتر به منابع خارجی انرژی، با یک تجدیدنظر اساسی در سیاست انرژی خود در سال­های آتی گرایش بیشتری به تولید انرژی هسته­ای داشته باشد. ضمن اینکه پایان پذیر بودن منابع انرژی فسیلی می­تواند انگیزه­های بیشتری را برای ورود بخش خصوصی به این عرصه برای سودآوری بیشتر و در نتیجه رقابتی­تر شدن این عرصه شود.

 

 

منابع:

- ناصرثقفی عامری، انرژی هسته ای و خلع سلاح هسته ای در صفحه شطرنج ژئواستراتژیک، فصلنامه راهبرد، شماره ۴۱، پاییز ۱۳۸۵، صص۲۴۹ – ۲۴۵ .

Seawright, Stephen (2006-06-12). “Nuclear stations may stay on line to bridge the gap”. The Daily Telegraph(London).

http://www.telegraph.co.uk/money/main.jhtml?xml=/money/2006/06/12/ccnuke12.xml. Retrieved 2010-05-20. 

 Calder Hal Power Station .The Engineer. 5 October 1956. http://www.theengineer.co.uk/assets/getAsset.aspx?liAssetID=21835. Retrieved 30 March 2011.

Siting New Nuclear Power Stations: Availability and Options for Government, page 24, Jackson Consulting, published 2007-05-23, accessed 2007-05-24

http://www.strategy.gov.uk/downloads/su/energy/TheEnergyReview.pdf#page=196

 

 

 

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/28/%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%d8%aa-%d9%87%d8%b3%d8%aa%d9%87-%d8%a7%db%8c-%d8%a7%d9%86%da%af%d9%84%db%8c%d8%b3/feed/ 0 با پانتومیم نمی‌توان با انقلاب‌‌ها سخن گفت http://rasad.org/1391/02/28/%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%a7%d9%86%d8%aa%d9%88%d9%85%db%8c%d9%85-%d9%86%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a7-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%e2%80%8c%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%b3/ http://rasad.org/1391/02/28/%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%a7%d9%86%d8%aa%d9%88%d9%85%db%8c%d9%85-%d9%86%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a7-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%e2%80%8c%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%b3/#comments Thu, 17 May 2012 01:18:45 +0000 گروه مطالعات سیاسی http://rasad.org/?p=18420 حسن رحیم پور ازغدی/ مسئولیت‌های ما جهانی شده است ولی ما هنوز بالغ نشده ایم. این یک اشکال بزرگی است به حوزه و دانشگاه .

   

  

  

 متن سخنرانی آقای حسن رحیم‌پور ازغدی در همایش «نظریه‌ی بیداری اسلامی در اندیشه سیاسی حضرت امام خمینی رحمه‌الله و حضرت آیت‌الله خامنه‌ای»

 

 

 

بسم‌الله‌الرحمن‌الرحیم، الحمدلله رب العالمین و الصلاة و السلام علی نبینا نبی‌الرحمة ابی‌القاسم محمد و آله آل‌الله. من ده عنوان از فرمایشات رهبری را در باب بیداری اسلامی استخراج کردم و فکر می‌کنم به دو سه عنوانش بیشتر نرسم. راجع به مقام معظم رهبری این نکته را می‌خواهم عرض کنم که فکر می‌کنم شخصیت حقیقی ایشان به عنوان یک عالم احیاگر دین، اصلاح‌طلب جهان اسلام و یک روشنفکر دینی مجاهد، تا حدود زیادی تحت‌الشعاع شخصیت حقوقی ایشان قرار گرفته است. البته پشتوانه‌ی شخصیت حقوقی، شخصیت حقیقی است ولی معتقدم نقش ایشان به خصوص در بیداری اسلامی و اتفاقاتی که در جهان اسلام دارد می‌افتد، به تبع نقش استثنایی امام به عنوان پدر انقلاب‌‌های اسلامی در عصر حاضر، به تعبیر مخالفین، پدر بنیادگرایی دینی و به تعبیر دوستان، پدر بیداری اسلامی، یک نقش ویژ‌ه‌ای است که متأسفانه به تعارف و رودربایستی گذاشته می‌شود.

  

 

  

معمولاً از ایشان به عنوان شخص اول نظام بحث می‌شود و بحث‌ها گاهی کلیشه‌ای و رسمی است اما از کار عظیمی که هم عملاً و هم نظراً ایشان از قبل انقلاب تا امروز در این مسیر انجام داده، گفت‌وگوی علمی نمی‌شود. من در این فرصت کوتاه سعی می‌کنم که به بعضی از این عناوین -که بخش مهمی از فرمایشات ایشان را در این باب نگاه کردم و استخراج کردم و به نظرم جای کار دارد- بپردازم. بنابراین راجع به ایشان به عنوان شخص اول نظام صحبت نمی‌کنم. گرچه او خودش کاملاً تعیین کننده است در این بیداری اسلامی و الهام‌بخش به بقیه‌ی جهان اسلام است اما در کنار آن و قبل از آن به عنوان یک انقلابی و انقلاب‌شناس و به عنوان کسی که از تجربه‌ی زندان و تبعید تا تشکیل حکومت و مدیریت یک حکومت انقلابی، سخت‌ترین شرایط را از سر گذرانده و به عنوان یک مصلح اسلامی، یک روشنفکر دینی و نظریه‌پرداز، یک عالم مجاهد و احیاگری که حتی از قبل از انقلاب به دنبال ایجاد یک ذهن و زبان مشترک بین جهان اسلام بود.

  

  

  

شاید بین علما و روحانیون حوزه‌ی شیعه ما کسی غیر از ایشان یا نداشته باشیم یا بسیار انگشت‌شمار باشد که از آن موقع سعی کنند از این طرف به غرب جهان اسلام، اندیشه‌‌های امثال سید قطب و از این طرف به شرق جهان اسلام، نقش مسلمین در نهضت هند پل بزنند و شرق و غرب جهان اسلام را به هم متصل کنند. از مذاهب و قومیت‌های مختلف و در واقع بذر بیداری اسلامی را در ذهن و دل جوانان مسلمان در ایران بپاشد و آبیاری کند و از وحدت اسلامی، بیداری اسلامی، ایجاد ذهنیت مشترک بحث بکنند. همین‌طور تجربه‌‌های دسته‌بندی شد‌ه‌ای که ایشان به‌خصوص در این پیام‌هایی که در این یکی دو سال به جهان عرب دادند که واقعاً به دقت یک پایان‌نامه دقیق‌تر طراحی شده به سراسر عالم در جهان اسلام درست اگر منتقل بشود با نخبگان و روشنفکران و علما و انقلابیون رد و بدل بشود، در سرنوشت انقلاب‌‌ها تأثیرگذار خواهد بود.

  

  

  

من فکر می‌کنم به یک معنا ایشان را می‌شود سید جمال منهای کاستی‌‌های سید جمال دانست؛ یعنی استفاده از تجربیات و ضعف‌ها و بعضی از شکست‌های سید جمال و امثال او. به عبارت دیگر سید جمال به علاوه‌ی تجربه‌ی سی سال انقلاب اسلامی و منهای ضعف‌های او دانست. در این فرصت کوتاه بیشتر از این نمی‌توانم توضیح دهم. فقط مجبورم به بعضی از سرفصل‌هایش اشاره بکنم. ولی قبل از این یک نکته‌ای عرض بکنم. دانشگاه و حوزه‌ی ما متأسفانه هنوز خودش را آماده برای یک حرکت جهانی نکرده است. در داخل کشور سرگرم بحث‌های پیشِ پا افتاده‌ی سیاسی و مسائل خاص و اینها هستیم و هنوز احساس مسئولیت جهانی نکردیم. این دوران، دورانی بود و هست که از این‌جا باید و می‌شود به لحاظ نظری به سراسر عالم سرازیر شد. این‌جا انقلاب مادر است. انقلاب مادر به انقلاب‌‌های بعدی الهام می‌دهد ولی این الهام فعلاً از راه دور است. با پانتومیم و لب‌خوانی و از راه دور نمی‌شود با انقلاب‌‌ها حرف زد. اگر حوزه و دانشگاه ما پای کار بودند و آماده بودند، امروز ما باید اگر نه هزاران، بلکه صد‌ها نفر متفکر مسلمان حوزوی و دانشگاهی به سراسر جهان عرب مدام در رفت و آمد بودند و یا از طریق رسانه‌‌ها با اینها در ارتباط بودند و تأثیرگذاری می‌کردند و این تجربیات را آنجا منتقل می‌کردند.

  

  

   

هنوز بالغ نشدیم

   
مسئولیت‌های ما جهانی شده است ولی ما هنوز بالغ نشدیم. این یک اشکال بزرگی است به حوزه و دانشگاه و عملاً این مسئولیت حوزه و دانشگاه را شخص رهبری در این یکی دو سال با پیامهایی که داد و تجربه‌‌های ریز انقلاب ایران، تجربه‌‌های خوب و بد ما، پیروزی‌ها و شکستهایمان را ایشان به دوش گرفت و به آنها منتقل کرد.

  

 

  

محور اول، بازخوانی امکانات جهان اسلام و مشکلات جهان اسلام است؛ یعنی درست دیدن واقعیت. یک مبارز، یک انقلابی، یک انقلاب اگر موقعیت خودش را درست بشناسد و درست عرضه بکند، گام اول را برای پیروزی برداشته است. آن وقت شکست‌هایش هم به حساب او پیروزی نوشته خواهد شد؛ چون مقدمه‌ای خواهد بود برای پیروزی‌های بعدی. دعوت جهان اسلام به درست دیدن واقعیت یک رکن مهمی است که ایشان در پیام‌ها به جهان اسلام و جهان عرب در چند نوبت تأکید کردند و انگشت تأکید رو بعضی‌ها گذاشتند و اشاره به این‌که جهان اسلام، یک واحد پراستعدادی است که این همه امکانات استثنایی دارد ولیکن نمی‌تواند از این امکانات، درست بهره‌برداری کند و امکانات خودش را نمی‌شناسد. ما قدرت‌های خودمان را نمی‌شناسیم چنان‌که بعضی ضعف‌هایمان را نمی‌شناسیم. ملت‌‌ها و کشور‌های اسلامی اگر از کاروان دانش جهانی عقب افتادند، اگر از ثروت‌های عظیمی که در اختیار دارند که بزرگترین منبع ثروت و انرژی جهان، جهان اسلام است، از اینها محروم و بی‌بهره ماندند، اگر در مسابقه‌ی بزرگ فرهنگی جهان مقهور فرهنگ‌های بیگانه شدند و مصرف کننده شدند، در عرصه‌ی سیاست بین‌الملل تابع شدند، به لحاظ نظامی مدام صد، صد و پنجاه سال است کشور‌های اسلامی در معرض تجاوز و اشغال ارتش‌های غربی و شرقی هستند و در این صد و پنجاه سال، دائم سرزمین‌های اسلامی توسط انگلیس، روسیه، فرانسه، آمریکا اشغال شده و همچنان اشغال می‌شود و در خطر است، این مشکلات درست است که از بیرون آمدند از این مشکلات استفاده کردند، اما خائن اصلی، نخبگان جهان اسلام هستند. خائن اصلی، حکومت‌های مسلط بر مسلمین هستند. کسی که اولین و آخرین خیانت را به ما کرد، خودمان بودیم.

  

  

   

ما تا به خودمان خیانت نکنیم، دیگران بر ما مسلط نمی‌شوند. اگر علمای فاسدی پیدا شدند که اختلافات فرقه‌ای ـ مذهبی را در جهان اسلام دامن زدند و همچنان مشغولند، اگر روشنفکران وابسته‌ای سازماندهی شدند تا اختلافات قومی ـ ملی را با شعار‌های ناسیونالیستی افراطی دامن بزنند، اگر کشور‌های اسلامی همه تبدیل شدند به اقمار چند قدرت اروپایی و آمریکایی و روح تسلیم حاکم شد، اگر در برابر فرهنگ آنها تسلیم شدیم که شروع شکست و نابودی، شکست فرهنگی است و اگر دولت‌ها و حکومت‌های جهان عرب و جهان اسلام بدون استثنا دیکتاتوری‌های سکولاری هستند و بودند که دست‌نشانده‌ی اروپا و آمریکا بودند و شخصیت‌های حتی سیاسی ـ فرهنگی مصلح جهان اسلام معمولاً به لحاظ فرهنگی و سیاسی در برابر دیگران مرعوب بودند و هستند و وقتی رهبران مرعوب باشند یا مجذوب باشند، طبیعی است که از ملت‌‌ها و از جوانان انتظار بیشتری نخواهد بود. آنها نمی‌توانند از سقف طبیعی خودشان بالاتر بروند و ترویج افکار از قبیل همین تفکیک یعنی تبدیل اسلام به یک تجربه‌ی فردی و بیرون کردن اسلام از عرصه‌ی سرنوشت بشری و از این قبیل، بخشی از مشکلات و از آن طرف بخشی از امکاناتی بوده که در جهان اسلام است و به آن توجه نداشتیم. بعد از انقلاب ایران این توجه اجمالاً دارد ایجاد می‌شود.

  

 

  

صیانت از تغییر ایدئولوژی انقلاب‌ها

   
نکته‌ی دوم برای یک انقلاب اسلامی دینی در این عصر، در جهت صیانت از تغییر ایدئولوژی انقلاب‌ها. هم در عرصه‌ی ارزش‌ها و هم عرصه‌ی روش‌ها، خوانش صحیح معیارها است. رهبری خطاب به نخبگان سیاسی و دینی جهان عرب که یا بعضی‌شان واقعاً رهبری می‌کنند یا بعضی مدعی رهبری هستند یا به غلط به عنوان رهبران این حرکت‌های جهان عرب شناخته شدند، به آنها شفاف خطاب کرد که خواست عمومی ملت‌هایتان را بشناسید. این خواست بازگشت به اسلام است و بازگشت به اسلام به مفهوم بازگشت به گذشته نیست. و این تفاوت مهمی است بین سلفی‌گری عقلانی و سلفی‌گری غیرعقلانی. بازگشت به اسلام به مفهوم بازگشت به گذشته هست یا نیست. اینها را می‌شود جدا از هم معنا کرد یا نه؟ ایشان به رهبران و روشنفکران و علما در جهان عرب در یکی دو سال اخیر خطاب کرد که مسأله‌ی اصلی شما در شرایط جدید، نظام‌سازی است. قانون اساسی نویسی است و مدیریت انقلاب یا باید گفت نیم‌چه انقلاب‌هایی که کردید است. ما تقریباً هیچ انقلابی در کشور‌های عربی به معنای انقلاب تمام شاهد نبودیم و اینها انقلاب‌‌های نیمه تمامند و برخی از اینها اساساً ممکن است انقلاب نبوده باشند و بلکه امواجی بود که ایجاد شد و دیگران آمدند رویش سوار بشوند و باید مراقب بود. ایشان خطاب می‌کنند که مسأله بسیار مهم‌تر از این است که یک گروه یا افراد خاصی بیایند یا بروند. بحث مسأله‌ی مهم، تمدن‌سازی اسلامی مجدد است در عصر جدید و اگر افق را دورتر ببینید، همت‌ها بلندتر می‌شود و سطح گفت‌وگو‌ها و بگو مگو‌ها ارتقا پیدا می‌کند. این یک جهاد بزرگ است. شما یک تاریخ، عقب‌ماندگی و استبداد و بی‌دینی و فقر و وابستگی را باید در کشورهایتان در کوتاه‌ترین زمان‌ها جبران بکنید. هم رویکرد اسلامی باید داشته باشید و هم جدا از مردم تلاش نکنید حکومت اسلامی برقرار بکنید. یعنی روش ایجاد و اعمال حکومت اسلامی، روش مردم‌سالارانه باشد؛ مردم‌سالارانه و با رعایت عقلانیت و علم که اینها تفاوت‌‌های مهمی است بین انقلابی‌گری دینی از نوع امام رضوان‌الله‌علیه و از نوع جریان‌‌های ارتجاعی عرب.

  

 

  

اسلامی که بتواند جامعه‌سازی کند، بتواند با رعایت عقلانیت و علم با روش مردم‌سالاری، رویکرد اسلامی را حفظ کند و بتواند آزادی و حقوق اجتماعی را منهای لیبرالیزم تفسیر کند، بتواند برابری را منهای سوسیالیزم و مارکسیزم تفسیر و معنا کند، بتواند از نظم منهای فاشیزم بحث بکند و اینها را در جامعه‌ی اسلامی و امت اسلامی نهادینه کند و تقید خودش را به شریعت مترقی اسلام حفظ بکند. شریعت‌گرا باشد، اما اهل جمود و تحجر نباشد. مستقل باشد، ولی منزوی نشود. چگونه پیشرفت کند، بدون این‌که وابسته بشود به غرب. چه طور مدیریت علمی کند جامعه را، بدون این‌که محافظه‌کار باشد و یا سکولاریزه. اینها هشدار‌های صریح رهبری است به آنها که تعریف‌‌ها را بروید دوباره بازخوانی و اصلاح بکنید و اخطار می‌دهد که دو الگوی قلابی از اسلام‌گرایی پیش چشم شما گذاشتند و منتظرند بعضی از این کشور‌ها در الگوی اول غرق بشوند و بعضی در الگوی دوم و آنهایی که در الگوی اول گرفتار می‌شوند، با فاصله‌ی کوتاهی گرفتار الگوی دوم خواهند شد. چون الگوی اول، الگوی ارتجاعی دوره‌ی انتقال است به سکولاریزمی که یک مقداری رقیق‌تر باشد؛ یعنی علناً به ارزش‌های اسلامی اهانت نکند ولی باطن سکولاریزم را حفظ کند. دعوت به این‌که تعریف‌‌ها را باید بازخوانی و اصلاح کنید. الگوی اسلام تکفیری و الگوی اسلام لائیک، هر دو به عنوان دو بدیل در برابر جنبش بیداری اسلامی از طرف غرب به جامعه‌ی عرب پیشنهاد شده و خواهد شد. هدف این است که انقلاب‌‌های منطقه به دنبال الگوی اسلام اصولگرای معتدلِ عقلانی و انقلابی و فداکار که جای اصول و فروع را عوض نکند، نرود.

  

 

  

مراقب بدل‌سازی‌ها باشید

  

 

  
به عبارت دیگر، کلمات باید دوباره و به دقت تعریف بشوند. همین‌طور اخطار داده شد به انقلابیون عرب که مراقب بدل‌سازی‌ها برای شعار‌های درست اسلام‌گرایی باشید. مراقب باشید به جای شهادت‌طلبی، تروریزم ضد مردمی را باب نکنند. شما می‌دانید، جنبش‌های شهادت‌طلبی که برای اولین بار در فلسطین و لبنان با الهام از انقلاب اسلامی ایجاد شد و کمر صهیونیزم و استکبار غرب را شکست، دنیا را و غرب را با یک سلاح جدیدی آشنا کرد که از پس همه‌ی بمب‌های اتمی آنها برمی‌آید. و دیدند با چند صد نیروی شهادت‌طلب در لبنان، اسرائیل برای اولین بار در تاریخش عقب‌نشینی کرد. فضای سنگین رسانه‌ای، سینمایی و هالیوودی در ظرف این بیست و چند سال برای تبدیل عملیات شهادت‌طلبی به تروریزم ویران‌گر احمقانه صورت گرفته و عملاً به این‌جا رساندند که از طریق رژیم‌های فاسدی مثل سعودی و بعضی رژیم‌های دیگر، که یک الگوی قلابی و خطرناکی از عملیاتی تحت عنوان شهادت‌طلبی و جهاد ایجاد کنند، که به جای ضربه زدن به صهیونیزم و امپرالیزم، ضربه بزند به مسلمین و درگیری‌های مذهبی ـ قومی را ایجاد بکند. به جای این‌که برود در برابر نیرو‌های اشغالگر در عراق و افغانستان و فلسطین و لبنان و مناطق دیگر، عملیات استشهادی بکند، بیاید در مسجد و حسینیه و بازار و خیابان علیه مردم مسلمان این کار را انجام بدهد. و دقیقاً سعی کردند یک عملیات مترقی انقلابی انسانی تبدیل بشود به یک عملیات ضد انسانی. متأسفانه در یک جاهایی هم این کار را کردند.

 

 

  

ما خیلی کار داریم، کار‌های نکرده که بتوانیم مرز بکشیم بین آن‌چه که به نام عملیات شهادت‌طلبانه در لبنان و فلسطین و مواردی از این قبیل اتفاق افتاد و می‌افتد و آن‌چه که اینها می‌خواهند در کشور‌های عربی و منطقه و خاورمیانه رایج کنند. تعصب و تحجر و خشونت را به جای اسلام‌گرایی و جهاد غالب بکنند. قومیت‌گرایی و قبیله‌بازی را به جای اسلام‌خواهی و امت‌گرایی مسلط بکنند. وابستگی اقتصادی – فرهنگی به غرب را به جای پیشرفت و الگوی پیشرفت مستقل و سکولاریزم را به نام علم‌گرایی بر نخبگان جهان عرب حاکم بکنند. سازش‌کاری را به نام عقلانیت، فساد و هرج و مرج اخلاقی را به نام آزادی، دیکتاتوری را به نام نظم و امنیت، مصرف‌زدگی، دنیاگرایی و اشرافی‌گری را به نام توسعه و ترقی، فقر و عقب‌ماندگی را به نام معنویت‌گرایی و زهد به ملت‌‌های عرب غالب کنند. و متأسفانه عمدتاً همین مناطقی که دارد تحولات اتفاق می‌افتد، اینها به لحاظ کلامی اشعری‌اند. البته اشعری‌گری بیشتر روی کاغذ است. امروز اشعری واقعی که حاضر باشد شفاف از اشعری‌گری دفاع کند، زیاد نیست ولی اسماً اشعری‌اند. و می‌دانید در جهان تفکر اشعری، سکولاریزم بسیار زمینه‌ی رشد دارد. چون دیدگاهی که از ایمان منهای عقلانیت بحث می‌کند و می‌گوید حاضر به گفت‌وگوی استدلالی در هیچ موردی نباشد و از تحکم مذهبی بحث می‌کند، یک چنین ایمان مذهبی اساساً نمی‌تواند نظام‌سازی کند. تفکر اشعری قادر به نظام‌سازی نیست و این چیزی است که غرب خوب می‌داند.

  

 

  

می‌خواهند تفکر طالبانی ترویج شود

  
آنها می‌خواهند که این تفکر طالبانی و اشعری‌گری ترویج بشود و خشونت به اسم اسلام‌گرایی بیاید. خب مردم جهان عرب مدت زیادی نمی‌توانند منتظر بمانند، چون به فقر و گرفتاری‌های قبلی، هرج و مرج هم اضافه شده و کمک‌های استعماری غرب هم به این کشور‌ها طبیعتاً کاهش پیدا کرده است. اینها منتظرند چند سالی این وضعیت طول بکشد و اینها اعلام کنند که ما اشتباه کردیم و غلط کردیم و غرب برگردد این بار به نام دیگری. همان کاری که در ابتدای انقلاب خود ما هم شد و اگر امام نبود، آنجا مسلط می‌شدند. شما یادتان است سال ۵۷ که انقلاب پیروز شد، سال ۵۸، ۵۹، ۶۰ کی‌‌ها آمدند سر کار؟ آنهایی که آمدند بر حکومت مسلط شدند، کی‌‌ها بودند؟ اگر امام نبود، حکومت با همان شیوه پیش رفته بود. امروز شما اصلاً انقلاب اسلامی نداشتید.

 

 

  

جهان اهل سنت با مقوله‌ای به نام ولایت فقیه آشنا نیست و این یک نقطه‌ی آسیب‌پذیر است برای جهان اسلام. اسلام‌گرایی‌شان می‌رود به سمت تحجر و نوگرایی اسلامی‌شان می‌رود به سمت سکولاریزم. برای برادران اهل سنت انتخاب یک خط تعادل بین تحجر طالبانی اشعری‌گری با سکولاریزم غربی، یک خط سوم و متعادل برای برادران اهل سنت فوق‌العاده مشکل است. من از این جهت تقریباً مأیوسم که برادران عرب و جهان اهل سنت بتواند به یک خط وسطی برسد، مگر تجدیدنظر‌های اساسی کلامی ـ فقهی بتوانند انجام بدهند. شیعه با اعتقاد به مفهوم اجتهاد و با اعتقاد به مفهوم ولایت فقیه، اینها دو تا سلاحی‌اند که مصونیت‌‌های زیادی ایجاد کردند برای ما. این دو دقیقاً به این مفهوم اهل بیتی چون در فقه و کلام برادران اهل سنت نیست، یک مقداری این مشکل وجود خواهد داشت. یعنی مدام زیگزال را شاهد خواهیم بود، حتی اگر از پس توطئه‌‌های غربی بربیایند. رهبری دقیقاً رو این نقطه انگشت گذاشت و تأکید کرد که مراقب باشید این دو تا بدیلی که دارند به شما ارائه می‌کنند، در دام یکی‌شان نیفتید.

 

 

  

پیچ بزرگ تاریخی یعنی چه؟

   
نکته‌ی بعد، افشای پشت صحنه‌ی تحولات جهانی است که ایشان تعبیر کردند به پیچ بزرگ تاریخی و جهانی. اگر بخواهید ماهیت این تحولات را بشناسید یک آثار جهانی دارد. دو قطبی سرمایه‌داری ـ کمونیزم که جنگ قدرت و ثروت در صد سال، صد و پنجاه سال گذشته بود، تمام شد. امروز دو قطبی بین مستضعفین جهان با رهبری مسلمین و جهان اسلام با جلوداری مکتب اهل بیت ایجاد شده و آن طرفش مستکبران عالم به رهبری آمریکا، ناتو و صهیونیزم است. دو اردوگاه اصلی تشکیل شده است و امروز اردوگاه سومی وجود ندارد. تشکیل این دو اردوگاه سابقه در تاریخ ندارد. این امر اولین بار اتفاق می‌افتد. خود غرب هم به این قضیه دامن زد. اینها اگر هوشیار بودند این کار را نمی‌کردند. خودشان هم کمک کردند. یک دو قطبی ایجاد شد که این دو قطبی یک فوائدی دارد، یک ضرر‌ها و تهدیدهایی دارد. اما ایجاد شده است. فقط هم بحث اسلام نیست. امروز می‌بینید از آمریکای لاتین تا شرق آسیا حتی ملت‌‌های غیرمسلمان آنجا صف‌بندی مستضعف و مستکبر تشکیل شده و الهام گرفتن از امام و نگاه توأم با احترام و تحسین به امام و به انقلاب اسلامی است.

 

 

  

اراده‌ی خدا بر بیداری ملت‌‌ها تعلق گرفته و تعبیر رهبری این است که قرن اسلام رسید. عصر ملت‌‌ها رسید. تا به حال عصر احزاب بود، عصر روشنفکران بود، عصر نظامیان بود، عصر دیکتاتور‌ها بود. عصر ملت‌‌ها گویی فرارسیده و عصر، عصر اسلام است همان‌طور که امام می‌گفت این قرن، قرن اسلام و غلبه‌ی مستضعفین بر مستکبرین است. والّا معنا ندارد جوانان و روشنفکران نیویورک و لندن و مادرید و رم و آتن الهام بگیرند از میدان تحریر مصر و رسماً بگویند که ما از آنجا الهام گرفتیم. بگویند ما وال‌استریت را می‌خواهیم بکنیم میدان تحریر. اصلاً چنین چیزی در تاریخ سابقه ندارد. همیشه الهام در این صد و پنجاه سال اخیر از شرق از غرب بوده است. الآن که حجاب از شرق می‌رود به غرب و اروپا حجاب را ممنوع می‌کند یا میدان تحریر که خودش یک الهامی است از این طرف، از شرق خاورمیانه می‌رود بعد به اروپا و به آمریکا، یعنی مسیر تاریخ، مسیر فرهنگ تاریخ از غرب به شرق دارد تبدیل می‌شود به از شرق به غرب.

 

 

  

این یعنی شروع یک تاریخ جدید. مشروعیت قطب سرمایه‌داری و الگوی لیبرال ـ دمکراسی غرب زیر سؤال رفته است. الآن موجودیتشان هم زیر سؤال می‌رود. همین چند روز پیش بعضی از همین روشنفکران اروپایی اعلام کردند که احتمال انقلاب واقعاً در اروپا وجود دارد و دیگر شوخی نیست. تا به حال کسی نمی‌توانست از انقلاب در غرب صحبت کند. اصلاً غربی‌ها افتخارشان این بود و به کمونیست‌ها می‌گفتند کشور‌های کمونیستی سرکوب می‌شوند. شما اگر فشار سرنیزه را بردارید، انقلاب می‌شود. ولی در جهان سرمایه‌داری هرگز انقلاب اتفاق نخواهد افتاد. می‌گویند امروز ما داریم می‌بینیم جهان سرمایه‌داری در اروپا و آمریکا حقیقاً در معرض انقلاب مردمی است. و این وضعیت معلوم نیست چقدر ادامه پیدا بکند. الان شرایط بلوک شرق کمونیستی در دهه‌ی هشتاد میلادی بر بلوک غرب و سرمایه‌داری حاکم است؛ فروپاشی اخلاقی ـ اجتماعی، بحران‌های بی‌سابقه‌ی اقتصادی، شکست‌های بزرگ نظامی.

 

  

  

در تاریخ استعمار غرب در این صد و پنجاه سال، اولین بار است که ارتش‌های غربی می‌آیند کشور‌های اسلامی را اشغال می‌کنند و مجبور می‌شوند دست خالی بروند. تا به حال این طور نبود. هر وقت آمدند، ماندند. ارتش آمریکا از جنگ بین‌الملل دوم تا الان، ژاپن و ایتالیا و کره و این‌ها را ر‌ها نکرده است. هنوز پادگان‌هایش و هزاران نطامی آنجایند و اصلاً اینها استقلال ندارند؛ نه آلمان، نه ایتالیا. حالا نه آلمان، نه ژاپن به طور خاص اصلاً استقلال سیاسی و دولت مستقل ندارند. اینها آمدند که بمانند در عراق. اول هم که آمدند یادتان هست، گفت ما آمدیم برای صد سال بمانیم. رهبری اعلام کرد به جهان عرب، به روشنفکران عرب که نترسید از اینها. نه به اینها امید ببندید، نه از اینها بترسید. اینها به شکست‌های بزرگ نظامی در افغانستان، عراق، لبنان، غزه دچار شدند. اکثر دیکتاتور‌های وابسته و دست‌نشانده‌شان در کشور‌های مسلمان و عربی سقوط کردند یا در معرض زوالند. ماهیت سازمان‌های بین‌المللی، وابستگی‌شان افشا شد که با همه‌ی مسائل با دموکراسی و حقوق بشر برخورد گزینشی می‌کنند. تناقض‌گویی، پریشان‌گویی، موضع‌گیری‌های دوگانه‌شان در برابر این جنبش‌های عربی، دستشان را رو کرد.

 

 

  

درباره‌ی محور سوم که انقلاب مادر و تجربه‌خوانی برای جهان عرب است، فقط توجه دوستان را جلب می‌کنم به این تعبیری که ایشان به انقلابیون عرب اعلام کرد که انقلاب ما پیروزی‌هایی داشته و شکستهایی. ما سیاه و سفید نمی‌بینیم. ما یک ضعف‌هایی داشتیم، یک جاهایی موفق شدیم و یک جاهایی شکست خوردیم. اما هیچ جنبش اسلامی در جهان پس از تسلط غرب و شرق بر مسلمین در قرن گذشته، تا این حد که انقلاب ما جلو آمده، جلو نیامده که نظام تشکیل بدهد و از این همه موانع عبور کند. انقلاب اسلامی با وجود بعضی ضعف‌ها و اشکالاتی که داشته و هنوز دارد و باید برطرف بشود، موفق‌ترین تجربه‌ی اسلامی عصر جدید در عرصه‌ی خودباوری ملت‌ها، مردم‌باوری نخبگان، نفی اصول شکست‌ناپذیری دیکتاتورها، شکستن غرور کمونیزم و غرور سرمایه‌داری و ارائه‌ی مدل‌های کارآمد نسبی در پیشرفت‌های بزرگ مدرن و جدید با حفظ مردم‌سالاری و دفاع از ارزش‌های اسلامی است.

 

 

  

مردم جلوتر از نخبگان

   
محور دیگر این است که شناسنامه‌ی تاریخی انقلاب‌‌ها را مراقب باشید که به لحاظ روش‌شناسی تحریف نشود. این هم تذکر دیگر رهبری است به آنها که دنبال علت‌یابی‌های بی‌خودی هستند. این نهضت‌های بیداری نمی‌تواند خلق‌الساعه باشد. اینها پشتوانه‌‌های تاریخی و تمدنی در جهان اسلام دارد. ذخیره‌ی معرفتی داشته‌اند. تجربه‌‌های متراکمی در طول صد صد و پنجاه سال گذشته ایجاد شد تا وجدان عمومی مسلمین، ملت‌‌های خاورمیانه و شمال آفریقا به نقطه‌ی جوش نزدیک شد. بنابراین توهم این‌که یک خودسوزی باعث یک انقلاب بشود یا آمریکا اجازه داده که انقلاب بشود یا فیس بوک و توییتر سرنوشت ملت‌‌ها را تغییر می‌دهد، اینها ناشی از فقدان شناخت دقیق از تحولات تاریخی و اجتماعی است. بیش از یک قرن پیش‌زمینه‌ی علمی و جهادی به تدریج ملت‌‌های عرب را هوشیار و شرمنده کرد، به ستوه آورد و بعد، الگوی انقلاب اسلامی در ایران که توانست نظام‌سازی کند و به پیشرفت‌های بزرگی دست پیدا کرد، تیر خلاص بود به دلمردگی و افسردگی ملت‌‌های عرب و پایان ترس آنها. جای علت و معلول را نباید بگذارید عوض کنند. یک ملت به تدریج حوصله‌اش سر می‌رود، ترسش می‌ریزد، اعتماد به نفس پیدا می‌کند. می‌گویند وقتی انقلاب می‌شود که گوسفند‌ها دیگر «بع بع» نمی‌کنند بلکه گرگ را می‌دَرند. آن وقتی گوسفند‌ها گرگ را می‌درند و دیگر بع بع نمی‌کنند، انقلاب شروع شده است. امام نشان داد که به جای بع بع کردن، بروید ترتیب گرگ‌ها را بدهید و می‌شود این کار را کرد و شد. بزرگترین ضربه‌ای که انقلاب ما به آنها زد، این بود که ترس ملت‌‌ها ریخت.

 

 

  

نکته‌ی بعدی که رهبری در ماهیت‌شناسی و تفاوتش با جنبش‌های قبلی در تاریخ معاصر عرب بحث کرد، این بود که این جنبشهایی که دارد بپا می‌شود، جنبش روشنفکران نیست. انقلاب، کودتای نظامی‌ها نیست، جنبش چریک‌ها نیست. اینها خواستند در سوریه و جاهای دیگر نظامی‌اش بکنند. اینها بازی با انقلاب‌‌ها و سوار شدن بر امواج است. واّلا آن اتفاقی که در مصر و تونس افتاد و در لیبی و بحرین افتاد، این‌ها حقیقتاً جنبش مردم عرب بودند. متأسفانه یک اتفاق دیگر در جهان عرب افتاده است. با توجه به این‌که الآن مردم و جوانان از نخبگانشان یک گام جلوترند، رهبرانی ندارند که مستحق این مردم باشند. نمی‌خواهم همه‌شان را انکار کنم یا کتمان کنم. انقلاب اسلامی رهبری داشت و دارد که لیاقت این مردم را دارند. مردم ایران نشان دادند که لیاقت ولایت فقیه را دارند. ما در جهان عرب مشکل شدید رهبری و بحران رهبری داریم. آن‌ها بحران مذهبی و ایدئولوژیک دارند و این ارتباط‌ها متأسفانه ضعیف است. امیدواریم با کمک همدیگر و با کمک ایران بتوانند مسائلشان را حل کنند. وقتی ملت‌‌ها به خیابان می‌آیند، تغییرات بزرگ اتفاق می‌افتد. امام به ملت‌‌های عرب آموخت با مذاکره نمی‌شود انقلاب کرد. رهبری در بیانش به انقلابیون عرب اعلام کرد وقتی که انقلاب نظامیان و روشنفکران یا احزاب یا چریک‌های مسلحِ در کوه و جنگل پیروز شود، به ساخت و پاخت منجر می‌شود، اگر از ابتدا با ساخت و پاخت به وجود نیامده باشد.

 

  

  

رهبری به اینها اعلام کرد ایدئولوژی‌های مادی به اندیشه‌ی عمومی ملت‌‌های مسلمان تبدیل نشود؛ چراکه غالباً انقلاب‌هایی که ریشه‌ی دینی و تود‌ه‌ای ندارند، به سرعت به ضد خودشان تبدیل می‌شدند. کشور‌های عربی دوباره به شکل جدیدی تحت تسلط استعمار نو و استبداد نو قرار خواهند گرفت. آنها به نام انقلاب می‌کوشند که این سیستم وابستگی را به روز کنند و بعد از سقوط ناگزیر مهره‌‌های سوخته، اصل سیستم حفظ بشود. ظاهرِ‌ اهرم‌های اصلی قدرت بازسازی شوند و به تعبیر رهبری، سر جدید روی بدن کهنه گذاشته شود؛ کاری که با انقلاب مشروطه در ایران کردند. انقلاب مشروطه با فداکاری مردم و علما ایجاد شد اما نتیجه‌ی جنبش مشروطه چه بود؟ تبدیل رژیم نیمه وابسته‌ی قاجار به رژیم تمام وابسته‌ی پلهوی؛ یعنی بازسازی و بازتولید استبداد و استعمار به شکل مدرن در ایران. اینها با انقلاب‌‌های عرب همین کار را می‌خواهند بکنند. نمی‌توان صد درصد امیدوار بود و نه باید مأیوس بود. این کاملاً بستگی دارد چه کسانی در صحنه، چه می‌کنند و از جمله این‌که آیا ما به وظیفه‌مان عمل می‌کنیم؟

  

  

  

منبع: پایگاه حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری

  

  

  

  

 

 

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/28/%d8%a8%d8%a7-%d9%be%d8%a7%d9%86%d8%aa%d9%88%d9%85%db%8c%d9%85-%d9%86%d9%85%db%8c%e2%80%8c%d8%aa%d9%88%d8%a7%d9%86-%d8%a8%d8%a7-%d8%a7%d9%86%d9%82%d9%84%d8%a7%d8%a8%e2%80%8c%e2%80%8c%d9%87%d8%a7-%d8%b3/feed/ 0 اینفوگرافی/ جنایت در آمریکا http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%8a%d9%86%d9%81%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%d9%8a-%d8%ac%d9%86%d8%a7%d9%8a%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a2%d9%85%d8%b1%d9%8a%d9%83%d8%a7/ http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%8a%d9%86%d9%81%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%d9%8a-%d8%ac%d9%86%d8%a7%d9%8a%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a2%d9%85%d8%b1%d9%8a%d9%83%d8%a7/#comments Wed, 16 May 2012 07:09:23 +0000 گروه مطالعات سیاسی http://rasad.org/?p=18387 criminalization-of-america-1رشد بی اخلاقی و جرم و جنایت در جوامع غربی به خصوص ایالات متحده ازآن دسته مسائلی است که تا امروز مشکلات فراوانی را برای این جوامع فراهم کرده و دیر یا زود معضلات بیشتری را نیز برای آنان ایجاد می کند. یکی از این معضلات آمار زندانیان و نگهداری آنان در فضای زندان هاست.

  

 

 

اینفوگرافی حاضر به بررسی آمار مربوط به زندانیان جرم و جنایت در آمریکا پرداخته است:

 

  

 

  

 برای دیدن تصویر در سایز اصلی روی آن کلیک کنید

 

    criminalization of america

 

  

  

 

    

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%8a%d9%86%d9%81%d9%88%da%af%d8%b1%d8%a7%d9%81%d9%8a-%d8%ac%d9%86%d8%a7%d9%8a%d8%aa-%d8%af%d8%b1-%d8%a2%d9%85%d8%b1%d9%8a%d9%83%d8%a7/feed/ 0 اقتصاد سیاسی ما؛ رفتار غیرسیستمی و حسرت‌های تکراری http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%ba%db%8c%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%b3%d8%aa%d9%85%db%8c/ http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%ba%db%8c%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%b3%d8%aa%d9%85%db%8c/#comments Wed, 16 May 2012 06:34:06 +0000 گروه مطالعات اقتصادی http://rasad.org/?p=18385 حسن سبحانی/ ما در اقتصاد سیاسی، نه ارگانیکی، که مکانیکی تصمیم می‌گیریم لذا از رصد کردن آثار تصمیماتمان بر سایر اجزای اندام عمومی اقتصاد غافلیم. و چون غافلیم، دغدغه آن را هم نداریم که با نوع تصمیم‌گیری‌ها چه بر سر رشد اقتصادی، توزیع درآمد، سطح عمومی قیمت‌ها، اشتغال، تشکیل سرمایه و… می‌آید.

  

 

 

معمولا در اقتصاد سیاسی این موضوع مطالعه می‌شود که تصمیم‌گیرندگان سیاسی چگونه در امور اقتصادی مبادرت به تصمیم‌گیری می‌کنند؟ پرواضح است که تصمیم‌گیری در منابع و مصارف مقدورات و امکانات مالی کشور متاثر از مسایل و منافع سیاسی است اما اینکه منافع یا مسایل یا مصالح به چه اندازه سازوکار اقتصادی را از موضوعیت خارج می‌کند مقوله‌ای است که از کشوری به کشور دیگر متفاوت است و انتظار چنین است که کشورهای در حال توسعه از این بابت در رنج و مشکلات بیشتری باشند. اقتصاد سیاسی در کشور ما، صحنه‌های بسیاری از خود به یادگار گذاشته است که برای فهم چگونگی تصمیم‌گیری مسوولان آن کفایت لازم را می‌کند و یکی از این صحنه‌ها مربوط به پیشنهاد بودجه توسط دولت و مصوب کردن آن توسط مجلس شورای اسلامی است.

 

  

  

سناریویی که سالی یک‌بار تکرار می‌شود و به‌خوبی قابل‌فهم است که به عنوان مصداق بارزی از شیوه تاملات و اقدامات اقتصادی، حکایتگر توانایی از نوع تصمیم‌گیری‌هایی است که در مقیاس کلان کشور اتفاق می‌افتد. دقت در پیش‌بینی درآمد‌ها، احتیاط در تامین هزینه‌ها، رعایت اولویت‌ها به منظور مواجه نشدن با کسری‌ها، رعایت نسبت هزینه‌های دولت با هزینه‌های ملی، نحوه تامین منابع، شیوه مواجهه با منابع و مقدورات فیزیکی و مالی سیستم بانکی، شیوه مواجهه با درآمدهای نفت و گاز و… از جمله مسایلی هستند که ملت انتظار دارد هم پیشنهاددهندگان بودجه یعنی دولت‌ها و هم بررسی و تصویب‌کنندگان بودجه یعنی مجالس، به حداقل‌های آن‌ها به لحاظ رعایت موازین و استاندارد‌ها توجه کنند تا مشخص باشد که اندازه بودجه کل کشور و همچنین بودجه عمومی دولت چقدر است و این اندازه از چه اجزایی به لحاظ مالیات نفت و… تشکیل شده است.

  

 

  

همچنین معین باشد که نوع مصارف در بودجه از چه شرایطی برخوردار است و در مجموع به لحاظ سیاستگذاری اقتصادی بودجه کشور در هرسال کدام هدف یا اهداف را نشانه‌گیری می‌کند و چرا و چگونه به تمام یا بخشی از این اهداف دسترسی می‌یابد. پاسخگویی به چنین مطالعاتی، بدون‌شک در پیچیدگی و سردرگمی و تداخل برخی امور و تفکیک اموری دیگر و تجزیه درآمد‌ها به درآمدهای عمومی و درآمدهای اختصاصی، بدون اینکه به راستی محملی برای امتناع کار‌شناسی در چنین تقسیم‌بندی‌هایی وجود داشته باشد می‌سر نخواهد بود. بلکه این ظن قوی وجود دارد که بودجه به دلیل عدم شفافیت عمدا به ویژگی پیچیدگی و برخورداری از الفاظ کلی و تفکیک درآمدی و یا هزینه‌ای آراسته می‌شود تا نه مجری و نه مصوب و نه ناظر نتوانند به‌خوبی و به دقت آن را اجرا، تصویب یا نظارت کنند. به‌نظر، بودجه‌های سنواتی کشور از این کاستی‌ها به میزان بسیار رنج می‌برند. کافی است درخصوص همین لایحه بودجه که اکنون در مجلس بررسی و تصویب می‌شود از جمله پرسید:

  

 

  

۱- اندازه بودجه عمومی دولت در آن چقدر است؟

  

۲- آیا می‌توان مبالغ عمده‌ای از درآمدهای محتمل‌الوقوع بدون اینکه در سقف درآمدی بودجه آورده شود در متن بودجه برای هزینه‌هایی غیرقابل سنجش، بدون مقدار، غیرقابل نظارت و… لحاظ کرد؟

   

۳- آیا می‌توان چندین ده‌هزار میلیارد تومان فروش احتمالی اموال دولتی را در سقف بودجه عمومی وارد نکرد؟

   

۴- آیا می‌توان در خصوص فروش چندین ده‌هزارمیلیاردتومان اوراق مشارکت تصمیم‌گیری کرد و تاثیر آن‌ها را در میزان بودجه نادیده گرفت؟

   

۵- آیا نمی‌توان گفت که لااقل از ارقام ذکر شده در لایحه بودجه تحت عنوان واگذاری دارایی‌های سرمایه‌ای، استفاده از حساب ذخیره ارزی، افزایش قیمت معطوف به هدفمندی یارانه‌ها و مالیات‌های نفتی معطوف به واردات کالا حدود ۱۴۰هزارمیلیاردتومان بودجه عمومی، وابستگی نفتی دارد و البته آنچه مطرح شده اما غیرقابل احصا است هم مقادیر قابل‌اعتنایی است؟

   

و این سوالات را پایانی نیست. وقتی شرایط این‌گونه رقم می‌خورد می‌توان به قاطعیت گفت که ما در اقتصاد سیاسی، نه ارگانیکی، که مکانیکی تصمیم می‌گیریم لذا از رصد کردن آثار تصمیماتمان بر سایر اجزای اندام عمومی اقتصاد غافلیم و چون غافلیم، دغدغه آن را هم نداریم که با نوع تصمیم‌گیری‌ها چه بر سر رشد اقتصادی، توزیع درآمد، سطح عمومی قیمت‌ها، اشتغال، تشکیل سرمایه و… می‌آید زیرا این‌ها دغدغه کسانی است که سیستم تصمیم‌گیری را ارگانیکی می‌فه‌مند، مقوله‌ای که در فقدان آن به حسرتی دایمی در گریز از رفتار غیرسیستمی مبتلا شده‌ایم.

  

  

 

منبع: دغدغه ها و چشم اندازهای دکتر حسن سبحانی

  

  

  

  

 

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%82%d8%aa%d8%b5%d8%a7%d8%af-%d8%b3%db%8c%d8%a7%d8%b3%db%8c-%d8%b1%d9%81%d8%aa%d8%a7%d8%b1-%d8%ba%db%8c%d8%b1%d8%b3%db%8c%d8%b3%d8%aa%d9%85%db%8c/feed/ 0 خواب دیروز و بیداری امروز http://rasad.org/1391/02/27/%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%a8-%d8%af%d9%8a%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d9%88-%d8%a8%d9%8a%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%8a-%d8%a7%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b2/ http://rasad.org/1391/02/27/%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%a8-%d8%af%d9%8a%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d9%88-%d8%a8%d9%8a%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%8a-%d8%a7%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b2/#comments Wed, 16 May 2012 06:25:23 +0000 گروه مطالعات سیاسی http://rasad.org/?p=18382 غلامعلی حداد عادل/ وقتی می‌گوییم «بیداری»، با «خواب»ی که قبلاً بوده ملازمه دارد. اول خوابی بوده است که بعد از آن بیداری حاصل شده است. بنابراین برای آن‌که بیداری را بهتر درک کنیم باید بدانیم خواب دیروز چه بوده است؟ بنده از تقابل بین خواب دیروز و بیداری امروز در جهان اسلام به حکم تعرف‌الاشیاء باضدادها استفاده می‌کنم تا بیداری اسلامی بهتر تبیین شود.

  

 

  

در قرن پانزدهم میلادی در دنیا میان قوای مسلمین و مسیحیان نوعی توازن و تعادل کلی وجود داشت؛ یعنی هیچ‌یک از این دو تمدن بر دیگری از نظر نیروی مادی غلبه‌ی آشکار و مطلق نداشت. اما این توازن به هم خورد و از قرن‌های شانزدهم به بعد با تحولاتی که در دنیای غرب پدید آمد، دنیای غرب دست بالا را از نظر قدرت مادی پیدا کرد. اختراع سلاح از راه دور، تفنگ، توپ و امثال آن، عامل مؤثری در تغییر این موازنه بود. توسعه‌ی علوم طبیعی و ریاضی، افتادن علوم به مسیر دیگر – راهی که توسط نیوتون آغاز شد و ریاضی‌دانان و فیزیک‌دانان آن را دنبال کردند – در تسلط دنیای غرب بر طبیعت مؤثر بود.

  

  

  
 
انقلاب صنعتی دنیای غرب را قادر ساخت تا از انرژی طبیعت برای تولید انبوه و انباشت ثروت استفاده بکند. تسلط بر دریاها و قوت‌یافتن در دریانوردی و استخدام نیروی نظامی دریایی به دنیای غرب امکان دست‌اندازی به کشورهای دور و اداره‌ی آن کشورها را داد و پدیده‌ای به نام «استعمار» از مجموع این عوامل و‌ عوامل دیگر در جهان پدید آمد. توازن به هم خورد و به موازات قوت‌یافتن‌ تمدن غرب، ضعف تمدن کشورهای اسلامی در برابر غرب آغاز و آشکار شد و این پوسیدگی درونی ادامه پیدا کرد تا در قرن بیستم این بنا فرو ریخت. قرن بیستم تا سال ۱۹۷۹ که سال پیروزی انقلاب اسلامی است، قرن ناکامی‌های مسلمانان در جهان است. قرنی سیاه، تلخ و قرن شکست‌های پی‌درپی و از دست رفتن قدرت سیاسی مسلمانها است.

 

 

  
 
در قرن بیستم، خصوصاً در نیمه‌ی دوم آن، از بعد از جنگ دوم جهانی، کشورهای مستعمره استقلال ظاهری پیدا کردند، اما از این تحولات هیچ بهره‌ای عملاً عاید جهان اسلام نشد. یعنی تحولات سیاسی ناشی از پایان جنگ دوم جهانی به احیای قدرت اسلامی در هیچ جای جهان منجر نشد. مهم‌ترین اتفاقی که در قرن بیستم برای جهان اسلام روی داد، فروپاشی امپراتوری عثمانی بود. عثمانی قدرتی بود‌ که سراسر خاورمیانه‌ی امروز و شمال آفریقا و بخش‌هایی از خلیج فارس و بالکان را در اختیار داشت و این قدرت در اروپا تا پشت دروازه‌ی وین پیش رفته بود. اما در جنگ جهانی اول از پای در‌آمد و آن اتفاقی افتاد که هنوز که هنوز است دودش به چشم مسلمان‌ها می‌رود.

  

 

  

نده برای آن‌که اهمیت این موضوع بهتر معلوم شود، مناسب دیدم بخشی از بیانات امام راحل را که در هجدهم شهریور ماه ۱۳۴۳ در قم ایراد فرموده‌اند بازگو کنم. ایشان می‌فرمایند: «مسلمین آنها بودند که مجد آنها دنیا را گرفته بود، تمدن آنها فوق تمدن‌ها بود، معنویات آنها بالاترین معنویات بود، رجال آنها برجسته‌ترین رجال بود، توسعه‌ی مملکت‌شان از همه‌ی ممالک‌ بیشتر بود، سیطره‌ی حکومت‌شان بر دنیا غالب شده بود، دیدند که با این سیطره، با این وحدت دول اسلامی نمی‌شود تحمیل کرد چیزهایی را که آنها می‌خواهند. نمی‌شود ذخایر اینها را، طلای سیاه اینها را، طلای زرد اینها را، نمی‌شود اینها را قبضه کرد، درصدد چاره بر‌آمدند. چاره این بود که بین ممالک اسلامی تفرقه بیندازند. شاید بسیاری، بعضی از شما یادشان بیاید جنگ بین‌المللی را، جنگ اول بین‌المللی را که با مسلمین و با دولت بزرگ عثمانی چه کردند. دولت عثمانی یکی از دولی بود که اگر با شوروی طرف می‌شد گاهی او را زمین می‌زد. سایر دول، حریف میدان او نبودند. دولت عثمانی یک دولت اسلامی بود که سیطره‌اش گرفته‌ بود تقریباً از شرق تا غرب را. آنها دیدند که با این دولت اسلامی به این قوی‌ای نمی‌شود چاره‌ای کرد. نمی‌شود ذخایر را برد، بعد از این‌که در آن جنگ با آن بساط غلبه پیدا کردند، تجزیه کردند دولت عثمانی را به دول بسیار کوچک کوچک. برای هر یک از آنها هم یا امیری قرار دادند، یا سلطانی قرار دادند، یا رئیس جمهوری قرار دادند. آنها در قبضه‌ی مستعمره‌چی‌ها و ملت بیچاره در قبضه‌ی آنها. با این وضع یک دولت عثمانی با آن مجد را زمین زده‌اند و دولت‌های اسلامی از خواب بیدار نشده‌اند یا خودشان را به خواب زده‌اند. این دولت اسلامی در تحت ظل خلافت اسلامی، در تحت ظل اتکای به قرآن مجید آن مجد را داشت، بعد از آن‌که تجزیه شد در زمان ما ]…[ اسلام را در آن‌جا القا کردند و الآن دولت ترکیه، دولت مسلم نیست. دولت حسابش از اسلام جداست، مراسم دینی ندارد. دولت، احکام دینی دولت ندارد. لکن ملت شریف ترکیه مسلم هستند و اینها هستند که در سال‌هایی که به مکه می‌روند طایفه‌ی اینها به نسبت بیشتر از دیگران است. دولت یک همچین دولتی است. آن مجد را به اتکای اسلام به دست آورد و آنها دیدند که اتکای به اسلام نقطه‌ی بسیار بزرگی است که با این اتکا نمی‌شود دولت‌های اسلامی را از بین برد. در ترکیه اسلام را از حساب دولت جدا کردند.»

  

 

   

امام در واقع سکولار شدن دولت ترکیه را با این بیان می‌فرمایند. کلمه‌ی سکولاریسم را به زبان نمی‌آوردند، اما مفهوم و مدلول آن را بیان می‌کنند. بعد باز قدری بعدتر می‌فرمایند: «دولت عثمانی با آن عرض و طول را حالا چند تا دولت کرده‌اند، همه کوچک کوچک کوچک. ملت‌های بیچاره را، این ملت انبوه چند صد میلیونی را در تحت اسارت یک عده از خدا بی‌‌خبر قرار داده‌اند و آنها، آنها را استعمار می‌کنند و این سران ممالک، ملت خودشان را بیچاره می‌کنند. نباید این دول اسلامی از خواب بیدار بشوند؟» اینها بیانات امام است در سال ۱۳۴۳.

  

  

   

اما ناکامی‌ها محدود به فروپاشی عثمانی نبود. گرچه از همه مهم‌تر، فروپاشی عثمانی بود.‌ این به معنای این نیست که امام، همه‌ی رفتارهای سلاطین عثمانی را منطبق بر اسلام می‌دانستند. امام یک دیدگاه دیگری داشتند فراتر از این امور. اتفاق دیگری که افتاد که لطمه‌ی دیگر قرن‌ بیستم بود، پیروزی انقلاب مارکسیستی و کمونیستی در روسیه و پدید آمدن آن‌چه اتحاد جماهیر شوروی خوانده شد بود که سبب شد ده‌ها میلیون مسلمان در قفقاز، تاجیکستان، ترکمنستان، قزاقستان، قرقیزستان و در آسیای میانه، همه‌ی اینها تحت سیطره‌ی حکومت ضد دینی و الحادی مارکسیستی قرار گرفتند و رابطه‌ی آنها با اسلام و با جهان اسلام برای مدت هفتاد سال قطع شد.

  

  

   

اتفاق بسیار فاجعه‌‌بار دیگر، پدید آمدن یک دولت جعلی به نام اسرائیل در خاورمیانه در سال ۱۹۴۸ و بعد از جنگ دوم جهانی بود که همچون خنجری بر پیکر جهان اسلام فرو رفت که به تعبیر امام یک «غده‌ی سرطانی» بود. در این شصت و چند سالی که از پدید آمدن این دولت غاصب مجعول گذشته است، چه مصائبی که بر سر مردم فلسطین و اعراب و مسلمان‌ها آمده و چه مصیبت‌هایی دامن‌گیر جهان اسلام شده است.

  

  

  

 اتفاق دیگری که در شرق جهان اسلام افتاد، تشکیل کشور پاکستان بود. بنیان‌گذاران پاکستان نیت‌شان این بود که یک کشور اسلامی ایجاد کنند و مسلمان‌ها را در یک جا متمرکز کنند و به قدرت برسانند. اما آرزوی آنها برآورده نشد. پاکستان متأسفانه به یک کشور اسلامی نیرومند مبدل نشد. از همان آغاز جدایی هند و پاکستان مرزهای هند و پاکستان مرز صلح نبود بلکه مرز جنگ بود. این زخم کهنه‌ی کشمیر همچنان سبب درگیری بود و دشمنان نمی‌خواستند این مسأله حل شود. هند به سوی شوروی متمایل شد و پاکستان به دامن آمریکا افتاد. بعدها همان پاکستان به نوبه‌ی خود تجزیه شد و پاکستان شرقی به نام بنگلادش از پاکستان غربی جدا شد و باز هم تجزیه و تفرقه‌ای دیگر شکل گرفت.

  

  

  

اگر ما در دهه‌ی شصت و هفتاد میلادی نقشه‌ی جهان اسلام را باز کنیم و از اندونزی در خاور دور تا مراکش در مغرب اقصای جهان اسلام را در نظر بگیریم، می‌بینیم عموم این کشورها تحت سلطه‌ی غرب هستند و غرب برای این کشورها دو الگوی حکومت و به اصطلاح دو مدل طراحی کرده است. آن‌جا که تظاهر به دموکراسی می‌شود، مثل پاکستان و ترکیه، شما می‌بینید که غرب، دخالت و سلطه‌ی خودش را از طریق ارتش و ژنرال‌های ارتشی اعمال می‌کند. ما در عمر خودمان شاهد بوده‌ایم که تقریباً هر ده سال یک بار که فضای دموکراسی ظاهری در پاکستان آشفته می‌شد و مصلحت غرب چیز دیگری بود، یک ژنرال ارتشی پنجره‌ی کودتا را باز می‌کرد و یک سوتی می‌کشید و همه را به خط می‌کرد و بعد تا ده سال دیگر یک نظم جدیدی شکل می‌گرفت و ژنرال دیگری به سیاست وارد می‌شد.

  

  

   

 در ترکیه هم همین‌طور بود. به محض این‌که احساس می‌شد که یک کمی ممکن است اوضاع تغییر کند، ژنرال‌های ارتشی – ارتشی که در اختیار آمریکا بود – با اجازه‌ و اشاره‌ی آمریکا وارد عمل می‌شدند. این یک مدل بود. مدل دوم که الگوی بسیاری از کشورهای عربی بود، این بود که در آن‌جاها از دموکراسی و انتخابات خبری نبود. هر جایی یک شیخی، یک امیری، یک رئیس قبیله‌ای – حالا یا به نام شیخ یا رئیس جمهور یا شاه – حاکم می‌شد و دیگر صحبت از دموکراسی نبود. آن شیخ و آن امیر و آن شاه به صورت مستقیم مأمور و مزدور و گماشته‌ی غرب بر آن ملت بود.

 

 

  

در این سرزمین پهناور جهان اسلام آن‌چه از جهان اسلام برای دنیای غرب معنا داشت این بود که توده‌های مسلمان، یک میلیارد مسلمان در دهه‌ی هفتاد، بازار مصرف گسترده‌ی کالاهای غربی بودند. سرزمین‌های مسلمان‌ها هم جایی بود برای پایگاه‌های نظامی غرب، هم این جغرافیا تأمین‌کننده‌ی مواد خام برای صنایع غربی به‌ویژه نفت بود و هم این دنیای پهناور از نظر فکری و فرهنگی مقهور دنیای غرب و جهان‌بینی غرب بود. خودباختگی و تسلیم شدن در برابر افکار غربی، امری طبیعی بود. روشنفکران در کشورهای اسلامی راه نجات را در اسلام نمی‌جستند، گروهی به ناسیونالیسم پناه می‌بردند، گروه دیگری به سوسیالیسم و مارکسیسم پناه می‌بردند و همه به سکولاریسم معتقد بودند. دانشگاه‌ها به‌ویژه در علوم انسانی تحت سیطره‌ی نظریه‌های غربی بود و هیچ کشور اسلامی در دانشگاه، داعیه‌ای و انگیزه‌ای‌ و اندیشه‌ای برای ایجاد علوم انسانی دیگری غیر از آن‌چه در تمدن غرب پدید آمده بود و به کشورهای اسلامی سرازیر شده بود، نداشت. و از همه‌جا بدتر خاورمیانه بود که با حضور اسرائیل در آن‌جا، ظلم و جنگ و  تجاوز دائمی بود.

  

  

   

قرن بیستم تا قبل از سال ۱۹۷۹، قرن ناکامی‌های بزرگ، شکست‌های پی‌درپی، قرن انحطاط جهان اسلام و اضمحلال قدرت سیاسی مسلمان‌ها بود. هیچ راه نجاتی وجود نداشت و از هیچ‌سو نور امیدی نمی‌تابید. در چنین شرایطی در یک کشور بزرگ در جهان اسلام و در یک کشور به نسبت پرجمعیت، یعنی ایران، ایران کهن، ایران با سابقه‌، در عین ناباوری دنیای غرب، انقلابی به نام انقلاب اسلامی به رهبری یک روحانی، یک فقیه و یک مرجع تقلید در سال ۱۳۵۷ شمسی و ۱۹۷۹ میلادی به پیروزی رسید.

 

  

   
 
این انقلاب بر پایه‌ی اندیشه‌های اسلامی، نهضتی بود ضد استعماری، ضد استبدادی، استقلال‌طلبانه، اما متکی به خود؛ هم از حیث فکری و فرهنگی و هم از حیث روش‌های مبارزه. انقلابی که امام آن را به پیروزی رساند هیچ وابستگی به شرق و غرب نداشت. شعار «نه شرقی، نه غربی، جمهوری اسلامی» استقلال فکری و سیاسی این انقلاب را در برابر قدرت‌های حاکم آن زمان نشان می‌داد و به همه‌ی کشورهای اسلامی اعلام می‌کرد که این انقلاب با همه‌ی حرکت‌ها، جنبش‌ها و نهضت‌هایی که تحت عناوین «ایسم»‌های گوناگون غربی در کشورهای اسلامی صورت گرفته به کلی متفاوت است؛ هم با شرق کمونیستی و هم با غرب سرمایه‌داری مخالف است.

  

  

   

امام در روش مبارزه از هیچ یک از روش‌های مرسوم و معلوم در غرب سرمایه‌داری و شرق کمونیستی تبعیت نکردند؛ نه از قواعد حزبی غربی طبیعیت کردند و نه از مبارزات کارگری و چریکی و دهقانی و طبقاتی و زیرزمینی و مسلحانه‌ی کشورهای کمونیستی. اتکای به خدا و بهره‌مندی از حمایت توده‌های مردم و مبارزه با دست خالی، روش مبارزه‌ی امام بود. بعد که انقلاب به پیروزی رسید فرمودند «جمهوری اسلامی، نه یک کلمه کم، نه یک کلمه زیاد»

  

 

  

کار امام در آن دنیای پر از ناامیدی، در آن قرن آکنده از ناکامی، در آن روزگاری که از هیچ‌سو هیچ چراغی دل هیچ جوان مسلمانی را در آفاق اسلامی روشن نمی‌کرد این بود که حکومت دینی را در جهان احیا کرد. مفهومی که غرب چهارصد سال بود‌ پرونده‌ی آن را مختومه اعلام کرده بود و آن را به تاریخ اندیشه سپرده بود و تصور نمی‌کرد که یک بار دیگر دین بر مسند حکومت بنشیند. امام، حکومت دینی اعلام کرد و فرهنگ جهاد و شهادت را احیا کرد. احکام فراموش‌شده‌ی جهاد و شهادت را احیا کرد. کاری که امام کرد، نفی سکولاریسم فراگیری بود که بر اندیشه‌ی غرب و شرق و غرب‌زدگان و شرق‌زدگان در کشورهای اسلامی سیطره داشت. امام، قدرت سیاسی اسلام را احیا کرد. هم نظریه‌ی حکومت دینی را تدوین کرد و در آن نظریه، رابطه‌ی مردم و خدا و جایگاه وحی و احکام الهی و جایگاه مردم و نقش مردم را به صورت نظری تبیین کرد؛ و مهم‌تر از آن این‌که یک نمونه‌ی واقعی در عمل ایجاد کرد. یک حکومت به وجود آورد تا گفته نشود که این حرف‌ها قابل اجرا نیست و فقط روی کاغذ است و به درد حجره‌ها می‌خورد.

 

 

  

امام در میدان عمل آن‌چه را که در قالب نظریه‌ی ولایت فقیه تدوین کرده بود اجرا کرد. اجرای متناسب با زمان، با استفاده از همه‌ی ظرفیت‌های اسلام از جمله ظرفیت اجتهاد. این حکومت در سی و سه سال گذشته ممکن بودن حکومت اسلامی را به همه‌ی مسلمان‌های دنیا نشان داده است. امروز، دیگر صحبت از امکان حکومت اسلامی مطرح نیست، یعنی یگر کسی در امکان حکومت اسلامی شک ندارد. برای این‌که اقوی دلیل بر امکان چیزی، وجود آن چیز است. حکومت اسلامی در ایران با دوام خودش، با پایداری خودش در برابر مشکلات، ممکن بودن حکومت دینی را روز به روز اثبات می‌کند. حالا برای سایر مسلمانان، سؤال این نیست که آیا می‌شود با دین حکومت کرد یا خیر، که این سؤال جوابش داده شده است؛ سؤال این است که چگونه در کشورهای خودشان این امکان را به وجود بیاورند و این امر ممکن را از قوه به فعل در بیاورند.

 

 

  

ایستادگی جمهوری اسلامی در برابر تحریم‌ها، تهدید‌ها، توطئه‌ها و ایجاد انواع نظام‌های نرم‌افزاری و امکانات سخت‌افزاری و پیشرفت‌های علمی و‌ صنعتی در جمهوری اسلامی، همه‌ی اینها پیام است برای همه‌ی مسلمان‌ها، از نوجوان‌هایی که در مدارس و دانشگاه‌های اندونزی با ایمان اسلامی رشد می‌کنند تا جوان‌هایی که در میدان تحریر قاهره قلب‌شان به نام اسلام می‌تپد؛ همه و همه چشم به جمهوری اسلامی دوخته‌اند و آن را یک نمونه‌ای از ورق خوردن تاریخ می‌دانند. جمهوری اسلامی الگویی برای سایر مسلمان‌ها شده است. مخالفت با سلطه‌ی غرب به‌ویژه آمریکا و زندگی و پیشرفت، بدون رابطه‌ی با آمریکا به یک پیام برای همه‌ی مسلمان‌ها تبدیل شده است. مخالفت با اسرائیل، مخالفت با کمپ‌دوید و مخالفت با سازش یک پیام است برای همه‌ی مسلمانان.

 

  

  

آثار این انقلاب چه بوده است؟ پدید آمدن مقاومت اسلامی و حزب‌الله در لبنان، پدید آمدن انتفاضه و حماس در فلسطین و انواع حرکت‌ها و نهضت‌های اسلامی در جهان اسلام، همه‌ی اینها برخاسته از این است که مردم، توده‌های مسلمان به‌ویژه جوانان و دانشجویان باور کرده‌اند که می‌شود با اعتقاد به اسلام و قرآن جامعه را اداره کرد و حکومت دینی و اسلامی داشت. امروز، اسلام به‌ عنوان یک نظام اجتماعی، یک نظام جامعی که سعادت فرد و جامعه توأمان در آن ملحوظ شده قد علم کرده است. دیگر اسلام صرفاً یک سلسله‌ معنویات فردی و قلبی و متعلق به عالم درون نیست. اسلام هم برای عالم درون همه برای محیط بیرون برنامه دارد. همان‌طور که مقام معظم رهبری فرمودند نتیجه‌ی این تحول این شده است که امروز دنیا بر سر یک پیچ تاریخی قرار دارد.

 

  

   

اما این تحول چقدر و تا کجا بوده است؟ یک صد سال پیش خاورمیانه درست کردند. وقتی امپراتوری عثمانی متلاشی شد، امثال چرچیل نشستند و مثل بچه‌هایی که با مقوا بازی می‌کنند، قیچی دست گرفتند و هر جایی دوست داشتند کشور درست کردند. گفته می‌شد که عراق، کاردستی چرچیل است. اینها دنیای اسلام را این‌گونه طراحی و تجزیه کردند. خاورمیانه را این‌گونه درست کردند. اصلاً اصطلاح خاورمیانه را باب کردند. ما چنین اصطلاحی نداشتیم، برای این‌که از اطلاق لفظ اسلام خودداری کنند، این عنوان را جعل کردند.

  

  

  
 
دوباره در آغاز قرن بیست و یکم یک هجوم دیگر آوردند به نام خاورمیانه‌ی جدید. تصور می‌کردند دنیای اسلام همان دنیای صد سال پیش است. اما آیا توانستند مثل یکصد سال پیش به راحتی طراحی و کشورسازی کنند؟ این خاورمیانه‌ی جدید که درست شد، نقطه‌ی مقابل آن چیزی بود‌ که می‌خواستند. همه‌ی اینها ناشی از این بود که اسلام به یک قدرت سیاسی مبدل شده است. مسلمان‌ها به قدرت خود پی بردند. دیگر راه برای غربی‌ها باز نیست و دیگر روشنفکران و جوانان و تحصیل‌کردگان مسلمان پیش پای حکام و سلطه‌گران غربی فرش قرمز پهن نمی‌کنند و این‌طور نیست که در کشوری مثل ایران هر کس می‌خواهد کاری بکند از غرب اجازه بگیرد. وقتی رهبر معظم انقلاب یک هفته پیش از سقوط نامبارک مصر، با حضور در نماز جمعه، مردم مصر را به ایستادگی و قیام فراخواندند و خطبه‌ی ایشان به فارسی و عربی در مصر پخش می‌شد و ما هم توفیق داشتیم که از نزدیک می‌شنیدیم. آن روز من مجد و عظمت مسلمان‌ها و مسلمان‌های ایران و مردم خودمان را در قامت و در سخن رهبری لمس کردم و حس نمودم.

  

 

  
 
رهبری به عنوان یک رهبر جهان اسلام که به‌عنوان یک مسلمان در پیشگاه خدا احساس وظیفه می‌کند فراتر از همه‌ی عرف‌های دیپلماتیک آمدند و ملت مصر را به قیام و نهضت و سرنگونی حکومت حسنی مبارک فراخواندند. هنوز مبارک حاکم بر مصر بود؛ یعنی یک رهبر اسلامی بدون کمترین اعتنایی به آمریکا و اروپا و قدرت‌های غربی، جهان اسلام را مخاطب قرار می‌دهد و آنها را به حرکت دعوت می‌کند. این یک نمادی است از آن تحولی که در جهان اسلام از لحاظ نظری و عملی رخ داده است. شجاعت، صداقت، اسلامی بودن، خدایی بودن، مستقل بودن، اینها آن چیزهایی است که در ایران اتفاق افتاده و از ایران به جاهای دیگر سرایت کرده است.

  

   

  
 
در پایان یک پیشنهادی را ارائه می‌کنم. ای کاش دوستان جوان ما و مؤسساتی که به این امور اهتمام دارند، همت می‌کردند تا کتابی نوشته شود تحت عنوان «جهان اسلام در قرن بیستم» و انقلاب اسلامی را در دو دهه‌ی آخر قرن بیستم به عنوان نقطه‌ی عطف ناکامی‌ها تحلیل کنند. بنده به کتاب‌های مختلفی که اوضاع سیاسی دنیا را در قرن بیستم بیان کرده مراجعه که می‌کنم می‌بینم چیزی که اصلاً وجود ندارد، قدرت سیاسی مسلمان‌ها است و غربی‌ها مادامی که کتاب بنویسند بر همان عادت خودشان هستند. آنها حالا طول می‌کشد تا متوجه بشوند چه اتفاقی افتاده است. اما خود ما باید کتابی دقیق، جامع، دانشگاهی و متین تألیف کنیم تا جوان‌های ما بدانند که امام و مقام معظم رهبری چه خدمتی با اندیشه‌های خودشان به بیداری اسلامی کردند و شهدای ما جان‌شان را برای چه هدف والایی نثار کردند و ما چه وظیفه‌ای داریم. خداوند ان‌شالله به همه‌ی ما توفیق قدردانی و پاسداری از این نعمت بزرگ و این میراث ارزشمند امام را عنایت بفرماید.

  

  

  

منبع: دفتر حفظ و نشر آثار مقام معظم رهبری

  

  

  

 

  

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/27/%d8%ae%d9%88%d8%a7%d8%a8-%d8%af%d9%8a%d8%b1%d9%88%d8%b2-%d9%88-%d8%a8%d9%8a%d8%af%d8%a7%d8%b1%d9%8a-%d8%a7%d9%85%d8%b1%d9%88%d8%b2/feed/ 0 یک واکنش زودگذر و بی تاثیر http://rasad.org/1391/02/27/%d9%8a%d9%83-%d9%88%d8%a7%d9%83%d9%86%d8%b4-%d8%b2%d9%88%d8%af%da%af%d8%b0%d8%b1-%d9%88-%d8%a8%d9%8a-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%d9%8a%d8%b1/ http://rasad.org/1391/02/27/%d9%8a%d9%83-%d9%88%d8%a7%d9%83%d9%86%d8%b4-%d8%b2%d9%88%d8%af%da%af%d8%b0%d8%b1-%d9%88-%d8%a8%d9%8a-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%d9%8a%d8%b1/#comments Wed, 16 May 2012 06:07:15 +0000 گروه مطالعات فرهنگی http://rasad.org/?p=18380 به نظر می رسد  صداوسیما راحت‌ترین راهِ ممکن را برای ساکت کردن معترضان انتخاب ی کند. اقدامی که مسبوق به سابقه است و قبلا هم بر سر «پارک ملت» و شهیدی‌فر آمده بود.
  

  

   

فریدون جیرانی بعد از دو سال اجرای برنامه «هفت» فقط دو کلمه درباره‌ی سینمای روشنفکری، طبقه متوسط و برج‌های شمال تهران و … صحبت کرد که باعث برکناری خودش و تغییر و تحول برنامه هفت شد! تقریبا بیشتر انتقادها و اعتراضات به او، به خاطر این بود که چرا سلیقه‌ی خودش را از رسانه‌ی ملی به مخاطب القا کرده و سیاست‌های فرهنگی نظام را زیر سوال برده؟

  

 

  
انتقاد درستی است، جیرانی در آن برنامه طوری درباره مظلومیت سینمای خصوصی و غیردولتی و به اصطلاح روشنفکری و دگراندیش صحبت کرد که انگار واقعا چنین سینمایی وجود دارد. چون تقریبا تمام فیلمهای ضددولتی و حتی ضدحکومتی در جمهوری اسلامی، با پول و حمایت جمهوری اسلامی ساخته می‌شود! ولی انصافا حق جیرانی این نبود. به نظرم صداوسیما راحت‌ترین راهِ ممکن را برای ساکت کردن معترضان انتخاب کرد. اقدامی که مسبوق به سابقه است و قبلا هم بر سر «پارک ملت» و شهیدی‌فر آمده بود.

  

  

  

اگر کمی واقع‌بین باشیم، قبول می‌کنیم که «پارک ملت» و «هفت» از جمله برنامه‌های تلویزیونی بودند که علی‌رغم پخش در ساعات پایانی شب، در جذب مخاطب موفق بودند. حتی در جذب مخاطبانی که با تلویزیون رابطه خوبی نداشتند. قطعا بخشی از این موفقیت مدیون مجریان آن بوده و هست. البته هیچکدام خالی از اشکال نبودند و کسی هم چنین ادعایی ندارد ولی امتیازات و مثبت‌هایشان بیشتر از اشکالات و اشتباهاتشان بود. این اشتباهات را هم می‌شد خیلی نرم و لطیف! برطرف کرد نه با حذف و برکناری و اینقدر تابلو!

 

 

 

تجربه و سابقه‌ی صداوسیما نشان می‌دهد که این قبیل برخوردها صرفا واکنشی زودگذر، نمایشی و برای فرار از پاسخگویی است نه از سر تحلیل و برنامه‌ریزی و نگاه کلان فرهنگی و اجتماعی و نه به معنای تغییر و تحول بنیادی. چون اگر مسئولان صداوسیما واقعا با صحبت‌های جیرانی موافق نباشند، باید علاوه بر «هفت» بسیاری از برنامه‌های دیگرشان را هم تعطیل کنند!

 

 

  
جیرانی از توقعات طبقه متوسط گفت و برکنار شد، در حالی که شبانه روز برنامه‌های مختلفی در صداوسیما پخش می‌شوند که زندگی همین طبقه متوسط را تبلیغ می‌کنند! جیرانی برای اثبات ادعای خود به برج‌های شمال تهران اشاره کرد، در حالی که طعم شیرین زندگی در همین برجها هر روز و هر شب در سریال‌های مختلف تلویزیونی برای مخاطب تبلیغ می‌شود!

 

 

 

تاثیر کدام یک بر زندگی و حالت و بیان و کار و تفریح و فرهنگ مردم بیشتر است؟ کدام یک، شیوه زندگی اشرافی و یا فانتزی را تبلیغ می‌کنند؟ صحبت‌های یک مجری یا تبلیغات بازرگانی و نمایش تلویزیونی؟ قبول ندارید که فیلم‌ها و سریال‌های تلویزیونی خیلی نرم‌تر و آرام‌تر و عمیق‌تر، فکر و ذکر و زندگی مردم را نشانه گرفته‌اند؟

 

 

 

«هفت» یک برنامه تخصصی و برای مخاطب خاص بود که با توجه به موضوع جذاب خود، در جذب مخاطبین عام هم موفق بود، ولی سریال‌های تلویزیونی عموما برای مخاطب عام ساخته می‌شوند. برای مخاطبان همه‌ی نقاط مملکت، دور و نزدیک، شهر و روستا، پیر و جوان، کودک و بزرگ، با انواع و اقسام شیوه‌ها و شگردها برای تحت تاثیر قرار دادن آنها. «هفت» حرفی را زد که سریال‌های تلویزیونی دارند به آن عمل می‌کنند! مدیریت صداوسیما اینها را نمی‌داند؟ نمی‌بیند؟ نمی‌فهمد؟ و یا خودش را به ندانستن و ندیدن و نفهمیدن زده؟

 

 

 

شما خودتان دارید به دورترین نقاط مملکت، شیوه زندگی شمال شهر تهران را آموزش می‌دهید، آن وقت به صحبت‌های جیرانی درباره برج‌های تهران اعتراض دارید؟! این تناقض نیست؟ بیشتر تبلیغات بازرگانی و سریال‌های تولیدی شما در برج‌ها و ساختمان‌های مجلل و درباره زندگی همان اقشار متوسط به بالا و طبقات مرفه و بی‌درد و طلبکار ساخته‌ می‌شود، بعد جیرانی را برکنار می‌کنید؟! آدم‌های مذهبی سریال‌های شما همه معصوم و فرشته و آسمانی و غیرقابل باورند؛ زن‌های چادری شما همه مفلوک و بدبخت و بی‌سواد و بدهکار و جنوب‌شهری هستند؛ زن‌های باسواد و باکلاس شما، همه مدرن و بزک کرده و خوش آب و رنگند؛ مردهای ریش‌دار شما در «لاست انحرافی!» عقب‌مانده و اهل ردصلاحیتند! جیرانی را برکنار می‌کنید؟!

 

 

 

در طول این چند سال اخیر با تلاش شما، با فرهنگ و سنت و آداب و رسوم و آشپزی و خانه‌داری و پزشکی و تاریخ و زندگی همه پادشاهان کشور «کره» آشنا شدیم و همه افسانه‌هایش را باور کردیم، ولی دریغ از یک نگاه جامع و تازه به تاریخ و فرهنگ و سنت کشور خودمان. اینها هم تقصیر جیرانی است؟

 

 

 

جیرانی لااقل صداقت داشت و حرفش را رک و پوست کنده زد، کاش شما هم کمی صداقت داشتید. کاش فقط یک بار به جای برکنار کردن و ساکت کردن، پاسخگو بودید.

 

 

 

  

منبع: پایگاه خبری تحلیلی الف

  

  

  

 

 

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/27/%d9%8a%d9%83-%d9%88%d8%a7%d9%83%d9%86%d8%b4-%d8%b2%d9%88%d8%af%da%af%d8%b0%d8%b1-%d9%88-%d8%a8%d9%8a-%d8%aa%d8%a7%d8%ab%d9%8a%d8%b1/feed/ 0 افزایش فرار مودیان مالیاتی http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%81%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%af%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%a7%d8%aa%db%8c/ http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%81%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%af%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%a7%d8%aa%db%8c/#comments Wed, 16 May 2012 05:42:30 +0000 گروه مطالعات اقتصادی http://rasad.org/?p=18377 maliat-dolatرصد، فرزانه احمدیان/ در واقع یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در تضعیف و عدم اثربخشی سیاست ‌های مالیاتی، پیچیدگی و ابهام در قوانین و مقررات مالیاتی است و مسلماً این مسأله به تنهایی به کارآیی اجرایی سیاست‌ های مالیاتی صدمه وارد می‌کند.

 

  

مالیات بر حسب تعریف سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) پرداختی است الزامی و بلاعوض. مالیات ممکن است به شخص، مؤسسه، دارایی و غیره تعلق گیرد. چنین تعریفی پرداخت‌های تأمین اجتماعی را هم در بر می‌گیرد، البته بر اساس مقررات و عرف مالیاتی ایران، اصطلاح مالیات شامل پرداخت ‌های مربوط به تأمین اجتماعی نمی‌گردد.

 

همچنین مالیات به مثابه یک نوع هزینه اجتماعی است که آحاد مردم یک جامعه در راستای بهره مندی از امکانات و منابع یک کشور موظفند آن را پرداخت نمایند تا توانائی جایگزینی این امکانات و منابع فراهم شود. بنابراین مالیات در واقع انتقال بخشی از درآمدهای جامعه به دولت و یا بخشی از سود فعالیت ‌های اقتصادی است که نصیب دولت می‌گردد زیرا ابزار و امکانات دست یابی به درآمد و سود ها را دولت فراهم ساخته ‌است.

 

موضوع مالیات و پرداخت صحیح و به موقع مالیات از سوی مؤدیان آن به خصوص در کشور ما و با توجه به شرایط سیاسی- اقتصادی آن و همچنین پایان پذیر بودن منابع نفتی امری ضروری می باشد. زیرا چنانچه دولت نتواند مخارج خود را از طریق مالیات ها که جنبه درآمدی برای آن دارند، تأمین کند بر میزان وابستگی اش به صندوق ذخیره ارزی که یک منبع ملی می باشد، افزوده خواهد شد و این موضوع مسلماً به ضرر اقتصاد کشورمان خواهد بود.

 

در حقیقت دولت های نفتی (از جمله دولت ایران)، که تولید نفت سهم بالایی در تولید ناخالص داخلی و صادرات شان دارد، به طرز عجیبی به توزیع سیاسی رانت نفت وابسته هستند. زیرا درآمد صادراتی نفت حجم بالایی از بودجه دولت و منابع ارزی برای بقیه بخش های اقتصاد را شکل می دهد. در مورد کشورمان ایران، وابستگی درآمدهای دولت فقط به یک کالای خاص، نه فقط سیاست های کلان اقتصادی را که کل نظام اقتصادی کشور را تحت تأثیر خود قرار می دهد.

 

شاید این موضوع در شرایطی که رونق نفتی وجود دارد و ذخایر نفتی هنوز پابرجا هستند، خیلی خود را آن طور که باید نشان ندهد ولی مسلماً با فروکش کردن درآمدهای نفتی، در نهایت نظام اداری باقی می ماند که از تدبیر و مدیریت صحیح اقتصادی در آن خبری نیست. خزانه های خالی بدون تنوع درآمدها از یک سو و انبوه تعهداتی که دولت بر دوش خود گذاشته است از سوی دیگر! از این رو موضوع مالیات و فرهنگ سازی درست در زمینه پرداخت این حق ملی یکی از مهم ترین اقدامات مؤثر در راستای تحقق اهداف توسعه ای کشور می باشد.

 

همان طور که گفته شد مالیات عمده ‌ترین منبع تأمین‌کننده مخارج دولت است، علاوه بر آن دولت با اخذ مالیات و جمع‌آوری و هدایت آن در جهت انجام سرمایه‌گذاری‌ های زیربنایی در واقع نقشی اساسی را در توسعه اقتصادی ایفا می‌کند. لذا دولت با تکیه بر منبع مهم درآمدهای مالیاتی می تواند طرح‌ های عظیم اقتصادی خود را به نحو جامع و کاملی اجرا کند. از آن رو فرآیند رسیدگی مالیاتی با توجه به درجه تخصصی بودن آن و به ویژه حجم و میزان تأثیر آن بر سایر فرآیندها، با اهمیت ترین مرحله در مجموعه فرآیندهای مالیاتی تلقی می گردد.

 

بر طبق اظهارات رئیس سازمان امور مالیاتی کشور، اهم برنامه های در دست اجرای سازمان امور مالیاتی کشور در جهت توسعه نظام مالیاتی می باشد. این برنامه ها شامل تسهیل و شفاف سازی مقررات، توسعه نظام مالیات الکترونیکی و طرح جامع مالیاتی، به همان میزانی که ارتقای کارایی عوامل در نظام مالیاتی را مد نظر قرار می دهند، می باشد. در این میان بهبود روش های رسیدگی و تعیین مأخذ مشمول مالیات مؤدیان در منابع مختلف اعم از ارتقای کیفیت و سرعت آن به عنوان بخش تفکیک ناپذیر برنامه های مذکور تبیین گردیده است.

 

اما متأسفانه باوجود تمهیداتی که سازمان امور مالیاتی کشور در برقراری فضایی شفاف در امور مالیاتی، فراهم کرده است، باز هم در برخی موارد مشاهده می‌شود که افرادی درصدد عدم انجام مسؤولیت قانونی خویش در قبال برخورداری از خدمات دولتی هستند و مالیات قانونی و مسلم دولت را پرداخت نمی‌کنند. در واقع کوشش برای کاستن از بار مالیاتی در گذشته و حال امر رایجی می باشد و افراد بسیاری کوشش خود را صرف یافتن راه‌ هایی جهت نیل به این مقصود می‌کنند.

 

توجه به این مسأله و شیوع هر چه بیشتر آن به خصوص در سال های اخیر مسئولان ذی ربط را بر آن داشت که به ایجاد تحول در نظام مالیاتی کشور اقدام نمایند. برای تحقق اهداف فوق، سازمان امور مالیاتی کشور در راستای طرح تحول نظام مالیاتی و با نگرش جدید به مؤدیان مالیاتی در سال گذشته، به منظور جلب مشارکت حداکثری مؤدیان مالیاتی، در تعیین مالیات به ویژه از طریق خود اظهاری مالیاتی، موضوع ماده ۱۵۸ قانون مالیات های مستقیم را در صدر محورهای برنامه ای خود قرار داد.

 

بر اساس این ماده سازمان امور مالیاتی کشور می تواند در مورد بعضی از منابع مالیاتی کلی یا جزئی و در نقاطی که مقتضی بداند طبق آگهی منتشره در نیمه اول هر سال اعلام نماید که در سال بعد اظهار نامه های مؤدیان مزبور را که به موقع تسلیم نموده باشند، بدون رسیدگی قبول نموده و فقط تعدادی از آن ها را بطور نمونه گیری و طبق مقررات این قانون مورد رسیدگی قرار خواهد دهد. اما با این وجود دستیابی به هدف نهایی این قبیل بازنگری ها در شیوه برخورد با مؤدیان در راستای ارتقای فرهنگ پرداخت مالیات، مستلزم انجام اقدامات تکمیلی خواهد بود.

 

در واقع با وجود تمام قوانینی که در مقررات مالیاتی کشور وجود دارد و با وجود تمام بازنگری های فوق، باز هم دیده می شود که نظام مالیاتی کشور، کارایی لازم را ندارد. به عقیده کارشناسان در فرهنگ ما تداخل فرهنگ خمس و زکات با دریافت انواع گوناگون مالیات های تدوینی مشکلات عدیده ای درجمع آوری مالیات در ایران به وجودآورده است، که ناکارآمدی این قوانین را مشخص می نماید.

 

در حقیقت شاید بتوان گفت که تدوین قوانین اقتصادی و مالیاتی در کشور ما در بسیاری از موارد، بدون در نظرگرفتن شرایط اقتصادی جامعه صورت گرفته است، که این خود مبین عدم کار کارشناسی می باشد که عواقب و نتایج آن اکنون خود را بروز داده است.

 

بنابر نتایج تحقیقاتی که تا کنون در ایران انجام شده است، یکی از مهم‌ترین عوامل ریشه ای در بالا بردن ظرفیت مالیاتی جامعه، تمایلات فکری و نظرات مردم در ارتباط با مسایل مختلف و گوناگون مالیاتی جامعه است که به فرهنگ مالیاتی مشهور است. مهم‌ترین مسأله‌ای که به نظر متخصصان در فرهنگ مالیاتی مؤثر است، تبلیغ در ارتباط با مسایل مالیاتی است و قطعاً اگرچه شرط کافی مسآله نیست ولی شرط لازم است.

 

در کتاب‌های درسی، در کانون‌ های مختلف اجتماعی و در سینماها و فیلم ‌های تلویزیونی یا برنامه‌ های رادیویی کشور تقریباً نشانی از مساله مالیات که حیاتی ‌ترین مساله یک اقتصاد سالم است دیده نمی‌شود (اگر هم باشد خیلی ضعیف). در حالی که می‌توان با تبلیغات و آگاهی‌رسانی از طریق رادیو و تلویزیون در این زمینه به اصلاح وضع موجود پرداخت و تحولات اساسی ایجاد کرد.

 

در حقیقت عوامل فرهنگی در جامعه ما بیش ‌تر ریشه در تاریخ دارد که به همراه بسیاری از مشکلات دیگر اجتماعی همواره باعث شده که مالیات واقعی اظهار و وصول نشود. در نتیجه می توان گفت که اراده و خواست مردم، عمده‌ترین نقش را در اجرای قانون مالیات ‌ها ایفا می‌کند و  به این لحاظ موثرترین عامل موفقیت در اجرای این قوانین، همانا فرهنگ مالیاتی جامعه خواهد بود.

 

حال صرف نظر از عوامل فرهنگی که به خود مردم و البته بیشتر به نحوه برخورد مسئولان در قبال این موضوع بر می گردد، می توان ریشه فرار مؤدیان مالیاتی را در معضلات موجود در خود نظام مالیاتی کشورمان جستجو کرد. شاید بتوان به جرأت ادعا کرد که علت عدم اعتقاد مؤدیان مالیاتی، به لزوم پرداخت مالیات به دولت، عدم توجیه آن ها توسط مسئولان، تغییر مداوم قوانین مالیاتی، اعمال تبعیض در مراحل عمل و بعضاً مصارف بی جا می‌باشد.

 

در واقع یکی از مهم‌ترین عوامل مؤثر در تضعیف و عدم اثربخشی سیاست ‌های مالیاتی، پیچیدگی و ابهام در قوانین و مقررات مالیاتی است و مسلماً این مسأله به تنهایی به کارآیی اجرایی سیاست‌ های مالیاتی صدمه وارد می‌کند.

 

بنابراین به منظور تضمین اثربخشی دستگاه مالیاتی در قدم اول باید قوانین و مقررات مالیاتی و حسابداری به طور جامع تعریف و تضمین شود. برای رویه‌ها و قوانین جدید باید مجوزهای جدید اخذ شود تا در مجمع‌القوانین کشوری و آیین‌نامه ‌های مالیاتی ثبت شود. تغییرات قوانین مالیاتی به شدت به استانداردهای نوین حسابداری وابسته است. به عبارت دیگر بـاید مقررات مربوط به مؤدیان در نگهداری دفاتر و فاکتورها و چگونگی ارایه آن‌ها به سازمان مالیاتی، به صورت شفاف تبیین شود.

 

در نهایت برای پیاده کردن اصلاحات باید حمایت ‌حاکمیت و آحاد مردم جلب شود. از طرفی همان‌طوری که می‌دانیم لازمه و شرط اول برای جلب حمایت آحاد مردم، اجرای عدالت است. یعنی وقتی مردم مطمئن شوند که چارچوب قوانین مالیاتی برای همه در نظر گرفته شده و برای همه به یک نسبت اجرا می‌شود و هیچ تبعیضی میان افراد جامعه وجود ندارد آن‌گاه خودشان را مطیع قانون دانسته و اطاعت از آن را واجب می‌‌دانند.

 

در مجموع می توان گفت که سیستم مناسب مالیاتی آن است که بتواند سه هدف را عملی سازد: کارآیی، عدالت و سادگی. به عبارت دیگر رفتار اقتصادی اشخاص را مختل نسازد و از سوی قشرهای مختلف نیز قابل تحمل باشد تا بتوانند آن را به آسانی فهمیده و عمل کنند. چنانچه مسئولان بتوانند سه هدف فوق را عملی سازند نه تنها به وضعیت درآمدهای دولت در بخش مالیات، سامان می بخشند بلکه از سوی دیگر می توانند منجر به بالا رفتن کارایی سیاست گذاری های دولت در امور زیر بنایی و در نهایت بهبود رشد و تولید ملی شوند.

 

سخن آخر آن‌که اقتصادی که متکی بر فروش منابع نفتی است مانند اقتصاد کشور ما به علت محدودیت این منابع و سایر عوامل نمی‌تواند اقتصادی پویا و کامل داشته باشد. اقتصاد سالم اقتصادی است که بیش‌تر بر پایه مالیات بنا شده و در آن سعی شده باشد که هزینه ‌های جاری و عمرانی دولت از طریق وصول مالیات تامین شود.

 

بنابراین ضروری به نظر می‌رسد با گسترش فرهنگ مالیات در سطح جامعه و شناختن اهمیت آن در توزیع درآمد و ایجاد عدالت اجتماعی و از بین بردن فاصله‌های طبقاتی… آن را جایگزین تفکر سنتی پول نفت کرده و بسترهایی به وجود آورد تا مالیات‌دهی جزو وظایف و تکالیف مهم آحاد جامعه تلقی شده و این باور عمومی نسبت به پولی که به‌عنوان مالیات پرداخت می‌کنند به وجود آید که در نهایت از طرق مختلف از جمله، ثبات و امنیت و رفاه اجتماعی، احداث مراکز درمانی و کارهای عمرانی و زیربنایی به نوعی به خود مردم برگشته و از مزایای آن برخوردار خواهند شد.

 

لذا در آن صورت با رغبت بیش‌تر و به تمایل خویش نسبت به پرداخت مالیات اقدام کرده و به این ترتیب تنها در این حالت است که می توانیم شاهد اقتصادی سالم و پویا در کشورمان باشیم.

 

 

 

مطالب مرتبط

  • مطلبی در این ارتباط یافت نشد.‏
]]> http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%81%d8%b2%d8%a7%db%8c%d8%b4-%d9%81%d8%b1%d8%a7%d8%b1-%d9%85%d9%88%d8%af%db%8c%d8%a7%d9%86-%d9%85%d8%a7%d9%84%db%8c%d8%a7%d8%aa%db%8c/feed/ 0 القاعده؛ بهانه‌ای برای ورود آمریکا به یمن http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%84%d9%82%d8%a7%d8%b9%d8%af%d9%87%d8%9b-%d8%a8%d9%87%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%af-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%a8%d9%87/ http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%84%d9%82%d8%a7%d8%b9%d8%af%d9%87%d8%9b-%d8%a8%d9%87%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%af-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%a8%d9%87/#comments Wed, 16 May 2012 04:19:12 +0000 گروه مطالعات سیاسی http://rasad.org/?p=18363 yamen75رصد، سعید ساسانیان/ نکته جالب این است که در شرایط فعلی یمن پذیرفته است که نمی‌تواند از عهده القاعده در استان ابین، برآید فلذا به نیروهایی نظامی زمینی آمریکا اجازه داده است تا به این کشور بیایند. این مساله در تقابل کامل با مصاحبه نخست وزیر یمن با روزنامه عکاظ است.

 

این درحالی است که القاعده یمن دوباره بزرگ‌تر از آن‌چه هست نشان داده شده است.

 

 

 

 

چگونه ارتش یمن و گارد ریاست جمهوری توانایی مقابله با نیروهای علی محسن، فرمانده تیپ یکم زرهی ارتش یمن که به ظاهر به صفوف انقلابیون پیوست را داراست اما نمی‌تواند از پس القاعده‌ای بر بیاید که عمدتا در یک استان فعال است؟

 

  

اگرچه در وجود القاعده در یمن شکی نیست و از سوی دیگر، حضور پرقوت یمنی‌ها در القاعده امری اثبات شده است اما از این دو نمی‌توان منطقا نتیجه گرفت که القاعده در یمن قدرتمند است و توان اجرایی-عملیاتی بالایی دارد.

 

دولت یمن در هنگام حمله نیروهای شوروی به افغانستان به صورت رسمی به اعزام نیرو به این کشور مسلمان می‌پرداخت و به این مسئله افتخار می‌کرد. یمنی‌ها بعدها جزو وفادارترین نیروهای بن‌لادن محسوب شدند. او به آن‌ها قول داده بود که پس از پیروزی در افغانستان، به سراغ جنوب یمن خواهند رفت و آن‌‌جا را از کمونیست‌های جنوبی خواهند گرفت. پس از خروج شوروی از افغانستان، بن‌لادن از عربستان می‌خواهد که رهبری مبارزه با کمونیست‌های یمن جنوبی را به او بسپارد اما عربستان که حالا از خودسری بن‌لادن واهمه داشت، چنین نکرد.

 

صالح اما به برخی از بازگشتگان از افغانستان پست و مقام داد و آن‌ها را تکریم کرد. برخی دیگر اما که حالا از عربستان بابت اجازه دادن به آمریکایی‌ها برای ورود به خاک عربستان دلخور بودند، القاعده یمن را بوجود آوردند. علی عبدالله صالح هم اگرچه آن‌ها را مخالفان سرسخت خود می‌دانست اما از وجود آن‌ها در مبارزه سیاسی و بعضا نظامی با جنوبی‌ها بهره می‌برد.

 

علی عبدالله صالح در زمان ریاست جمهوری‌اش تلاش داشت این واقعیت یعنی حضور القاعده در یمن را پررگ‌‌تر از آن‌چه بود نشان دهد. او می‌خواست تا خود را مبارز با تروریسم نشان دهد و از این طریق جایگاه خود را با حمایت‌های آمریکا و عربستان در عرصه داخلی تثبیت کرده و در مقابل معترضان داخلی قدرت مانور بیشتری داشته باشد.

 

اما با آغاز اعتراضات گسترده که از اوایل سال ۲۰۱۱ استان‌های یمن را فراگرفت، مسئله القاعده نه در آن‌ حد که صالح ساخته بود که در همان حد و اندازه‌ای که واقعیت داشت، مورد توجه قرار نگرفت. توجه صالح بیشتر به معترضانی بود که حالا جایگاه او را با خطر جدی‌ای روبرو ساخته بودند و این فرصتی شد برای تجدید قوای القاعده. اما آیا القاعده آن‌قدر در یمن قوت پیدا کرده که ارتش یمن توان مقابله با آن را نداشته باشد؟

 

به نظر مسئولان جدید یمن هم‌چنان در توهم «القاعده خیلی قدرتمند در یمن» که ساخته و پرداخته صالح بود، دست و پا می‌زنند و بعضا بدشان نمی‌آید تا از این توهم استفاده ابزاری کنند تا بتوانند حمایت‌های آمریکا را در مبارزه با تروریسم کسب کنند. مبارزه‌ای که در عین واقعیت، پررنگ‌تر از واقعیت است و البته اغراضی غیر از مبارزه را در سر دارد.

 

چندی قبل نخست وزیر یمن در گفتگویی اختصاصی با روزنامه سعودی عکاظ گفته بود که یمن به تنهایی و بدون نیاز به آمریکا قادر است القاعده را مهار کند اما آمریکایی‌ها بدون گرفتن اجازه از او جنوب یمن را بمباران می‌کنند و در امور داخلی کشورش دخالت می‌کنند.

 

اما نکته جالب این است که در شرایط فعلی یمن پذیرفته است که نمی‌تواند از عهده القاعده در استان ابین، برآید فلذا به نیروهایی نظامی زمینی آمریکا اجازه داده است تا به این کشور بیایند. این مساله در تقابل کامل با مصاحبه نخست وزیر یمن با روزنامه عکاظ است.

 

این درحالی است که القاعده یمن دوباره بزرگ‌تر از آن‌چه هست نشان داده شده است. چگونه ارتش یمن و گارد ریاست جمهوری توانایی مقابله با نیروهای علی محسن، فرمانده تیپ یکم زرهی ارتش یمن که به ظاهر به صفوف انقلابیون پیوست را داراست اما نمی‌تواند از پس القاعده‌ای بر بیاید که عمدتا در یک استان فعال است؟

 

به نظر می‌رسد دولت فعلی یمن در نحوه برخورد با القاعده، بر همان صراطی می‌رود که صالح رفته است: تلاش برای جذب حمایت بین‌المللی از طریق مبارزه با القاعده و اولویت دادن به جنایت‌های این گروه در مسائل داخلی برای تحت پوشش قرار دادن مسائل دیگر، و این درحالی است که خواسته‌های مردم یمن محقق نشده است.

 

اگرچه صالح دیگر رئیس جمهور نیست اما تفکر او حاکم است و نیروهای نظامی بازهم در راس‌اند، انتخاباتی مخدوش و با تنها یک کاندیدا برگزار شده است، دخالت‌های عربستان هم‌چنان ادامه دارد و …

 

در این میان القاعده می‌تواند سرپوش خوبی برای برخی کاستی‌های اساسی‌ای باشد. دولت فعلی یمن به این نتیجه رسیده است که به جای این‌که هواپیماهای بدون سرنشین آمریکا گاه‌ و بی‌گاه جنوب یمن را بمباران کنند، بهتر است که محترمانه اجازه ورود نیروهای نظامی آمریکا به جنوب را بدهد تا حمایت‌های بیشتری را جهت تثبیت خود کسب کند.

 

 

 

مطالب مرتبط

]]> http://rasad.org/1391/02/27/%d8%a7%d9%84%d9%82%d8%a7%d8%b9%d8%af%d9%87%d8%9b-%d8%a8%d9%87%d8%a7%d9%86%d9%87%e2%80%8c%d8%a7%db%8c-%d8%a8%d8%b1%d8%a7%db%8c-%d9%88%d8%b1%d9%88%d8%af-%d8%a2%d9%85%d8%b1%db%8c%da%a9%d8%a7-%d8%a8%d9%87/feed/ 0